Trả lời cho vấn đề này, các bác sĩ cho biết với người trưởng thành khỏe mạnh, một ly cà phê buổi sáng hoặc một ly nước chanh pha loãng không phải là vấn đề đáng lo ngại. Tuy nhiên, mọi người cần sử dụng đúng cách và để ý liều lượng tiêu thụ trong ngày, nhất là ở người lớn tuổi hoặc có bệnh nền.
Tiến sĩ – bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Thanh Phong, Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện đa khoa An Sinh (TP.HCM), cho biết nhiều người đang sử dụng cà phê và nước chanh theo cách chưa phù hợp, đặc biệt vào những ngày thời tiết nắng nóng kéo dài. Các sai lầm thường gặp làm ảnh hưởng xấu tới sức khỏe gồm:
Uống cà phê thay cho bữa sáng: Nhiều người có thói quen chỉ uống cà phê vào buổi sáng lúc bụng rỗng rồi bắt đầu làm việc. Điều này không chỉ khiến cơ thể thiếu năng lượng mà còn dễ gây cồn cào, khó chịu vùng thượng vị.
Ngoài ra, caffeine có thể kích thích hệ thần kinh giao cảm, làm tim đập nhanh, tăng cảm giác hồi hộp, bồn chồn. Với người tăng huyết áp chưa kiểm soát tốt hoặc mắc bệnh tim mạch, huyết áp có thể tăng tạm thời sau khi uống cà phê.
Cho rằng càng uống nhiều nước chanh càng tốt: Không ít người uống nhiều nước chanh đặc mỗi ngày với hy vọng “thanh lọc cơ thể” hoặc “giảm mỡ máu”. Tuy nhiên, lượng axit cao có thể gây khó chịu cho người bị trào ngược dạ dày thực quản hoặc mắc bệnh dạ dày. Đặc biệt, nếu pha nhiều đường, thức uống này còn làm đường huyết tăng nhanh và cung cấp nhiều năng lượng rỗng, ít giá trị dinh dưỡng.
Bổ sung quá nhiều đường: Đây có lẽ là thói quen phổ biến nhất. Một ly nước chanh hoặc trà đá có thể trở thành một loại nước ngọt thực sự nếu được pha với lượng đường lớn.
Theo bác sĩ Phong, trong những ngày nắng nóng, nhu cầu quan trọng nhất của cơ thể vẫn là bù đủ nước. Nếu một người uống nhiều cà phê nhưng uống ít nước lọc, hoặc chỉ dùng nước chanh ngọt thay nước uống hằng ngày, nguy cơ mất cân bằng dịch vẫn có thể xảy ra.
Theo bác sĩ Chu Thị Dung, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM – cơ sở 3, nước chanh không phải là thuốc điều trị bệnh. Đến nay, chưa có bằng chứng khoa học đáng tin cậy cho thấy uống nước chanh có thể điều trị tăng huyết áp, làm giảm mỡ máu một cách đáng kể hoặc thậm chí là “chữa ung thư” như nhiều người lan truyền.
Một số nghiên cứu ghi nhận các lợi ích nhất định của trái cây họ cam quýt đối với sức khỏe nói chung. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc uống nước chanh mỗi sáng có thể thay thế thuốc điều trị hoặc các biện pháp kiểm soát bệnh đã được chứng minh hiệu quả.
Do đó, bác sĩ Dung khuyên người dân nên xem nước chanh là một thức uống có thể góp phần làm đa dạng chế độ ăn uống, thay vì kỳ vọng đây là một phương pháp điều trị bệnh.
“Nước chanh là một thức uống tốt vì chứa vitamin C và một số hợp chất chống oxy hóa. Tuy nhiên, từ đó suy luận rằng nước chanh có thể điều trị tăng huyết áp, giảm mỡ máu hay phòng ngừa ung thư là một ‘bước nhảy’ quá xa so với bằng chứng khoa học hiện có. Nếu một người tăng huyết áp vẫn ăn mặn, ít vận động nhưng lại kỳ vọng chỉ cần uống nước chanh mỗi sáng là kiểm soát được bệnh thì đó là một nhận định không đúng”, bác sĩ Thanh Phong nói thêm.
