Cam là loại quả quen thuộc, dễ ăn và mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe. Nó có hàm lượng nước cao (chiếm khoảng 86% trọng lượng) và tương đối ít calo, là lựa chọn phù hợp cho chế độ ăn uống lành mạnh.
Một quả cam vừa (khoảng 140 g) chứa:
Calo: 66
Protein: 1,3 g
Carbohydrate: 14,8 g
Đường: 12 g
Chất béo: 0,2 g
Chất xơ: 2,8 g (đáp ứng khoảng 10% lượng cơ thể cần hàng ngày – DV)
Vitamin C: 92% DV
Folate: 9% DV
Canxi: 5% DV
Kali: 5% DV
Lợi ích sức khỏe của cam
Vitamin C đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường miễn dịch, hỗ trợ hấp thụ sắt và sản xuất collagen. Trong khi đó, chất xơ giúp cải thiện tiêu hóa và nuôi dưỡng hệ vi sinh đường ruột.
Ngoài vitamin, cam còn giàu các hợp chất thực vật có hoạt tính sinh học cao như flavonoid và carotenoid. Hesperidin và naringenin là hai flavonoid nổi bật, có khả năng chống viêm, bảo vệ tế bào, hỗ trợ sức khỏe mạch máu. Các carotenoid như beta-cryptoxanthin và lycopene giúp chống oxy hóa, có lợi cho tim mạch.
Tốt cho tim mạch nhờ giảm cholesterol xấu, giảm viêm và hỗ trợ ổn định đường huyết.
Giảm nguy cơ bệnh mạn tính góp phần giảm nguy cơ ung thư và tiểu đường type 2 khi tiêu thụ ở mức hợp lý.
Phòng thiếu máu nhờ vitamin C giúp tăng hấp thụ sắt từ thực phẩm.
Tăng cường miễn dịch và hỗ trợ quá trình loại bỏ tế bào hư hại. Các hợp chất như hesperidin, naringenin có thể giảm viêm, cải thiện đáp ứng miễn dịch.
Tốt cho đường ruột giúp tăng vi khuẩn có lợi.
So sánh ăn cam và nước cam
Giữa ăn cả quả và uống nước cam có những sự khác biệt đáng kể về giá trị dinh dưỡng và lợi ích sức khỏe:
Hàm lượng chất xơ: Đây là sự khác biệt lớn nhất vì khi ép nước, phần lớn chất xơ bị loại bỏ, trong khi đây là thành phần quan trọng giúp ổn định đường huyết và tạo cảm giác no.
Lượng đường và calo: Một cốc nước cam (khoảng 248 ml) có thể chứa lượng calo và lượng đường cao gấp đôi so với một quả cam 140 g. Thiếu chất xơ khiến nước cam dễ bị tiêu thụ quá mức, gây dư thừa năng lượng.
Đường bổ sung: Một số sản phẩm đóng hộp còn có thể bổ sung thêm đường, không tốt nếu dùng thường xuyên.
Nước cam nguyên chất vẫn là lựa chọn lành mạnh khi dùng ở mức vừa phải. Tuy nhiên, để tận dụng tối đa lợi ích sức khỏe, bạn nên ưu tiên ăn cam nguyên quả và chỉ uống nước cam như một lựa chọn bổ sung khi cần thiết.
Một số ít người có thể bị dị ứng với cam, cần tuyệt đối tránh ăn quả hoặc uống nước ép. Cam chứa các axit hữu cơ như axit citric và axit ascorbic (vitamin C). Với người bị chứng ợ nóng hoặc vấn đề về dạ dày như trào ngược dạ dày thực quản, các axit này có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng khó chịu.
Nhiều người dân và chủ phòng khám, nhà thuốc tư nhân phản ánh gần đây nhận các cuộc gọi lạ. Đầu dây bên kia tự xưng là cán bộ Sở Y tế hoặc thành viên đoàn kiểm tra, viện dẫn các vi phạm (thường không có thật), gây áp lực và yêu cầu chuyển tiền "lo lót" hoặc nộp phạt qua tài khoản cá nhân.
