Đây là nhận định của ông Hervé Le Bars – chuyên gia chính phủ điện tử, tại buổi trò chuyện với các sinh viên tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền ở Hà Nội chiều 29-6.
Ông cùng hai chuyên gia khác về AI đến từ Pháp đã trò chuyện cùng các giảng viên và sinh viên Việt Nam về chủ đề đang được các bạn trẻ rất quan tâm: “Trí tuệ nhân tạo và công nghệ số: hướng tới việc ứng dụng có đạo đức và trách nhiệm”.
Buổi tọa đàm nằm trong chuyến làm việc của đoàn chuyên gia cấp cao Pháp tại Hà Nội, từ ngày 29-6 đến 3-7, trong khuôn khổ Dự án hỗ trợ kỹ thuật “Hiện đại hóa nền hành chính Việt Nam thông qua chuyển đổi số” của Chính phủ Pháp tại Việt Nam.
Tại buổi trò chuyện, các chuyên gia đều chung nhận định AI đã hiện diện sâu rộng trong đời sống, không thể chối bỏ, chỉ có thể học cách sử dụng nó một cách thông minh, có trách nhiệm và đạo đức.
Họ đưa ra những hướng dẫn cụ thể để sử dụng AI hiệu quả. Trong khi các bạn sinh viên đặt ra nhiều câu hỏi rất thực tế về những lo lắng của các bạn khi AI có thể lấy mất nhiều việc làm của giới trẻ.
Tập trung vào lĩnh vực giáo dục và việc làm là hai thứ thiết thân với các bạn trẻ, ông Hervé Le Bars khẳng định AI là một cơ sở hạ tầng trí tuệ mới cho công việc và học tập. Nhưng để sử dụng tốt công cụ AI này trước tiên phải học và hiểu về nó.
Ông cho biết tại Pháp đang triển khai chương trình quốc gia về giáo dục AI mang tên Pix IA. Mỗi năm có 1,5 triệu học sinh tham gia vào chương trình giáo dục AI này.
Chương trình áp dụng bắt buộc đối với học sinh lớp 8, lớp 10 và năm đầu tiên của trường trung cấp nghề. Mục tiêu của chương trình là dạy cho học sinh sử dụng AI hợp lý và có trách nhiệm.
“Tương lai thuộc về những người biết cách sử dụng AI một cách có phương pháp, thận trọng và có trách nhiệm”, ông Hervé Le Bars nói.
Vị chuyên gia cũng đưa ra một số lưu ý để sử dụng AI thành công. Đó là phải làm chủ được AI, không sử dụng AI như một phản xạ tự động, kiểm tra các nguồn thông tin nếu có thể, và trí tuệ nhân tạo được tích hợp bởi những người am hiểu về lĩnh vực chuyên môn.
Đồng thời từ phía quản lý nhà nước, các quốc gia cần xây dựng khung pháp luật để hạn chế mặt tiêu cực, lệch lạc của AI. Trên quy mô thế giới, cần xây dựng khuôn khổ toàn cầu về đạo đức AI.
“Chúng ta sử dụng AI tốt hơn khi hiểu rằng AI hữu ích nhưng cũng không chắc chắn…Vì vậy trong thời đại AI khả năng tư duy độc lập càng trở nên quý giá”, ông Hervé Le Bars nói.
Ông Thomas Menant, chuyên gia tư vấn chuyển đổi số, góp thêm chỉ dẫn để người trẻ “sống sót” trong thời đại AI, đó là phải được đào tạo năng lực phản biện để có thể nhận diện những phát triển “lệch lạc” của AI.
Theo ông, người lao động ngày nay có thể dùng AI cải thiện chuyên môn của mình. Nhưng việc này không dễ, phải học hỏi để có kinh nghiệm trong sử dụng AI, có thể phát hiện được lỗi, đưa ra quyết định chính xác.
“Chúng ta phải sử dụng công cụ AI, huấn luyện được nó để nó thành công cụ hỗ trợ hữu ích cho mình”, ông Thomas Menant nhắn nhủ các bạn trẻ.
Cũng đưa ra những chỉ dẫn cho các bạn trẻ sử dụng AI thông minh, an toàn, hiệu quả, bà Manon Lafitte – chuyên gia luật công nghệ số tại Numéricité, chuyên gia tư vấn chuyển đổi số, khuyến nghị: “Cần thời gian học cách làm chủ công cụ này, xây dựng hệ thống pháp luật để ngăn chặn các hành vi lệch chuẩn đi kèm AI, bảo vệ đời sống cá nhân, hạn chế những hậu quả tiêu cực”.
