Ngày 2/7, tại kỳ họp thứ 2 Hội đồng nhân dân (HĐND) tỉnh Đắk Lắk khóa XI, nhiệm kỳ 2026-2031, nhiều nội dung liên quan đến công tác bảo tồn di sản văn hóa đã được đưa ra chất vấn.
Đại biểu Nguyễn Văn Hoàng, Phó Trưởng Ban Văn hóa – Xã hội HĐND tỉnh Đắk Lắk, cho biết trên địa bàn tỉnh đang lưu giữ nhiều tài liệu, hiện vật lịch sử có giá trị trong đó có các sắc phong (văn bản do nhà vua ban tặng trong thời phong kiến), ấn chỉ, gia phả, văn bản Hán Nôm…
Theo ông Hoàng, do tác động của thời gian, điều kiện bảo quản còn hạn chế cùng ảnh hưởng nặng nề của đợt mưa lũ cuối năm 2025, nhiều hiện vật đã hư hỏng, xuống cấp, thậm chí đứng trước nguy cơ không thể phục hồi.
Đại biểu dẫn chứng trường hợp các sắc phong tại di tích quốc gia Lẫm Phú Lâm (phường Phú Yên) cùng nhiều địa điểm khác đã bị hư hại nghiêm trọng sau lũ. Từ thực tế trên, ông Hoàng đề nghị Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch làm rõ trách nhiệm trong công tác quản lý và nêu rõ các kế hoạch đánh giá thiệt hại, hỗ trợ phục hồi, bảo quản các di sản bị ảnh hưởng.
Nỗ lực phục hồi các tài liệu lịch sử bị hư hỏng sau bão lũ
Trả lời chất vấn, ông Trần Hồng Tiến, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk, cho biết các sắc phong, ấn chỉ, tài liệu cổ, các hiện vật thờ tự được lưu giữ phân tán tại nhiều gia đình, dòng họ, đình, đền, miếu, nhà thờ họ và các di tích lịch sử – văn hóa.
Theo ông Tiến, phần lớn tài liệu được làm từ giấy, vải, mực và son nên rất dễ bị tác động bởi độ ẩm, ánh sáng, nấm mốc, côn trùng và sự thay đổi nhiệt độ. Nhiều nơi vẫn bảo quản trong tủ gỗ, hòm hoặc gian thờ, chưa có hộp bảo quản chuyên dụng, chưa kiểm soát được độ ẩm cũng như chưa xây dựng phương án di chuyển hiện vật khi xảy ra thiên tai.
Ông cho rằng một số gia đình, dòng họ còn e ngại đưa hiện vật đi phục hồi vì liên quan đến quyền sở hữu, tín ngưỡng và phong tục truyền thống. Trong khi đó, việc lồng ghép công tác bảo vệ di sản vào phương án phòng, chống thiên tai tại cơ sở chưa được thực hiện đồng bộ.
Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết các đợt mưa lớn và ngập lụt cuối năm 2025 đã tác động trực tiếp đến nhiều địa điểm lưu giữ tài liệu cổ, khiến nhiều sắc phong, gia phả và văn bản Hán Nôm có niên đại hàng trăm năm bị ẩm mốc, bong tróc và xuống cấp nhanh chóng.
“Nguy cơ lớn nhất hiện nay không phải là mất hiện vật ngay lập tức mà là sự xuống cấp âm thầm theo thời gian. Nếu không sớm kiểm kê, số hóa và bảo quản chuyên nghiệp, nhiều tài liệu gốc có giá trị đặc biệt sẽ bị hư hỏng không thể phục hồi trong những năm tới”, ông Tiến nhấn mạnh.
Đối với các sắc phong tại di tích Lẫm Phú Lâm, ông Tiến cho biết khu vực này bị ngập sâu từ 1,5 đến 1,7m trong đợt lũ cuối năm 2025 khiến các sắc phong bị ngâm trong nước nhiều ngày.
