Theo đội ngũ bác sĩ chuyên khoa Tim mạch tại Bệnh viện Đại Lâm Từ Tế (Đài Loan), việc thiết lập quan điểm y khoa đúng đắn, điều chỉnh chế độ ăn uống và quản lý lối sống đóng vai trò then chốt. Những chi tiết nhỏ trong sinh hoạt hàng ngày sẽ giúp bệnh nhân ổn định huyết áp, từ đó giảm thiểu rủi ro mắc các bệnh tim mạch.
Ổn định tâm lý và nguyên tắc dinh dưỡng “3 ít, 2 nhiều”
Phó Giám đốc bệnh viện, ông Lâm Đình Quang cho biết, một trong những chìa khóa trong điều trị bệnh tim là sự ổn định về cảm xúc. “Không được căng thẳng” thường có tác động quan trọng hơn nhiều so với mọi người tưởng tượng. Việc thực hiện nghiêm túc các biện pháp điều trị, điều chỉnh lối sống và tránh các hành vi không phù hợp về lâu dài sẽ tạo ra hiệu quả điều trị thực sự.
Trước nỗi lo của nhiều bệnh nhân về việc “ăn nhạt sẽ mất ngon”, chuyên gia dinh dưỡng Trương Nhã Phương chia sẻ nguyên tắc “3 ít, 2 nhiều”:
3 ít: Ít gia vị, ít thực phẩm chế biến sẵn, ít dầu mỡ.
2 nhiều: Nhiều rau quả, nhiều chất xơ.
Về trái cây, chuyên gia khuyên nên tiêu thụ 2 phần mỗi ngày (mỗi phần khoảng bằng nắm tay). Đặc biệt, nên ăn trực tiếp thay vì ép lấy nước để tránh hấp thụ quá nhiều đường, gây ảnh hưởng đến đường huyết và cân nặng.
Lưu ý lượng natri “ẩn mình” trong suất ăn ngoài
Chuyên gia Trương Nhã Phương cảnh báo, các loại súp, nước dùng, xì dầu, tương đậu… đều là những “bẫy Natri” phổ biến. Với người thường xuyên ăn ngoài, cần nắm rõ nguyên tắc: “Ăn cái không uống nước dùng, ăn cơm không rưới nước sốt”. Thay vào đó, hãy sử dụng các gia vị tự nhiên như hành, gừng, tỏi, chanh để tăng hương vị.
Tuy nhiên, bà cũng nhấn mạnh ăn ít muối không có nghĩa là loại bỏ hoàn toàn. Cơ thể vẫn cần nạp khoảng 6 g muối mỗi ngày để duy trì các chức năng hoạt động bình thường.
Hạ tiêu chuẩn kiểm soát huyết áp: Can thiệp sớm là then chốt
Bác sĩ chuyên khoa tim mạch Trần Kỳ Trì chỉ ra rằng, xu hướng điều trị cao huyết áp hiện nay đã có sự thay đổi. Mục tiêu kiểm soát huyết áp đã được hạ từ mức 140/90 mmHg xuống còn 130/80 mmHg. Việc phát hiện và can thiệp sớm sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ đột quỵ và các bệnh tim mạch nghiêm trọng.
Bác sĩ Trần cũng giải thích thêm về hội chứng “áo choàng trắng” – tình trạng bệnh nhân lo lắng khi đo tại phòng khám khiến chỉ số tăng cao. Do đó, việc tự đo huyết áp thường xuyên tại nhà sẽ phản ánh chính xác hơn tình trạng sức khỏe thực tế.
Quy tắc “722” – Tuyến phòng thủ sức khỏe dài hạn
Để kết quả đo chính xác và dễ nhớ, bác sĩ Trần Kỳ Trì chia sẻ quy tắc “722”:
7: Đo liên tục trong 7 ngày.
2: Đo vào 2 thời điểm mỗi ngày (sau khi ngủ dậy và trước khi đi ngủ).
2: Mỗi thời điểm đo 2 lần (mỗi lần cách nhau 1 phút, sau đó lấy giá trị trung bình).
