Phẫu thuật từ khoảng cách nghìn cây số: Từ khoa học viễn tưởng đến hiện thực
Thay vì phải vượt hàng trăm cây số, chịu áp lực chi phí và thời gian để lên các bệnh viện tuyến đầu, người bệnh giờ đây có thể ở tại địa phương để được các chuyên gia hàng đầu trực tiếp phẫu thuật. Điều tưởng chừng chỉ có trên phim viễn tưởng nay đã thành hiện thực với robot phẫu thuật Tomai tại Vinmec.
Toumai là hệ thống phẫu thuật nội soi thế hệ mới được thiết kế theo cơ chế điều khiển Master-Slave, cho phép bác sĩ điều khiển robot từ xa thông qua hạ tầng truyền dẫn chuyên dụng gồm mạng 5G và đường truyền tốc độ cao. Với độ trễ tín hiệu dưới 50 mili giây, mọi thao tác được truyền tải gần như tức thời. Điều đó đồng nghĩa với việc bác sĩ có thể thực hiện những thao tác tinh vi với độ chính xác cao nhưng cảm giác điều khiển vẫn tự nhiên như đang trực tiếp đứng bên bàn mổ.
Tính đến nay, hệ thống phẫu thuật robot Toumai đã thực hiện hơn 1.000 ca phẫu thuật từ xa trên toàn cầu, bao gồm nhiều ca xuyên biên giới và lập các kỷ lục về khoảng cách điều khiển.
Mới đây, ngày 4/6/2026, hệ thống robot này thực hiện thành công một ca phẫu thuật từ xa xuyên lục địa với khoảng cách lên tới 9.730km giữa Bỉ và Ấn Độ. Từ trung tâm điều khiển tại Bỉ, bác sĩ phẫu thuật đã thực hiện thành công hai ca mổ cho người bệnh đang nằm tại một bệnh viện ở Ấn Độ, với sự phối hợp của đội ngũ y tế tại chỗ. Ngoài ra, Toumai cũng từng hỗ trợ thực hiện thành công ca phẫu thuật xuyên lục địa giữa Trung Quốc và Brazil với khoảng cách hơn 19.000km.
Hiện nay, phẫu thuật từ xa được xem là một trong những xu hướng quan trọng của ngoại khoa tương lai, đặc biệt tại những khu vực còn hạn chế về nguồn nhân lực chuyên sâu. Do đó, đây cũng là một trong những lý do Vinmec đầu tư hệ thống robot Toumai tại Vinmec Smart City và Vinmec Cần Thơ.
Khi người bệnh trở thành trung tâm của cả một mạng lưới y tế tối tân
Là đơn vị tiên phong đưa hệ thống robot Toumai về Việt Nam, Vinmec không chỉ đầu tư vào những nền tảng công nghệ hiện đại, mà còn theo đuổi một mục tiêu rất giản dị: Để người dân không phải đi thật xa mới gặp được bác sĩ giỏi, không cần chuyển tuyến mới có cơ hội tiếp cận những phương pháp điều trị tiên tiến nhất.
PGS.TS.BS. Phạm Văn Bình – Giám đốc Hệ thống Trung tâm Phẫu thuật Robot Công nghệ cao Vinmec – cho biết: “Đích đến cuối cùng của công nghệ không phải là những cỗ máy hiện đại hơn, mà là mang đến nhiều cơ hội điều trị tốt hơn cho người bệnh. Sự xuất hiện lần đầu tiên tại Việt Nam của hệ thống robot Toumai đánh dấu sự thay đổi lớn và tích cực hơn nữa trong cách tổ chức và vận hành hệ thống chăm sóc sức khỏe cộng đồng tại Vinmec”.