Sau khi nước rút, Bảo tàng Phú Yên đã xử lý bảo quản tạm thời bằng thiết bị hút ẩm, khử trùng hòm đựng sắc phong bằng dung dịch cồn và mở, hong khô được một sắc phong thời vua Khải Định năm thứ 9 (năm 1924). Những sắc phong còn lại do đã quá cũ, giấy bị kết dính nghiêm trọng sau khi ngâm nước nên chưa thể mở, đang tiếp tục được hút ẩm và bảo quản nguyên trạng trong hòm lưu giữ.
Ông Tiến cho biết trước thực trạng nhiều di sản văn hóa bị hư hại sau trận lũ lịch sử, Sở đã báo cáo Văn phòng UNESCO tại Hà Nội để khảo sát, đánh giá mức độ thiệt hại đối với hệ thống di tích trên địa bàn, trong đó có di tích quốc gia Lẫm Phú Lâm.
Đoàn công tác của UNESCO đã khảo sát các di sản bị ảnh hưởng bởi lũ lụt. Sau đó, Sở đã phối hợp với Văn phòng UNESCO tại Việt Nam đề xuất phi dự án “Hỗ trợ ứng phó khẩn cấp đối với di sản văn hóa tại miền Trung Việt Nam sau các đợt bão liên tiếp và lũ lụt lịch sử năm 2025”.
Dự kiến dự án sẽ triển khai từ tháng 6 đến tháng 8, tập trung hỗ trợ di tích Lẫm Phú Lâm và di tích Thành An Thổ (xã Tuy An Bắc) để đánh giá hiện trạng sắc phong, tài liệu cổ, hiện vật bị ngập lụt; làm sạch, bảo quản, phục hồi các hiện vật đủ điều kiện; tư vấn giải pháp lưu trữ lâu dài.
Theo Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, đơn vị sẽ tham mưu UBND tỉnh có phương án huy động các nguồn lực từ ngân sách nhà nước, các chương trình mục tiêu về văn hóa và nguồn xã hội hóa để từng bước bảo tồn, phát huy giá trị các di sản tư liệu.
Sáng 25.6, Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Nguyễn Việt Hùng chủ trì lễ phát động chiến dịch 90 ngày cao điểm giải phóng mặt bằng (GPMB) các công trình, dự án trọng điểm, động lực trên địa bàn tỉnh, kéo dài từ ngày 25.6 đến hết ngày 22.9.2026.
Báo cáo tại buổi lễ, ông Nguyễn Duy Quang, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo, cho biết Ban Chỉ đạo đang theo dõi, chỉ đạo 40 công trình, dự án trọng điểm, động lực. Đây là những dự án có tầm chiến lược đặc biệt quan trọng, bao gồm dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2; cùng các khu công nghiệp (KCN) Dốc Đá Trắng, Ninh Diêm 1, Ninh Xuân, Cà Ná; các tuyến giao thông như quốc lộ 26B, ĐT.651G, đường ven biển Vạn Lương - Ninh Hòa và đường giao thông liên vùng.
Thực tế triển khai đến ngày 15.6.2026 cho thấy tiến độ còn nhiều vướng mắc. Trong 40 dự án đang theo dõi, chỉ có 1 dự án cơ bản hoàn thành GPMB; 3 dự án đang ở giai đoạn cuối; 21 dự án đang kiểm kê, xác minh nguồn gốc đất; và 15 dự án còn gặp khó khăn liên quan đến giá đất, chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư hoặc thủ tục pháp lý.
"Khó khăn lớn nhất hiện nay không nằm ở cơ chế, chính sách mà nằm ở khâu tổ chức thực hiện; ở việc giải quyết dứt điểm từng hồ sơ, từng trường hợp cụ thể; ở trách nhiệm và sự phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị trong quá trình triển khai", ông Quang nhấn mạnh.
Phát biểu chỉ đạo, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Việt Hùng thẳng thắn nhìn nhận bên cạnh nguyên nhân khách quan, còn có nguyên nhân chủ quan: phối hợp chưa chặt, trách nhiệm chưa rõ, có nơi còn tâm lý chờ đợi, né việc khó. Ông đưa ra thông điệp dứt khoát: "Khó thì có. Nhưng không thể lấy cái khó làm lý do để chậm mãi".
