Tuổi trẻ Vĩnh Long khởi động mùa hè tình nguyện bằng loạt công trình hơn 6 tỉ đồng

Bốn phiên làm việc, đại hội chọn tinh thần nhanh chóng, tiết kiệm, trọng tâm và thực chất. Khí thế ấy khiến cho mỗi đại biểu từ khắp cả nước về thủ đô Hà Nội cũng phải thật sự đổi mới, năng động như sự vận hành, thay đổi nhanh chóng của xã hội.

Sau một năm thực hiện sắp xếp, tinh gọn bộ máy đặt ra nhiều yêu cầu mà tổ chức Đoàn cần xem xét thấu đáo giữa bối cảnh không gian hoạt động rộng lớn, đa dạng của nhiều thành phần thanh niên.

Đoàn cần các mô hình quản trị phù hợp với từng khu vực hoạt động, thêm giải pháp thúc đẩy hiệu quả công tác tại cơ sở cũng như phân cấp quản lý phải thật sự phù hợp với quy mô, sức sáng tạo của từng nhóm đối tượng thanh niên.

Trong bài viết Thanh niên với tương lai đất nước dịp kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Đoàn 26-3 năm nay, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gửi gắm thanh niên Việt Nam: "Yêu nước trong thời đại mới không chỉ thể hiện bằng cảm xúc mà phải được thể hiện bằng tri thức, năng lực hành động, tinh thần chinh phục những đỉnh cao mới của khoa học - công nghệ và ý chí làm chủ tương lai đất nước".

Đó không chỉ là lời nhắc mà cũng chính là tinh thần hành động cần có của Đại hội Đoàn lần này. Hành trình 95 năm của Đoàn vẫn luôn là niềm tự hào với bao thế hệ thanh niên. Thế nên yêu cầu tiếp tục đổi mới tư duy, quy trình hoạt động để trở nên hiệu năng, hiệu quả phải là yêu cầu hàng đầu để nâng cao uy tín, chất lượng phong trào của tổ chức Đoàn.

Đổi mới mạnh mẽ phương thức hoạt động của Đoàn phù hợp với mô hình tổ chức mới trở thành một trong các nhiệm vụ đột phá được đại hội xác định.

Thanh niên Việt Nam đang được đặt trong bối cảnh đất nước có nhiều thay đổi nhanh chóng, yêu cầu về phát triển kinh tế - xã hội ngày càng tăng với những mục tiêu được xác định cụ thể mà tổ chức Đoàn không thể đứng ngoài cuộc.

Bên cạnh những khẩu hiệu có sức hiệu triệu cao, việc cần cụ thể hóa và hiện thực hóa các chủ trương, chính sách, mục tiêu chiến lược của địa phương, đơn vị luôn đòi hỏi Đoàn chung tay bằng những đề án, chương trình gắn với những chỉ số đánh giá sự hiệu quả.

Nhìn xa hơn chúng ta có quyền kỳ vọng sẽ có những đề án, đề tài trọng điểm mà Đoàn và thanh niên Việt Nam góp sức tạo ra thông qua các dữ liệu khách quan, hiện diện xứng đáng trong hành trình phát triển bền vững của đất nước.

Đó còn là yêu cầu đổi mới tư duy về cách khởi xướng phong trào và tiếp cận thanh niên. Để có thể gần gũi và lan tỏa hơn nữa, hoạt động của Đoàn rất cần những giá trị gắn với chiều sâu cảm xúc con người.

Không chỉ là những niềm vui tức thời, cũng không phải là cảm xúc thoáng qua, mà mỗi chương trình, sự kiện phải là phương tiện nuôi dưỡng cảm xúc người trẻ.

Muốn vậy mỗi cán bộ Đoàn phải thực sự là người lắng nghe, đủ tâm huyết với những thông điệp muốn truyền tải thông qua từng phong trào.

Đại hội XIII không chỉ mở ra nhiệm kỳ mới mà còn là dấu mốc khẳng định quyết tâm đổi mới mạnh mẽ của tổ chức Đoàn trước những yêu cầu phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới.

