Từ những lần chứng kiến nước mưa tràn ngập đường phố gần nhà, Luca Durham – học sinh lớp 6 tại thành phố Miami (bang Florida, Mỹ) – đã nảy ra ý tưởng phát triển một loại bê tông có khả năng hấp thụ nước, thay vì đẩy nước chảy tràn trên bề mặt như bê tông truyền thống.
Dự án giúp Luca giành giải Lemelson Award for Emerging Inventor, giải thưởng dành cho các nhà sáng chế trẻ do tổ chức Society for Science trao tặng tại Hội chợ Khoa học và Kỹ thuật Nam Florida (South Florida Science and Engineering Fair).
Theo Society for Science, ý tưởng đến với Luca sau khi em quan sát nước mưa từ gara của một ngôi nhà gần đó tràn xuống đường, tạo thành vùng ngập nhỏ mỗi khi có mưa lớn.
Thay vì coi đây là điều bình thường, cậu học sinh đặt câu hỏi vì sao bê tông lại khiến nước chảy đi thay vì thấm xuống đất. Từ đó Luca bắt đầu tìm hiểu đặc tính của bê tông truyền thống và thử nghiệm nhiều công thức, nhằm tạo ra vật liệu có khả năng thoát nước tốt hơn nhưng vẫn đảm bảo độ bền.
“Tôi muốn tìm những chất phụ gia giúp bê tông thoát nước nhưng vẫn đủ chắc chắn”, Luca chia sẻ.
Trong quá trình nghiên cứu, Luca thử sử dụng nhiều loại vật liệu thường bị bỏ đi như vỏ hàu nghiền nhỏ và than củi.
Theo Luca, hình dạng gồ ghề của vỏ hàu giúp tạo thêm các khoảng rỗng bên trong bê tông, qua đó tạo đường dẫn để nước thấm xuống nền đất. Trong khi đó than củi với cấu trúc xốp tự nhiên có thể hỗ trợ lọc nước khi nước đi qua lớp bê tông.
Đá dăm cũng được bổ sung nhằm tăng khả năng chịu lực và cải thiện hiệu quả thoát nước.
Việc tận dụng các vật liệu vốn bị xem là rác thải không chỉ hướng đến giảm chi phí sản xuất mà còn góp phần tái sử dụng chất thải, giảm tác động đến môi trường.
Luca đã thử nghiệm nhiều tỉ lệ phối trộn khác nhau để đánh giá khả năng thấm nước và độ bền của từng mẫu bê tông.
Điều đáng chú ý là hỗn hợp cho kết quả tốt nhất lại không phải công thức sử dụng vỏ hàu hay than củi.
Theo kết quả nghiên cứu, mẫu bê tông có hiệu suất cao nhất gồm khoảng 30% đất tảo cát (diatomaceous earth) – loại vật liệu tự nhiên có khả năng hút nước tốt – kết hợp với 70% xi măng và đá dăm.
Dù vậy vỏ hàu và than củi vẫn được xem là những vật liệu tiềm năng trong quá trình nghiên cứu, góp phần mở ra hướng tận dụng chất thải làm phụ gia cho bê tông thấm nước.
Hiện Luca cho biết sẽ tiếp tục cải tiến công thức bằng cách bổ sung sợi carbon nhằm tăng khả năng chịu lực, hướng tới giải quyết hạn chế lâu nay của bê tông thấm nước là độ bền chưa cao.
Miami là một trong những thành phố của Mỹ thường xuyên đối mặt với tình trạng ngập lụt do mưa lớn, triều cường và mực nước biển dâng.
Quá trình đô thị hóa khiến diện tích bề mặt không thấm nước như bê tông và nhựa đường ngày càng tăng, làm nước mưa khó thấm xuống đất và nhanh chóng gây ngập cục bộ.
Theo các chuyên gia, bê tông thấm nước không phải công nghệ mới. Loại vật liệu này đã được ứng dụng tại nhiều quốc gia cho vỉa hè, bãi đỗ xe và các tuyến đường có lưu lượng phương tiện thấp nhằm giảm lượng nước chảy tràn và bổ sung nước ngầm.
Tuy nhiên bê tông thấm nước vẫn tồn tại một số hạn chế như dễ bị tắc các lỗ rỗng theo thời gian và có cường độ chịu lực thấp hơn bê tông thông thường.
Dự án của Luca được đánh giá là một hướng nghiên cứu nhằm cải thiện những hạn chế này thông qua việc tìm kiếm các phụ gia giá rẻ, thân thiện với môi trường và có nguồn gốc từ vật liệu tái chế.
