Tại phiên điều trần trước quốc hội Mỹ ngày 21/5, quyền Bộ trưởng Hải quân Hùng Cao bị chất vấn về thương vụ bán vũ khí trị giá 14 tỷ USD cho Đài Loan đang bị đình trệ.
Ông cho hay Washington chỉ đang “tạm ngừng” thương vụ để bảo đảm đủ đạn dược cho chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng ở Trung Đông, song khẳng định lực lượng Mỹ vẫn có đủ nguồn dự trữ vũ khí. “Chúng tôi chỉ đang bảo đảm có đầy đủ mọi thứ. Các thương vụ bán khí tài quân sự cho đối tác sẽ tiếp tục khi chính quyền thấy cần thiết”, ông nói.
Bộ Ngoại giao Mỹ và Lầu Năm Góc chưa bình luận về phát biểu của quyền Bộ trưởng Hải quân.
Phát biểu làm dấy thêm lo ngại về cam kết của Tổng thống Donald Trump đối với hỗ trợ Đài Loan.
Trung Quốc luôn xem đảo Đài Loan là phần lãnh thổ không thể tách rời và sẵn sàng sử dụng mọi biện pháp để thống nhất. Mỹ cam kết tôn trọng nguyên tắc “Một Trung Quốc” và không ủng hộ Đài Loan độc lập, nhưng cũng thường tránh công khai tuyên bố phản đối sự độc lập của hòn đảo.
Theo Đạo luật Quan hệ với Đài Loan được tổng thống Jimmy Carter ký sau khi Washington thiết lập quan hệ ngoại giao với Bắc Kinh năm 1979, Mỹ phải hỗ trợ khả năng phòng thủ cho đảo Đài Loan. Dù vậy, Washington vẫn giữ lập trường mơ hồ về khả năng quân đội nước này can thiệp hỗ trợ hòn đảo nếu xung đột bùng phát.
Tổng thống Mỹ đến nay chưa cam kết thúc đẩy thương vụ bán vũ khí cho hòn đảo. Trước chuyến thăm Trung Quốc hồi đầu tháng, ông Trump xác nhận sẽ trao đổi với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình về vấn đề bán vũ khí cho đảo Đài Loan, khác với lập trường trước đây của Washington rằng họ không cần tham vấn Bắc Kinh về vấn đề này.
Cuối chuyến thăm, ông Trump tuyên bố không đưa ra cam kết nào với ông Tập liên quan đến Đài Loan, song chưa muốn công bố quyết định về thương vụ bán vũ khí.
Trả lời phóng viên sau khi rời Bắc Kinh, Tổng thống Trump xác nhận Chủ tịch Tập đã nêu vấn đề Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan. Tuy nhiên, ông cho biết không cam kết theo hướng nào và từ chối khẳng định liệu Mỹ có bảo vệ Đài Loan hay không nếu hòn đảo bị tấn công.
Đài CBS News hôm 10.4 dẫn nhiều nguồn tin từ quan chức Mỹ cho biết email đã được gửi hôm 24.3 từ Văn phòng Quản lý Nhà Trắng.
Nội dung email có đoạn: "Các thông tin trên báo chí gần đây đã làm dấy lên lo ngại về việc một số quan chức chính phủ sử dụng thông tin chưa công khai để đặt cược trên các thị trường dự đoán trực tuyến như Kalshi hoặc Polymarket".
Văn phòng Quản lý Nhà Trắng nhấn mạnh rằng việc sử dụng thông tin chưa công khai để đặt cược là "hành vi phạm tội hình sự", và những quy định về đạo đức của chính phủ nghiêm cấm sử dụng thông tin nội bộ vì lợi ích cá nhân của một nhân viên hoặc cho bên thứ ba.
"Toàn thể nhân viên Nhà Trắng được nhắc nhở rằng việc lạm dụng thông tin chưa công khai nhằm trục lợi tài chính là vi phạm hết sức nghiêm trọng và sẽ không được dung thứ", email nêu rõ.
Báo The Wall Street Journal là bên đầu tiên đưa tin về sự tồn tại của email trên.
Trong tuyên bố gửi cho Đài CBS News, phát ngôn viên Nhà Trắng David Ingle cho biết Tổng thống Donald Trump đã nói rõ rằng, trong khi ông mong muốn một thị trường chứng khoán mạnh mẽ và sinh lời cho tất cả mọi người, các thành viên Quốc hội và những quan chức chính phủ không được phép sử dụng thông tin chưa công khai để trục lợi tài chính.
Các thị trường dự đoán như Kalshi và Polymarket vốn là nơi người dùng có thể đặt cược về nhiều vấn đề, từ thể thao, văn hóa, đến các sự kiện kinh tế, chính trị quy mô lớn.