Như Dân trí đã thông tin, Công an xã Đại Thanh, Hà Nội đã tiếp nhận đơn tố giác và đang xác minh vụ một thành viên Ban Quản trị CT8, chung cư Đại Thanh (Hà Nội) bị hành hung khi nhắc nhở cư dân đeo rọ mõm cho chó.
Tối 12/5, phóng viên báo Dân trí đã đến bệnh viện và ghi nhận tình hình sức khoẻ của ông T. (thành viên Ban Quản trị CT8) - người bị đánh - trong sự việc này.
Hơn 1 ngày sau khi xảy ra sự việc, ông T. có thể nói chuyện, nhưng phải nằm bất động trên giường bệnh, đeo đai bảo vệ ở cổ để theo yêu cầu của bác sĩ.
"Tôi vẫn bị đau ở đầu và cảm giác buồn nôn", ông T. cho biết.
Được biết, nạn nhân và gia đình chuyển đến cụm chung cư CT8, chung cư Đại Thanh sinh sống từ năm 2015 và được bầu vào Ban Quản trị từ năm 2025.
Cùng các thành viên Ban Quản trị lên căn hộ nhắc nhở, ông không nghĩ chủ nuôi chó lại phản ứng rồi đánh vào sau gáy.
Sau khi bị tác động, ông T. nằm xuống sàn hành lang và được đưa tới bệnh viện.
"Tôi mong muốn cơ quan chức năng điều tra, xem xét kỹ lưỡng để giải quyết theo trình tự của pháp luật", ông nói.
Trao đổi với phóng viên Dân trí, ông Đỗ Văn Phương, Trưởng Ban Quản trị CT8 - chung cư Đại Thanh, cho biết trước khi xảy ra sự việc, Ban Quản trị đã nhận được phản ánh từ cư dân về việc một người đàn ông đưa chó có kích thước lớn vào thang máy nhưng không đeo rọ mõm.
Qua quá trình kiểm tra camera giám sát, Ban Quản trị xác định gia đình sở hữu con chó sống ở tầng 22 của tòa 8A.
Tòa nhà đã có quy định cấm nuôi chó, mèo trong căn hộ. Người đàn ông nói trên từng được Ban Quản trị nhắc nhở về vấn đề này.
"Chúng tôi lên làm việc với thái độ đàng hoàng, tử tế", ông Phương khẳng định.
Trong quá trình trao đổi, mẹ của chủ căn hộ có thái độ hợp tác, đồng ý rút kinh nghiệm.
Nghe ông Phương đề nghị nhân viên an ninh tòa nhà lập biên bản ghi nhận sự việc, chủ nhân của chú chó từ trong nhà đi ra, có lời lẽ thiếu chuẩn mực. Sau khi lời qua tiếng lại, chủ nhân của chú chó tát vào mặt và đấm vào gáy của ông T.
"Nạn nhân xuất hiện triệu chứng buồn nôn và nôn 2 lần trong đêm 10/5. Ngày 11/5, ông T. không thể tự ngồi dậy, phải có người đỡ. Bác sĩ đang yêu cầu tiếp tục theo dõi thêm", vị Trưởng Ban Quản trị nói.
Ông Phương đã đến trụ sở công an làm đơn trình báo lần hai và cập nhật tình hình sức khỏe với phía cơ quan chức năng.
6h, chị Thu Hằng (35 tuổi) chở con rời nhà ở phường Tây Mỗ, sớm gần một tiếng so với thường ngày. "Tối qua xem dự báo, tôi biết hôm nay là đỉnh điểm đợt nóng nên cho con ngủ từ 21h để sáng đi sớm", chị nói.
Hai ngày cuối tuần, chị đã cảm nhận rõ mức độ gay gắt của đợt nắng nóng này. Trưa chủ nhật, vừa bước từ phòng họp phụ huynh cho con ra sân, chị thấy choáng váng, mắt mờ và hai cánh tay bỏng rát.
Tuy nhiên, kế hoạch tránh nóng của hai mẹ con chỉ hiệu quả một phần. Từ đầu ngày, nắng đã chói chang, hun nóng các tuyến đường. Đến 6h45, sân trường tiểu học ở phường Yên Hòa đã đông người, cả học sinh và phụ huynh dù gần một tiếng nữa mới đến giờ vào lớp.
Chị Hằng mua bữa sáng cho con trước cổng trường rồi đến cơ quan lúc 7h. "Phòng tôi có 7 người thì 5 người đến sớm trước cả tiếng, điều chưa từng xảy ra trước đây", chị nói.