Theo Yangcheng Evening News, Trần nuôi một con mèo nặng khoảng 7,5 kg. Cô để mèo cưng gối đầu lên tay mình ngủ suốt đêm vì không nỡ đánh thức nó. Sáng hôm sau, cô cảm thấy tay đau mỏi và tê bì nhưng không quá để ý.
Ba ngày sau, cơn đau ngày càng dữ dội khiến Trần phải đến bệnh viện kiểm tra. Kết quả chụp CT cho thấy cô bị gãy xương cổ tay. Các bác sĩ cho biết đây là trường hợp hiếm gặp, bởi vùng cổ tay có lượng máu nuôi dưỡng kém và các tổn thương tại đây thường khó bị phát hiện sớm.
Sự việc nhận được sự quan tâm lớn từ mạng xã hội sau khi Trần chia sẻ trải nghiệm này. Cô cũng cảnh báo người nuôi mèo cần chú ý đến việc quản lý cân nặng của thú cưng, đồng thời phải biết cách tự bảo vệ bản thân khi âu yếm chúng.
Nhiều người bày tỏ sự đồng cảm: "Tôi cũng từng bị mèo xô ngã, lúc đó đứng hình, không tin nổi mình lại thua một con mèo", hay "Chắc chủ nhân gầy quá nên mới thế". Số khác kể bị mèo nhảy từ trên cao xuống dẫm lên ngực dẫn đến chấn thương xương sườn, có người thậm chí bị tổn thương nội tạng do va đập mạnh từ vật nuôi.
Theo Sohu, mèo trông nhỏ nhắn nhưng cấu trúc cơ thể và cách phân bổ lực của chúng đặc biệt. Một chú mèo trưởng thành thường nặng 4-10 kg, thậm chí có những giống mèo lớn nặng trên 15 kg. Khi một vật nặng 7,5 kg đè liên tục lên một vị trí cố định trong thời gian dài, nó sẽ tạo ra áp lực không nhỏ.
Đặc biệt, nếu áp lực này đè trực tiếp lên các khớp hoặc vùng xương mỏng manh, nguy cơ chấn thương là rất lớn. Bên cạnh đó, khi ngủ, cơ bắp thả lỏng hoàn toàn và quá trình lưu thông máu chậm lại, khiến các mô cục bộ dễ bị tổn thương hơn bình thường.
Tuy nhiên, một số chuyên gia y tế đã đặt nghi vấn về nhận định cho rằng "chỉ riêng áp lực tĩnh cũng có thể gây gãy xương". Giới chuyên môn cho hay thông thường, một trọng lượng khoảng 7,5 kg khó có thể tự gây ra chấn thương nghiêm trọng đến mức gãy xương, cần phải xem xét thêm liệu người bệnh có các yếu tố nền như loãng xương, thiếu hụt vitamin D hay các bệnh lý về xương khác không. Nếu có, đây khả năng là một ca "gãy xương bệnh lý".
Các chuyên gia cảnh báo so với áp lực đè nén khi nằm, cú nhảy từ trên cao của mèo còn nguy hiểm hơn nhiều. Lực tác động tức thời có thể gấp nhiều lần trọng lượng cơ thể chúng. Nếu điểm tiếp đất rơi vào các vùng yếu điểm như ngực hoặc bụng, nguy cơ chấn thương nghiêm trọng là hoàn toàn có thật.
Sự việc cũng làm nổi bật vấn đề béo phì ở vật nuôi. Các bác sĩ thú y cho hay 7,5 kg là mức cân nặng vượt xa lý tưởng đối với một chú mèo nhà thông thường (vốn chỉ nên từ 4 đến 5 kg). Béo phì không chỉ gây áp lực lên khớp mà còn dẫn đến tiểu đường, bệnh tim mạch và làm giảm tuổi thọ của mèo.