Ông Hùng cũng nhấn mạnh: "Không có mặt bằng thì không thể thi công. Không thi công thì không thể giải ngân. Không giải ngân thì không có tăng trưởng. Vì vậy, GPMB không còn là việc riêng của một đơn vị chuyên môn, mà là nhiệm vụ chính trị trọng tâm của cả hệ thống chính trị".
Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa đặt ra 5 yêu cầu: từng dự án phải có kế hoạch chi tiết rõ diện tích, số hộ, tiến độ từng bước; hồ sơ đủ điều kiện phải giải quyết ngay; Chủ tịch UBND xã, phường phải chịu trách nhiệm trực tiếp trên địa bàn; Trung tâm Phát triển quỹ đất báo cáo kết quả hằng tuần; và các chủ đầu tư phải vào cuộc thực chất. "90 ngày phải được đo bằng mét vuông mặt bằng sạch, bằng hồ sơ được giải quyết, bằng dự án được khởi công, bằng niềm tin của người dân và nhà đầu tư", ông Hùng yêu cầu.
Tại lễ phát động, đại diện các địa phương trực tiếp có đất thu hồi cũng lên tiếng hưởng ứng. Ông Nguyễn Văn Minh, Chủ tịch UBND phường Nam Nha Trang, cho biết phường đang triển khai GPMB phục vụ dự án xây dựng Bệnh viện đa khoa tỉnh Khánh Hòa trở thành bệnh viện khu vực Duyên hải Nam Trung bộ với quy mô 11,2 ha, liên quan đến 132 thửa đất, cam kết bàn giao mặt bằng đúng và vượt tiến độ.
Là địa bàn trực tiếp thực hiện thu hồi đất cho Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1, ông Nguyễn Minh Tuấn, Chủ tịch UBND xã Phước Dinh, khẳng định xã triển khai quyết liệt với tinh thần "công khai, nói thẳng, làm thật" theo 4 nhóm giải pháp: đẩy mạnh dân vận theo phương châm "đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng", công khai 100% phương án bồi thường, tái định cư; rà soát, kiểm đếm toàn diện, kiên quyết không để tồn đọng hồ sơ do nguyên nhân chủ quan của cán bộ; thắt chặt kỷ cương hành chính, lấy kết quả GPMB làm tiêu chí cốt lõi bình xét thi đua năm 2026; và chủ động hỗ trợ người dân chuyển đổi sinh kế, ổn định cuộc sống tại nơi ở mới.
Ông Nguyễn Văn Thành, Phó giám đốc phụ trách Trung tâm Phát triển quỹ đất Khánh Hòa, cam kết thực hiện GPMB đúng trình tự, áp dụng nguyên tắc 6 rõ trong phối hợp liên ngành: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ kết quả, rõ thẩm quyền. "Đợt thi đua cao điểm 90 ngày hôm nay là mệnh lệnh từ thực tiễn, là quyết tâm chính trị rất lớn của cấp ủy, chính quyền nhằm đẩy nhanh tiến độ dự án, tháo gỡ các điểm nghẽn về mặt bằng", ông Thành nói.
Với tinh thần "chỉ bàn làm, không bàn lùi", Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Việt Hùng chính thức phát lệnh khởi động chiến dịch, kêu gọi người dân trong vùng dự án tiếp tục đồng thuận, chấp hành chủ trương thu hồi đất vì sự phát triển chung của tỉnh.
Ngày 28-5, ông Nguyễn Đức Thịnh - Phó bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Thái Mỹ (TP.HCM) - cho biết UBND xã đã tổ chức hội nghị khen thưởng đột xuất đối với các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong phong trào thể dục thể thao do thành phố tổ chức và công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, cứu hộ, cứu nạn trên địa bàn xã.
