Đây là hội nghị khoa học thường niên do Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM tổ chức nhằm cập nhật các xu hướng mới trong phòng ngừa, chẩn đoán và điều trị bệnh lý tim mạch.
Tiếp nối thành công từ các kỳ hội nghị trước, NTCC 2026 – lần thứ 12 được tổ chức – tiếp tục khẳng định vai trò là diễn đàn học thuật chuyên sâu của chuyên ngành tim mạch với 298 bài báo cáo chuyên môn được trình bày tại nhiều hội trường chuyên đề trong suốt hai ngày làm việc. Hội nghị năm nay quy tụ nhiều chuyên gia đầu ngành trong và ngoài nước, tập trung vào các nội dung có tính thực tiễn cao, gắn với nhu cầu điều trị hiện nay và xu hướng phát triển của tim mạch học hiện đại.
Theo Phó giáo sư – tiến sĩ – bác sĩ Nguyễn Hoàng Bắc, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, bệnh tim mạch hiện vẫn là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và gánh nặng bệnh tật trên toàn cầu. Trong bối cảnh đó, tim mạch học đang là một trong những chuyên ngành phát triển nhanh nhất của y học hiện đại với nhiều tiến bộ mới trong chẩn đoán, điều trị và chăm sóc toàn diện người bệnh.
Giáo sư – tiến sĩ – bác sĩ Trương Quang Bình, Chủ tịch Hội đồng Khoa học Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, cho biết NTCC 2026 tập trung vào 4 định hướng chính, gồm cập nhật các xu hướng mới trong tim mạch học; nhấn mạnh vai trò của phát hiện sớm, chẩn đoán sớm và can thiệp sớm; ứng dụng các giải pháp công nghệ hiện đại; đồng thời tăng cường đào tạo thực hành cho đội ngũ nhân viên y tế.
Ông Bình cho biết thêm, một trong những xu hướng nổi bật được đề cập tại hội nghị năm nay là sự chuyển dịch từ mô hình điều trị từng bệnh lý riêng lẻ sang quản lý toàn diện và cá thể hóa cho người bệnh tim mạch. Các nội dung chuyên môn được xây dựng theo hướng phối hợp đa chuyên khoa, quản lý sớm các yếu tố nguy cơ và theo dõi sức khỏe người bệnh xuyên suốt. Đặc biệt, mối liên hệ giữa tim mạch, thận và chuyển hóa đang ngày càng được quan tâm trong thực hành lâm sàng hiện đại.
Bên cạnh đó, NTCC 2026 cũng cập nhật nhiều xu hướng được dự báo sẽ phát triển mạnh trong 5 – 10 năm tới như ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong chẩn đoán và điều trị, liệu pháp điều trị dựa trên thông tin di truyền, các kỹ thuật can thiệp tim mạch ít xâm lấn và mô hình chăm sóc người bệnh từ xa thông qua TeleHealth.
Điểm mới của hội nghị năm nay là tăng cường các hoạt động đào tạo và huấn luyện kỹ năng thực hành. Nhiều phiên chuyên đề được thiết kế theo hướng đào tạo với các nội dung như thực hành siêu âm tim, tim mạch can thiệp, thảo luận tình huống lâm sàng và chia sẻ kinh nghiệm thực tế giữa các chuyên gia. Theo các chuyên gia, đây là định hướng quan trọng nhằm giúp đội ngũ bác sĩ không chỉ cập nhật kiến thức mà còn nâng cao kỹ năng thực hành và khả năng ứng dụng trực tiếp vào lâm sàng.
Giáo sư – tiến sĩ – bác sĩ Trương Quang Bình nhấn mạnh, hội nghị không chỉ mang đến những kiến thức mới nhất mà còn hướng đến mục tiêu giúp các bác sĩ nâng cao kỹ năng thực hành, ứng dụng hiệu quả các tiến bộ công nghệ vào chăm sóc người bệnh. Qua đó, người bệnh có cơ hội được phát hiện sớm hơn, chẩn đoán chính xác hơn và điều trị hiệu quả hơn.
