Điển hình là bé gái 5 tháng tuổi, sinh non 36 tuần, có biểu hiện đỏ da toàn thân, da căng bóng và lộn mi mắt ngay sau sinh. Sau khi xuất viện, trẻ vẫn bị khô da, bong vảy dày toàn thân. Một tuần trước khi nhập viện, tình trạng đỏ da và bong vảy tăng lên rõ rệt.
Tại Bệnh viện Da liễu Trung ương, trẻ được điều trị nội trú với các biện pháp phục hồi hàng rào bảo vệ da như dưỡng ẩm tích cực, chăm sóc da nhẹ nhàng, thuốc bôi chống viêm và theo dõi phòng ngừa bội nhiễm.
Sau khoảng một tuần, tình trạng da cải thiện đáng kể, da mềm hơn, giảm đỏ, giảm bong vảy và trẻ bú tốt, sức khỏe ổn định.
Một trường hợp khác là nam bệnh nhân 14 tuổi đã được chẩn đoán vảy cá bẩm sinh từ nhỏ nhưng không duy trì tái khám và dưỡng ẩm thường xuyên.
Khi nhập viện, bệnh nhân bị đỏ da trên hơn 90% diện tích cơ thể, khô da lan tỏa, bong vảy trắng dày và ngứa nhiều. Sau một tuần điều trị kết hợp dưỡng ẩm, thuốc bôi chống viêm và chăm sóc da đúng cách, các triệu chứng cũng cải thiện rõ rệt.
Theo các bác sĩ, hai trường hợp này cho thấy việc điều trị chỉ đạt hiệu quả khi người bệnh được chăm sóc đúng và duy trì lâu dài, thay vì chỉ xử lý khi bệnh bùng phát.
Theo bác sĩ Nguyễn Thế Mạnh và bác sĩ Vũ Thái Hà – khoa bệnh da di truyền hiếm gặp và ứng dụng công nghệ tế bào gốc, Bệnh viện Da liễu Trung ương, vảy cá bẩm sinh là bệnh da di truyền do bất thường các gene tham gia hình thành hàng rào bảo vệ da. Khi hàng rào này bị tổn thương, da liên tục mất nước, dày sừng và bong vảy.
Nếu bệnh nặng, da trẻ sơ sinh có thể bị căng bóng như được bọc bởi một lớp màng, gọi là màng collodion. Sau khi lớp màng bong ra, trẻ thường đỏ da, khô da và bong vảy toàn thân.
Với trẻ sơ sinh, những biến chứng như nhiễm trùng, suy dinh dưỡng hay suy hô hấp có thể đe dọa tính mạng nếu không được chăm sóc kịp thời.
Ở trẻ lớn và thanh thiếu niên, bệnh có thể gây nứt da, chảy máu, đau, ngứa, mất ngủ, hạn chế vận động, giảm thính lực do vảy bít ống tai, tổn thương mắt hoặc ảnh hưởng tâm lý vì mặc cảm ngoại hình.
Theo bác sĩ Hà, hiện nay chưa có phương pháp điều trị khỏi hoàn toàn đối với đa số thể vảy cá bẩm sinh. Vì vậy mục tiêu điều trị là kiểm soát triệu chứng, phòng biến chứng và cải thiện chất lượng sống.
Người bệnh cần tắm bằng nước ấm, sử dụng sản phẩm làm sạch dịu nhẹ, tránh chà xát mạnh. Sau khi tắm, nên lau khô nhẹ và thoa dưỡng ẩm ngay khi da còn ẩm.
Việc dưỡng ẩm cần thực hiện ít nhất hai lần mỗi ngày, thậm chí nhiều hơn nếu da quá khô. Các thuốc tiêu sừng hoặc điều hòa sừng hóa chỉ nên sử dụng theo chỉ định của bác sĩ, đặc biệt ở trẻ nhỏ do nguy cơ hấp thu thuốc qua da cao.