Với hệ thống robot Toumai, người bệnh tại Cần Thơ có thể nhận được sự hỗ trợ chuyên môn từ các chuyên gia đầu ngành tại Hà Nội mà không cần rời khỏi địa phương. Ngược lại, năng lực chuyên môn của đội ngũ bác sĩ tại Cần Thơ cũng có thể được kết nối và chia sẻ trong toàn hệ thống. Đó là cách Vinmec từng bước hiện thực hóa mô hình y tế kết nối, nơi khoảng cách địa lý không còn quyết định cơ hội tiếp cận điều trị chất lượng cao của người bệnh.
Ở phạm vi rộng hơn, khi công nghệ robot, kết nối tốc độ cao và chuyên môn y khoa được tích hợp trên cùng một nền tảng, những chuyên gia hàng đầu có thể đồng hành cùng người bệnh dù cách nhau nửa vòng Trái Đất. Điều đó mở ra cơ hội cho nhiều người bệnh ở các khu vực xa trung tâm có thể tiếp cận các kỹ thuật điều trị tiên tiến mà trước đây vốn rất khó tiếp cận.
Tinh thần đó cũng chính là nền tảng của mô hình One Network mà Vinmec đang xây dựng. Thay vì vận hành như những đơn vị riêng lẻ, các bệnh viện trong hệ thống được kết nối thành một mạng lưới thống nhất, nơi các chuyên gia có thể cùng chia sẻ dữ liệu, hội chẩn và đưa ra phương án điều trị tối ưu cho người bệnh.
Darwin nằm sâu trong sa mạc thuộc hạt Inyo, cạnh Công viên quốc gia Thung lũng Chết. Thị trấn này từng rất sầm uất vào cuối thế kỷ 19 khi các mỏ bạc và chì được phát hiện, với dân số khoảng 3.500 người. Tuy nhiên, sự thịnh vượng lụi tàn khi quặng cạn kiệt và các tuyến đường chính thay đổi hướng. Đến thập niên 1970, những khu mỏ cuối cùng đóng cửa, dân số sụt giảm nghiêm trọng.
Darwin nay còn một số ngôi nhà cũ nằm rải rác giữa xương rồng. Thị trấn cách đường cao tốc gần nhất hơn 8 km, không có cửa hàng tạp hóa, nhà hàng hay bệnh viện. Nước là tài nguyên quý giá nhất, được dẫn bằng hệ thống ống từ một con suối xa.
Cộng đồng hiện chủ yếu là người già với độ tuổi trung bình 66. Trước nguy cơ thị trấn bị xóa sổ, người dân kêu gọi người trẻ chuyển đến sinh sống.
Một số bất động sản đang được rao bán thấp hơn khoảng 70% so với trung bình bang California. Một căn nhà ba phòng ngủ có tầm nhìn hướng núi được chào giá 245.000 USD, trong khi mức giá trung bình bang là 861.725 USD. Một căn trang trại cũ khác được rao bán chỉ 85.000 USD.
Dù giá rẻ, nơi này vẫn khó thu hút cư dân vì vị trí xa xôi và hạ tầng thiếu thốn. Bà Kathy Goss, người sống tại đây gần 30 năm, cho biết nhiều người già trong vùng đã qua đời. Bà từng treo biển "Có người đang sống ở đây" khắp thị trấn để nhắc về sự tồn tại của cộng đồng.
"Chúng tôi không muốn du khách đến quay video như một thị trấn ma", bà nói. "Chúng tôi muốn người trẻ thực sự sống ở đây, gắn bó lâu dài và cùng duy trì cộng đồng".
Anh Nico Georis, 43 tuổi, một trong những cư dân trẻ nhất, cho biết đang tìm lao động trẻ để tiếp nối việc vận hành thị trấn. Áp lực lớn nhất nằm ở hệ thống nước. Nguồn nước dẫn từ suối qua đường ống trọng lực, cần người bảo trì thủ công thường xuyên. Nhóm tình nguyện viên lớn tuổi hiện nay khó duy trì công việc này.
Một số người từ Las Vegas hay San Francisco bắt đầu chuyển đến để tìm không gian yên tĩnh. Tuy nhiên, tương lai của Darwin vẫn bỏ ngỏ khi lực lượng lao động tiếp tục thu hẹp.