Đối với chủ nuôi, thú cưng quá khổ cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro như gây cản trở lưu thông máu, dẫn đến tê liệt chi hoặc tổn thương mô mềm. Mèo càng nặng thì lực tác động khi nhảy hoặc chạy nhảy càng cao, dễ gây ra tai nạn ngoài ý muốn. Để đảm bảo an toàn khi ngủ cùng thú cưng, các chuyên gia khuyến nghị không để chúng đè lâu lên các vùng dễ tổn thương như cổ tay, ngực, tốt nhất nên chuẩn bị đệm ngủ riêng cho vật nuôi.
Ngày 16-4, Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng cho biết vừa điều trị một trường hợp bệnh nhi ngộ độc hóa chất nặng.
Bệnh nhi P.T.N. (2 tuổi) nhập viện trong tình trạng nôn ói nhiều, đi cầu phân lỏng màu xanh nhạt lẫn máu đỏ tươi. Qua khai thác bệnh sử, các bác sĩ ghi nhận trước đó bé nuốt phải tinh thể màu xanh do anh trai mang từ trường về sau buổi học thực hành.
Các bác sĩ xác định đây là tinh thể đồng sunfat (CuSO₄), hóa chất thường sử dụng trong các thí nghiệm khoa học.
Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng cho biết khi nhập viện, trẻ li bì, môi tím tái, mạch quay bắt nhẹ, thở gắng sức, SpO₂ thấp. Bệnh nhi được truyền dịch, thở oxy và chuyển đến khoa hồi sức nhi để tiếp tục điều trị.
Trong quá trình điều trị, tình trạng bệnh nhi diễn tiến nặng với suy chức năng đa cơ quan do độc tính của hóa chất.
Trẻ được điều trị hồi sức tích cực, gồm đặt nội khí quản thở máy, dùng thuốc vận mạch, truyền dịch, sử dụng thuốc tăng thải đồng qua nước tiểu, điều chỉnh rối loạn điện giải, toan kiềm và theo dõi sát các dấu hiệu sinh tồn.
Do diễn tiến nặng, bệnh nhi được chỉ định lọc máu liên tục nhằm hỗ trợ chức năng các cơ quan và kiểm soát các rối loạn nghiêm trọng.
Sau hơn 2 tuần điều trị hồi sức tích cực, tình trạng bệnh nhi dần cải thiện, qua giai đoạn nguy hiểm.
BS Võ Tấn Ngà, khoa cấp cứu - hồi sức tích cực và chống độc, cho biết đồng sunfat là hợp chất có màu xanh lam, dễ khiến trẻ nhỏ tò mò.
Khi nuốt phải, chất này có thể gây ngộ độc qua nhiều cơ chế, trong đó có tình trạng methemoglobinemia, làm giảm khả năng vận chuyển oxy của máu đến các mô.
Ngoài ra, ngộ độc đồng sunfat còn có thể gây tổn thương niêm mạc đường tiêu hóa, nôn ói dữ dội, tan máu cấp, tổn thương gan, suy thận cấp và rối loạn chuyển hóa nặng. Trường hợp nặng có thể dẫn đến suy chức năng đa cơ quan, cần điều trị hồi sức tích cực.
Các bác sĩ lưu ý những hóa chất phục vụ học tập khi được mang về nhà nếu không được bảo quản an toàn có thể trở thành nguy cơ đối với trẻ nhỏ.
Trẻ nhỏ có thói quen cầm nắm và đưa đồ vật vào miệng, vì vậy phụ huynh cần kiểm tra các vật dụng trẻ mang từ trường về, không để hóa chất trong tầm với, bảo quản ở nơi an toàn và có nhãn cảnh báo rõ ràng.
Khi nghi ngờ trẻ nuốt phải hóa chất cần đưa đến cơ sở y tế sớm, không tự ý gây nôn, không cho uống các dung dịch trung hòa khi chưa có hướng dẫn của nhân viên y tế, đồng thời mang theo mẫu hoặc bao bì hóa chất để hỗ trợ chẩn đoán.
Theo các bác sĩ, sự giám sát của gia đình đóng vai trò quan trọng trong việc phòng tránh những tai nạn đáng tiếc cho trẻ nhỏ.