Các chuyên gia khuyến cáo cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở chuyên khoa da liễu ngay khi trẻ có các dấu hiệu như đỏ da toàn thân, da căng bóng, bong vảy nhiều, lộn mi hoặc lộn môi ngay sau sinh; da khô, bong vảy kéo dài không cải thiện dù đã dưỡng ẩm; da nứt, chảy máu, rỉ dịch, có mùi hôi; trẻ sốt, bú kém, khó thở hoặc mắt đỏ, không nhắm kín.
Trưa 20/6, đại diện Sở Y tế TP HCM cho biết sức khỏe bé gái 11 tuổi bị ôtô cán qua người đã cải thiện rõ rệt, các chỉ số sinh tồn ổn định sau nhiều ngày điều trị tích cực. Chức năng hô hấp và tuần hoàn của bệnh nhi hồi phục tốt, vết mổ khô sạch và chưa ghi nhận tình trạng nhiễm trùng. Hiện em tiếp tục được theo dõi sát sao tại Bệnh viện Nhi đồng 1.
Trước đó, chiều 14/6, bệnh nhi gặp tai nạn giao thông nghiêm trọng khi đang di chuyển bằng xe máy cùng mẹ và em gái. Ngay sau va chạm, người dân chuyển bé vào Bệnh viện Đa khoa Vũng Tàu trong tình trạng nguy kịch với nhiều tổn thương nặng ở vùng ngực và bụng.
Nhận định tình thế khẩn cấp, các bác sĩ tại đây lập tức mổ cấp cứu cho bệnh nhi. Tuy nhiên, sau phẫu thuật, diễn tiến bệnh chuyển biến xấu, bệnh nhi ngưng tim và phải trải qua 15 phút hồi sức tim phổi liên tục mới tái lập được tuần hoàn.
Trước tiên lượng tử vong cao, Bệnh viện Đa khoa Vũng Tàu khẩn cấp liên hệ hội chẩn từ xa với Bệnh viện Nhi đồng 1 (TP HCM). Suốt hơn 10 giờ duy trì kết nối liên tục, các chuyên gia tuyến cuối tại TP HCM đã túc trực theo dõi sát sao, hướng dẫn đội ngũ y bác sĩ tuyến dưới cách hồi sức chống sốc và xử trí kịp thời các biến chứng nguy hiểm. Nhờ sự phối hợp nhịp nhàng này, sức khỏe bệnh nhi dần ổn định qua giai đoạn nguy kịch lâm sàng, đủ điều kiện an toàn để chuyển viện bằng xe cứu thương vào rạng sáng 15/6.
Ngay khi tiếp nhận bệnh nhi trong tình trạng hôn mê sâu tại TP HCM, Bệnh viện Nhi đồng 1 lập tức kích hoạt quy trình báo động đỏ nội viện. Các bác sĩ huy động tối đa nguồn lực, triển khai hàng loạt biện pháp hồi sức chuyên sâu gồm thở máy, dùng thuốc vận mạch, truyền máu và các chế phẩm máu để giành giật sự sống cho bệnh nhi.
Đánh giá về ca cứu chữa ngoạn mục này, PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TP HCM nhận định, thành công của ca bệnh khẳng định vai trò và hiệu quả vượt trội của mô hình hội chẩn từ xa giữa bệnh viện tuyến cuối và tuyến cơ sở.
Sự kết nối kịp thời này không chỉ giúp tận dụng tối đa "giờ vàng" để cứu sống người bệnh ngay tại địa phương, mà còn bảo đảm an toàn tuyệt đối trong suốt quá trình chuyển viện, mở ra nhiều cơ hội cứu sống các trường hợp đa chấn thương phức tạp khác.
Là nhân viên văn phòng tại TP.HCM, Ngọc Linh (24 tuổi) cho biết mỗi kỳ kinh nguyệt đều là khoảng thời gian cô ám ảnh nhất.
"Có tháng mình đau đến mức không thể ngồi làm việc, chỉ muốn nằm yên một chỗ. Mình vẫn cố đi làm vì ngại xin nghỉ nhưng không thể tập trung do cơn đau kéo dài. Những hôm đau quá mình đành xin nghỉ nửa ngày", Linh kể.
