Trên trang un.org, LHQ ngày 1.7 thông báo Hội đồng Khoa học Quốc tế Độc lập về AI, gồm 40 nhà khoa học được chọn lọc từ hơn 2.600 ứng viên thuộc 140 quốc gia và vùng lãnh thổ, đã hoàn tất báo cáo sơ bộ đầu tiên trên quy mô toàn cầu về AI.
Theo báo cáo, AI đang phát triển với tốc độ vượt xa năng lực quản trị của các chính phủ, và hiện chưa bên nào có thể đảm bảo rằng công nghệ này sẽ không gieo rắc thảm họa trong tương lai. “Hiện năng lực của AI vượt xa sự hiểu biết của khoa học lẫn năng lực thích ứng của các chính phủ”, theo nhận xét của đồng chủ tịch hội đồng Yoshua Bengio.
Ông Bengio nói thêm ngày càng có nhiều chứng cứ về hành vi lừa dối của AI. Báo cáo ghi nhận những lần các hệ thống AI nói dối cũng như phát hiện trường hợp các mô hình AI có thể nhận ra mình đang trong quá trình bị kiểm tra và tự động giảm bớt hành vi rủi ro để vượt qua đợt đánh giá.
Tổng thư ký LHQ Antonio Guterres cho hay báo cáo trên đã cung cấp bằng chứng về những gì các chính phủ trên toàn cầu đang còn thiếu trong quá trình xây dựng cơ chế kiểm soát AI. “Thế giới không thể quản lý điều mà mình vẫn chưa thể hiểu được”, ông Guterres chỉ ra.
Bên cạnh những cảnh báo, hội đồng khoa học cũng ghi nhận AI đang tạo ra nhiều bước tiến quan trọng. AI đã dự đoán được cấu trúc của hơn 200 triệu protein và đang đẩy nhanh quá trình nghiên cứu thuốc cũng như vắc xin. Thời gian mà các tác nhân AI, tức hệ thống hoặc phần mềm được thiết kế để thực hiện các tác vụ cụ thể, có thể tự hoàn tất nhiệm vụ đang tăng nhanh gấp đôi từ mỗi 4 đến 7 tháng.
Tuy nhiên, tiến triển trên cũng đang bị lệch. Báo cáo ước tính hiện có hơn 1 tỉ người sử dụng các công cụ AI hội thoại mỗi tuần nhưng việc phát triển vẫn tập trung ở Mỹ và Trung Quốc. Mỹ hiện kiểm soát 75% năng lực tính toán trong số 500 siêu máy tính AI trên toàn cầu so với 15% của Trung Quốc, đẩy phần lớn các nước còn lại vào tình trạng phải phụ thuộc vào những hệ thống mà họ không thể tự phát triển, kiểm định hoặc kiểm soát hoàn toàn.
Một phát hiện khác trong báo cáo là đa số các nước thiếu năng lực kỹ thuật để thực hiện đánh giá về các mô hình AI tiên tiến, và việc đảm bảo an toàn vẫn phụ thuộc gần như hoàn toàn vào những gì do phía nhà phát triển lựa chọn công bố. Cuối cùng, báo cáo hối thúc các chính phủ nhanh chóng tăng cường hợp tác và đầu tư vào năng lực chuyên môn để cùng nhau phát triển AI một cách an toàn, bền vững.
"Chúng tôi có thông tin tình báo về việc Nga đang chuẩn bị một cuộc tấn công quy mô lớn mới. Các cơ quan chức năng của chúng tôi đang phản ứng nhanh chóng và đã sẵn sàng. Không quân và các lực lượng bảo vệ bầu trời khác sẽ làm việc 24/7, như họ vẫn luôn làm”, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết trong một bài phát biểu hàng đêm qua video ngày 29/5.