“Cao huyết áp thường là quân bài Domino đầu tiên trong sự suy giảm sức khỏe, có thể dẫn đến đột quỵ, bệnh lý võng mạc và suy thận”, bác sĩ Trần cảnh báo.
Quản lý lối sống và tuân thủ phác đồ điều trị
Bên cạnh việc theo dõi chỉ số, các yếu tố như kiểm soát chế độ ăn, hạn chế rượu bia, quản lý cân nặng, bỏ thuốc lá và tập thể dục nhịp điệu đều hỗ trợ đắc lực cho việc kiểm soát huyết áp.
Đặc biệt, bệnh nhân phải uống thuốc đúng theo chỉ định của bác sĩ. Nếu gặp tác dụng phụ, cần chủ động tham vấn chuyên gia, tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc hoặc giảm liều để tránh ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị.
Trứng nhiều protein, thích hợp với các bữa ăn sáng để cung cấp năng lượng cho ngày mới. Trứng có 2 thành phần, lòng trắng trứng chủ yếu chứa nước và protein (đạm), gần như không có chất béo hay cholesterol đáng kể. Đây là nguồn đạm chất lượng cao, phù hợp với người cần tăng protein nhưng muốn hạn chế chất béo.
Còn lòng đỏ chứa nhiều dưỡng chất quan trọng nhất như chất béo, vitamin A, D, E, K, vitamin nhóm B, selen, choline cùng các chất chống oxy hóa như lutein và zeaxanthin tốt cho mắt. Tùy vào sở thích mỗi người để lựa chọn. Lưu ý không nên ăn quá nhiều lòng đỏ hay lòng trắng, nên ăn cân bằng để hấp thụ tối đa dinh dưỡng.
Hạn chế rán trứng với nhiều dầu, bơ hoặc mỡ động vật khiến năng lượng và chất béo bão hòa trong món ăn tăng đáng kể. Hạn chế ăn trứng lòng đào hoặc chưa chín kỹ, đặc biệt là trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người lớn tuổi và người suy giảm miễn dịch để tránh nhiễm khuẩn.
Những người có nguy cơ như thừa cân, béo phì hoặc có tiền sử cholesterol cao nên kiểm soát lượng trứng tiêu thụ.
Theo tổ chức Sleep Foundation (Mỹ), tắm nước ấm khoảng 1 - 2 giờ trước khi ngủ có thể giúp rút ngắn thời gian đi vào giấc ngủ và cải thiện chất lượng giấc ngủ. Cơ chế chính nằm ở sự điều hòa nhiệt độ cơ thể.
Cụ thể, khi tắm nước ấm, nhiệt độ cơ thể tăng nhẹ. Sau khi ra khỏi phòng tắm, cơ thể bắt đầu hạ nhiệt nhanh chóng. Sự giảm nhiệt này đóng vai trò như một tín hiệu sinh học, “báo” cho não biết rằng đã đến thời điểm nghỉ ngơi.
Giáo sư Matthew Walker, chuyên gia khoa học giấc ngủ tại Đại học California (Mỹ), cho biết sự giảm nhiệt độ cơ thể vào buổi tối là một phần thiết yếu của nhịp sinh học. Khi quá trình này diễn ra thuận lợi, cơ thể sẽ dễ dàng chuyển sang trạng thái buồn ngủ tự nhiên hơn.
Không chỉ tác động đến nhiệt độ, tắm nước ấm còn giúp thư giãn hệ thần kinh. Nước ấm có thể làm giãn mạch máu, cải thiện tuần hoàn và giảm căng cơ. Đây là yếu tố quan trọng vì căng thẳng và lo âu là những nguyên nhân phổ biến gây mất ngủ.
Các hoạt động thư giãn trước khi ngủ như tắm nước ấm giúp cơ thể thiết lập “nghi thức đi ngủ”. Khi được lặp lại đều đặn, những thói quen này sẽ trở thành tín hiệu giúp não bộ nhận biết đã đến giờ nghỉ, từ đó cải thiện chất lượng giấc ngủ về lâu dài, theo Harvard Health Publishing, Mỹ.
Theo phân tích tổng hợp của các nhà khoa học tại Đại học Texas (Mỹ), tắm nước ấm khoảng 10 phút, thực hiện trước khi ngủ 1 - 2 giờ, có thể giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ, theo Healthline.