Trong khi đó, Thu Hà (28 tuổi, Hà Nội) cho biết bản thân đã quen với việc luôn mang theo thuốc giảm đau. Hà chia sẻ: "Cứ đến kỳ là mình chuẩn bị sẵn thuốc. Gần như tháng nào mình cũng phải dùng đến thuốc hoặc biện pháp như chườm ấm để giảm đau. Mình nghĩ con gái khi đến kỳ kinh ai cũng trải qua cơn đau như vậy nên chưa bao giờ đi khám".
Hoàng Vy (học sinh Trường THCS Hồng Hà) đang trong giai đoạn dậy thì cho biết, những cơn đau bụng kinh gây ra không ít cản trở trong học tập và sinh hoạt. "Nếu kỳ kinh rơi vào những ngày có tiết thể dục, em thường phải xin nghỉ vì đau bụng làm cơ thể có cảm giác mệt mỏi", Vy kể.
Theo nhiều bạn trẻ, việc chịu đựng cơn đau trong kỳ kinh nguyệt dường như đã trở thành thói quen vì cho rằng đó là hiện tượng bình thường của phụ nữ. Vì vậy, nhiều người thường chọn nghỉ ngơi, chườm ấm hoặc uống thuốc giảm đau để tiếp tục công việc.
Theo bác sĩ chuyên khoa I Hoàng Thị Thủy (chuyên khoa Phụ sản, Trung tâm Y tế Đan Phượng, Hà Nội), nhiều bạn trẻ hiện nay vẫn nhầm lẫn giữa đau bụng kinh sinh lý và đau bụng kinh do bệnh lý. Những cơn đau kéo dài, ảnh hưởng đến sinh hoạt có thể là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý phụ khoa, trong đó có lạc nội mạc tử cung.
Bác sĩ Thủy cho biết: "Đau bụng kinh sinh lý thường chỉ gây cảm giác đau âm ỉ vùng bụng dưới trong 1 - 2 ngày đầu của chu kỳ, đôi khi kèm mỏi lưng và có thể thuyên giảm khi nghỉ ngơi hoặc chườm ấm.
Ngược lại, nếu cơn đau quặn thắt dữ dội, kéo dài nhiều ngày, phải sử dụng thuốc giảm đau liên tục, thậm chí gây buồn nôn, ngất xỉu hoặc làm gián đoạn học tập, công việc thì người bệnh không nên chủ quan".
Theo bác sĩ Thủy, nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, lạc nội mạc tử cung có thể ảnh hưởng đến chức năng buồng trứng, gây dính vùng chậu và làm tăng nguy cơ vô sinh.
"Đừng chủ quan với những cơn đau vượt quá mức chịu đựng mỗi tháng chỉ vì nghĩ đó là chuyện bình thường. Việc thăm khám sớm sẽ giúp phát hiện bệnh kịp thời và hạn chế những ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản về sau", bác sĩ Thủy khuyến cáo.
Điều nhiều bạn trẻ quan tâm là làm thế nào để những ngày "đèn đỏ" không còn là nỗi ám ảnh. Theo bác sĩ chuyên khoa I Bùi Minh Việt (Giám đốc phòng khám chuyên khoa phẫu thuật thẩm mỹ Bùi Việt), bên cạnh việc nhận biết những dấu hiệu bất thường để kịp thời thăm khám, việc duy trì những thói quen sinh hoạt phù hợp trong những ngày hành kinh cũng góp phần giảm cảm giác đau và giúp cơ thể dễ chịu hơn.
Theo bác sĩ Việt, nhiều người có thói quen ngồi làm việc liên tục trong nhiều giờ, ít vận động, thường xuyên nhịn tiểu hoặc mặc quần áo quá bó sát trong kỳ kinh. Dù tưởng chừng vô hại, những thói quen này có thể khiến cơ thể thêm khó chịu, làm gia tăng cảm giác đau tức vùng bụng dưới và mệt mỏi.
"Nên đứng dậy vận động nhẹ sau mỗi 30 - 60 phút làm việc, thực hiện các động tác giãn cơ đơn giản hoặc đi bộ ngắn để cơ thể được thư giãn. Đồng thời, cần tránh nhịn tiểu, ưu tiên mặc trang phục rộng rãi, thoáng mát để hạn chế cảm giác bí bách, khó chịu trong những ngày "đèn đỏ", bác sĩ Việt khuyến cáo.