Thay mặt Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã Thái Mỹ, ông Nguyễn Đức Thịnh ghi nhận, biểu dương tinh thần trách nhiệm, sự nỗ lực và những đóng góp tích cực của các tập thể, cá nhân trong thời gian qua.
Đồng thời mong muốn thời gian tới các đơn vị, lực lượng và Nhân dân tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, trách nhiệm, thi đua hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao, góp phần xây dựng xã Thái Mỹ ngày càng phát triển, văn minh và an toàn.
Trong số những cá nhân được UBND xã Thái Mỹ khen thưởng đột xuất có ông Nguyễn Minh Hiếu (ngụ ấp Trung Bình, xã Thái Mỹ) và ông Huỳnh Văn Đổm (ngụ ấp Trung Hòa, xã Nhuận Đức) có thành tích xuất sắc trong công tác cứu nạn, cứu hộ trong vụ tai nạn giao thông xảy ra vào ngày 24-5 tại ấp Trung Bình, xã Thái Mỹ.
Theo thông tin ban đầu, chiều 24-5, trên tỉnh lộ 7 (ấp Trung Bình, xã Thái Mỹ) xảy ra vụ tai nạn giao thông giữa một ô tô và một xe máy, khiến hai người đi trên xe máy bị thương và tài xế mắc kẹt trong ô tô.
Thời điểm trên, ông Nguyễn Minh Hiếu trong lúc đang làm việc nhà thì phát hiện vụ tai nạn giao thông xảy ra, hai người bị thương và một tài xế mắc kẹt trong ô tô chuẩn bị cháy. Ông Hiếu đã cùng người dân nhanh chóng đưa hai nạn nhân bị thương ra khu vực an toàn, sau đó chạy vào nhà lấy bình chữa cháy xịt vào đầu ô tô dập tắt đám cháy.
Cùng thời điểm trên, ông Huỳnh Văn Đổm phát hiện sự việc, nhanh chóng vào nhà người dân lấy bình chữa cháy xịt vào đầu xe đang cháy và phá cửa cứu tài xế ra khu vực an toàn, cũng như hỗ trợ đưa hai người bị thương đi cấp cứu.
Khoảng 23h35, lửa bắt đầu bùng lên từ ki-ốt bán đồ ăn uống, kết cấu tường gạch, mái tôn bên trong chợ Mỹ Đình, đường Trần Bình, phường Từ Liêm. Thời điểm cháy trùng với lúc lực lượng phòng cháy chữa cháy cơ sở đi tuần tra. Ngay lập tức, lực lượng tại chỗ đã tổ chức chữa cháy ban đầu và gọi điện báo tin.
Trung tâm Thông tin Chỉ huy Công an TP Hà Nội điều 4 xe chữa cháy cùng gần 30 cán bộ, chiến sĩ thuộc Đội Chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ khu vực số 16 và số 2 đến hiện trường. Sau 3 phút nhận tin, lính cứu hỏa tiếp cận.
Ki-ốt bán đồ ăn khóa cửa cuốn, bên trong chứa nhiều vật liệu dễ cháy sinh ra khói khí độc hại, có khả năng cháy lan sang các ki-ốt lân cận. Chỉ huy chữa cháy đã chia làm 2 mũi, một phun nước làm mát ngăn cháy lan, mũi còn lại dùng thiết bị chuyên dụng phá cửa cuốn để tiếp cận nơi phát lửa và tìm kiếm người mắc kẹt.
Đến 23h50, hỏa hoạn được dập tắt, không gây cháy lan.
Chợ Mỹ Đình là khu chợ dân sinh lâu năm với trên 100 tiểu thương phục vụ đầy đủ các mặt hàng thiết yếu. Nguyên nhân cháy đang được điều tra.
Ba ngày qua, Hà Nội liên tiếp cháy. Tối 16/6, tầng 4 văn phòng một công ty thuộc khu đô thị Văn Phú, phường Kiến Hưng, bốc cháy khiến nhiều tài sản bị thiêu rụi. Sáng 16/6, nhà dân số 8 Gốc Đề, phường Tương Mai cũng bén lửa, hai người được cứu thoát.