TS.BS Diệp Bảo Tuấn, Giám đốc Bệnh viện Ung bướu TP HCM, tại hội nghị khoa học kỹ thuật ngày 15/5, cho biết ung thư là nguyên nhân tử vong do bệnh tật đứng đầu thế giới hiện nay, vượt qua các bệnh lý không lây nhiễm khác như tim mạch, đột quỵ hay đái tháo đường. Mỗi ngày thế giới ghi nhận hơn 26.000 ca tử vong do ung thư, trong khi bệnh tim mạch - nhóm bệnh từng đứng đầu nhiều năm - khoảng 25.840 trường hợp.
Việt Nam ghi nhận khoảng 180.000 ca ung thư mới và 120.000 ca tử vong mỗi năm do bệnh này. Bộ Y tế ước tính cả nước có hơn 400.000 người sống chung với bệnh ung thư trong vòng 5 năm gần đây.
Theo bác sĩ Tuấn, tỷ lệ mắc mới ung thư của Việt Nam chưa thuộc nhóm cao so với thế giới, song tỷ lệ tử vong đáng lo ngại. Một trong những nguyên nhân chính là nhiều bệnh nhân đến viện quá muộn. Một nghiên cứu cho thấy 50-80% bệnh nhân ung thư tới bệnh viện khi đã ở giai đoạn 3 hoặc 4, khiến hiệu quả điều trị thấp, tốn kém và tỷ lệ tử vong cao.
Xu hướng già hóa dân số cũng khiến gánh nặng ung thư ngày càng tăng. Việt Nam hiện có hơn 11% dân số trên 60 tuổi và đang bước vào giai đoạn dân số già. Trong các loại ung thư phổ biến, nam giới thường mắc ung thư gan, phổi, dạ dày; còn nữ phổ biến với ung thư vú, phổi và đại trực tràng.
Trọng tâm hiện nay của ngành y tế Việt Nam là chuyển từ điều trị sang phòng bệnh và tầm soát phát hiện sớm. TP HCM và nhiều tỉnh thành đang hướng tới việc lập hồ sơ sức khỏe, khám sức khỏe định kỳ hàng năm cho người dân để sàng lọc nhóm nguy cơ cao.
Giới chức y tế TP HCM đang học hỏi từ mô hình khám sức khỏe Ningen Dock của Nhật Bản, ra đời từ năm 1954, với triết lý khám định kỳ ngay cả khi chưa có triệu chứng. "Ningen" nghĩa là con người, còn "Dock" là xưởng sửa chữa tàu biển. Người Nhật ví mỗi con tàu dù chưa hư hỏng vẫn cần được đưa vào xưởng kiểm tra định kỳ trước và sau mỗi chuyến ra khơi. Tương tự, con người cũng nên khám sức khỏe định kỳ hàng năm để phát hiện bệnh sớm ngay cả khi chưa có triệu chứng.
Hiện Nhật có hơn 1.700 cơ sở triển khai mô hình này, thu hút khoảng 3,7 triệu người khám sức khỏe mỗi năm. Số liệu từ Nhật giai đoạn 2016-2018, cứ 1.000 người tham gia tầm soát phát hiện được 13,7 ca ung thư đại trực tràng và 13,3 ca ung thư vú.
"Nếu không tầm soát, những người này có thể chỉ phát hiện bệnh khi đã ở giai đoạn trễ", bác sĩ Tuấn nói, cho rằng tất cả mọi người đều nên khám sức khỏe định kỳ hàng năm, song cần phân tầng nguy cơ để tầm soát phù hợp. Nhóm nguy cơ cao gồm người hút thuốc lá nhiều, sống trong môi trường ô nhiễm hoặc có người thân mắc ung thư cần được theo dõi sát hơn.