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia, miền Bắc và Bắc Trung Bộ đang trải qua đợt nắng nóng diện rộng gay gắt nhất từ đầu mùa. Chiều 25/5, Hà Nội ghi nhận mức nhiệt 40,7 độ C, cao nhất cả nước. 4 trong 5 trạm quan trắc ở Thủ đô ghi nhận nhiệt độ từ 40 độ C trở lên.
Cũng trong ngày 25/5, 8 tỉnh, thành vùng đồng bằng Bắc Bộ và miền Trung ghi nhận nhiệt độ vượt 40 độ C. Theo dự báo, đợt nắng nóng gay gắt và đặc biệt gay gắt sẽ còn kéo dài ít nhất 48 giờ tới.
Chuyên gia thời tiết Huy Nguyễn cho biết đợt nóng này mang hiệu ứng tích nhiệt, nhiệt độ tăng dần qua từng ngày. Nền nhiệt ngày 25/5 tăng thêm 0,5-1 độ C so với hôm trước.
Tại Hà Nội, sự ngột ngạt càng trầm trọng hơn do "hiệu ứng đảo nhiệt" của đô thị nén. Tỷ lệ bê tông hóa cao, mặt đường nhựa hấp thụ bức xạ lớn, cộng với nhà cao tầng cản gió khiến không khí khó đối lưu. Khối nhiệt này liên tục bị cộng hưởng bởi khí thải giao thông và hơi nóng từ hàng triệu máy điều hòa. Do đó, nhiệt độ thực tế hắt lên từ mặt đường giữa trưa có thể vượt 50 độ C.
Nhiệt độ cao kèm nắng gay gắt buộc người dân phải thay đổi nhịp sinh hoạt để thích ứng. Tại các công viên như Thống Nhất hay Thanh Xuân, 6h sáng đã gần như không còn người tập thể dục dù thường ngày phải 7-8h mới kết thúc.
Nhiều người dân Thủ đô chủ động đi làm sớm hơn để tránh thời điểm mặt đường bắt đầu hắt hơi nóng. Anh Minh Nhật, 37 tuổi, ở phường Nghĩa Đô đi làm từ 6h. Anh cho biết trục đường Hoàng Quốc Việt vào trung tâm phường Hoàn Kiếm ngày thường khoảng 7h mới ùn ứ, nhưng hôm 25/5 đông đúc ngay từ 6h30.
Đến cơ quan lúc 7h, anh Nhật cùng nhiều đồng nghiệp vẫn kịp ngả ghế ngủ bù mấy chục phút sau khi ăn sáng rồi mới bắt đầu làm việc lúc 8h.
Tiểu thương tại Hà Nội cũng đẩy sớm giờ làm. Vợ chồng ông Quốc Cường, 65 tuổi, ở phường Thanh Liệt đổi giờ đến chợ đầu mối nhập gà từ 4h lên 2h. Hơn 9h, ông dọn hàng thay vì bán đến 12h như mọi khi, do nhiệt độ từ mặt đường và lò đun nước tăng cao.
Tại các chợ dân sinh, người dân mua thực phẩm từ 5h30. Anh Hoàng Văn Hoạt, người bán thịt ở chợ Cổ Nhuế, phường Đông Ngạc, cho biết khách đến đông từ 5h. Nắng nóng khiến lượng bán giảm, gia đình anh chỉ làm một con lợn thay vì hai con. "Người dân đi chợ sớm nên hơn 9h là vợ chồng tôi dọn hàng ra về", tiểu thương nhà ở Phúc Thọ, ngoại thành Hà Nội, nói.
Trước tình hình thời tiết cực đoan, các bản tin y tế liên tục cảnh báo người dân hạn chế tối đa hoạt động ngoài trời trong khung giờ 11h-16h, chú ý bù nước và tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột để phòng nguy cơ kiệt sức, sốc nhiệt, đột quỵ.
Phẫu thuật từ khoảng cách nghìn cây số: Từ khoa học viễn tưởng đến hiện thực
Thay vì phải vượt hàng trăm cây số, chịu áp lực chi phí và thời gian để lên các bệnh viện tuyến đầu, người bệnh giờ đây có thể ở tại địa phương để được các chuyên gia hàng đầu trực tiếp phẫu thuật. Điều tưởng chừng chỉ có trên phim viễn tưởng nay đã thành hiện thực với robot phẫu thuật Tomai tại Vinmec.
