Ngành công nghiệp tên lửa Ukraine phát triển nhanh chóng
Theo tạp chí Mỹ Military Watch Magazine, mặc dù Kiev chưa chính thức xác nhận loại vũ khí được sử dụng, các nguồn tin quân sự Nga và nhiều báo cáo cho rằng đây là một tên lửa đạn đạo mới do Ukraine sản xuất.
Đoạn phim lan truyền sau vụ tấn công cho thấy một vụ đánh chặn ở độ cao lớn trên bầu trời thủ đô Nga, được cho là do hệ thống phòng không tầm xa S-400 thực hiện. Quỹ đạo của vụ đánh chặn này khác biệt rõ rệt so với các quỹ đạo ở độ cao thấp thường thấy ở tên lửa hành trình và UAV tấn công.
Các nhà phân tích suy đoán rộng rãi rằng tên lửa được đề cập có khả năng là FP-9 mới.
Việc đưa tên lửa đạn đạo tầm trung vào hoạt động cho thấy sự phát triển nhanh chóng của ngành công nghiệp tên lửa nội địa Ukraine, được củng cố bởi nguồn tài trợ, chuyên môn và linh kiện khổng lồ từ phương Tây. Việc phát triển tên lửa hành trình Neptune và FP-5 Flamingo là những cột mốc quan trọng trước đó, với FP-5 được sử dụng ngày càng nhiều trong những tháng gần đây.
Khái niệm tên lửa đạn đạo FP-7 và FP-9 đều được công bố vào năm 2025, cả hai đều được thiết kế để bay theo quỹ đạo đạn đạo trước khi lao xuống mục tiêu với tốc độ cực lớn.
Tên lửa FP-9 tầm xa hơn được cho là có khả năng tấn công mục tiêu cách xa khoảng 850km với độ chính xác cao, đưa Moscow vào tầm bắn từ lãnh thổ do Ukraine kiểm soát. Việc phát triển tên lửa này được trình bày như một phần của nỗ lực rộng lớn hơn nhằm thiết lập một dòng tên lửa đạn đạo chiến thuật nội địa.
Moscow tăng cường phòng thủ tên lửa
Các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo có thể gây ra mối đe dọa ít hơn nhiều đối với các thành phố của Nga so với các cuộc tấn công bằng số lượng lớn UAV dùng một lần có chi phí tương đối thấp.
Mặc dù Moscow sở hữu những hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo tiên tiến nhất thế giới, nhưng cả Nga và các thành viên NATO đều gặp khó khăn trong việc phát triển các biện pháp đối phó với các cuộc tấn công bằng UAV quy mô lớn.
Vào cuối tháng 6, hình ảnh vệ tinh cho thấy việc xây dựng một vành đai phòng không mới xung quanh Moscow, với ít nhất 5 trận địa mới được chuẩn bị phù hợp cho việc triển khai hệ thống tên lửa phòng không tầm xa S-400.
Một số trận địa dường như đã có bệ phóng và các phương tiện khác thuộc hệ thống S-400, cho thấy vành đai phòng thủ mới đang bắt đầu đi vào hoạt động hoặc có thể đã trực chiến.
Việc triển khai thêm các hệ thống S-400 xung quanh thủ đô có thể là phản ứng trực tiếp đối với thông tin tình báo về sự sẵn sàng của Ukraine trong việc tiến hành các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo vào Moscow. Hệ thống này đã chứng minh khả năng bắn hạ các mục tiêu di chuyển với tốc độ Mach 8 trong các cuộc thử nghiệm cả ở Nga và nước ngoài, và dự kiến sẽ có khả năng đánh chặn hiệu quả các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo của Ukraine.
Vào cuối những năm 2010, tầm bắn của hệ thống này đối với tên lửa đạn đạo đã được mở rộng lên 400km thông qua việc tích hợp tên lửa 40N6, cung cấp tầm bắn gấp đôi so với các hệ thống phòng thủ tên lửa Patriot và THAAD của Mỹ.
Mỗi hệ thống S-400 cung cấp khả năng phòng thủ đa tầng với nhiều loại tên lửa có khả năng tấn công mục tiêu ở các tầm bắn khác nhau, cho phép bắn bồi để hạ mục tiêu lần thứ hai và thứ ba nếu lần bắn đầu tiên thất bại. Đây là một lợi thế quan trọng hơn so với khả năng phòng thủ đơn tầng của các hệ thống phương Tây đối thủ.
Ngày 2-6, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết thương vụ bán vũ khí quy mô lớn của Washington dành cho Đài Loan - vốn bị Bắc Kinh phản đối - vẫn đang trong quá trình xem xét, theo Hãng tin AFP.