Ngoài ra, việc kết hợp tắm nước ấm với không gian yên tĩnh, ánh sáng dịu nhẹ hoặc mùi hương thư giãn có thể giúp tăng hiệu quả. Những yếu tố này góp phần tạo cảm giác dễ chịu và giúp cơ thể “chuyển chế độ” sang nghỉ ngơi.
Dù là thói quen đơn giản, tắm nước ấm buổi tối có thể mang lại nhiều lợi ích nếu duy trì đều đặn. Không chỉ giúp bạn dễ ngủ hơn, thói quen này còn góp phần cải thiện sức khỏe tinh thần, giảm căng thẳng và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Tại đây, các bartender không mặc tạp dề mà khoác áo blouse trắng, thường là những chuyên gia đông y có bằng cấp. Họ bắt đầu quy trình phục vụ bằng việc bắt mạch và tư vấn trước khi pha những ly cocktail thảo mộc "đo ni đóng giày" cho từng thực khách, SCMP thông tin.
Sự giao thoa độc đáo giữa y học cổ truyền và đời sống về đêm bùng nổ tại các đô thị loại một của Trung Quốc từ cuối năm ngoái và đang nhanh chóng lan rộng sang nhiều trung tâm thành phố khác. Tại Nam Kinh, quán Joychic Bar gây chú ý với món "Canh Mạnh Bà" trên nền rượu gin, một thức uống kết hợp các loại thảo mộc vị đắng như ngải cứu, hoa violet và địa liền, được quảng cáo là giúp thực khách quên đi những tổn thương từ mối quan hệ cũ.
Trong khi đó, tại Quảng Châu, quán Room of Requirement lại mang đến trải nghiệm chuyên sâu hơn khi bartender Kiki trực tiếp xem mạch và kiểm tra rêu lưỡi của khách để pha chế theo "đơn thuốc" riêng. Một vị khách chia sẻ cô được phục vụ ly cocktail kết hợp hoa hồng, nhãn và ích mẫu sau khi chuyên gia kết luận cơ thể cô thuộc thể hàn. Những thành phần này được cho là giúp bổ khí huyết, điều hòa nguồn năng lượng sống trong cơ thể. Ngoài ra, thực khách cũng được nhân viên giải thích cặn kẽ về nguyên lý đông y đằng sau mỗi nguyên liệu.
Ở một bar đông y khác tại Hàng Châu (tỉnh Chiết Giang), chuyên gia dành khoảng 5 phút cho mỗi khách hàng để bắt mạch và tìm hiểu về thói quen sinh hoạt của họ. Một vị khách thường xuyên bị tỉnh giấc giữa đêm, được chẩn đoán là có biểu hiện lo âu. Để giúp người này thư giãn và ngủ ngon hơn, họ đã pha chế một loại cocktail từ rượu hoàng tửu kết hợp hoa hồng, hoa nhài và trần bì. Thậm chí tại thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, quán Penguin Bar còn sáng tạo các loại cocktail từ sơn tra và ô mai dành riêng cho những vị khách tự nhận mình "lụy tình".
Bác sĩ phụ trách bắt mạch tại một quán bar cho biết ông có giấy phép hành nghề y học cổ truyền. Ban ngày thăm khám tại các cơ sở y tế, tối đến ông mới tham gia tư vấn ở đây. Đến khoảng 21h, lượng khách đông dần, chủ yếu là thế hệ 9X và 10X. Đa số tỏ ra tò mò với mô hình "vừa thư giãn, vừa dưỡng sinh" này.
Sự trỗi dậy của mô hình quán bar đông y phản ánh sự kết hợp giữa nền kinh tế ban đêm đang bùng nổ và tâm lý quan tâm tới sức khỏe nhiều hơn của người tiêu dùng. Năm 2023, kinh tế ban đêm của Trung Quốc đạt quy mô 50.000 tỷ nhân dân tệ và thị trường rượu dưỡng sinh cũng được dự báo vượt ngưỡng 50.000 tỷ nhân dân tệ vào năm 2025.
