Trước những đòi hỏi mới của quá trình phát triển, việc đổi mới tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết. Tại Đà Nẵng, quá trình này được triển khai với tinh thần quyết liệt, đồng bộ và mang tính đột phá.
Thực hiện Nghị quyết 18 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Ban Thường vụ Thành ủy Đà Nẵng xác định rõ: tinh gọn bộ máy không chỉ nhằm giảm đầu mối mà quan trọng hơn là nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động, phục vụ tốt hơn cho người dân và doanh nghiệp.
Ngay từ khi bắt đầu triển khai, thành phố đã xây dựng lộ trình cụ thể, bài bản, thể hiện quyết tâm cao. Công tác sắp xếp tổ chức bộ máy được xem là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, mang tính chất của một “cuộc cách mạng” trong hệ thống chính trị.
Điểm đáng chú ý là cách tiếp cận của Đà Nẵng không dừng lại ở việc giảm số lượng cơ quan, đơn vị, mà hướng tới thay đổi về chất. Việc tinh gọn được đặt trong tổng thể yêu cầu nâng cao chất lượng quản trị, cải cách hành chính và tăng cường hiệu quả phục vụ.
Theo đó, các cấp ủy, tổ chức Đảng chủ động rà soát, sắp xếp lại đầu mối bên trong từng cơ quan, đơn vị phù hợp với đặc điểm và yêu cầu phát triển. Đây không phải là quá trình cắt giảm cơ học mà đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng, gắn với chức năng, nhiệm vụ cụ thể.
Một trong những quan điểm xuyên suốt của thành phố là mọi cải cách đều phải hướng tới phục vụ tốt hơn cho người dân và doanh nghiệp. Đây cũng là xu hướng quản trị hiện đại, trong đó chính quyền không chỉ thực hiện chức năng quản lý mà còn đóng vai trò là “chính quyền phục vụ”, lấy sự hài lòng làm thước đo hiệu quả.
Một thách thức lớn trong quá trình tinh gọn bộ máy là làm sao vừa giảm đầu mối, vừa không làm gián đoạn hoạt động, thậm chí còn phải nâng cao hiệu quả. Đà Nẵng đã lựa chọn cách tiếp cận đồng bộ, đặc biệt chú trọng đến yếu tố con người.
Theo định hướng của Ban Thường vụ Thành ủy Đà Nẵng, việc sắp xếp tổ chức phải đi đôi với cơ cấu lại đội ngũ cán bộ. Những vị trí chồng chéo chức năng, nhiệm vụ được rà soát, điều chỉnh; cán bộ có năng lực được bố trí phù hợp để phát huy tối đa hiệu quả.
Tinh gọn bộ máy không đồng nghĩa với cắt giảm đơn thuần, mà là quá trình chọn lọc, sắp xếp hợp lý để đúng người, đúng việc. Chỉ khi đội ngũ cán bộ thực sự tinh nhuệ, có năng lực và trách nhiệm, bộ máy mới vận hành hiệu quả.
Bên cạnh đó, ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số được xem là “đòn bẩy” quan trọng. Khi các quy trình được số hóa, minh bạch và tự động hóa, nhu cầu về các khâu trung gian sẽ giảm, góp phần làm cho bộ máy gọn nhẹ và linh hoạt hơn.
Một điểm nổi bật trong cách làm của Đà Nẵng là sự chủ động của các cấp ủy trong triển khai nhiệm vụ. Thay vì chờ hướng dẫn chi tiết, các cơ quan, đơn vị được khuyến khích đề xuất phương án sắp xếp phù hợp với thực tiễn.
Cách làm này giúp quá trình tinh gọn trở nên linh hoạt, tránh cứng nhắc, đồng thời phản ánh đúng đặc thù của từng lĩnh vực. Quan trọng hơn, nó tạo ra sự đồng thuận và nâng cao trách nhiệm trong toàn hệ thống, nhưng vẫn đảm bảo tính thống nhất.
Phát biểu tại các cuộc họp, ông Lê Ngọc Quang, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng, luôn nhấn mạnh rằng việc tinh gọn bộ máy không chỉ nhằm giảm chi phí hay tăng tính gọn nhẹ, mà mục tiêu cao nhất là nâng cao chất lượng phục vụ, tạo thuận lợi tối đa cho người dân và doanh nghiệp.