"Có một thương vụ thứ hai đang chờ xử lý. Đó là thương vụ trị giá 14 tỉ USD, vẫn đang được xem xét" - ông Rubio nói trong phiên điều trần trước Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ.
Hiện Tổng thống Mỹ Donald Trump chưa cam kết thúc đẩy gói viện trợ vũ khí này cho Đài Loan. Ông từng gọi đây là "con bài mặc cả rất tốt" trong các cuộc đàm phán với Trung Quốc.
Ông Rubio nhắc lại trước ủy ban trên rằng Washington đã phê duyệt thương vụ vũ khí trị giá 11,1 tỉ USD cho Đài Loan vào tháng 12 năm ngoái.
Khi được hỏi về thương vụ 14 tỉ USD vẫn đang được thảo luận, ông nói: "Chúng tôi muốn hiện trạng được duy trì như hiện tại".
Ông nói thêm: "Đây là một mối quan hệ rất nhạy cảm cần cân bằng, nhưng chính sách của chúng tôi về Đài Loan không thay đổi".
Trung Quốc xem Đài Loan là một phần lãnh thổ của mình và đến nay không loại trừ biện pháp vũ lực để thống nhất.
Mỹ không có quan hệ ngoại giao chính thức với Đài Loan, nhưng có nghĩa vụ hỗ trợ hòn đảo này tự vệ theo Đạo luật Quan hệ Đài Loan.
Trong chuyến thăm Trung Quốc hồi tháng 5, Tổng thống Trump tiết lộ ông đã thảo luận về vấn đề Đài Loan với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, nhưng không đưa ra bất kỳ cam kết nào.
"Ông ấy không muốn chứng kiến một cuộc đấu tranh giành độc lập (cho Đài Loan). Tôi không đưa ra bình luận gì về vấn đề này, tôi chỉ lắng nghe ông ấy. Ông ấy rất kiên quyết về vấn đề Đài Loan, còn tôi thì không đưa ra cam kết theo hướng nào cả" - ông Trump nói với các phóng viên trên chuyên cơ Air Force One trên đường trở về Washington hôm 15-5.
Tại phiên điều trần trước Thượng viện Mỹ ngày 21-5, quyền Bộ trưởng Hải quân Mỹ Hung Cao từng bị chất vấn về thương vụ bán vũ khí trị giá 14 tỉ USD cho Đài Loan đang bị đình trệ. Ông Hung Cao giải thích Mỹ đang đình chỉ thương vụ bán vũ khí này nhằm bảo đảm đạn dược cho chiến dịch ở Iran.
Theo Tân Hoa xã, ngày 3-4, công an Trung Quốc thông tin một nghi phạm người Trung Quốc đang bị truy nã liên quan đến tội phạm ma túy đã được Mỹ giao cho Trung Quốc.
Bộ Công an Trung Quốc cho biết đây là trường hợp đầu tiên trong những năm gần đây một nghi phạm liên quan đến ma túy bị Mỹ dẫn độ và bàn giao cho Trung Quốc, đánh dấu thành tựu mới trong hợp tác thực thi pháp luật chống ma túy giữa hai nước.
Nghi phạm họ Han, bị tình nghi liên quan đến các hành vi buôn lậu và buôn bán ma túy.
Theo Bộ Công an Trung Quốc, Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) đã bàn giao nghi phạm cho phía Trung Quốc thông qua các kênh hợp tác thực thi pháp luật về di trú, dựa trên các manh mối do cơ quan phòng chống ma túy của Trung Quốc cung cấp.
Bản tin không nêu rõ thời điểm việc bàn giao diễn ra cũng như không cung cấp thêm chi tiết về loại ma túy mà Han bị cáo buộc buôn lậu.
Hoạt động hợp tác nói trên diễn ra trước chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Ông Trump cho biết mình rất mong chờ chuyến đi này. Ban đầu ông dự định thăm Trung Quốc vào cuối tháng 3, nhưng do chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel ở Iran, ông Trump đã dời lịch thăm Bắc Kinh sang ngày 14 và 15-5.
Thời gian qua ông Trump đã sử dụng thuế quan để gây sức ép buộc Trung Quốc trấn áp các đối tượng buôn bán hóa chất dùng để sản xuất fentanyl - một loại opioid tổng hợp cực mạnh, dùng làm thuốc giảm đau nhưng cũng là ma túy nguy hiểm.