Theo Society for Science, việc một học sinh mới học lớp 6 thực hiện được dự án này cho thấy những vấn đề thực tế trong cuộc sống có thể trở thành nguồn cảm hứng cho các ý tưởng khoa học, nếu được tiếp cận bằng tư duy quan sát và nghiên cứu.
Loạt video từ những người có mặt cho thấy chiếc ôtô phát nổ thành quả cầu lửa khổng lồ chỉ cách tượng Charging Bull nổi tiếng ở phố Wall vài bước chân, chiều 19/5. Khói đen từ chiếc xe cháy sau đó nhanh chóng bao phủ một đoạn phố. Người đi bộ hoảng loạn tháo chạy, còn các tài xế ôtô vội vã lùi xe tránh xa.
Đám cháy bắt đầu vào giờ cao điểm buổi chiều, ngay bên ngoài trụ sở MTA tại số 2 Broadway. Sau đó, chiếc xe nhanh chóng biến thành một quả cầu lửa, với một số tiếng nổ và khói đen bốc cao. MTA xác nhận chiếc xe cháy thuộc đội xe của cơ quan này.
Cảnh sát và lính cứu hỏa được gọi đến hiện trường và mất gần 90 phút để khống chế hoàn toàn đám cháy. May mắn không có ai bị thương, theo thông báo của Sở Cứu hỏa New York (FDNY).
Hiện chưa có báo cáo nào cho thấy vụ cháy có dấu hiệu khả nghi, nhưng quá trình điều tra vẫn tiếp diễn nhằm tìm ra nguyên nhân dẫn đến hỏa hoạn.
Gần đây, những vụ cháy liên quan tới ắc-quy và xe điện du lịch đang khiến nhiều người lo ngại về mức độ an toàn. Trước đó vào đầu tháng 5, vụ cháy ô tô khiến 2 người tử vong tại Đà Nẵng gây chú ý khi cơ quan chức năng xác định bên trong xe chứa nhiều pin và ắc-quy. Mới đây nhất, vụ cháy kho xe điện du lịch tại phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai tiếp tục dấy lên tranh luận liên quan tới nguy cơ cháy nổ từ phương tiện này.
Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia, điều đáng lo ngại hiện nay không hẳn nằm ở bản thân xe chạy bằng mô-tơ điện mà phần lớn đến từ tình trạng độ chế pin, ắc-quy hoặc tái sử dụng pin cũ, thiết bị lưu trữ năng lượng không rõ nguồn gốc.
Hiện nay, không khó để tìm thấy các dịch vụ thay cell pin, nâng dung lượng hoặc đóng lại pack pin với chi phí thấp. Một số cơ sở thậm chí còn độ chế, tái sử dụng pin cũ, thay vỏ hoặc đóng lại pin thủ công để bán ra thị trường dưới "mác" pin dung lượng cao.
Trao đổi với PV Thanh Niên, anh Lê Minh Nghĩa, kỹ thuật viên điện, điện tử nhận định, các loại pin trên xe chạy bằng mô-tơ điện hiện nay đòi hỏi hệ thống quản lý nhiệt, kiểm soát dòng điện kỹ lưỡng. Chỉ sai sót nhỏ trong quá trình thay cell pin, đấu nối hoặc sạc điện không đúng tiêu chuẩn an toàn cũng có thể dẫn đến cháy nổ.
Nhiều bộ pin độ chế hiện nay được đóng pack thủ công, sử dụng cell pin không đồng đều hoặc thiếu hệ thống quản lý pin (BMS) đạt chuẩn. Điều này khiến pin dễ xảy ra tình trạng quá nhiệt, đoản mạch hoặc mất cân bằng điện áp khi sạc và xả.
Ngoài pin lithium, nhiều loại xe dành cho trẻ em, xe điện du lịch sử dụng trong các khu resort, nội bộ... vẫn sử dụng bình ắc-quy để lưu trữ điện năng. Một số loại ắc-quy không rõ nguồn gốc, được tân trang lại để sử dụng tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn hoặc xuống cấp nhanh sau thời gian ngắn.
Theo anh Nghĩa, bình ắc-quy cũ có thể xảy ra hiện tượng rò rỉ dung dịch điện phân, chập mạch hoặc phát sinh khí hydro trong quá trình sạc. Nếu khu vực sạc kín, thiếu thông gió hoặc gần nguồn phát tia lửa điện sẽ làm tăng nguy cơ cháy nổ.