Các nghiên cứu cho thấy khoảng 1/3 số ca ung thư xuất phát từ đột biến gene, 2/3 còn lại bắt nguồn từ môi trường sống. Điều này đồng nghĩa phần lớn ca ung thư hoàn toàn có thể dự phòng được thông qua thay đổi lối sống. Các biện pháp được khuyến cáo gồm không hút thuốc, hạn chế rượu bia, duy trì cân nặng hợp lý, tập thể dục thường xuyên, ăn uống lành mạnh và hạn chế thực phẩm lên men, dự trữ lâu ngày.
Tại hội nghị, các chuyên gia cũng đề cập vai trò của AI trong chẩn đoán và điều trị ung thư. Bệnh viện Ung bướu TP HCM đang ứng dụng AI trong lập kế hoạch xạ trị, phát hiện đột biến gene HER2 và hỗ trợ đọc CT phổi phát hiện bướu sớm. Một bác sĩ xạ trị có thể mất 4 tiếng để lập kế hoạch điều trị cho một bệnh nhân, nhưng AI chỉ mất khoảng 2 phút và còn cho độ chính xác cao hơn.
Nước dưa chuột không chỉ sảng khoái, dễ làm mà còn là thức uống lành mạnh này còn mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.
Cung cấp nước cho cơ thể
Cơ thể không thể hoạt động bình thường nếu thiếu nước. Người trưởng thành cần bổ sung 1,8-2 lít nước mỗi ngày. Đôi khi nước lọc khá nhạt và dễ gây nhàm chán. Thêm vài lát dưa chuột không chỉ tạo hương vị dễ chịu mà còn khuyến khích bạn uống nhiều hơn.
Giảm cân
Người giảm cân thay thế các loại nước ngọt có ga, thức uống thể thao và nước ép trái cây bằng nước dưa chuột có thể giúp cắt giảm đáng kể lượng calo trong chế độ ăn uống.
Hàm lượng nước cao trong dưa chuột cũng góp phần tạo cảm giác no. Không ít trường hợp cơ thể nhầm lẫn giữa khát và đói, khiến bạn tưởng mình cần ăn thêm trong khi thực ra chỉ đang thiếu nước. Bạn có thể thử uống một ly nước dưa chuột lớn trước, nếu cảm giác đói biến mất sau khi uống, nhiều khả năng cơ thể chỉ đang khát, còn nếu vẫn thấy đói, đó mới là nhu cầu ăn thực sự.
Cung cấp chất chống oxy hóa
Chất chống oxy hóa là những chất có thể ngăn ngừa và làm chậm quá trình tổn thương tế bào do stress oxy hóa gây ra bởi các gốc tự do. Stress oxy hóa có thể dẫn đến các bệnh mạn tính như ung thư, tiểu đường, bệnh tim, bệnh Alzheimer, thoái hóa mắt...
Các chất chống oxy hóa có thể giúp đảo ngược hoặc hạn chế những tổn thương này. Vì vậy, bổ sung nhiều trái cây và rau củ giàu các hợp chất này là cần thiết. Dưa chuột là một lựa chọn tốt, cung cấp nhiều vitamin C, beta carotene, cùng các vi chất như mangan, molypden và một số flavonoid có tác dụng chống oxy hóa.
Giảm nguy cơ ung thư
Cùng với nguồn chất chống oxy hóa, dưa chuột còn chứa các hợp chất gọi là cucurbitacin cùng một nhóm chất dinh dưỡng gọi là lignan, có thể đóng vai trò bảo vệ tế bào khỏi ung thư. Flavonoid fisetin trong dưa chuột cũng hỗ trợ làm chậm sự tiến triển của ung thư nhờ đặc tính chống viêm và chống oxy hóa.
Hạ huyết áp
Chế độ ăn uống quá nhiều muối (natri) và quá ít kali góp phần gây ra huyết áp cao. Lượng muối dư thừa khiến cơ thể giữ nước, làm tăng huyết áp. Kali là một chất điện giải giúp điều chỉnh lượng natri được thận giữ lại.
Dưa chuột cung cấp kali tốt. Do đó, uống nước dưa chuột có thể bổ sung kali cho cơ thể, từ đó góp phần cải thiện kiểm soát huyết áp.