Đổi mới không chỉ ở mô hình tổ chức, phương thức hoạt động hay những chỉ tiêu cụ thể. Điều này cần bắt đầu từ tư duy phụng sự thanh niên, từ khả năng lắng nghe, thấu hiểu và đồng hành cùng người trẻ trên hành trình trưởng thành và kiến tạo tương lai.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Trưa ngày giữa tháng 6, bà Hoa, 70 tuổi, đặt gánh bánh xuống vỉa hè một con phố ven sông Tô Lịch rồi đưa mắt nhìn về căn nhà bên kia đường. "Đó từng là nhà tôi", bà nói.

Chồng mất 50 năm trước, một mình bà Hoa nuôi hai con trưởng thành. Khi các con lập gia đình, bà giao toàn bộ vốn liếng. Mảnh đất 70 m2, bà chia cho hai con trai xây nhà và ngỡ tuổi già sẽ trôi qua bình yên.

Nhưng đại dịch Covid-19 ập đến, các con làm ăn thua lỗ, phải bán nhà trả nợ. Cả gia đình bỗng chốc trắng tay, mẹ con bà cháu ly tán.

Không muốn thành gánh nặng cho con cái đang chật vật với nợ nần, bà Hoa thuê trọ sống một mình, hàng ngày bán hàng rong. Buổi sáng bà dọn hàng ngay đối diện ngôi nhà cũ, chiều quẩy gánh ra cổng trường học. Ngày đắt khách, bà kiếm được 200.000 đồng. Gần đây, tiền thuê phòng tăng, bà trả phòng và xin về ở nhờ nhà họ hàng. "Tôi đang tiết kiệm một khoản cho tương lai để các con không phải lo", bà nói.

Ở Nghệ An, ông Toàn, 90 tuổi, rơi vào cảnh không biết tháng tới mình sẽ ở nhà người con nào. Sau lần bị tai biến năm 2019, ông đi lại khó khăn, không tự chủ được sinh hoạt cá nhân. Tài sản cả đời của ông là căn nhà cấp bốn, không lương hưu, không tiền tiết kiệm, sống nhờ 500.000 đồng trợ cấp người cao tuổi và tiền cho thuê vài sào ruộng.

Hồi đầu tháng 6, cả 9 người con của ông lập bảng phân công mỗi người nuôi cha một tháng, xoay vòng cho đến khi qua đời.

Người con trai cả của ông Toàn cho biết đã chăm sóc cha từ năm 2019 đến nay với thỏa thuận được ở lại ngôi nhà cấp bốn để lo hương khói tổ tiên, không được bán. Tuy nhiên, các em của ông tranh chấp quyền sử dụng đất. Bản phân công được lập để phân chia nghĩa vụ chăm sóc cha cho đến khi qua đời. Mảnh đất sẽ nhờ chính quyền chia theo luật thừa kế.

Với một người 90 tuổi đi lại khó khăn, mỗi lần đổi nơi ở với cụ Toàn không đơn giản là dọn đồ. Ông Bách và có thể các em đều rõ điều này. "Đây là giải pháp bất đắc dĩ", ông Bách thừa nhận.

Khoảng trống phía sau chữ hiếu

Bà Hoa và ông Toàn đang cùng đối diện tình cảnh tuổi già không được bảo đảm chỉ bằng việc có con cái ở bên. Trước đây, các gia đình Việt thường có nhiều thế hệ sống chung một mái nhà. Cha mẹ nắm giữ đất đai, tài sản và là trung tâm của gia đình. Con cái trưởng thành vẫn gắn bó với quê hương, với ruộng vườn. Trong bối cảnh ấy, mô hình "trẻ cậy cha, già cậy con" vận hành tương đối bền vững như một giải pháp an sinh tự nhiên.

Nhưng mọi thứ đang thay đổi. Việt Nam đang là một trong những quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh nhất thế giới. Cả nước có gần 15 triệu người cao tuổi. Con số này dự báo sẽ tăng lên 18 triệu vào năm 2030 và chạm mốc 21,5 triệu chỉ 5 năm sau đó, theo Tổng Cục Thống kê. Trung bình mỗi năm có thêm 700.000 người gia nhập nhóm cao tuổi.

GS TS Giang Thanh Long (Đại học Kinh tế Quốc dân) cho biết lưới an sinh chưa đủ sâu và rộng để đón làn sóng này. "Tỷ lệ bao phủ theo chiều ngang (số người được thụ hưởng) tăng lên, nhưng tỷ lệ bao phủ theo chiều dọc (mức hưởng) chưa cao và chưa đảm bảo mức sống", giáo sư Long nói.