Theo ông, nếu bộ máy được tinh gọn nhưng hoạt động không hiệu quả, không giải quyết nhanh chóng thủ tục hành chính, không tháo gỡ được khó khăn cho doanh nghiệp thì cải cách sẽ không đạt ý nghĩa thực chất. Vì vậy, việc tổ chức lại bộ máy phải gắn với cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng công nghệ và nâng cao trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức.
Bí thư Thành ủy cũng yêu cầu phát huy hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 2 cấp theo hướng tăng cường phân cấp, phân quyền, phân bổ nguồn lực hợp lý cho cấp cơ sở. Theo đó, cấp thành phố tập trung vào hoạch định chiến lược, trong khi cấp xã, phường đóng vai trò chủ lực trong tổ chức thực thi.
Cùng với đó, cải cách bộ máy phải góp phần tạo môi trường thông thoáng, thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển. Chính quyền cần đóng vai trò đồng hành, chủ động tháo gỡ khó khăn, qua đó góp phần duy trì vị thế của Đà Nẵng trong nhóm địa phương có chỉ số cải cách hành chính và năng lực cạnh tranh cao.
Bí thư Thành ủy Đà Nẵng khẳng định mục tiêu cuối cùng của mọi cải cách vẫn là nâng cao chất lượng phục vụ. Khi bộ máy thực sự tinh gọn, vận hành hiệu lực, hiệu quả, đó không chỉ là thành công về tổ chức mà còn là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội bền vững trong giai đoạn mới.
Có thể thấy, với cách làm quyết liệt, linh hoạt và lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, thành phố Đà Nẵng đang trở thành điểm sáng trong triển khai Nghị quyết 18.
Luật Hộ tịch hiện hành quy định thẩm quyền đăng ký khai sinh, kết hôn, giám hộ hoặc khai tử thuộc UBND cấp xã nơi người đăng ký cư trú. Quá trình triển khai, điều này dần gây nhiều khó khăn cho người dân trong việc đi lại, nhất là các trường hợp có nơi làm việc và nơi thường trú hoặc tạm trú cách xa nhau.
Từ 1.3.2027, luật mới cho phép UBND cấp xã thực hiện đăng ký hộ tịch không phụ thuộc vào nơi cư trú của người đăng ký. Người dân có thể lựa chọn cơ quan đăng ký hộ tịch thuận tiện nhất.
Chính phủ cho hay, hiện đã có đầy đủ các điều kiện để thực hiện đăng ký hộ tịch không phụ thuộc địa giới hành chính. Trong đó, cơ sở dữ liệu hộ tịch đã đưa vào vận hành thống nhất trên toàn quốc, phục vụ việc kết nối, tra cứu thuận tiện. Đội ngũ công chức hộ tịch tại các địa phương cũng đã được kiện toàn, bảo đảm năng lực chuyên môn.
Luật Hộ tịch năm 2026 quy định chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền ký giấy tờ hộ tịch. Căn cứ tình hình thực tế tại địa phương, chủ tịch UBND cấp xã được ủy quyền ký giấy tờ hộ tịch theo quy định, trừ giấy khai sinh, giấy chứng nhận kết hôn và giấy tờ hộ tịch có yếu tố nước ngoài.
Với quy định mới, chủ tịch UBND cấp xã có thể ủy quyền cho công chức hộ tịch ký giấy khai tử. Điều này nhằm giải quyết tình trạng "chủ tịch xã đi công tác thì ai sẽ ký giấy khai tử để người dân tổ chức đám tang" mà đại biểu Quốc hội từng băn khoăn.
Riêng với giấy khai sinh và chứng nhận kết hôn, đây là các giấy tờ gốc, đi theo suốt cuộc đời của mỗi người, không chỉ sử dụng trong nước mà ở cả nước ngoài. Do đó, luật tiếp tục quy định lãnh đạo UBND cấp xã phải trực tiếp ký, nhằm bảo đảm tính chính xác, chặt chẽ và trang trọng.
Luật Hộ tịch hiện hành quy định người dân có trách nhiệm tự thực hiện đăng ký khai sinh, khai tử trong thời hạn luật định; nếu chậm đăng ký có thể bị xử phạt vi phạm hành chính.
