Chia sẻ với Tuổi Trẻ Online, ThS.BS Phan Trần Trúc Ly – Phó trưởng khoa khám bệnh Bệnh viện An Bình (TP.HCM) – cho biết tại các thành phố lớn, mật độ bê tông, nhựa đường và phương tiện giao thông cao khiến nhiệt bị hấp thụ và giữ lại nhiều hơn.
Đồng thời lượng cây xanh hạn chế cũng làm giảm khả năng làm mát tự nhiên. Vì vậy nhiệt độ cảm nhận thực tế ngoài trời thường cao hơn so với nhiệt độ dự báo, đặc biệt vào buổi trưa và đầu giờ chiều. Đây là lý do người dân cảm thấy oi bức, ngột ngạt hơn và nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe cũng tăng lên rõ rệt.
Nắng nóng kéo dài không chỉ gây cảm giác khó chịu mà còn ảnh hưởng toàn diện đến sức khỏe.
Theo đó khi nhiệt độ môi trường tăng cao, cơ thể phải tăng tiết mồ hôi để điều hòa thân nhiệt, tim đập nhanh hơn để duy trì huyết áp ổn định. Nếu không bổ sung đủ nước và điện giải, người dân rất dễ rơi vào tình trạng mất nước, kiệt sức, thậm chí say nắng và sốc nhiệt.
Thời tiết khắc nghiệt còn làm giảm sức đề kháng, tạo điều kiện cho các loại vi khuẩn, vi rút phát triển (gây tiêu chảy, ngộ độc thực phẩm do thức ăn nhanh ôi thiu, hoặc các bệnh hô hấp do sử dụng máy lạnh quá chênh lệch nhiệt độ).
Ngoài ra hệ thần kinh cũng bị ảnh hưởng, gây ra trạng thái lờ đờ, giảm khả năng tập trung và phản xạ. Đặc biệt, tại khu vực phía Nam, nắng nóng thường đi kèm độ ẩm thấp và chỉ số tia UV ở mức “nguy hại”, trực tiếp gây tổn thương tế bào da và giác mạc nếu không được bảo vệ.
BS.CKI Võ Trường Quang Huy – quyền điều hành khoa da liễu Bệnh viện An Bình – cũng cho biết từ tiết thanh minh (tháng 3-4) sang lập hạ (tháng 5), tia cực tím tại Nam Bộ chạm đỉnh cực đại nên làn da dễ bị “sốc nhiệt”, dẫn đến tình trạng mất nước và đứt gãy collagen ồ ạt.
Do đó cần giặm lại kem chống nắng phổ rộng mỗi 3 giờ, kết hợp cấp ẩm sâu để làm dịu và phục hồi làn da khỏe mạnh.
BS Trúc Ly cho biết thêm thời điểm nắng nóng đỉnh điểm thường kéo dài từ 11h – 16h. Đây là lúc cường độ tia UV và bức xạ nhiệt đạt mức cao nhất. Với thời tiết hiện nay có 3 nhóm người cần đặc biệt lưu tâm:
Trẻ em và người cao tuổi: Trẻ em thì hệ thống điều hòa nhiệt chưa hoàn thiện, trong khi người già lại có khả năng thích ứng với nhiệt giảm sút. Cả hai nhóm này thường không nhạy bén với cảm giác khát, khả năng điều hòa thân nhiệt kém, dẫn đến tình trạng mất nước trầm trọng trước khi kịp nhận ra.
Người có bệnh lý nền (tim mạch, huyết áp, đái tháo đường): Nắng nóng là “kẻ thù” của huyết áp. Sự thay đổi nhiệt độ đột ngột có thể gây co giãn mạch bất thường, dẫn đến nguy cơ đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim.
Người lao động đặc thù: Công nhân xây dựng, shipper, người bán hàng rong, bảo vệ, lao công… phải tiếp xúc với bức xạ nhiệt trực tiếp trong thời gian dài, ít có điều kiện nghỉ ngơi, nên nguy cơ thường gặp nhất là mất nước và rối loạn điện giải do cơ thể tiết nhiều mồ hôi nhưng không được bù nước đầy đủ.
Ngoài ra nắng nóng còn có thể làm tăng nguy cơ tai nạn lao động và tai nạn giao thông do cơ thể mệt mỏi, phản xạ chậm, giảm sự tỉnh táo khi làm việc hoặc di chuyển ngoài đường.