Ông nói thêm: "Điều quan trọng là tất cả các đối tác của chúng tôi phải biết chuyện gì đang xảy ra và các đối tác phải đưa ra câu trả lời chung cho các cuộc tấn công này, trước hết là thông qua việc cung cấp các năng lực chống đạn đạo cho Ukraine".
Ông Zelensky cho biết cảnh báo tình báo nhấn mạnh cần gia tăng sức ép với Nga và việc các đối tác cần tránh trì hoãn trong việc thực hiện các cam kết phòng không cho Ukraine.
Tổng thống cho hay, ông đã thảo luận vấn đề này với Ngoại trưởng Andrii Sybiha, bao gồm cả những gì các đối tác của Ukraine có thể làm trong những tuần tới để tăng cường khả năng phòng thủ của đất nước. "Phòng thủ chống đạn đạo là một nhiệm vụ then chốt," ông Zelensky nói.
Những bình luận trên được đưa ra sau khi Nga dọa thực hiện các cuộc tấn công “mang tính hệ thống” vào thủ đô Kiev, bao gồm cả “các trung tâm ra quyết định” của Ukraine, bất cứ lúc nào.
Nga đã tiến hành cuộc tấn công dữ dội gần nhất vào Ukraine vào ngày 24/5. Vào thời điểm đó, các mục tiêu chính của Nga là thủ đô Kiev và vùng Kiev.
Nga đã triển khai 90 tên lửa thuộc nhiều loại khác nhau, bao gồm cả tên lửa siêu vượt âm Oreshnik, và 600 máy bay không người lái (UAV). Các lực lượng phòng không Ukraine đã bắn hạ 55 tên lửa và 549 UAV.
Trong bối cảnh Nga tiếp tục các cuộc tấn công quy mô lớn, Ukraine thừa nhận nước này đang thiếu hụt nghiêm trọng các hệ thống phòng không, do đó kêu gọi đồng minh tăng cường hỗ trợ.
Tổng thống Zelensky đã gửi một bức thư khẩn tới quốc hội Mỹ và Tổng thống Donald Trump để nói về tình trạng thiếu hụt trầm trọng các hệ thống phòng không này, đặc biệt là năng lực tên lửa chống đạn đạo và đề nghị sự giúp đỡ. Washington hiện chưa phản hồi về đề nghị này.
Trong một diễn biến liên quan khác, Tổng thống Nga Vladimir Putin vừa đưa ra một loạt tuyên bố mới về cuộc chiến tại Ukraine. Theo ông, quân đội Nga đang tiến quân trên tiền tuyến mỗi ngày và cho rằng “chiến dịch quân sự đặc biệt” của Nga ở Ukraine đang đi đến hồi kết.
"Tình hình trên chiến trường đang diễn biến theo hướng cho phép chúng tôi có quyền nói rằng nó đang tiến tới giai đoạn hoàn thành", ông tuyên bố.
Trong hàng ngàn năm, các nhà thiên văn học nhiều lần chứng kiến sao chổi Halley đến rồi đi, lộ diện trước mắt thường trong mỗi từ 72 đến 80 năm.
Lần gần nhất con người thấy được sao chổi Halley là vào năm 1986, trong khi lần xuất hiện kế đến sẽ vào khoảng giữa năm 2061.
Tuy nhiên, những sao chổi khác phải nhiều thời gian hơn thế để đến gần trái đất. Theo tờ The New York Times, sao chổi C/2025 R3 PANSTARRS, vừa mới được phát hiện hồi năm ngoái, đã xuất hiện trên bầu trời đêm của Bắc Bán Cầu trong vài tuần qua.
Đến khi lên đường rời đi, sao chổi này sẽ không quay lại trong khoảng 170.000 năm nữa.
Điều đó có nghĩa là con người đang đứng trước cơ hội vô cùng hiếm hoi để chiêm ngưỡng một "khách mời" vô cùng quý giá đến từ rìa hệ mặt trời.