Theo Sở Y tế, đây là hành vi giả mạo cơ quan quản lý nhà nước, ảnh hưởng uy tín ngành và tiềm ẩn nguy cơ thiệt hại tài sản nếu người dân mất cảnh giác.
Cơ quan này khẳng định mọi hoạt động kiểm tra theo kế hoạch đều có văn bản thông báo trước về thời gian, địa điểm. Khi kiểm tra đột xuất, đoàn kiểm tra phải xuất trình quyết định hợp lệ. Sau kiểm tra, nếu cần làm việc thêm, Sở sẽ gửi giấy mời bằng văn bản, tuyệt đối không yêu cầu qua điện thoại.
Sở Y tế khuyến cáo người dân và các cơ sở hành nghề không làm theo bất kỳ yêu cầu nào qua điện thoại từ người tự xưng là cán bộ. Không cung cấp thông tin cá nhân, tài chính, không chuyển tiền dưới mọi hình thức, đồng thời chủ động xác minh khi có nghi ngờ.
Khi phát hiện dấu hiệu mạo danh, cần liên hệ đường dây nóng Sở Y tế 0967.771.010 hoặc 0989.401.155, trình báo cơ quan công an gần nhất để được hỗ trợ kịp thời.
Thạc sĩ - bác sĩ Lê Tiểu Nhật, Trường đại học Khoa học Sức khỏe, Đại học Quốc gia TP.HCM, cho biết thịt gà sống là nơi trú ngụ lý tưởng của nhiều loại vi sinh vật gây hại mà mắt thường không thấy được là Salmonella và Campylobacter. Đây là "2 thủ phạm" hàng đầu gây ngộ độc thực phẩm toàn cầu. Nhiễm các loại vi khuẩn này thường dẫn đến các triệu chứng như tiêu chảy, sốt, đau bụng và nôn mửa.
"Thậm chí, vi khuẩn Salmonella có thể gây ra các vụ bùng phát dịch nghiêm trọng dẫn đến nhập viện và tử vong. Ngoài 2 loại trên, các nhà khoa học còn tìm thấy Aeromonas (gây viêm dạ dày ruột), Pseudomonas, Serratia và Staphylococcus hiện diện trên bề mặt thịt", bác sĩ Nhật nhấn mạnh.
Theo bác sĩ Tiểu Nhật, nhiều người cho rằng rửa thịt gà dưới vòi nước sẽ giúp loại bỏ vi khuẩn. Tuy nhiên, thực tế các nghiên cứu cho thấy nước sạch thông thường không thể làm giảm đáng kể lượng vi khuẩn bám trên thịt, đặc biệt là vi khuẩn Campylobacter. Ngược lại, việc rửa gà sống còn có thể khiến vi khuẩn bắn ra bồn rửa, dụng cụ nhà bếp và thực phẩm xung quanh, làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn chéo.
Bác sĩ Tiểu Nhật cho biết các tổ chức uy tín như Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) đều đưa ra lời khuyên thống nhất khi sơ chế gà:
Nếu muốn sơ chế thịt gà sạch hơn, nhiều chuyên gia gợi ý:
Trong thực tế ở Việt Nam, nhiều người vẫn rửa gà để khử mùi hoặc làm sạch bụi bẩn. Nếu có rửa, nên:
Vi khuẩn bị tiêu diệt hoàn toàn khi thịt gà được nấu đến nhiệt độ nội tại tối thiểu là 74°C (nên sử dụng nhiệt kế chuyên dụng để đo nhiệt độ bên trong thịt gà).
Luôn sử dụng thớt và dao riêng cho thịt sống và đồ chín.