Đại học Binghamton (Mỹ) từng có một nghiên cứu năm 2015 dựa trên khảo sát hơn 5.000 người về mức độ ảnh hưởng thể chất và tinh thần sau khi kết thúc một mối quan hệ. Kết quả cho thấy phản ứng ban đầu của phụ nữ là đau khổ hơn nhưng phục hồi nhanh hơn. Trong khi đó, nam giới thường gánh chịu cảm giác mất mát trong thời gian dài.
Đại diện nhóm phân tích cho biết nam giới nhận thức về sự mất mát khi họ phải bắt đầu lại từ đầu để tìm người thay thế. Nhà trị liệu hôn nhân và gia đình William Meleney (Mỹ) cho biết rào cản lớn nhất của phái mạnh là sự im lặng, dẫn đến những cách đối phó sai lầm.
Dưới đây là 4 biểu hiện thường thấy ở nam giới sau chia tay.
Ngủ quá nhiều
Nhiều nam giới chọn cách ngủ nhiều sau khi kết thúc mối quan hệ. Các chuyên gia tâm lý gọi đây là trạng thái "ngủ đông" để trốn tránh thực tại. Tuy nhiên, việc này làm trì hoãn quá trình xử lý cảm xúc.
Vùi đầu vào game
Trò chơi điện tử mang lại thế giới có quy tắc, điều họ vừa mất trong đời thực. Trong không gian ảo, họ có thể bắt đầu lại tại một điểm kiểm tra (checkpoint). Môi trường này giúp họ có cảm giác kiểm soát mục tiêu mà không phải đối mặt với các vấn đề tình cảm.
Tìm người thay thế sớm
Tâm lý muốn giải quyết nhanh vấn đề khiến nam giới có xu hướng muốn bước tiếp ngay lập tức. Tiến sĩ Tarra Bates-Duford, chuyên gia tư vấn gia đình tại Mỹ, cảnh báo việc vội vàng bước vào mối quan hệ mới có thể giúp tạm quên cảm xúc tiêu cực, nhưng họ sẽ sớm phải đối mặt với những vấn đề cũ chưa được giải quyết.
Tự cô lập
Theo nhà trị liệu William Meleney, tình bạn giữa nam giới thường được xây dựng dựa trên các hoạt động chung như thể thao, công việc hơn là sự thấu hiểu cảm xúc. Khi gặp vấn đề, họ không biết cách mở lời nên chọn cách rút lui. Sự im lặng dẫn đến tình trạng cô đơn và gây hệ lụy cho sức khỏe tinh thần.
Các chuyên gia khuyến nghị nam giới nên thừa nhận bản thân đang gặp vấn đề để bắt đầu quá trình chữa lành. Thay vì im lặng, họ cần nói chuyện thành thật về tình trạng của mình với bạn bè hoặc tìm kiếm sự hỗ trợ từ các chuyên gia tâm lý.
Ông Jordan Benjamin, chuyên gia kỹ thuật tại công ty sửa chữa điện nước Done Rite Services (Mỹ), hướng dẫn cách làm một chiếc "điều hòa" mini:
Đầu tiên, bạn cần một thùng giữ nhiệt bằng xốp hoặc một xô nhựa loại 20 lít có nắp đậy.
Bước 1: Khoét 2-3 lỗ tròn ở phần thân trên của thùng. Nếu dùng thùng xốp, bạn chỉ cần một con dao nhọn nhưng nếu dùng xô nhựa, bạn nên có mũi khoan khoét lỗ chuyên dụng sẽ giúp vết cắt đẹp và dễ dàng hơn.
Bước 2: Luồn các đoạn ống nhựa PVC (đường kính khoảng 7-10 cm) vào các lỗ vừa khoét. Nếu ống không khít, hãy dùng băng keo hoặc keo nến để cố định chắc chắn.
