Nhiệt độ tăng cao trong mùa nắng nóng không chỉ gây khó chịu mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe, đặc biệt khi tham gia các hoạt động ngoài trời. Việc trang bị kiến thức cơ bản có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ say nắng và kiệt sức.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ, thời tiết nóng bức có thể khiến cơ thể mất nước nhanh, làm rối loạn khả năng điều hòa thân nhiệt. Khi nhiệt độ cơ thể tăng cao, nguy cơ say nắng, chuột rút do nhiệt và kiệt sức sẽ tăng lên.
Tiến sĩ William Schaffner (Đại học Vanderbilt, Mỹ) cho biết khi cơ thể không kịp thích nghi với nhiệt độ môi trường, hệ tim mạch và thần kinh có thể bị ảnh hưởng, dẫn đến chóng mặt, buồn nôn hoặc ngất xỉu.
Dưới tác động của nắng nóng, cơ thể tăng tiết mồ hôi để làm mát. Quá trình này khiến nước và các chất điện giải bị mất đi nhanh chóng.
Nếu không bổ sung đủ nước, thể tích máu giảm sẽ khiến tim phải làm việc nhiều hơn, đồng thời làm giảm khả năng làm mát cơ thể, theo Mayo Clinic.
Bác sĩ Roxana Ehsani (Học viện Dinh dưỡng và Ăn kiêng Mỹ) khuyến nghị nên uống nước đều đặn, không đợi đến khi khát mới uống, đặc biệt khi di chuyển hoặc vận động ngoài trời.
Để giảm nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe trong thời tiết oi bức, các chuyên gia khuyến nghị không chỉ thay đổi thói quen mà còn cần hiểu rõ cơ chế cơ thể phản ứng với nhiệt độ cao.
Uống đủ nước, đúng cách. Theo CDC Mỹ, cơ thể có thể mất một lượng lớn nước và điện giải qua mồ hôi khi trời nóng. Việc uống từng ngụm nhỏ, đều đặn giúp duy trì thể tích máu và hỗ trợ cơ chế làm mát tự nhiên.
Tránh khung giờ nắng gắt. Nhiệt độ và tia UV thường đạt đỉnh từ 11 giờ đến 15 giờ. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), việc hạn chế ra ngoài trong khoảng thời gian này giúp giảm nguy cơ say nắng và tổn thương da. Nếu buộc phải di chuyển, nên tìm bóng râm và nghỉ ngơi xen kẽ.
Chọn trang phục hỗ trợ tản nhiệt. Quần áo sáng màu, chất liệu thoáng khí giúp phản xạ nhiệt và tăng khả năng bay hơi mồ hôi. Điều này giúp cơ thể duy trì nhiệt độ ổn định hơn, hạn chế tình trạng quá nhiệt, theo Cleveland Clinic.
Bảo vệ da khỏi tia UV. Tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng có thể gây bỏng da và tăng nguy cơ tổn thương lâu dài. Hiệp hội Da liễu Mỹ khuyến nghị sử dụng kem chống nắng phổ rộng (SPF từ 30 trở lên), thoa lại sau mỗi 2 giờ, đồng thời kết hợp đội mũ và đeo kính râm.
Điều chỉnh cường độ vận động. Khi nhiệt độ cao, cơ thể phải làm việc nhiều hơn để tản nhiệt. Theo CDC Mỹ, vận động quá sức trong thời tiết nóng có thể dẫn đến kiệt sức do nhiệt hoặc say nắng. Vì vậy, nên ưu tiên hoạt động nhẹ, nghỉ ngơi thường xuyên và lắng nghe tín hiệu cơ thể.
Một số dấu hiệu như chóng mặt, buồn nôn, nhức đầu, tim đập nhanh hoặc da nóng đỏ có thể là cảnh báo của say nắng.
Theo CDC Mỹ, nếu xuất hiện các triệu chứng nghiêm trọng như lú lẫn hoặc ngất, cần nhanh chóng đưa người bệnh vào nơi mát và tìm sự hỗ trợ y tế.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng việc chuẩn bị trước khi đi chơi trong thời tiết nắng nóng là yếu tố quan trọng nhất. Chỉ cần thay đổi một số thói quen nhỏ như uống đủ nước, tránh nắng gắt và nghỉ ngơi hợp lý, bạn có thể tận hưởng chuyến đi an toàn hơn.
Tôi 45 tuổi, bị đau dạ dày nhiều năm và từng nhiễm vi khuẩn HP. Gần đây tôi thường buồn nôn, chán ăn và đi ngoài phân đen nên rất lo lắng không biết đây có phải dấu hiệu ung thư dạ dày hay không?