Ngoài ra, việc sử dụng bộ sạc không đúng thông số kỹ thuật hoặc tự ý nâng điện áp nhằm tăng hiệu suất vận hành cũng khiến hệ thống điện phải hoạt động vượt ngưỡng thiết kế ban đầu.
Một số trường hợp còn đấu nối thêm bình ắc-quy để tăng quãng đường di chuyển nhưng không nâng cấp dây dẫn, cầu chì... bảo vệ mạch điện tương ứng. Điều này khiến dây điện dễ quá tải, phát nhiệt và dẫn tới nguy cơ cháy chập.
Ở góc độ kỹ thuật, pin lithium khi xảy ra hiện tượng phản ứng nhiệt dây chuyền (Thermal Runaway) sẽ cháy lan nhanh, khó dập tắt. Trong khi với bình ắc-quy trôi nổi, không đảm bảo an toàn, nguy cơ thường đến từ chập điện, quá nhiệt hoặc phát sinh khí dễ cháy trong quá trình sạc.
Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn vừa có chỉ đạo tại buổi làm việc với Công ty TNHH Ford Việt Nam về các kiến nghị liên quan đến ô tô tải pickup cabin kép (xe bán tải).
Kết luận buổi làm việc, Bộ Xây dựng ghi nhận phản ánh của hãng xe về những khó khăn, vướng mắc phát sinh khi áp dụng quy định đối với ô tô tải pickup cabin kép.
Trước đó, Bộ đã làm việc với Sở Xây dựng Hà Nội để tham mưu UBND thành phố ban hành Quyết định số 52/2026 sửa đổi Quyết định số 01/2026, nhằm tháo gỡ vướng mắc liên quan đến xe bán tải vào nội đô.
Đồng thời, Cục Đường bộ Việt Nam cũng có văn bản gửi các cơ quan quản lý đường bộ trên cả nước đề nghị rà soát, hướng dẫn tổ chức giao thông phù hợp với loại phương tiện này.
Tuy nhiên, theo quan điểm của hãng xe, các hướng dẫn hiện nay mới chỉ xử lý bước đầu, chưa giải quyết triệt để các vướng mắc. Còn tồn tại nhiều cách hiểu, cách áp dụng khác nhau liên quan đến phân loại phương tiện, báo hiệu đường bộ và tổ chức giao thông tại từng địa phương.
Trên cơ sở đó, Bộ Xây dựng giao Cục Đường bộ và Cục Đăng kiểm phối hợp rà soát Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về báo hiệu đường bộ (QCVN 41:2024/BGTVT), Thông tư 53/2024/TT-BGTVT cùng các quy định liên quan.
Hai đơn vị được yêu cầu đánh giá hiệu quả triển khai văn bản hướng dẫn trước đó của Cục Đường bộ; làm rõ những nội dung đã xử lý được và các vấn đề còn vướng mắc trong thực tiễn liên quan đến tổ chức giao thông, phân loại phương tiện, kiểm định đối với xe tải pickup cabin kép.
Bộ Xây dựng cũng yêu cầu các đơn vị chủ động trao đổi với hãng xe và Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam để đề xuất phương án xử lý phù hợp.
Trong đó, Bộ Xây dựng nêu khả năng nghiên cứu sửa đổi, bổ sung QCVN 41:2024/BGTVT hoặc Thông tư 53/2024/TT-BGTVT nếu cần thiết; đảm bảo đúng quy định, thẩm quyền, khả thi, minh bạch và không làm phát sinh cách hiểu khác nhau trong thực thi.
Các đơn vị phải báo cáo Bộ Xây dựng trước ngày 3/6 để tổng hợp, xem xét.
Trước đó, trong kiến nghị gửi lãnh đạo Chính phủ và Bộ Xây dựng, hãng xe đề xuất bổ sung chương riêng về “phân loại phương tiện giao thông đường bộ phục vụ chính sách tổ chức giao thông đường bộ” vào dự thảo sửa đổi Thông tư 53/2024 về phân loại phương tiện.
Doanh nghiệp đề xuất quy định: “Ô tô tải pickup chở hàng cabin kép có khối lượng toàn bộ cho phép tham gia giao thông dưới 3.500kg được tổ chức giao thông như ô tô con”.
Thời gian qua, loại hình xe bán tải cabin kép chịu ràng buộc của những quy định tại Thông tư 53/2024 và QCVN 41:2024.
Các quy định trên khiến nhóm xe này bị xếp loại là ô tô tải thông dụng, từ đó phải tuân thủ hàng loạt biển báo hạn chế xe tải trong nội đô.
