Thông tin trên được Bộ Giáo dục và Đào tạo chia sẻ tại Hội thảo triển khai các chương trình và chính sách đào tạo nhân lực STEM, diễn ra ở Đại học Bách khoa Hà Nội hôm 27-6.
Ông Nguyễn Tiến Thảo – Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo – cho biết hiện cả nước có hơn 771.000 người học thuộc các lĩnh vực STEM, chiếm khoảng 29% quy mô giáo dục đại học. Trong đó có hơn 475.000 người học chính quy thuộc 15 nhóm ngành theo nghị định 179 (Nghị định quy định chính sách học bổng cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược).
Mục tiêu đến năm 2030 là nâng tỉ lệ người học STEM lên 35%, đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Theo ông Thảo, bộ đang triển khai đồng bộ nhiều chương trình, đề án phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Đồng thời phê duyệt 90 chương trình đào tạo tài năng tại 23 cơ sở giáo dục đại học, gắn đào tạo với nghiên cứu khoa học và các lĩnh vực công nghệ chiến lược.
Điểm nhấn quan trọng là nghị định số 179, người học trúng tuyển vào các ngành thuộc danh mục quy định, đáp ứng điều kiện về điểm xét tuyển hoặc thuộc diện tuyển thẳng, đồng thời nằm trong nhóm 30% thí sinh có điểm cao nhất sẽ có cơ hội nhận học bổng Chính phủ. Học bổng được duy trì hằng năm căn cứ vào kết quả học tập và quá trình rèn luyện.
Với hệ đại học, mức học bổng tân sinh viên có thể nhận được từ 3,7 đến 5,5 triệu đồng mỗi tháng. Còn người học hệ thạc sĩ, tiến sĩ nhận từ 5,5 đến 8,4 triệu đồng một tháng.
Bộ Giáo dục và Đào tạo đã hoàn thiện danh mục 109 ngành đào tạo thuộc 15 nhóm ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược làm căn cứ triển khai chính sách theo nghị định số 179.
Đối với khóa tuyển sinh năm 2025, dự kiến có 22.250 người học đủ điều kiện được hưởng học bổng Chính phủ từ ngày 1-9. Năm 2026, khoảng 30.000 người học dự kiến được cấp học bổng với tổng kinh phí khoảng 1.300 tỉ đồng mỗi năm.
Ông Hoàng Minh Sơn – Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo – cho biết nghị định 179 là một chính sách rất quan trọng, giúp người học có thêm điều kiện lựa chọn ngành học, giảm chi phí học tập. Nghị định cũng tạo cơ hội để nhiều sinh viên, đặc biệt là sinh viên có hoàn cảnh khó khăn, thực hiện ước mơ theo học các ngành thuộc lĩnh vực khoa học và công nghệ.
Quan trọng hơn, mục tiêu của chính sách không chỉ là hỗ trợ người học mà còn góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, cung cấp nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển của nền công nghiệp.
Theo Thông tư 19/2026 của Bộ Giáo dục và Đào tạo sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Thông tư 29 về dạy thêm, học thêm, các trường được phép tổ chức dạy thêm với thời lượng linh hoạt hơn cho học sinh cuối cấp, học sinh ôn thi tuyển sinh và học sinh có nhu cầu bồi dưỡng, phụ đạo.
Đây được xem là động thái tháo gỡ một phần áp lực cho các trường sau thời gian nhiều địa phương phản ánh khung thời lượng cũ chưa đáp ứng thực tế ôn thi.
Trước đó, Thông tư 29/2024 quy định khá chặt chẽ hoạt động dạy thêm trong trường học. Các trường chỉ được tổ chức dạy thêm tối đa 2 tiết/tuần/môn đối với bất kỳ nhóm học sinh nào.
Thông tư sửa đổi lần này không thay đổi tinh thần siết quản lý dạy thêm nhưng điều chỉnh theo hướng tăng tính linh hoạt cho nhà trường trong việc bố trí số tiết và kế hoạch ôn tập. Quy định không được thu tiền học thêm vẫn giữ nguyên.
Đối với hoạt động dạy thêm ngoài nhà trường, cơ sở dạy thêm phải công khai học phí, thời lượng, danh sách giáo viên; đồng thời thực hiện đăng ký kinh doanh theo quy định. Đồng thời, giáo viên dạy công lập khi dạy thêm ngoài nhà trường phải báo cáo chi tiết với hiệu trưởng.
Thông tư mới cũng tiếp tục nhấn mạnh nguyên tắc không ép buộc học sinh học thêm dưới mọi hình thức, không dạy trước nội dung chương trình chính khóa và không biến hoạt động học thêm thành áp lực bắt buộc đối với học sinh.
Tiết học mở vì ngoài các giáo viên bộ môn lịch sử và địa lý dự giờ, tiết học tại lớp 9A1 còn có sự tham dự của hơn 40 phụ huynh. Tiết học còn được phát trực tiếp trên YouTube để phụ huynh theo dõi khi không đến dự trực tiếp.