Ông Trump đã đồng ý giảm các mức thuế quan liên quan đến fentanyl sau cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hồi tháng 10 năm ngoái, đổi lại cam kết của Bắc Kinh sẽ trấn áp các mạng lưới fentanyl.
Tuy vậy, hai nước vẫn tiếp tục bất đồng về vấn đề này, khi Washington cáo buộc Bắc Kinh không ngăn chặn được việc buôn bán các tiền chất hóa học để sản xuất fentanyl. Phía Trung Quốc gọi cáo buộc này là sai sự thật và cho rằng Mỹ hành xử thiếu trách nhiệm.
Tháng trước, truyền thông Trung Quốc đưa tin nước này đã bắt giữ 7 người và áp dụng "các biện pháp cưỡng chế hình sự" đối với 12 người khác trong một chiến dịch nhằm vào các đối tượng buôn bán tiền chất fentanyl. Tuy nhiên, Mỹ nói rằng họ muốn thấy các vụ tịch thu và kết án, chứ không chỉ dừng lại ở các vụ bắt giữ.
"Chúng tôi đã gửi rất nhiều súng cho họ. Chúng tôi gửi qua người Kurd. Và tôi nghĩ người Kurd đã giữ lại số vũ khí đó", ông Trump nói với nhà báo Trey Yingst của Fox News trong cuộc phỏng vấn ngày 5/4, nhấn mạnh số lượng vũ khí được chuyển đi là đáng kể.
Đây là lần đầu tiên Tổng thống Mỹ công khai đề cập động thái gửi vũ khí cho các lực lượng đối lập bên trong lãnh thổ Iran, giữa giai đoạn chiến sự tiếp tục leo thang căng thẳng và đã kéo dài hơn một tháng. Ông Trump liên tục đe dọa sẽ phá hủy các nhà máy điện và mọi cây cầu trên đất Iran nếu nước này không khai thông eo biển Hormuz.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu hồi giữa tháng trước cho rằng các cuộc không kích phối hợp với Mỹ đã đạt kết quả tích cực trong việc phá hủy chương trình tên lửa và hạt nhân của Tehran, nhưng như vậy là chưa đủ.
Ông nhấn mạnh ngoài các hoạt động trên không, cần có thêm "yếu tố trên mặt đất", song không nêu rõ chi tiết và từ chối công khai các phương án cụ thể. Ông cũng lập luận rằng người dân Iran cần chủ động tận dụng những điều kiện mà các cuộc không kích tạo ra "để thay đổi thực trạng đất nước".
Iran từng chứng kiến các cuộc biểu tình lan rộng ở 100 thành phố và thị trấn từ cuối tháng 12/2025 đến tháng một năm nay, khởi phát từ giới thương nhân tại Tehran phản đối tình hình kinh tế khó khăn và giá cả leo thang. Phong trào nhanh chóng lan rộng sang nhiều khu vực khác, với sự tham gia của sinh viên.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian thời điểm đó đã thừa nhận các yêu cầu chính đáng của người biểu tình và kêu gọi chính phủ cải thiện tình hình kinh tế, song cũng cảnh báo sẽ có lập trường cứng rắn đối với các hành vi gây rối. Tuy nhiên, giới chức Iran cáo buộc các thế lực bên ngoài tìm cách làm gia tăng bạo lực, lợi dụng các cuộc tụ tập công cộng để gây bất ổn, sử dụng mạng xã hội để kích động và triển khai các nhóm tội phạm có tổ chức nhằm gây thương vong.
Ông Trump khi đó tuyên bố Mỹ có thể can thiệp nếu chính quyền Iran "giết hại người biểu tình ôn hòa", nhưng Washington cuối cùng không công bố bất kỳ hành động cụ thể nào trong giai đoạn đó.
Đến cuối tháng 1, lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết đã "ngăn chặn một âm mưu khủng bố" do tình báo của 10 quốc gia đứng sau nhằm kích động bạo loạn. Tehran cáo buộc Mỹ và Israel trực tiếp tham gia bằng cách cung cấp tài chính, huấn luyện và hỗ trợ truyền thông cho các nhóm chống đối.
IRGC cho biết đã bắt giữ 735 người liên quan các mạng lưới chống an ninh, triệu tập khoảng 11.000 người bị coi là dễ bị lôi kéo, tịch thu 743 khẩu súng trái phép và xác định 46 cá nhân có liên hệ với cơ quan tình báo nước ngoài. Theo số liệu do Iran công bố ngày 21/1, tổng cộng 3.117 người đã thiệt mạng trong làn sóng biểu tình, trong đó có 2.427 nhân viên an ninh và thường dân.