Khi tuổi tác tăng dần, cơ thể bắt đầu trải qua những thay đổi âm thầm dù thói quen sinh hoạt gần như giữ nguyên. Từ biến đổi ở cấp độ tế bào, thay đổi hormone đến sự suy giảm khối lượng cơ, quá trình này có thể khởi phát từ cuối độ tuổi 20 và dần ảnh hưởng đến năng lượng, khả năng hồi phục cũng như tốc độ trao đổi chất.
Nhiều người nhận thấy cơ thể dễ mệt hơn và hồi phục chậm hơn so với vài năm trước, dù chế độ ăn uống và sinh hoạt gần như không thay đổi. Theo các chuyên gia, đây là hệ quả của những biến đổi sinh học âm thầm diễn ra theo tuổi tác, bao gồm suy giảm khối cơ, thay đổi hormone và giảm hiệu quả trao đổi chất.
Cơ thể thay đổi theo thời gian
Dù bạn duy trì chế độ ăn uống và vận động ổn định, cơ thể vẫn chịu tác động của quá trình lão hóa tự nhiên. Tế bào dần suy giảm chức năng, khả năng sửa chữa chậm lại, trong khi khối lượng cơ bắt đầu giảm từ sau tuổi 30. Khi cơ thể sử dụng năng lượng kém hiệu quả, bạn dễ mệt hơn dù làm những việc quen thuộc.
Những thay đổi nhỏ về hormone như cortisol, insulin hay hormone tuyến giáp có thể tác động lớn đến cảm giác trong ngày. Khi căng thẳng kéo dài, cortisol tăng cao làm cơ thể dễ mệt, ngủ kém và chậm phục hồi hơn. Hormone cũng chi phối cảm giác đói, chất lượng giấc ngủ cùng khả năng tái tạo năng lượng.
Trao đổi chất hoạt động kém hiệu quả hơn
Tốc độ trao đổi chất không giảm mạnh ngay lập tức nhưng hiệu quả sử dụng năng lượng thay đổi. Cùng một bữa ăn, trước đây có thể giúp một người duy trì năng lượng ổn định song hiện tại lại khiến uể oải. Sự giảm khối lượng cơ và mức độ vận động thấp hơn góp phần làm quá trình này kém hiệu quả.
Mất cơ khiến cơ thể mau "xuống sức"
Cơ bắp không chỉ giúp vận động mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc đốt cháy năng lượng, duy trì sức bền. Khi khối cơ giảm, một người sẽ dễ cảm thấy mệt hơn, tập luyện nặng hơn và mất nhiều thời gian để hồi phục.
Khả năng phục hồi chậm lại
Những thói quen mà cơ thể trước đây từng dễ thích nghi như thức khuya, bỏ bữa hay tập luyện nặng giờ có thể khiến cảm giác mệt mỏi kéo dài hơn. Cơ thể hồi phục chậm, tình trạng viêm lâu giảm và giấc ngủ cũng không còn sâu như trước.
Những thay đổi nhỏ trong lối sống
Dù nhiều người cho rằng thói quen không thay đổi, thực tế có thể đã có những khác biệt nhỏ chẳng hạn như ít vận động hơn, dùng thiết bị điện tử nhiều hơn, ngủ không đều hoặc ăn uống có sự lệch nhẹ. Những thay đổi này riêng lẻ không đáng kể nhưng tích tụ theo thời gian sẽ ảnh hưởng rõ rệt đến sức khỏe và năng lượng.
Dù không thể đảo ngược hoàn toàn quá trình lão hóa, mỗi người vẫn có thể cải thiện tình trạng nhanh "xuống sức" bằng cách điều chỉnh lối sống. Tập luyện sức mạnh giúp duy trì khối cơ, ngủ đúng giờ, kiểm soát căng thẳng, ăn đủ protein và thực phẩm lành mạnh, cùng với khám sức khỏe định kỳ giúp cơ thể hoạt động ổn định hơn.
Cơ thể có thể không còn như vài năm trước, nhưng nếu chăm sóc đúng cách, bạn vẫn có thể duy trì năng lượng, sức bền và chất lượng sống tốt trong thời gian dài.