Bước 3: Đặt một chiếc quạt bàn hoặc quạt tích điện nhỏ lên nắp thùng, dùng bút vẽ theo đường viền của quạt. Cẩn thận cắt bỏ phần lõi vừa vẽ rồi đặt úp mặt quạt xuống lỗ cắt. Gia cố lại bằng băng dính nếu cần.
Bước 4: Cho vài chai nước đá đông sẵn vào trong thùng, đậy nắp và bật quạt. Luồng không khí mát sẽ được thổi ra qua các đường ống PVC.
"Có nhiều biến thể khác nhau cho cách làm này. Bạn có thể thay ống PVC bằng ống chai nhựa hoặc tận dụng các cốc nhựa dùng một lần. Dù làm cách nào, hiệu quả làm mát là tương đương", ông Benjamin nói.
Nếu muốn tăng thời gian giữ đá, bạn nên ưu tiên dùng thùng mút xốp vì khả năng cách nhiệt tốt hơn.
5 giải pháp giúp giảm nhiệt cho ngôi nhà
Bên cạnh việc tự chế thiết bị làm mát, chuyên gia gợi ý có thể giảm phụ thuộc vào điều hòa bằng các thói quen đơn giản sau:
Chặn các khe hở thất thoát nhiệt: Hãy ngăn chặn sức nóng trước khi nó kịp xâm nhập vào nhà. Ngay cả những khe hở nhỏ ở cửa ra vào, cửa sổ hay ổ cắm cũng khiến không khí lạnh thất thoát và rước khí nóng vào nhà.
Sử dụng rèm cửa dày cách nhiệt: Rèm cửa phát huy tác dụng tốt nhất khi che kín toàn bộ khung cửa và được kéo lại trong những giờ cao điểm nắng gắt.
Nếu rèm nhà bạn quá mỏng, hãy thay bằng loại vải dày hoặc rèm chuyên dụng. "Rèm cuốn chống nắng thông thường có thể giảm 2-5 độ C, trong khi rèm cách nhiệt chuyên dụng giúp giảm tới 5-10 độ C cho các căn phòng hướng Tây hoặc hướng Nam", chuyên gia điện lạnh Glenn Gault, giám đốc điều hành công ty dịch vụ làm mát Gault Heating & Cooling (Mỹ) phân tích.
Tận dụng nguyên lý thông gió chéo: Nếu không thích đóng rèm tối om, hãy mở cửa sổ một cách khoa học. Việc mở các cửa sổ đối diện nhau (hoặc mở cửa ở các tầng khác nhau) sẽ tạo ra luồng thông gió chéo, đẩy khí nóng tích tụ ra ngoài và đón gió tươi vào.
Thời điểm lý tưởng nhất để làm việc này là vào ban đêm hoặc sáng sớm khi nhiệt độ ngoài trời đã hạ.
Thông gió giải nhiệt ban đêm: Đây là chiến lược giải nhiệt hoàn toàn miễn phí. Khi trời dịu mát về đêm, hãy mở cửa sổ và bật quạt trần quay ngược chiều kim đồng hồ để hút nhiệt. Nếu dùng quạt hộp hoặc quạt tháp, hãy đặt quạt hướng mặt ra ngoài cửa sổ để "thổi" khí nóng từ trong phòng ra ngoài.
Đến sáng sớm, hãy đóng chặt các cửa lại để "khóa" lớp không khí mát mẻ này ở lại bên trong.
Gom lịch sử dụng các thiết bị sinh nhiệt: Bếp nấu, lò nướng, máy rửa bát hay máy sấy quần áo đều là những "lò sưởi" gián tiếp trong nhà.
Bà Lisa Shavers, quản lý mảng giải pháp nhiệt lạnh tại Oncourse Home Solutions (Mỹ), khuyên nên ưu tiên nấu ăn bằng lò vi sóng, bếp từ hoặc chuyển các công việc giặt giũ, rửa bát sang buổi tối. Điều này vừa giữ nhà cửa mát mẻ, vừa tránh được khung giờ cao điểm".