Tại hội thảo, bà Đào Thúy Hà, Tổng giám đốc Công ty CP Traphaco, cho rằng phát triển dược liệu trước hết là xây dựng chuỗi cung ứng và chuỗi giá trị, với mô hình "4 nhà": nhà nước tạo hành lang chính sách và quy hoạch; doanh nghiệp là hạt nhân điều phối; nhà khoa học chuyển giao giống, quy trình, tiêu chuẩn; nông dân là chủ thể sản xuất được tổ chức, đào tạo và bảo đảm đầu ra về nguyên liệu tuân thủ quy trình chuẩn, từ đó phát triển dược liệu thành sản phẩm công nghiệp có hàm lượng khoa học cao. Đồng thời, cần tổ chức hệ sinh thái sản phẩm dựa trên cùng một nguồn dược liệu để mở rộng thị trường, tăng giá trị sử dụng, tăng tần suất tiếp cận người tiêu dùng, tạo đầu ra ổn định hơn cho vùng trồng, phát triển kinh tế dược liệu, thay vì dược liệu chỉ là nguyên liệu thô, giá trị mang lại thấp.
Lãnh đạo Bộ Y tế cho biết đang hoàn thiện chính sách về dược liệu theo hướng đồng bộ, thống nhất, trọng tâm là luật Y dược cổ truyền; tăng cường đầu tư cho điều tra, bảo tồn tài nguyên dược liệu, xây dựng vùng trồng đạt chuẩn GACP-WHO; nâng cao năng lực hệ thống kiểm nghiệm, kiểm soát chặt chẽ chất lượng dược liệu; đồng thời đẩy mạnh thu hút doanh nghiệp đầu tư, hỗ trợ người dân về kỹ thuật, giống và xây dựng đầu ra ổn định, từng bước hình thành các vùng dược liệu hàng hóa quy mô lớn, gắn với xây dựng chương trình phát triển sản phẩm quốc gia về dược liệu.
Bộ Y tế đang triển khai hỗ trợ phát triển vùng trồng dược liệu quý với 23 dược liệu, thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026 - 2035.
Ngày 2/6, TS.BS Trương Quang Khanh, Trưởng khoa Nhịp tim, Bệnh viện Thống Nhất cho biết nơi này vừa thực hiện thành công ba trường hợp điều trị rung nhĩ bằng năng lượng từ xung điện (PFA). Mỗi ca can thiệp diễn ra thuận lợi trong chưa đầy 30 phút, giúp người bệnh phục hồi tốt. Đây là bệnh viện thứ hai tại Việt Nam thực hiện kỹ thuật này, sau vài ngày so với Viện Tim mạch Việt Nam (Bệnh viện Bạch Mai).
Rung nhĩ là dạng rối loạn nhịp tim phổ biến, khiến tim đập hỗn loạn, làm tăng nguy cơ đột quỵ, suy tim và giảm chất lượng sống. Với nhiều bệnh nhân, đây là bệnh lý kéo dài, phải dùng thuốc chống đông hoặc can thiệp để kiểm soát nhịp tim.
Triệt đốt rung nhĩ hiện nay có ba kỹ thuật, gồm đốt bằng sóng cao tần (RF) kết hợp hệ thống lập bản đồ 3D; đốt bằng bóng áp lạnh; đốt bằng năng lượng từ xung điện (PFA). Trong đó, đốt bằng sóng cao tần có thời gian dài nhất, tốn khoảng 2-3 giờ song chi phí thấp nhất, khoảng hơn 100 triệu đồng, hiện đã được bảo hiểm y tế chi trả. Đốt bằng bóng lạnh có chi phí cao hơn, khoảng 250 triệu đồng, kéo dài khoảng 1h30 phút.
Còn công nghệ PFA sử dụng các xung điện cường độ cao trong thời gian cực ngắn để tác động chọn lọc lên vùng cơ tim gây rối loạn nhịp mà không dùng nhiệt. Nhờ vậy, phương pháp này giúp hạn chế tổn thương ngoài tim và rút ngắn đáng kể thời gian can thiệp, song chi phí còn khá cao với khoảng 350 triệu đồng, chưa được bảo hiểm thanh toán.
PGS.TS.BS Lê Đình Thanh, Giám đốc Bệnh viện Thống Nhất, cho biết bệnh viện đã cử bốn bác sĩ sang đào tạo chuyên sâu tại Bệnh viện Đại học Juntendo (Nhật Bản) trước khi triển khai kỹ thuật. Các bác sĩ được trực tiếp thực hành trên bệnh nhân và nhận chứng nhận hoàn thành chương trình.
Theo PGS.TS Hayashi Hidemori, Trưởng khoa Sinh học và Y học Tim mạch, Trường Sau Đại học Y khoa, Bệnh viện Juntendo, nhiều nghiên cứu quốc tế cho thấy PFA có tỷ lệ cô lập tĩnh mạch phổi cao, thời gian thủ thuật ngắn hơn và hồ sơ an toàn đầy hứa hẹn so với phương pháp triệt đốt bằng nhiệt truyền thống.
Các chuyên gia kỳ vọng việc triển khai thành công kỹ thuật này sẽ mở thêm cơ hội điều trị hiện đại cho người mắc rung nhĩ tại Việt Nam, đồng thời cho thấy năng lực tiếp cận và làm chủ kỹ thuật chuyên sâu của đội ngũ bác sĩ trong nước.