Toumai là hệ thống phẫu thuật nội soi thế hệ mới được thiết kế theo cơ chế điều khiển Master-Slave, cho phép bác sĩ điều khiển robot từ xa thông qua hạ tầng truyền dẫn chuyên dụng gồm mạng 5G và đường truyền tốc độ cao. Với độ trễ tín hiệu dưới 50 mili giây, mọi thao tác được truyền tải gần như tức thời. Điều đó đồng nghĩa với việc bác sĩ có thể thực hiện những thao tác tinh vi với độ chính xác cao nhưng cảm giác điều khiển vẫn tự nhiên như đang trực tiếp đứng bên bàn mổ.
Tính đến nay, hệ thống phẫu thuật robot Toumai đã thực hiện hơn 1.000 ca phẫu thuật từ xa trên toàn cầu, bao gồm nhiều ca xuyên biên giới và lập các kỷ lục về khoảng cách điều khiển.
Mới đây, ngày 4/6/2026, hệ thống robot này thực hiện thành công một ca phẫu thuật từ xa xuyên lục địa với khoảng cách lên tới 9.730km giữa Bỉ và Ấn Độ. Từ trung tâm điều khiển tại Bỉ, bác sĩ phẫu thuật đã thực hiện thành công hai ca mổ cho người bệnh đang nằm tại một bệnh viện ở Ấn Độ, với sự phối hợp của đội ngũ y tế tại chỗ. Ngoài ra, Toumai cũng từng hỗ trợ thực hiện thành công ca phẫu thuật xuyên lục địa giữa Trung Quốc và Brazil với khoảng cách hơn 19.000km.
Hiện nay, phẫu thuật từ xa được xem là một trong những xu hướng quan trọng của ngoại khoa tương lai, đặc biệt tại những khu vực còn hạn chế về nguồn nhân lực chuyên sâu. Do đó, đây cũng là một trong những lý do Vinmec đầu tư hệ thống robot Toumai tại Vinmec Smart City và Vinmec Cần Thơ.
Khi người bệnh trở thành trung tâm của cả một mạng lưới y tế tối tân
Là đơn vị tiên phong đưa hệ thống robot Toumai về Việt Nam, Vinmec không chỉ đầu tư vào những nền tảng công nghệ hiện đại, mà còn theo đuổi một mục tiêu rất giản dị: Để người dân không phải đi thật xa mới gặp được bác sĩ giỏi, không cần chuyển tuyến mới có cơ hội tiếp cận những phương pháp điều trị tiên tiến nhất.
PGS.TS.BS. Phạm Văn Bình - Giám đốc Hệ thống Trung tâm Phẫu thuật Robot Công nghệ cao Vinmec - cho biết: "Đích đến cuối cùng của công nghệ không phải là những cỗ máy hiện đại hơn, mà là mang đến nhiều cơ hội điều trị tốt hơn cho người bệnh. Sự xuất hiện lần đầu tiên tại Việt Nam của hệ thống robot Toumai đánh dấu sự thay đổi lớn và tích cực hơn nữa trong cách tổ chức và vận hành hệ thống chăm sóc sức khỏe cộng đồng tại Vinmec".
Với hệ thống robot Toumai, người bệnh tại Cần Thơ có thể nhận được sự hỗ trợ chuyên môn từ các chuyên gia đầu ngành tại Hà Nội mà không cần rời khỏi địa phương. Ngược lại, năng lực chuyên môn của đội ngũ bác sĩ tại Cần Thơ cũng có thể được kết nối và chia sẻ trong toàn hệ thống. Đó là cách Vinmec từng bước hiện thực hóa mô hình y tế kết nối, nơi khoảng cách địa lý không còn quyết định cơ hội tiếp cận điều trị chất lượng cao của người bệnh.
Ở phạm vi rộng hơn, khi công nghệ robot, kết nối tốc độ cao và chuyên môn y khoa được tích hợp trên cùng một nền tảng, những chuyên gia hàng đầu có thể đồng hành cùng người bệnh dù cách nhau nửa vòng Trái Đất. Điều đó mở ra cơ hội cho nhiều người bệnh ở các khu vực xa trung tâm có thể tiếp cận các kỹ thuật điều trị tiên tiến mà trước đây vốn rất khó tiếp cận.
Tinh thần đó cũng chính là nền tảng của mô hình One Network mà Vinmec đang xây dựng. Thay vì vận hành như những đơn vị riêng lẻ, các bệnh viện trong hệ thống được kết nối thành một mạng lưới thống nhất, nơi các chuyên gia có thể cùng chia sẻ dữ liệu, hội chẩn và đưa ra phương án điều trị tối ưu cho người bệnh.