Uống nước dưa chuột có thể làm dịu da từ bên trong. Giữ đủ nước giúp cơ thể đào thải độc tố đồng thời duy trì làn da khỏe mạnh. Dưa chuột cũng giàu axit pantothenic (vitamin B5) được sử dụng để giảm mụn trứng cá. Nửa cốc dưa chuột thái lát cung cấp khoảng 5% lượng cơ thể cần hàng ngày (DV) của vitamin này.
Tăng cường sức khỏe xương
Dưa chuột rất giàu vitamin K, nửa cốc thái lát chứa khoảng 19% DV vitamin K. Cơ thể cần vitamin K để giúp hình thành các protein cần thiết cho việc tạo ra xương và mô khỏe mạnh, cũng như hỗ trợ quá trình đông máu đúng cách.
Chia sẻ tại lễ ký kết, ông Nguyễn Minh Luân - Phó chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau - cho biết thời gian qua ngành y tế luôn được địa phương quan tâm và ưu tiên đầu tư cao nhất. Tuy nhiên, y tế Cà Mau vẫn gặp nhiều khó khăn do cơ sở vật chất chưa đồng bộ, trang thiết bị còn thiếu hụt. Tỉnh đang rà soát lại y tế tuyến xã, phường để tiếp tục đầu tư.
Theo ông Luân, cái khó lớn nhất hiện nay của Cà Mau là thiếu hụt nguồn nhân lực giỏi trong các lĩnh vực y tế. Do đó, tỉnh mong muốn TP.HCM giúp đào tạo đội ngũ y bác sĩ đáp ứng yêu cầu nhanh nhất có thể để cải thiện lòng tin của người dân. Cà Mau cũng cần sự hỗ trợ về các mô hình quản lý, quản trị hiệu quả, đặc biệt là thực hiện cơ chế tự chủ trong cơ sở y tế công lập để học hỏi và áp dụng.
Phản hồi kiến nghị này, PGS.TS Tăng Chí Thượng - Giám đốc Sở Y tế TP.HCM - đánh giá thời gian qua Cà Mau đã được đầu tư một số cơ sở vật chất mới, máy móc cùng đội ngũ ngày càng chuyên nghiệp. Vấn đề trong thời gian tới là làm sao phát huy tốt hơn nữa năng lực trong lĩnh vực khám chữa bệnh.
Ông Thượng khẳng định y tế TP.HCM sẽ tiếp tục chia sẻ, hợp tác toàn diện hơn nữa dựa trên những gì địa phương đang cần để phát triển y tế chuyên sâu. Riêng một số lĩnh vực như đột quỵ, tim mạch, ung bướu, sản nhi, các bệnh viện tại TP.HCM sẽ tiếp tục hỗ trợ trực tiếp để các bệnh viện ở Cà Mau hoạt động hiệu quả hơn.
Theo thỏa thuận hợp tác, hai bên thống nhất nguyên tắc tự nguyện, công khai và minh bạch. Trong quá trình này, 8 đơn vị y tế chủ lực tại Cà Mau sẽ nhận chuyển giao kỹ thuật từ các bệnh viện chuyên sâu của TP.HCM.
Để chuẩn bị cho việc tiếp nhận chuyển giao kỹ thuật, Cà Mau xác định nhu cầu đào tạo chuyên môn cho 33 bác sĩ, 3 kỹ sư vật lý, 13 kỹ thuật viên và 4 điều dưỡng. Hiện tại, hệ thống y tế công lập của Cà Mau có hơn 4.880 nhân sự, trong đó gồm 1.126 bác sĩ. Các bệnh viện trên địa bàn tỉnh cũng đã triển khai được gần 70% danh mục kỹ thuật của Bộ Y tế.
Thỏa thuận hợp tác chuyên ngành giữa Cà Mau và TP.HCM là bước cụ thể hóa chương trình hành động hướng đến nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, giảm tỉ lệ chuyển tuyến và hạn chế tình trạng người dân phải đi xa chữa bệnh, đưa Cà Mau trở thành trung tâm y tế chất lượng cao của khu vực.