Với bài học "Cách mạng khoa học kỹ thuật và xu thế toàn cầu hóa", cô Hoàng Thị Thúy - giáo viên môn lịch sử và địa lý Trường THCS Ngô Tất Tố - đã chia lớp 9A1 thành 4 nhóm.
Có sẵn máy tính đã nối mạng Internet và máy in trong lớp học, cô Thúy giao cho học sinh thu thập thông tin trên mạng để thiết kế poster, phỏng vấn các bạn trong lớp theo yêu cầu đề bài, xử lý số liệu theo nhóm, đến việc dùng AI để tạo video có lồng tiếng về thành tựu khoa học kỹ thuật hoặc xu thế toàn cầu hóa…
Cô Thúy lưu ý học sinh: "AI không phải là hoàn hảo, không phải thông tin nào đưa ra cũng chính xác. Chính vì vậy chúng ta không nên quá lạm dụng, lệ thuộc AI, mà rất cần tư duy khi học tập và chỉ nên xem AI là công cụ để tham khảo".
Theo thầy Ngô Thành Bảo - Hiệu trưởng Trường THCS Ngô Tất Tố, nhà trường xem việc phát triển năng lực số cho học sinh là một trong những nhiệm vụ trọng tâm năm học 2025 - 2026.
Thầy Bảo nói đã xây dựng quy trình đào tạo liên môn bài bản, bắt đầu từ việc giáo viên bộ môn tin học trang bị cho học sinh các kiến thức nền tảng về công nghệ số, kỹ năng sử dụng AI, kỹ năng sử dụng máy tính…
Sau đó các kỹ năng này được chuyển giao và ứng dụng trực tiếp vào nhiều môn học khác. Hằng tuần, học sinh được học tập tại thư viện với hệ thống máy tính kết nối Internet để thực hành khai thác năng lực số.
Trong đó giáo viên tin học là lực lượng nòng cốt phát triển năng lực số cho học sinh. Đây được xem là môn học chủ lực cung cấp kiến thức, công cụ sử dụng công nghệ số một cách phù hợp.
"Các môn học khác đóng vai trò đồng hành, hỗ trợ học sinh phát triển năng lực số qua các yêu cầu lồng ghép. Với các tiết học yêu cầu sử dụng công nghệ, học sinh rất thích thú, và hào hứng", thầy Bảo chia sẻ.
Hiệu trưởng Trường THCS Ngô Tất Tố nhấn mạnh nhà trường tổ chức tiết học mở ngoài mục đích công khai chất lượng giáo dục, còn mong muốn phụ huynh hiểu hơn về sự nỗ lực đổi mới của giáo viên.
"Các bậc cha mẹ sẽ được "mắt thấy tai nghe" việc con em mình sử dụng thành thạo công nghệ số. Qua đó phụ huynh sẽ đồng hành, ủng hộ con trong quá trình các bạn học tập tại nhà để việc phát triển năng lực số đi đúng hướng, đúng trọng tâm…", thầy Bảo chia sẻ.
Theo đó, 5 trường tổ chức khảo sát để tuyển sinh lớp 6 năm học 2026 - 2027 gồm: Trường THCS và THPT Trần Đại Nghĩa, Trường THCS Hoa Lư (phường Tăng Nhơn Phú), Trường THCS Bình Thọ (phường Thủ Đức), Trường THCS Trần Quốc Toản (phường Bình Trưng) và Trường THCS Nguyễn An Ninh (phường Tam Thắng).
Riêng Trường THCS và THPT Trần Đại Nghĩa sẽ tuyển 350 học sinh lớp 6 năm học 2026 - 2027. Điều kiện là học sinh đã hoàn thành chương trình tiểu học tại TP.HCM và có điểm bài kiểm tra định kỳ cuối năm học của mỗi môn tiếng Việt và toán đạt từ 9 điểm trở lên của năm học lớp 5 sẽ được dự tuyển.
Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM cho biết sở sẽ tổ chức kỳ khảo sát bao gồm ra đề, tổ chức coi khảo sát và chấm bài, phúc khảo… để tuyển sinh lớp 6 cho Trường THCS và THPT Trần Đại Nghĩa.
Tất cả thí sinh dự tuyển vào 5 trường trên sẽ thực hiện bài khảo sát năng lực trong ngày 1-7. Đây là điểm mới trong mùa tuyển sinh lớp 6 năm nay. Như vậy tức là học sinh chỉ được đăng ký 1 trong 5 trường.
Bài khảo sát năng lực vào lớp 6 Trường THCS và THPT Trần Đại Nghĩa diễn ra trong 90 phút, gồm 2 phần. Trong đó phần trắc nghiệm 20 câu làm trong thời gian 30 phút.
Bài khảo sát năng lực vào lớp 6 của các trường còn lại cũng diễn ra trong 90 phút gồm 2 phần. Phần trắc nghiệm 20 câu làm trong 30 phút, phần tự luận làm trong 60 phút gồm 3 phần, trong đó khảo sát năng lực đọc, hiểu, viết tiếng Anh và hai phần khảo sát năng lực toán học và tư duy logic cùng khảo sát năng lực đọc hiểu và làm văn.