Luật mới bổ sung phương thức đăng ký hộ tịch chủ động. Khi các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh kết nối và chia sẻ dữ liệu với hệ thống hộ tịch, cơ quan đăng ký sẽ tự động thực hiện việc đăng ký khai sinh, khai tử. Lộ trình thực hiện trên toàn quốc chậm nhất là 1.1.2031.
Theo Chính phủ, đây là cải cách lớn, chuyển từ cơ chế "người dân yêu cầu" sang "cơ quan nhà nước chủ động phục vự".
Trong giai đoạn chuyển tiếp, các địa phương đủ điều kiện thì chủ động triển khai trước. Nhà nước sẽ tiếp tục đầu tư hạ tầng, đào tạo nguồn nhân lực và đẩy mạnh truyền thông chính sách nhằm bảo đảm tính khả thi và đồng thuận xã hội.
Một điểm mới quan trọng khác, luật Hộ tịch năm 2026 cho phép thay đổi thông tin về quê quán trong nội dung đăng ký khai sinh của người đã thành niên theo yêu cầu của người đó hoặc trong nội dung đăng ký khai sinh của con chưa thành niên theo yêu cầu của cha, mẹ đẻ.
Chính phủ cho hay, quê quán là thông tin gắn với nguồn gốc, dòng tộc và bản sắc cá nhân, được cha, mẹ thỏa thuận lựa chọn cho con khi đăng ký khai sinh.
Song, thực tiễn phát sinh nhiều trường hợp thông tin này được xác định chưa phù hợp (do khai theo tập quán, theo một bên cha hoặc mẹ, hoặc do sai sót lịch sử) hoặc cá nhân đã thành niên muốn thay đổi quê quán do cha, mẹ đã lựa chọn trước đây.
Vì thế, việc mở rộng phạm vi thay đổi thông tin hộ tịch như luật mới sẽ tạo điều kiện để cá nhân được điều chỉnh phù hợp với ý chí, nguyện vọng chính đáng của mình.
Luật hiện hành quy định sổ hộ tịch là sổ giấy. Còn theo luật mới, sổ hộ tịch gồm cả sổ giấy và sổ điện tử. Sau thời điểm 1.3.2027, sổ giấy vẫn có giá trị làm căn cứ chứng minh các sự kiện, thông tin hộ tịch của cá nhân, sử dụng để tra cứu, cấp giấy tờ hộ tịch.
Chính phủ cho hay, dữ liệu hộ tịch điện tử được lưu trữ tập trung, có cơ chế sao nhiều lớp, bảo đảm an toàn cao hơn so với phương thức lưu trữ phân tán bằng số giấy truyền thống.
Việc duy trì song song hệ thống sổ giấy đối với toàn bộ các sự kiện hộ tịch sẽ làm phát sinh chi phí, tăng khối lượng công việc, chưa kể khả năng sai lệch, không phù hợp với chủ trương chuyển đổi số.
Do vậy, luật mới chỉ yêu cầu sử dụng sổ giấy và sổ điện tử đối với thủ tục đăng ký kết hôn và đăng ký giám hộ.
Sở Xây dựng vừa báo cáo UBND TP.HCM về việc quản lý các công trình quảng cáo, biển thông tin cổ động, tuyên truyền chính trị trong phạm vi bảo vệ kết cấu hạ tầng đường bộ trên địa bàn.
Theo thống kê, toàn TP.HCM hiện có gần 1.000 công trình quảng cáo được lắp đặt trên vỉa hè, hành lang đường bộ và các vị trí liên quan đến hạ tầng giao thông.
Riêng khu vực TP.HCM trước đây có khoảng 732 công trình quảng cáo, thông tin cổ động, tuyên truyền chính trị và các trụ biển kết hợp quảng cáo. Ngoài ra, còn có 189 công trình tại địa bàn Bình Dương cũ và 52 công trình tại địa bàn Bà Rịa - Vũng Tàu cũ.
Bên cạnh đó, trong giai đoạn 2024 - 2025, Viễn thông TP.HCM đã triển khai lắp đặt 85 trạm thông tin đa năng kết hợp trạm BTS trên vỉa hè tại nhiều giao lộ ở khu vực trung tâm thành phố.
