Chiều 29/6, Tòa án quân sự Trung ương tiếp tục xét xử phúc thẩm vụ án liên quan Tập đoàn Phúc Sơn. Tranh luận giữa Nguyễn Văn Hậu (Hậu “Pháo”) và các bị hại trở thành nội dung được chú ý tại phiên tòa.
Các bị hại là những người đã nộp tiền mua đất tại khu sân bay Nha Trang cũ – khu đất quốc phòng bị giao trái phép cho Tập đoàn Phúc Sơn. Theo bản án sơ thẩm, doanh nghiệp đã quảng cáo, phân lô bán đất khi dự án chưa đủ điều kiện pháp lý, thu hơn 7.000 tỷ đồng.
Tại phiên tòa, Hậu chỉ trả lời câu hỏi của HĐXX và tuyên bố không trả lời bất kỳ câu hỏi nào từ bị hại hoặc luật sư của họ.
Đại diện cho 157 bị hại, luật sư Hoàng Văn Hướng liên tục chất vấn về cam kết hoàn trả hơn 7.000 tỷ đồng trong 90 ngày.
“Kế hoạch trả tiền là gì? Căn cứ nào để bị cáo khẳng định có thể trả hết?”, luật sư hỏi.
Hậu đáp: “Xin phép không trả lời”.
Khi được hỏi nguồn tiền huy động từ bạn bè, đối tác là từ những ai, Hậu tiếp tục từ chối và chỉ nói: “Khi nào bản án có hiệu lực tôi khắc trả”.
Câu trả lời khiến nhiều bị hại phản ứng, HĐXX phải yêu cầu giữ trật tự.
Cho rằng Hậu né tránh các câu hỏi liên quan trực tiếp đến khả năng khắc phục hậu quả, luật sư Hướng nhận định bị cáo chưa thành khẩn và đề nghị HĐXX tăng hình phạt đối với Hậu về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Ở cấp sơ thẩm, Hậu bị tuyên 11 năm tù về tội danh này. Trước đó một năm, Hậu đã bị tuyên 30 năm tù trong vụ án sai phạm đấu thầu và kế toán xảy ra tại nhiều địa phương. Tổng hợp hình phạt, bị cáo phải chấp hành mức án 30 năm tù.
71 tuổi không nhà ở vì dồn hết tiền mua đất Phúc Sơn
Trình bày tại tòa, nhiều bị hại cho biết họ không chỉ mất tiền mà còn mất cơ hội an cư sau nhiều năm chờ dự án.
Một phụ nữ nói phải thức dậy từ 3h sáng làm việc nhiều năm, vay ngân hàng 2,3 tỷ đồng để đầu tư tổng cộng 4 tỷ đồng vào dự án, với mong muốn có nơi ở tốt hơn cho gia đình. Đến nay, bà vừa gánh nợ, vừa không biết tài sản có được bảo đảm hay không.
Một nhà đầu tư 71 tuổi cho biết đã bán hai căn nhà để mua đất dự án Phúc Sơn. Sau nhiều năm chờ đợi, ông vẫn không có đất, cũng không còn nhà để ở.
Một bị hại khác cho biết trước khi ký hợp đồng đã dành 15 ngày nghiên cứu các văn bản pháp lý của dự án và Kết luận Thanh tra Chính phủ. Khi UBND tỉnh Khánh Hòa yêu cầu Công ty Phúc Sơn nộp thêm 12.000 tỷ đồng tiền sử dụng đất, bà càng tin dự án đủ cơ sở pháp lý để đầu tư.
Bà khẳng định giao dịch với pháp nhân Công ty Phúc Sơn chứ không phải cá nhân Nguyễn Văn Hậu, vì vậy đề nghị tòa công nhận hợp đồng và cho các nhà đầu tư được nhận đất thay vì chỉ nhận lại tiền.
Đại diện UBND tỉnh Khánh Hòa cho biết địa phương thống nhất chủ trương tiếp tục triển khai dự án nhằm phát triển kinh tế – xã hội và bảo đảm hài hòa quyền lợi của các nhà đầu tư.
Theo đại diện tỉnh, việc khách hàng được nhận đất hay nhận tiền là quan hệ dân sự giữa Công ty Phúc Sơn và các nhà đầu tư, không thuộc thẩm quyền giải quyết của UBND tỉnh. Tuy nhiên, địa phương đang xây dựng các cơ chế để tháo gỡ vướng mắc cho dự án.
Ngày 25-6, Công an TP Hà Nội cho biết Công an xã Trần Phú đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính 5 triệu đồng đối với bà L.T.K. (37 tuổi, trú xã Trần Phú) về hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, xúc phạm uy tín cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân.
Đồng thời công an buộc bà K. gỡ bỏ thông tin sai sự thật, đăng thông tin đính chính, cam kết không tái phạm.
Qua công tác nắm tình hình trên không gian mạng, ngày 23-6, Công an xã Trần Phú phát hiện tài khoản Facebook của bà L.T.K. đăng tải bài viết có nội dung chưa được kiểm chứng, sai sự thật liên quan đến vụ án giết người xảy ra tại Bắc Ninh.