TS.BS Hoàng Việt Bách, Trưởng khoa Dinh dưỡng lâm sàng, Bệnh viện K, cho biết khoảng 50-80% người bệnh ung thư bị sụt cân hoặc suy dinh dưỡng trong quá trình điều trị. Không ít trường hợp vẫn thừa cân, béo phì nhưng mất khối cơ nghiêm trọng, làm suy giảm sức mạnh cơ bắp và chức năng của cơ thể.
"Khối u gây phản ứng viêm mạn tính, làm tăng tiêu hao năng lượng và mất cơ, trong khi tác dụng phụ của hóa xạ trị như buồn nôn, chán ăn, thay đổi vị giác, khó nuốt khiến người bệnh khó đảm bảo dinh dưỡng", TS Bách nói.
Song, bác sĩ cho rằng thực tế đáng lo ngại khi nhiều người cắt giảm thực phẩm hoặc ăn kiêng cực đoan vì quan niệm sai lầm rằng ăn nhiều sẽ làm khối u phát triển. Đây là một trong những nguyên nhân khiến bệnh nhân suy kiệt nhanh hơn do thiếu hụt dinh dưỡng.
Suy dinh dưỡng làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, chậm lành vết mổ, tăng biến chứng sau phẫu thuật, kéo dài thời gian nằm viện. Bệnh nhân có thể buộc phải trì hoãn các đợt hóa trị hoặc xạ trị vì thể trạng không đáp ứng.
Mới đây, Bộ Y tế ban hành hướng dẫn chẩn đoán và điều trị dinh dưỡng cho người bệnh ung thư nhằm chuẩn hóa chăm sóc dinh dưỡng tại các cơ sở y tế. Theo ThS.BSNT Nguyễn Thị Thanh Hòa, Phó Trưởng khoa Dinh dưỡng lâm sàng, giá trị cốt lõi của hướng dẫn không chỉ là phác đồ chuyên môn thuần túy, mà còn thay đổi tư duy của cả thầy thuốc lẫn cộng đồng.
"Khẳng định dinh dưỡng là một phương thức điều trị thiết yếu với người ung thư", BS Hòa nói, thêm rằng dinh dưỡng cần được xem là một phương thức điều trị song hành với phẫu thuật, hóa trị và xạ trị, thay vì chỉ là biện pháp hỗ trợ. Nhiều nghiên cứu cho thấy người bệnh được đánh giá và can thiệp dinh dưỡng sớm có khả năng đáp ứng điều trị tốt hơn, giảm biến chứng, rút ngắn thời gian nằm viện và cải thiện chất lượng cuộc sống.
Tại Bệnh viện K, bệnh nhân được tư vấn chế độ ăn bệnh lý, áp dụng 100% với tất cả người bệnh sau phẫu thuật ung thư tiêu hóa. Người bệnh được tư vấn chế độ dinh dưỡng cho bản thân, như mỗi ngày nên bổ sung thực phẩm nào vào chế độ ăn, lượng ăn bao nhiêu là đủ... Kèm theo đó là hướng dẫn vận động thể chất và hỗ trợ tâm lý tại khoa điều trị. Bác sĩ điều trị liên kết bác sĩ dinh dưỡng, điều dưỡng và các chuyên gia liên quan nhằm xây dựng kế hoạch dinh dưỡng cá thể hóa, tối ưu cho từng bệnh nhân.
Các bác sĩ khuyến cáo người bệnh ung thư không tự ý áp dụng chế độ ăn kiêng cực đoan hoặc loại bỏ hoàn toàn bất kỳ nhóm thực phẩm thiết yếu nào nếu không có chỉ định y khoa. Thực đơn hằng ngày cần đa dạng, cân đối, ưu tiên thực phẩm giàu năng lượng và giàu protein để duy trì khối cơ và hỗ trợ phục hồi.
Khi xuất hiện các dấu hiệu như sụt cân, ăn uống kém, mệt mỏi kéo dài hoặc giảm sức cơ, người bệnh nên được bác sĩ dinh dưỡng thăm khám và can thiệp sớm để tối ưu hiệu quả điều trị.