Sở Xây dựng cho biết từ năm 2015 đến nay, các đơn vị quản lý đường bộ thuộc sở đã ký hợp đồng tạm thời cho thuê vị trí đặt hộp đèn, bảng quảng cáo trong phạm vi hành lang an toàn giao thông đường bộ và đất giao thông.
Theo mức giá đang áp dụng, các trụ quảng cáo có diện tích bảng từ 10 m² trở xuống được cho thuê với giá 10 triệu đồng/trụ/năm; trụ có diện tích lớn hơn 10 m² có giá thuê 15 triệu đồng/trụ/năm.
Từ năm 2015 đến 2021, nguồn thu từ hoạt động này đạt hơn 30 tỉ đồng và được nộp vào Quỹ bảo trì đường bộ. Từ năm 2021 đến nay, toàn bộ nguồn thu được nộp vào ngân sách thành phố với tổng số tiền gần 24,6 tỉ đồng.
Tuy nhiên, theo đánh giá của Sở Xây dựng, hiệu quả kinh tế từ hoạt động quảng cáo không tương xứng với những bất cập phát sinh đối với hạ tầng giao thông và không gian công cộng.
Cụ thể, nhiều công trình có vị trí trụ và móng không bảo đảm phần vỉa hè còn lại tối thiểu 1,5 m dành cho người đi bộ. Nhiều biển quảng cáo có mép ngoài cùng cách mép mặt đường dưới 0,5 m hoặc có chiều cao từ mặt vỉa hè đến điểm thấp nhất của biển dưới 2 m, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho người đi bộ.
Một số biển quảng cáo còn che khuất hệ thống báo hiệu giao thông, được đặt tại khu vực giao lộ đông phương tiện với màn hình có độ sáng lớn, hình ảnh chuyển động liên tục, làm giảm khả năng quan sát và tập trung của người điều khiển phương tiện.
Ngoài ra, tình trạng biển quảng cáo xuất hiện dày đặc tại một số khu vực gây ảnh hưởng mỹ quan đô thị, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn trong mùa mưa bão và có thể dẫn đến ô nhiễm ánh sáng. Một số công trình còn ảnh hưởng đến cảnh quan các công trình văn hóa, di tích lịch sử.
Sở Xây dựng cũng ghi nhận nhiều trường hợp móng trụ quảng cáo chồng lấn với vị trí các công trình hạ tầng kỹ thuật như cấp nước, điện lực, viễn thông, thoát nước, chiếu sáng công cộng và cây xanh, gây khó khăn cho công tác đầu tư, vận hành và bảo trì hạ tầng đô thị.
Từ thực trạng trên, Sở Xây dựng kiến nghị UBND TP.HCM không xem xét chấp thuận xây dựng mới đối với công trình biển quảng cáo và công trình kết hợp quảng cáo trên phần đất bảo vệ, bảo trì đường bộ trên toàn địa bàn thành phố.
Đối với biển quảng cáo hiện hữu trên vỉa hè và dải phân cách được chấp thuận trước ngày 1.1.2025, sở đề xuất rà soát, đánh giá mức độ ảnh hưởng đến an toàn giao thông và kết cấu công trình để quyết định cho tồn tại tối đa 24 tháng hoặc buộc tháo dỡ trong thời hạn 1 tháng.
Với các công trình được lắp đặt sau ngày 1.1.2025 hoặc các công trình không phép, hết thời hạn cho phép, Sở Xây dựng kiến nghị yêu cầu chủ đầu tư tháo dỡ trong vòng 1 tháng. Trường hợp không chấp hành, cơ quan quản lý sẽ tổ chức tháo dỡ, hoàn thành trong quý 3/2026.
Tại Trung tâm thảo luận số 5 với chủ đề "Lao động giỏi, năng suất cao, thu nhập tốt góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số", nhiều đại biểu chia sẻ những mô hình hiệu quả trong phát huy sáng kiến của người lao động.
Bà Thái Thu Xương - Phó chủ tịch thường trực Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam - cho rằng ở đâu phong trào thi đua được triển khai thực chất, hiệu quả thì ở đó năng suất lao động được nâng cao, sáng kiến cải tiến kỹ thuật được phát huy, góp phần giúp doanh nghiệp phát triển bền vững và cải thiện đời sống người lao động.