Theo công an, hành vi này ảnh hưởng xấu đến tình hình an ninh, trật tự trên địa bàn.
Qua quá trình làm việc tại trụ sở Công an xã, bà L.T.K. đã thừa nhận hành vi vi phạm do hạn chế về hiểu biết pháp luật, nên đã đăng tải thông tin chưa kiểm chứng, sai sự thật lên trang mạng xã hội.
Qua vụ việc trên, Công an TP Hà Nội khuyến cáo công dân cần cẩn trọng khi tiếp nhận thông tin trên mạng xã hội.
Tuyệt đối không đăng tải, chia sẻ hoặc bình luận những thông tin chưa được kiểm chứng, giật gân, sai sự thật liên quan đến các vụ án, vụ việc đang trong quá trình điều tra.
Ngày 29/6, vụ án được Tòa án quân sự trung ương xét xử công khai theo trình tự phúc thẩm, do có kháng cáo của 5 bị cáo cùng 414 bị hại và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.
Phiên tòa dự kiến diễn ra nhiều ngày, từng hoãn 2 lần do các thủ tục liên quan bị hại và các nhà đầu tư.
Hồi tháng 1, sau phiên tòa kéo dài 5 ngày, cấp sơ thẩm tuyên bị cáo Nguyễn Duy Cường, cựu thiếu tướng, cựu hiệu trưởng trường Sĩ quan Không quân và Hoàng Viết Quang, cựu thiếu tướng, cựu Phó cục trưởng Cục Tác chiến - Bộ Quốc phòng, mỗi người 2 năm 6 tháng tù về tội Vi phạm các quy định về quản lý đất đai.
Nguyễn Văn Hậu (44 tuổi, cựu chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Tập đoàn Phúc Sơn) bị tuyên 11 năm tù; Nguyễn Thị Hằng, chị gái Hậu, Phó tổng giám đốc Tập đoàn Phúc Sơn và Trần Hữu Định, Giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư Nam Á, lần lượt bị tuyên 7 năm 6 tháng và 8 năm 6 tháng cùng tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Năm 2025, trong vụ án khác, 3 người này cũng bị phạt tù do các sai phạm đấu thầu tại nhiều tỉnh thành khiến loạt cán bộ vướng lao lý, trong đó có cựu Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Phúc Hoàng Thị Thúy Lan.
Tổng hợp với hai bản án, tòa xác định Hậu phải chấp hành 30 năm tù; Hằng 13 năm và Định 10 năm 6 tháng.
Trong vụ án bán 63 ha đất sân bay Nha Trang còn có 4 cựu lãnh đạo của Khánh Hòa bị tuyên từ 3 năm 6 tháng đến 4 tháng tù, song không kháng cáo. Những cựu cán bộ này đều đang chấp hành 3-4 bản án khác với tổng thời gian từ 13 năm đến 22 năm 6 tháng tù trong các vụ sai phạm đất đai tại địa phương.
Bản án xác định, sân bay Nha Trang cũ diện tích hơn 238 ha, giáp đường biển đẹp nhất tỉnh, thuộc quyền quản lý của trường Sĩ quan Không quân. Đây là tài sản đặc biệt phục vụ nhiệm vụ quốc phòng.
Năm 2015, Chính phủ chấp thuận đề nghị của tỉnh, cho phép chuyển giao đất này cho Khánh Hòa để phát triển dự án kinh tế, đô thị, dịch vụ, nhấn mạnh "việc khai thác đất phải đảm bảo minh bạch, đúng thẩm quyền, đúng luật".
Song tháng 4/2015, tỉnh Khánh Hòa phê duyệt quy hoạch dự án, chủ đầu tư là Công ty Phúc Sơn, không qua đấu thầu. Thủ tướng cũng chưa phê duyệt nhưng Phúc Sơn đã được các bị cáo là lãnh đạo tỉnh và hai cựu thiếu tướng "bàn giao tạm" để cắm mốc, kiểm kê.
Nhiều văn bản liên tục được ký để "hợp thức hóa" việc giao đất trái phép và các hoạt động bàn giao vẫn ồ ạt diễn ra dù đến tháng 1/2016, sân bay mới có quyết định đóng cửa nhưng hơn một tháng trước, gần 63 ha đã được giao cho Phúc Sơn. Hai cựu thiếu tướng qua đó được Hậu biếu tiền, "quà tết".
Dù được giao trái phép, pháp lý chưa rõ ràng, đất vẫn bị ông chủ Phúc Sơn phân lô, quảng cáo rầm rộ, ký gần 1.000 hợp đồng chuyển nhượng, thu về hơn 7.000 tỷ đồng.
Tại phiên sơ thẩm, một đại gia Hà Nội cử người đại diện đến tòa bày tỏ mong muốn hỏa thuận mua lại cổ phần của Phúc Sơn, thay bị cáo Hậu bồi thường 7.000 tỷ đồng.