(Tuấn Minh - Thái Nguyên)
ThS.BS Nguyễn Thế Phương, Trung tâm Tiêu hóa - Gan mật, Bệnh viện Bạch Mai trả lời:
Những triệu chứng của bác cho thấy dạ dày đang có tổn thương kéo dài và có thể được xem là bệnh lý mạn tính.
Tuy nhiên, để khẳng định có nguy cơ ung thư dạ dày hay không thì cần thăm khám và làm các xét nghiệm chuyên sâu.
Trên thực tế, ung thư dạ dày ở giai đoạn sớm thường không có triệu chứng đặc hiệu. Các biểu hiện ban đầu nhiều khi chỉ giống viêm dạ dày mạn tính hoặc loét dạ dày thông thường như đau âm ỉ vùng thượng vị, đầy bụng, buồn nôn hay chán ăn.
Riêng tình trạng đi ngoài phân đen là dấu hiệu cần đặc biệt lưu ý vì có thể liên quan đến xuất huyết tiêu hóa.
Vì vậy, bác nên đi nội soi dạ dày càng sớm càng tốt, đặc biệt tại các cơ sở chuyên sâu có hệ thống máy móc hiện đại và bác sĩ có nhiều kinh nghiệm.
Thông qua nội soi, bác sĩ có thể đánh giá chính xác tổn thương, phát hiện sớm bất thường nếu có và giúp người bệnh yên tâm hơn khi kết quả nằm trong giới hạn bình thường.
Việt Nam thuộc nhóm quốc gia có tỷ lệ mắc ung thư dạ dày ở mức trung bình cao trong khu vực Đông Nam Á. Bên cạnh yếu tố vi khuẩn Helicobacter pylori (HP), chế độ ăn uống và lối sống đóng vai trò đặc biệt quan trọng.
HP được Tổ chức Y tế Thế giới xếp vào nhóm tác nhân gây ung thư nhóm 1 đối với dạ dày. Vi khuẩn này gây viêm dạ dày mạn tính kéo dài. Theo thời gian, quá trình viêm có thể dẫn đến teo niêm mạc, dị sản ruột, loạn sản và cuối cùng là ung thư biểu mô tuyến.
Tuy nhiên, không phải mọi người nhiễm HP đều tiến triển thành ung thư. Nguy cơ gia tăng khi có sự kết hợp của nhiều yếu tố khác, đặc biệt là thói quen ăn uống.
Chế độ ăn nhiều muối là một yếu tố nguy cơ quan trọng. Thực phẩm ướp muối, lên men, xông khói, thịt cá muối, dưa muối, thực phẩm chứa nitrit và nitrosamine có liên quan đến tăng nguy cơ ung thư dạ dày.
Trong văn hóa ẩm thực Việt Nam, ăn mặn và sử dụng các món muối chua là thói quen phổ biến. Nhiều gia đình thường xuyên dùng dưa muối, cà muối, cá khô, thịt ướp mặn, đồ hun khói hoặc đồ nướng cháy cạnh. Khi sử dụng kéo dài, các yếu tố này có thể gây tổn thương niêm mạc dạ dày và làm tăng nguy cơ hình thành tế bào ác tính.
Bên cạnh đó, chế độ ăn ít rau xanh và trái cây tươi cũng là vấn đề đáng lưu ý. Rau quả chứa nhiều chất chống oxy hóa, vitamin và chất xơ có vai trò bảo vệ niêm mạc tiêu hóa. Việc thiếu hụt những thành phần này làm giảm khả năng bảo vệ tự nhiên của cơ thể
Hút thuốc lá là một yếu tố nguy cơ độc lập. Người đang hút thuốc có nguy cơ ung thư dạ dày cao hơn khoảng 30% đến 50% so với người không hút. Rượu bia sử dụng nhiều cũng góp phần làm tăng nguy cơ, đặc biệt khi đi kèm hút thuốc và nhiễm HP.
Ngoài ra, béo phì, hội chứng chuyển hóa và trào ngược dạ dày thực quản được ghi nhận liên quan nhiều hơn đến ung thư vùng tâm vị (vị trí nối giữa thực quản và dạ dày).
Lễ vinh danh chuyên gia, người tài năng Bệnh viện Bạch Mai năm 2026 đã được tổ chức chiều 18.5. Sự kiện hướng tới kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh 19.5 và kỷ niệm ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam 18.5.
Tham dự buổi lễ, Phó trưởng ban Tuyên giáo - Dân vận T.Ư Đinh Thị Mai biểu dương những đóng góp của đội ngũ trí thức y học Bệnh viện Bạch Mai với sự nghiệp chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân.