Theo bà Xương, trong giai đoạn mới, các phong trào thi đua không chỉ dừng ở việc khuyến khích tinh thần lao động mà cần tập trung vào ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, cải tiến quy trình sản xuất và quản trị.
Từ yêu cầu đó, Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam xác định phong trào thi đua "Lao động giỏi, năng suất cao, thu nhập tốt" giai đoạn 2026 - 2031 là nhiệm vụ trọng tâm của tổ chức Công đoàn.
Tại phiên thảo luận, ông Cao Minh Hòa - Chủ tịch Công đoàn kiêm Giám đốc kỹ thuật Công ty CP Sữa TH - cho biết việc thuyết phục doanh nghiệp đầu tư cho đào tạo công nhân ban đầu không dễ dàng vì hiệu quả chưa nhìn thấy ngay. Doanh nghiệp lựa chọn đào tạo những lao động có tiềm năng, sau đó lấy kết quả thực tế để chứng minh hiệu quả.
"Có những sáng kiến của người lao động chỉ trong 3 tháng đã giúp công ty tiết kiệm khoảng 12 tỉ đồng. Chính những sản phẩm cụ thể đó là cơ sở thuyết phục nhất để doanh nghiệp tiếp tục đầu tư cho đào tạo", ông nói.
Theo ông, doanh nghiệp áp dụng quy trình đánh giá năng lực bài bản, từ khảo sát đầu vào, xây dựng lộ trình đào tạo đến hệ thống KPI về lý thuyết và thực hành. Khi người lao động đạt cấp độ năng lực cao hơn, mức lương cũng được điều chỉnh tương ứng, tạo động lực học tập và nâng cao tay nghề.
Còn bà Vũ Thị Tuyết Lan - Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH Công nghệ Cosmos 1 (Phú Thọ) - cho biết doanh nghiệp duy trì phong trào lao động giỏi, lao động sáng tạo hằng năm. Các phân xưởng đều có hòm thư góp ý, được thu thập định kỳ mỗi tuần. Đối tượng tham gia từ công nhân đứng máy đến chuyên gia, kỹ thuật viên.
Bà Lan kể có công nhân chỉ học hết THPT song 5 năm liên tiếp được trao bằng lao động sáng tạo. Những ý tưởng khả thi của người này được Công đoàn và doanh nghiệp hỗ trợ kết nối với các bộ phận thiết kế, sửa chữa, gia công để hiện thực hóa. Ngoài ra công ty còn tổ chức các nhóm sáng kiến từ 5-15 người trong từng phân xưởng, định kỳ thi đua theo quý để lựa chọn, khen thưởng các ý tưởng hiệu quả.
Tại Trung tâm thảo luận số 2, ông Nguyễn Xuân Hùng - Phó chủ tịch Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam - cho biết công tác phát triển đoàn viên, thành lập công đoàn cơ sở và xây dựng đội ngũ cán bộ công đoàn đạt nhiều kết quả tích cực. Từ sau Đại hội XIII đến tháng 4-2026, cả nước đã phát triển mới hơn 2,2 triệu đoàn viên.
Theo ông Hùng, Công đoàn đã đổi mới cách tiếp cận người lao động, mở rộng tập hợp đoàn viên ở khu vực ngoài nhà nước và khu vực phi chính thức, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý đoàn viên...
Cũng tại Trung tâm số 2, bà Đỗ Thị Hiền - Chủ tịch Liên đoàn Lao động tỉnh Thái Nguyên - cho biết chỉ trong 5 tháng đầu năm 2026, tỉnh đã thành lập 40 công đoàn cơ sở mới và phát triển hơn 7.700 đoàn viên.
Để đạt kết quả này, Liên đoàn Lao động tỉnh phân công mỗi khu vực cho 2-4 cán bộ chuyên trách phụ trách, phối hợp với các sở, ngành và địa phương vận động doanh nghiệp, người lao động tham gia tổ chức Công đoàn. "Doanh nghiệp dần nhìn nhận Công đoàn là đối tác đồng hành, góp phần ổn định quan hệ lao động", bà Hiền nói.
Bà cũng kiến nghị sớm có cơ chế thu hút cán bộ công đoàn chất lượng cao, đồng thời ban hành hướng dẫn cụ thể về tổ chức và hoạt động của công đoàn tại khu công nghiệp, công đoàn xã, phường và đặc khu.