Khoảng 100 khách hàng mua đất của Hậu cho rằng ông này không thành ý khi không xuất hiện tại tòa. Các bị hại này nói không vừa lòng khi Hậu và đại gia này bàn bạc mà mình không được nêu ý kiến.
Ngày 22/8/2004, Shinya Wada, 68 tuổi, bất ngờ đến đồn cảnh sát tự thú về việc sát hại Chikako Ishikawa, nữ giáo viên mất tích từ năm 1978.
Sự việc khiến dư luận Nhật Bản chấn động bởi suốt hơn 20 năm, gia đình Chikako vẫn luôn tin rằng cô bị bắt cóc và chưa bao giờ từ bỏ hy vọng tìm thấy người thân.
Theo hồ sơ vụ án, Chikako Ishikawa quê ở tỉnh Hokkaido. Sau khi chuyển tới Tokyo sinh sống, cô làm giáo viên dạy nhạc tại một trường tiểu học. Shinya Wada chính là nhân viên bảo vệ tại ngôi trường này.
Theo lời khai của Shinya, khoảng 16h30 ngày 14/8/1978, trong lúc tuần tra quanh khu dạy học, ông ta xảy ra va chạm và cãi vã với Chikako. Khi nữ giáo viên hét lớn, Shinya hoảng sợ, lao tới bịt miệng rồi bóp cổ khiến nạn nhân tử vong.
Sau khi gây án, lợi dụng lúc vợ vắng nhà, ông ta mang thi thể về căn nhà riêng ở phường Adachi rồi chôn dưới sàn tầng một.
Từ lời thú tội, cảnh sát lập tức khám xét căn nhà cũ của Shinya. Dưới chiếc bàn sưởi kotatsu trong căn phòng tầng một, lực lượng chức năng phát hiện 1 hài cốt được quấn trong tấm bạt, chôn sâu hơn 1m dưới nền nhà. Ngoài ra, cảnh sát còn tìm thấy nhiều đồ dùng cá nhân của Chikako như ví, thẻ rút tiền, mỹ phẩm và quần áo.
Kết quả giám định ADN xác nhận bộ hài cốt chính là nữ giáo viên mất tích. Điều khiến dư luận phẫn nộ hơn cả là lý do Shinya ra đầu thú không xuất phát từ sự ăn năn.
Theo lời khai, sau khi chôn thi thể dưới nền nhà, ông ta gần như "quên mất" sự việc trong nhiều năm. Sau khi phạm tội, Shinya vẫn tiếp tục đi làm, sinh hoạt bình thường và sống ngay trong căn nhà có thi thể nạn nhân bên dưới suốt hàng chục năm.
Đến năm 1994, căn nhà của Shinya nằm trong diện giải tỏa để phục vụ dự án mở đường, ông ta mới nhớ đến việc thi thể vẫn còn bị chôn dưới nền nhà. Đến khi dự án bắt đầu triển khai vào năm 2004, lo sợ tội ác bị phát hiện, Shinya quyết định tự thú.
Vào thời điểm đó, thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự đối với tội giết người ở Nhật Bản chỉ là 15 năm. Điều đó đồng nghĩa Shinya không thể bị truy tố hình sự dù đã thừa nhận hành vi sát hại Chikako.
Theo tạp chí Shukan Bunshun, gia đình nữ giáo viên không chấp nhận việc hung thủ thoát khỏi trách nhiệm nên đã khởi kiện dân sự, yêu cầu bồi thường khoảng 180 triệu yên. Người thân của Chikako cho biết mục đích vụ kiện không phải vì tiền mà để buộc hung thủ phải chịu trách nhiệm cho tội ác của mình.
Phiên tòa dân sự sau đó gây tranh cãi lớn vì liên quan đến quy định thời hiệu bồi thường tại Nhật Bản. Tòa án quận Tokyo ban đầu cho rằng thời hiệu đối với hành vi giết người đã hết, nhưng vẫn yêu cầu Shinya bồi thường 3,3 triệu yên vì hành vi vứt xác.
Tuy nhiên, ở phiên phúc thẩm, Tòa án cấp cao Tokyo xác định Shinya đã cố tình che giấu cái chết của nạn nhân suốt nhiều năm nên tuyên buộc ông ta bồi thường 42,25 triệu yên. Shinya tiếp tục kháng cáo lên Tòa án Tối cao nhưng bị bác đơn.
Thẩm phán nhận định việc hung thủ che giấu cái chết của nạn nhân suốt hơn 20 năm rồi lại được miễn nghĩa vụ bồi thường là điều "vô cùng bất công".
Sau vụ án này, Nhật Bản đã thay đổi quy định liên quan thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự đối với tội giết người. Năm 2004, thời hiệu được nâng từ 15 năm lên 25 năm. Đến năm 2010, Nhật Bản chính thức bãi bỏ thời hiệu đối với các tội giết người và những tội danh dẫn đến chết người.