Mô hình "tam đại đồng đường" (ba thế hệ ở chung nhà) vốn là nền tảng của tư tưởng "già cậy con" đang dần thay đổi. Báo cáo năm 2021 của Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) ghi nhận khoảng 4,5 triệu người cao tuổi tại Việt Nam sống một mình hoặc trong các hộ gia đình khuyết thế hệ.

Khảo sát Vietnam Aging Survey (VNAS) năm 2022 cho thấy gần 60% chi tiêu của người cao tuổi đến từ lao động và sự hỗ trợ của con cái, trong khi lương hưu và trợ giúp xã hội chiếm 15%.

Hơn 10 triệu người cao tuổi Việt Nam đứng ngoài lưới an sinh, sống dựa vào khoản tích lũy ít ỏi hoặc trợ giúp từ gia đình; hơn 60% trong số này vẫn phải lao động, chủ yếu làm nông nghiệp hoặc các công việc phi chính thức bấp bênh.

Sự suy giảm của mô hình gia đình truyền thống tại Việt Nam tương tự câu chuyện đã diễn ra ở nhiều quốc gia châu Á. Tiến sĩ Kumarashvari Subramaniam (Đại học Anh Quốc Việt Nam - BUV) cho biết tại các quốc gia dân số già như Nhật Bản, Hàn Quốc hay Trung Quốc, kỳ vọng con cái gánh vác tài chính cho cha mẹ đã giảm dần. "Làn sóng di cư đô thị, tỷ lệ sinh thấp cùng áp lực từ giá nhà, chi phí sinh hoạt đắt đỏ khiến việc phụ thuộc hoàn toàn vào con cái khó khả thi", chuyên gia phân tích.

Chuẩn bị tuổi già độc lập

Tại Chương Mỹ (Hà Nội), bà Tuyết Hồng, 86 tuổi, chọn con đường an toàn cho tuổi già của mình từ rất sớm. Bà dùng 3,5 triệu đồng lương hưu, cộng với tiền tiết kiệm và khoản bán nhà để trả 7 triệu đồng mỗi tháng cho chi phí trong viện dưỡng lão.

"Từ trẻ tôi đã xác định tuổi già tự lo", bà Hồng, cựu cán bộ từng làm việc tại Hoàn Kiếm, nói. Vài năm trước, bà mất một khoản tiền do đầu tư sai và chuyển ra cơ sở ngoại ô, nhưng vẫn còn đủ tiền để duy trì cuộc sống tự lập.

Tiến sĩ Subramaniam cho rằng, người cao tuổi tự chủ tài chính không làm phai nhạt các giá trị gia đình mà ngược lại, trở thành "chất keo" giúp mối quan hệ bền chặt hơn. Từ góc độ tâm lý, tự chủ kinh tế mang lại sức khỏe tinh thần. Các nghiên cứu chỉ ra người cao tuổi sẽ lạc quan, tự tin và làm chủ cuộc sống tốt hơn.

Dưới góc nhìn quốc tế, ông Takanori Hisaoka, Giám đốc điều hành Tập đoàn Phúc lợi Xã hội Kiramekikai (Nhật Bản), cảnh báo đô thị hóa, gia đình hạt nhân (chỉ có hai thế hệ) và làn sóng di cư lao động đang làm suy giảm nghiêm trọng khả năng hỗ trợ của con cái đối với cha mẹ già - điều Nhật Bản đã trải qua và Việt Nam đang bắt đầu đối mặt.

Chuyên gia cho rằng chăm sóc người cao tuổi là một truyền thống tốt đẹp của người Việt và vẫn nên duy trì, đặc biệt trong bối cảnh già hóa đang đến gần nhưng Việt Nam vẫn chưa có mô hình chăm sóc cộng đồng theo kịp.

Để tránh những bi kịch, cấu trúc gia đình cần được tiếp sức bằng các mô hình chăm sóc đa chức năng tại cộng đồng, kết hợp dịch vụ chăm sóc ban ngày hoặc thăm khám tại nhà. Trong mô hình này, gia đình vẫn là trung tâm chăm sóc, nhưng áp lực được san sẻ bởi mạng lưới y tế, giúp những người con vừa làm tròn chữ hiếu, vừa duy trì được sinh kế và công việc.