Bà Mai đánh giá cao việc Bệnh viện Bạch Mai xây dựng môi trường học thuật hiện đại, nhân văn và sáng tạo; chú trọng phát hiện, bồi dưỡng và phát triển đội ngũ cán bộ trẻ, góp phần xây dựng nền y học Việt Nam ngày càng hiện đại và hội nhập quốc tế, khơi dậy tinh thần sáng tạo trong ngành y tế.
Tại buổi lễ, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên khẳng định, Bệnh viện Bạch Mai luôn giữ vị trí đặc biệt, không chỉ là cơ sở khám chữa bệnh tuyến cuối hàng đầu, còn là trung tâm đào tạo nghiên cứu khoa học chuyển giao kỹ thuật chuyên sâu của cả nước.
Cùng với xây dựng môi trường học thuật hiện đại, có cơ chế phát hiện bồi dưỡng trọng dụng để đội ngũ cán bộ yên tâm cống hiến gắn bó lâu dài, ông Tuyên cũng mong muốn chuyên gia, các nhà khoa học người tài năng của bệnh viện Bạch Mai luôn giữ vững tinh thần trách nhiệm, đam mê nghề nghiệp và truyền cảm hứng đến các thế hệ trẻ xây dựng nền y học Việt Nam ngày càng phát triển.
Ông Tuyên cho biết thêm, chuyên gia, nhân lực chất lượng cao của Bệnh viện Bạch Mai sẽ tham gia công tác tại Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 tại Ninh Bình, đảm bảo chất lượng chuyên môn tương đương như cơ sở 1 tại Hà Nội. Phát triển y tế chuyên sâu không chỉ ở cơ sở 1 mà ngay tại cơ sở 2.
Ngoài việc phát triển kỹ thuật cao, cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai đi vào hoạt động đưa dịch vụ y tế đến gần dân và giảm tải tại cơ sở 1; người dân được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao thuận lợi, nhanh chóng, công bằng và giảm tải cho cơ sở 1. Bộ Y tế đã trình Chính phủ quy định một số đặc thù cho Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 và Bệnh viện hữu nghị Việt Đức cơ sở 2, đảm bảo các điều kiện cho các y, bác sĩ về công tác.
Theo PGS-TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, bệnh viện tiếp tục xác định phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là chiến lược trọng tâm, lâu dài đồng thời đẩy mạnh đào tạo, nghiên cứu khoa học, chuyển giao kỹ thuật và ứng dụng công nghệ cao nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Ngày 25.5, Hội Nghiên cứu và Ứng dụng công nghệ Y - Sinh Việt Nam (VAMBRA) và Công ty TNHH Servier Việt Nam (trực thuộc tập đoàn dược phẩm của Pháp) ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác nhằm triển khai định hướng phối hợp trong khuôn khổ “Chương trình tăng cường nhận thức và năng lực về truyền thông, điều trị và quản lý tăng huyết áp và tiểu đường tại Việt Nam giai đoạn 2026 - 2030”.
Chương trình hướng đến xây dựng mô hình kết nối bệnh viện - cộng đồng - công nghệ để nâng cao hiệu quả quản lý điều trị bệnh mạn tính và cải thiện chăm sóc người bệnh. Đây được xem là bước đi nhằm tăng cường năng lực hệ thống y tế trong bối cảnh bệnh không lây nhiễm, đặc biệt là tăng huyết áp và tiểu đường, ngày càng gia tăng.
Theo nội dung hợp tác, các bên sẽ triển khai các hoạt động thí điểm nhằm tích hợp hệ sinh thái bệnh viện - cộng đồng - công nghệ; từng bước xây dựng mô hình có thể đánh giá, hoàn thiện và nhân rộng trong thời gian tới.
Đại diện Servier Việt Nam cho biết, doanh nghiệp cam kết đồng hành lâu dài với hệ thống y tế và các đối tác. Servier đã hoạt động tại Việt Nam hơn 30 năm, tập trung vào các lĩnh vực tim mạch - chuyển hóa, đồng thời phát triển nhiều chương trình hỗ trợ người bệnh theo định hướng lấy người bệnh làm trung tâm.
Về phía VAMBRA, đơn vị sẽ tham gia kết nối đối tác, đào tạo và hỗ trợ triển khai các ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong quản lý bệnh, quản trị đơn vị và hỗ trợ ra quyết định điều trị trong khuôn khổ chương trình hợp tác.
Các bên đánh giá việc ký kết lần này là nền tảng thúc đẩy mô hình hợp tác công - tư - chuyên môn trong chăm sóc bệnh không lây nhiễm, hướng đến các giải pháp quản lý tăng huyết áp và tiểu đường hiệu quả, bền vững.