Nguồn gốc của sao chổi trên thu hút sự quan tâm đặc biệt của giới thiên văn, những người cho rằng C/2025 R3 PANSTARRS có lẽ đến từ Đám mây Oort vốn đại diện cho rìa ngoài của hệ mặt trời.
Các nhà nghiên cứu tin rằng Đám mây Oort chứa nhiều thiên thể băng đá như C/2025 R3 PANSTARRS.
Những sao chổi có chu kỳ quỹ đạo dài đại diện cho các hiện tượng vô cùng hiếm gặp, và mang đến cơ hội quý giá để con người quan sát những vùng xa xôi nhất của Thái Dương hệ.
"Mỗi khi phát hiện ra một sao chổi, đó cũng là lần đầu tiên chúng ta nhìn thấy chúng, và cũng sẽ là lần cuối cùng chúng ta chiêm ngưỡng chúng trong cuộc đời này", tờ The New York Times dẫn lời nhà thiên văn học Josh Aoraki của Te Whatu Stardome (New Zealand).
Cũng chưa chắc rằng các nền văn minh loài người trong tương lai vẫn còn cơ hội nhìn thấy "khách quý" C/2025 R3 PANSTARRS thêm một lần nữa.
Chuyên gia Matt Woods của Đài thiên văn Perth (Úc) cho biết những tương tác hấp dẫn với các hành tinh của hệ mặt trời trên đường di chuyển có thể "tống khứ" các sao chổi khỏi Thái Dương hệ dù chẳng ai mong muốn.
Kế hoạch giải cứu cá voi đã thu hút nhiều sự chú ý của truyền thông và công chúng. Hàng trăm người đã đến khu vực bãi biển nơi cá voi mắc cạn để theo dõi, trong đó nhiều người thậm chí dựng lều cắm trại gần khu vực, The Guardian đưa tin ngày 28.4.
Nhiều người xung quanh đã reo hò khi nhân viên cứu hộ dụ được con cá voi bơi vào sà lan và sẽ được tàu kéo ra vùng nước sâu ở khu vực biển Bắc. Nếu con cá voi được đánh giá đủ khỏe mạnh, nó sẽ được thả tự do để bơi về Đại Tây Dương. Trên người cá voi cũng được gắn thiết bị theo dõi để giám sát đường đi.
Con cá voi được đặt tên là “Timmy”, dựa theo tên bãi biển thị trấn Timmerdorfer Strand, phía bắc nước Đức, nơi nó mắc cạn cách đây hơn 1 tháng.
Ông Till Backhaus, lãnh đạo Cơ quan Nông nghiệp và Môi trường bang Mecklenburg-Vorpommern của Đức, bày tỏ hy vọng cá voi sẽ tìm lại được đàn của mình. “Tôi cá với các bạn là con cá voi sẽ gặp rắc rối to khi gặp lại mẹ, vì đã rẽ nhầm vào biển Baltic”, ông nói.
Con cá voi lưng gù nặng khoảng 12 tấn và dài 10 m trên đã trở thành tâm điểm thu hút sự chú ý của dư luận tại Đức. Nó được chẩn đoán là ốm yếu và mệt mỏi. Tình hình nghiêm trọng hơn khi nước biển Baltic có độ mặn thấp so với Đại Tây Dương, vùng biển được cho là nơi sinh sống của nó.
Lực lượng cứu hộ cũng đã điều trị những vết sưng rộp trên da cá voi, đồng thời dùng vòi rồng xịt liên tục lên cá voi suốt hơn 1 tháng mắc cạn.
Giới chức địa phương tại Đức đã cho phép đơn vị tư nhân tham gia giải cứu nhằm tăng cường nguồn lực và chiến dịch dụ cá voi vào sà lan hôm 28.4 được 2 triệu phú tài trợ. Dù vậy, các chuyên gia tham gia vào hoạt động giải cứu vẫn giữ quan điểm rằng con cá voi đã khá yếu và khó sống sót.