Tại chuỗi sự kiện hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân 7/4, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan cho hay Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển dịch mạnh mẽ mô hình bệnh tật, trong đó các bệnh không lây nhiễm như tim mạch, ung thư, tăng huyết áp, đái tháo đường và đột quỵ trở thành nguyên nhân tử vong hàng đầu. Theo số liệu Bộ Y tế, nhóm bệnh này hiện chiếm khoảng 80% gánh nặng bệnh tật toàn quốc.
"Xu hướng bệnh tật thay đổi này là do thói quen lười vận động, ăn nhiều thịt, ít rau, ăn nhiều muối", Bộ trưởng nói. Điều tra quốc gia STEPS, Việt Nam có khoảng 25% người trưởng thành bị tăng huyết áp, khoảng 5 triệu người mắc đái tháo đường, hơn 180.000 ca ung thư mới mỗi năm và hàng triệu người bị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính.
Những năm gần đây số người nhập viện do đái tháo đường tăng, độ tuổi ngày càng trẻ. Trước đây bệnh đái tháo đường chỉ tấn công người hơn 40 tuổi, nhưng ngày nay thanh thiếu niên cũng bị bệnh. Nguyên nhân chủ yếu là do lối sống "nhà giàu" - tiêu thụ quá nhiều thực phẩm dẫn đến dư thừa năng lượng và lười tập thể dục. Lối sống này cũng dẫn đến tình trạng thừa cân béo phì đáng báo động.
Thực tế, xu hướng tiêu thụ thực phẩm giàu năng lượng nhưng nghèo dinh dưỡng đang gia tăng nhanh chóng, đặc biệt là thực phẩm chế biến sẵn.
Trong giai đoạn 2000-2017, lượng tiêu thụ thực phẩm đóng gói, chế biến sẵn đã tăng hơn 10 lần. Đây là nhóm thực phẩm thường chứa nhiều muối, đường, chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa - những thành phần làm gia tăng nguy cơ béo phì, rối loạn chuyển hóa và bệnh tim mạch.
Người Việt hiện tiêu thụ trung bình khoảng 8,1g muối mỗi ngày, gần gấp đôi mức khuyến nghị. Lượng đường tự do cũng ở mức 46,5g/ngày - cao hơn đáng kể so với ngưỡng an toàn.
TS.BS Hoàng Thị Đức Ngàn, Trưởng khoa Dinh dưỡng Cộng đồng, Viện Dinh dưỡng Quốc gia, cho hay việc ăn quá nhiều muối được xác định góp phần làm tăng huyết áp - yếu tố nguy cơ hàng đầu của đột quỵ và bệnh tim. Không chỉ vậy, muối còn gây tổn thương thận khi làm tăng áp lực lên các vi mạch, dẫn đến nguy cơ mắc bệnh thận mạn tính.
Các chuyên gia nhận định gốc rễ của vấn đề không chỉ ở thực phẩm mà còn do thói quen sinh hoạt thiếu lành mạnh: ăn nhanh, ăn mặn, uống nhiều nước ngọt, ít vận động và thiếu kiến thức dinh dưỡng. Giải pháp không nằm ở điều trị mà phải bắt đầu từ phòng ngừa. Người dân cần chủ động điều chỉnh chế độ ăn, tăng cường rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, đồng thời hạn chế muối, đường và thực phẩm chế biến sẵn. Việc đọc nhãn dinh dưỡng cũng là kỹ năng quan trọng giúp kiểm soát lượng calo và thành phần nạp vào cơ thể.
Bác sĩ Vũ Quang Huy, khoa Thận tiết niệu, Bệnh viện Nội tiết Trung ương khuyến nghị người dân cần duy trì tầm soát sức khỏe định kỳ, đặc biệt với người có bệnh mạn tính phải được theo dõi thường xuyên. Đồng thời, cần xây dựng lối sống khoa học, hạn chế các yếu tố nguy cơ như sử dụng chất kích thích, thuốc lá, rượu bia, ăn uống thiếu lành mạnh và ít vận động. Đây chính là bước đi căn bản, giúp phát hiện sớm nguy cơ và kiểm soát bệnh ngay từ giai đoạn đầu.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh kêu gọi mỗi người dân hãy bắt đầu từ những việc nhỏ nhất, duy trì lối sống lành mạnh, rèn luyện thể chất hằng ngày, ăn uống khoa học và chủ động phòng bệnh. Bà cho biết Quốc hội đang ưu tiên hoàn thiện hệ thống pháp luật về y tế, đặc biệt trong lĩnh vực phòng bệnh và bảo hiểm y tế, hướng tới mục tiêu bảo đảm mọi người dân đều được tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe một cách công bằng, hiệu quả.