Tuy nhiên, những vụ cá cược ẩn danh về khả năng Mỹ tấn công Iran gần đây dấy lên lo ngại về nguy cơ rò rỉ thông tin nhạy cảm.
Vụ việc mới đây liên quan người dùng Polymarket có tên “Magamyman” được cho là đã kiếm được hơn nửa triệu USD chỉ trong 1 ngày, bằng cách đặt cược vào cuộc tấn công của Mỹ - Israel vào Iran.
"Magamyman" đã cược vào kịch bản Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei bị lật đổ chỉ 71 phút trước khi Israel phát động tấn công Iran. Thực tế Iran hôm 1.3 xác nhận ông Khamenei thiệt mạng.
Rạng sáng 9.5, Tổng thống Trump thông báo trên mạng xã hội Truth Social rằng Nga và Ukraine sẽ ngừng bắn trong 3 ngày 9 - 11.5 để kỷ niệm chiến thắng trong Thế chiến 2.
Ông Trump cho biết thỏa thuận ngừng bắn bao gồm việc dùng mọi hoạt động quân sự và hai bên sẽ trao đổi tù binh, mỗi nước nhận về 1.000 người.
"Yêu cầu này do tôi trực tiếp đưa ra và tôi rất cảm kích sự nhất trí của Tổng thống Vladimir Putin và Tổng thống Volodymyr Zelensky. Hy vọng đây sẽ là khởi đầu cho việc kết thúc cuộc chiến rất dài, chết chóc và khó khăn. Việc đối thoại đang tiếp diễn để chấm dứt cuộc xung đột lớn này, lớn nhất từ Thế chiến 2, và chúng tôi đang tiến gần hơn mỗi ngày", ông Trump viết.
Trả lời các phóng viên sau đó, ông Trump nói muốn thỏa thuận ngừng bắn này kéo dài thêm và cho rằng điều này có thể xảy ra, theo Reuters.
Trợ lý Tổng thống Nga Yury Ushakov xác nhận thỏa thuận ngừng bắn, lưu ý rằng Nga đồng ý kéo dài thời hạn ngừng bắn của nước này thêm một ngày và chấp nhận trao đổi tù binh.
Tổng thống Zelensky cũng xác nhận thỏa thuận ngừng bắn do Mỹ làm trung gian, đồng thời ban hành sắc lệnh tuyên bố sẽ không tấn công khu vực Quảng trường Đỏ ở Moscow để Nga tiến hành cuộc duyệt binh ngày 9.5.
Năm nay, cuộc duyệt binh mừng Ngày Chiến thắng của Nga được tổ chức với quy mô nhỏ hơn và các phương tiện vũ khí trên bộ sẽ không có mặt. Bộ Quốc phòng Nga đã cảnh báo sẽ phóng tên lửa về phía thủ đô Kyiv của Ukraine nếu nước này phá hoại sự kiện trọng đại trên.
Trước công bố của ông Trump, Nga và Ukraine đã thông báo về các lệnh ngừng bắn đơn phương, trong đó phía Nga là 2 ngày 8 - 9.5 còn Ukraine bắt đầu từ ngày 6.5 và không có mốc kết thúc. Dù vậy, những đợt tấn công qua lại vẫn diễn ra liên tục trong những ngày qua, theo cáo buộc của hai bên.
Thông tin này xuất hiện trong bối cảnh giới quan sát kỳ vọng cuộc gặp giữa ông Trump và Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ tập trung vào loạt vấn đề kinh tế - thương mại. Một trọng tâm là khả năng gia hạn thỏa thuận "đình chiến thương mại" đạt được hồi tháng 10, theo đó hai bên tạm dừng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu trả đũa.
Theo Reuters, Trung Quốc muốn gia hạn thỏa thuận ít nhất một năm, trong khi Mỹ đề xuất thời hạn 6 tháng. Bắc Kinh cũng được cho là muốn Washington cam kết không áp thêm các biện pháp trả đũa thương mại, đồng thời dỡ bỏ một số hạn chế đối với thiết bị sản xuất chip và chip nhớ tiên tiến. Mặc dù chi tiết về chuyến đi vẫn đang được hoàn thiện, chương trình nghị sự rất có thể sẽ bao gồm các cuộc thảo luận về trí tuệ nhân tạo (AI).
Với Boeing, chuyến thăm có thể mở ra cơ hội cho một đơn hàng lớn từ Trung Quốc, có thể gồm khoảng 500 máy bay Boeing 737 MAX cùng nhiều máy bay thân rộng khác.
Trước thềm chuyến thăm của ông Trump, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị ngày 7.5 nói quan hệ Mỹ - Trung duy trì ổn định giữa nhiều biến động, đồng thời nhấn mạnh Washington cần tuân thủ nguyên tắc "một Trung Quốc".