Việc lắng nghe cơ thể và xây dựng những thói quen sinh hoạt phù hợp trong kỳ kinh không chỉ giúp giảm cảm giác khó chịu mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe sinh sản.
Theo tiến sĩ - bác sĩ chuyên khoa 2 Kiều Xuân Thy, Điều hành Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - cơ sở 3, trong các đợt nắng nóng kéo dài, một số cơ sở y tế ghi nhận xu hướng gia tăng các trường hợp mất nước, rối loạn điện giải, ngất, tụt huyết áp, các đợt cấp của bệnh tim mạch và thận. Điều này phản ánh tác động rộng của nhiệt độ môi trường lên nhiều hệ cơ quan trong cơ thể.
Bác sĩ Xuân Thy cho biết, mất nước kéo dài làm tăng độ cô đặc của máu, đồng thời gây biến động huyết áp và rối loạn điện giải. Những thay đổi này tạo áp lực lên hệ tim mạch và có thể làm mất ổn định tình trạng bệnh ở người có sẵn yếu tố nguy cơ.
Giai đoạn đầu, người bệnh có thể thấy mệt nhanh, khát nước, đau đầu, chóng mặt, tim đập nhanh hoặc giảm khả năng tập trung. Những biểu hiện này dễ bị bỏ qua vì tương tự tình trạng mệt mỏi thông thường.
Khi tình trạng mất nước và rối loạn điện giải trở nên rõ rệt hơn, cơ thể bước vào giai đoạn kiệt sức do nhiệt. Lúc này có thể xuất hiện vã mồ hôi nhiều, buồn nôn, chuột rút, choáng váng và tiểu ít.
Theo bác sĩ Xuân Thy, người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người có bệnh mạn tính là nhóm dễ bị ảnh hưởng do khả năng điều hòa thân nhiệt kém hoặc dự trữ sinh lý hạn chế. Ở những người mắc tăng huyết áp, xơ vữa động mạch, rung nhĩ hoặc tiểu đường, môi trường nắng nóng có thể góp phần làm tăng nguy cơ biến cố mạch máu não.
“Cần lưu ý rằng người trẻ khỏe vẫn có thể gặp biến chứng nếu làm việc hoặc tập luyện cường độ cao trong điều kiện nắng gắt, đặc biệt khi không bổ sung nước đầy đủ. Thực tế cho thấy nhiều trường hợp sốc nhiệt nặng xảy ra ở nhóm này do đánh giá thấp nguy cơ và thiếu biện pháp phòng ngừa phù hợp”, bác sĩ Xuân Thy nói thêm.
Từ đó, theo bác sĩ, khi phát hiện người có dấu hiệu say nắng hoặc nghi ngờ bệnh lý do nhiệt, cần nhanh chóng đưa ra khỏi môi trường nóng, đặt ở nơi thoáng mát, nới lỏng quần áo và tiến hành làm mát bằng khăn ướt hoặc nước mát, tập trung vào vùng cổ, nách và bẹn.
Nếu người bệnh còn tỉnh, có thể cho uống từng ngụm nước nhỏ. Trong trường hợp có dấu hiệu nặng như lơ mơ, mất ý thức, co giật hoặc không thể uống nước, cần chuyển đến cơ sở y tế ngay.
Một số sai lầm thường gặp cần tránh như cho uống nước quá nhanh khi người bệnh đang buồn nôn hoặc giảm ý thức hoặc trì hoãn xử trí vì cho rằng chỉ là mệt thông thường. Những yếu tố này có thể làm tình trạng chuyển nặng nhanh hơn.
“Mọi người nên uống nước đều trong ngày, không đợi đến khi khát; khi ra nhiều mồ hôi có thể bổ sung thêm điện giải phù hợp. Nên ăn thực phẩm dễ tiêu, tăng rau xanh và trái cây để bổ sung nước và vi chất; hạn chế rượu bia, chất kích thích vì dễ làm mất nước”, bác sĩ Xuân Thy khuyên.