Tiến sĩ tâm lý Lã Linh Nga, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Ứng dụng Khoa học Tâm lý- Giáo dục cho rằng vấn đề không nằm ở việc giữ hay bỏ mô hình "già cậy con", mà ở cách hai thế hệ kết nối với nhau.

Cha mẹ không nên dốc 100% tài sản cho con, mà cần chủ động giữ lại tài chính dự phòng cho riêng mình. Quan trọng hơn, khi đứa trẻ được nuôi dưỡng bằng tình yêu thương và sự tôn trọng thay vì áp đặt trách nhiệm, lòng biết ơn sẽ tự nảy nở, để hai thế hệ nương tựa vào nhau một cách tự nguyện và hạnh phúc.

Rơi vào cảnh nhọc nhằn ở dốc cuối cuộc đời, bà Hoa chưa từng buông lời oán trách. Bà xem sướng khổ đều là "số kiếp của mình". Không ít khách hàng thương bà thường cố ý không lấy lại tiền thừa, nhưng bà nhất quyết trả lại.

"Nhận một đồng của người khác cũng là mang nợ", bà nói. Tay vuốt phẳng 15.000 đồng - số tiền khách vừa mua một chiếc bánh.

* Tên một số nhân vật đã thay đổi.

Tin Gốc: Vnexpress

Sáng 5-7, tại số 1 Thánh Gióng (phường Đông Hòa, TP.HCM), mô hình vườn xanh cộng đồng - Green Hero Garden đã chính thức ra mắt. Đây là sự phối hợp giữa Mạng lưới Ngân hàng Thực phẩm Việt Nam (Food Bank Việt Nam), Đoàn Thanh niên Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Đại sứ quán Đan Mạch và công đoàn Trung tâm Thể dục Thể thao - Đại học Quốc gia TP.CM thực hiện.

Phát biểu tại sự kiện, bà Sanne Høj Andrén, Tham tán nông nghiệp và thực phẩm, Đại sứ quán Đan Mạch tại Việt Nam, mỗi ngày TP.HCM phát sinh gần 9.000 tấn chất thải, trong đó có đến hơn 60% là chất thải hữu cơ. Nếu không được xử lý, đây là gánh nặng lớn cho môi trường, nhưng nếu nhìn dưới góc độ kinh tế tuần hoàn, đây lại là nguồn tài nguyên quý giá.

Từ đó, bà cùng các cộng sự xây dựng vườn xanh cộng đồng Green Hero Garden như một "phòng thí nghiệm sống" để giải bài toán này.

Tại đây, rác hữu cơ và phụ phẩm nông nghiệp không bị bỏ đi mà được đưa vào quy trình xử lý khép kín: nuôi trùn quế, nuôi ruồi lính đen để sản xuất phân bón hữu cơ.

Nguồn phân bón này quay lại phục vụ việc trồng rau sạch, cây ăn trái và nuôi thủy sản tuần hoàn.

Theo bà Sanne Høj Andrén, dự kiến các Green Hero Garden tại TP.HCM và Đồng bằng sông Cửu Long sẽ cung cấp hơn 500kg nông sản tươi cho các hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn, đồng thời trở thành không gian học tập, trải nghiệm dành cho sinh viên, tình nguyện viên và cộng đồng.

Ông Tạ Hồng Sơn, Bí thư Đoàn Thanh niên Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, khẳng định mô hình giúp thay đổi cách nhìn về tài nguyên và chất thải, biến thứ bỏ đi thành nguồn lực phát triển.

Ông nhấn mạnh không chỉ dừng lại ở yếu tố kỹ thuật, điểm chạm lớn nhất của dự án đối với cộng đồng chính là tính nhân văn.

Còn theo ông Nguyễn Tuấn Khởi, Chủ tịch Food Bank Việt Nam, bên cạnh chức năng sản xuất, Green Hero Garden còn được định hướng trở thành trung tâm giáo dục trải nghiệm, nghiên cứu khoa học và kết nối cộng đồng.

Đây dự kiến là nơi các trường học, doanh nghiệp, tổ chức xã hội và người dân cùng tham gia học tập, thực hành các giải pháp về nông nghiệp tuần hoàn, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

Ngay trong ngày ra mắt, dự án đã cam kết tài trợ 2 tấn thực phẩm (trong vòng 1 năm) từ nguồn nông sản của vườn cho lớp học tình thương Bình Trưng Đông.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