Niang Qing Herbal Bar tại Thượng Hải, một trong những quán bar đông y tiên phong và nổi tiếng nhất, là một điển hình. Quán được điều hành bởi chính các sinh viên từ trường Đại học Đông y Thượng Hải. Theo Trung tâm nghiên cứu Hoa Nhân, Niang Qing Herbal Bar đạt doanh thu ổn định khoảng 200.000 nhân dân tệ mỗi tháng và hiện mở rộng quy mô lên 5 chi nhánh trên khắp cả nước.
Theo các chuyên gia đông y, việc kết hợp rượu với thảo dược, hay còn gọi là rượu thuốc, hoàn toàn có cơ sở khoa học và hỗ trợ sức khỏe. Bác sĩ La Khắc Học, Phó trưởng khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Nhân dân tỉnh Chiết Giang, cho biết: "Việc dùng rượu thuốc để dưỡng sinh thực tế có cơ sở lý luận trong đông y và đáng được khuyến khích nếu thực hiện đúng phương pháp".
Đồng tình với quan điểm này, dược sĩ Chu Ba thuộc khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Chiết Giang, cho hay trong tiếng Hán cổ, chữ "Y" có chứa bộ "Dậu" (nghĩa là hũ rượu). Việc ngâm thảo dược vào rượu đã có từ lâu đời, thậm chí cuốn Hoàng Đế Nội Kinh cũng có chương riêng bàn về mối quan hệ giữa rượu và việc phòng chữa bệnh.
Tuy nhiên, bác sĩ La Khắc Học lưu ý để rượu thuốc thực sự phát huy giá trị dưỡng sinh, người dùng cần tuân thủ hai nguyên tắc, trong đó quan trọng nhất là từ bỏ tư duy "dưỡng sinh bù đắp". Chuyên gia này khẳng định không thể dùng rượu thuốc như một công cụ để "chuộc lỗi" cho những thói quen độc hại. Việc thức khuya hay làm việc quá độ không thể được hóa giải chỉ bằng vài ly đồ uống bổ sung thảo dược. Bên cạnh đó, việc ngâm ủ dược liệu phải được thực hiện nghiêm ngặt, bởi việc kết hợp tùy tiện các vị thuốc kỵ nhau hoặc sai phương pháp không chỉ làm tiêu tán dược tính mà còn tiềm ẩn nguy cơ phản tác dụng.
Dược sĩ Chu Ba cho biết thêm dù các thành phần như gừng khô, quế, phục linh hay hoài sơn vốn khá lành tính, rượu thuốc vẫn không phải là lựa chọn dành cho mọi người. Với những người thuộc thể "âm hư", tính nhiệt của rượu sẽ càng làm hao tổn tân dịch và máu huyết, dẫn đến các triệu chứng nội nhiệt như khô miệng, mất ngủ hay táo bón trầm trọng hơn. Về định lượng, bác sĩ La Khắc Học khuyến cáo mỗi vị thuốc chỉ nên dao động từ 3 đến 6 gram và lượng rượu tiêu thụ mỗi lần không nên vượt quá 200 ml.
Hai chuyên gia khẳng định quán bar là nơi giải trí, không phải cơ sở y tế, do đó, người có bệnh lý cần đến bệnh viện chính quy để thăm khám. Dù mô hình quán bar đông y là một cách tiếp cận mới mẻ, giúp lan tỏa văn hóa y học cổ truyền đến giới trẻ và đáp ứng nhu cầu "dưỡng sinh nhẹ nhàng" của thời đại song các bác sĩ khuyến cáo không chủ quan với các rủi ro tiềm ẩn như nguồn gốc dược liệu, tính an toàn trong phối ngũ, độ chính xác của liều lượng và trách nhiệm pháp lý của người tư vấn.
Thay vì xem rượu thuốc tại quán bar là phương thuốc trị bệnh, người trẻ nên tiếp cận dưới góc độ trải nghiệm văn hóa và không lạm dụng theo trào lưu. Để đảm bảo an toàn, các cơ sở này cần nghiêm túc cảnh báo với những khách hàng không đủ điều kiện sức khỏe, nhằm tránh phản ứng phụ ngoài ý muốn.
