Đầu tư 6.000 tỉ đồng làm tiếp đường ven biển nối Đà Nẵng – Quảng Ngãi – Gia Lai

Trên thế giới có không ít điểm đến nổi tiếng vì số lượng một loài động vật vượt xa dân số con người. Bang Montana của Mỹ có số bò nhiều gấp đôi số người dân. Trong khi đó ở New Zealand lại nổi tiếng với đàn cừu đông hơn dân số, còn đảo Aoshima ở Nhật Bản được biết đến là "đảo mèo" vì mèo nhiều hơn người.

Tuy nhiên, trên đảo Kauai thuộc tiểu bang Hawaii (Mỹ), loài động vật chiếm ưu thế lại là gà.

Theo ước tính, đảo Kauai hiện có khoảng 450.000 con gà sống hoang dã. Trong khi dân số con người chỉ khoảng 75.000 người. Điều đó đồng nghĩa với việc, ước tính trung bình cứ một cư dân trên đảo lại có tới khoảng 6 con gà.

Đối với nhiều du khách, những đàn gà hoang không phải là điều nằm trong danh sách trải nghiệm khi tới Kauai. Thế nhưng, chúng xuất hiện ở khắp nơi trên hòn đảo nhiệt đới nổi tiếng này.

Câu hỏi khiến nhiều người đặt ra đó là, vì sao nơi này nhiều gà hoang đến thế? Từ bãi biển, công viên, bãi đỗ xe cho tới các khu dân cư, du khách đều dễ dàng bắt gặp những đàn gà tự do đi lại khắp nơi. Tuy nhiên người dân địa phương không ai bắt chúng làm thực phẩm.

Bí ẩn phía sau sự bùng nổ số lượng gà

Theo các nhà nghiên cứu, câu chuyện bắt đầu từ nhiều thế kỷ trước khi những người Polynesia đầu tiên mang gà tới Hawaii để làm thực phẩm và phục vụ đời sống văn hóa.

Tuy nhiên, bước ngoặt lớn xảy ra vào những năm của thế kỷ trước.

Hai cơn bão mạnh là Iwa xảy ra vào năm 1982 và cơn bão Iniki của năm 1992 đã tàn phá nhiều khu vực trên đảo Kauai. Những vụ thiên tai này phá hủy hàng loạt chuồng trại và đưa số lượng lớn gà nuôi được "phóng thích" ra môi trường tự nhiên.

Những con gà này sau đó lai với gà rừng đỏ (Red Junglefowl), một giống gà cổ có khả năng thích nghi tốt với điều kiện tự nhiên.

Một yếu tố khác góp phần tạo nên vương quốc gà tại Kauai là hòn đảo này không có cầy mangut (mongoose). Chúng vốn là loài săn mồi được đưa tới nhiều đảo khác ở Hawaii để kiểm soát quần thể chuột và chim hoang dã.

Không có thiên địch tự nhiên cùng khí hậu nhiệt đới thuận lợi quanh năm đã giúp quần thể gà phát triển nhanh chóng. Kết quả là hàng chục nghìn con gà bán hoang dã bắt đầu sinh sôi trên khắp hòn đảo.

Người dân không bắt gà làm thực phẩm

Đến đảo Kauai, du khách có thể bắt gặp đàn gà xuất hiện ở bất cứ nơi nào. Tại các bãi biển, chúng tản bộ thong dong dọc theo bờ cát trắng. Trên các tuyến đường trekking, không ít con gà tỏ ra dạn dĩ và sẵn sàng tiếp cận du khách để tìm thức ăn.

Các bãi đỗ xe của siêu thị hay trung tâm thương mại cũng là nơi chúng thường xuyên tụ tập. Ngay cả tại các khu nghỉ dưỡng hoặc nhà cho thuê du lịch, tiếng gà trống gáy vào sáng sớm cũng là điều rất quen thuộc đối với du khách.

Nhiều người xem đây là nét độc đáo riêng của Kauai, trong khi số khác coi đó là trải nghiệm khó quên theo cả nghĩa tích cực lẫn hài hước.

Mặc dù chiếm số lượng đông đảo nhưng gà hoang ở đảo Kauai không được người dân tận dụng làm nguồn thực phẩm. Thậm chí, trứng của chúng cũng không trở thành thực phẩm phổ biến của người bản địa.

Trên một số diễn đàn cư dân tại Reddit, nhiều người đã chia sẻ lý do. Trong đó, đa phần người dân cho rằng, đàn gà hoang đóng vai trò kiểm soát các loài côn trùng gây hại như gián và rết.

Ngoài ra, họ cho rằng thịt gà hoang sẽ dai nên không ngon, có nguy cơ mang ký sinh trùng.

Có một câu chuyện hài hước mô tả về thịt của loài gà trên đảo Kauai được người dân truyền tai nhau kể lại rằng, nếu muốn ăn, người đầu bếp phải cho con gà và một hòn đá vào nồi nước sôi. Khi nào dùng nĩa xiên được qua hòn đá, lúc đó thịt gà mới có thể chín mềm.

Trở thành biểu tượng của hòn đảo

Bất chấp những bất tiện như tiếng gáy vào sáng sớm đánh thức mọi người, nhiều cư dân ở đảo Kauai vẫn dành nhiều tình cảm với đàn gà hoang.

"Chúng giúp kiểm soát côn trùng và là loài chim rất thông minh. Chúng đã trở thành một phần của hòn đảo này", một cư dân có tên Suzie nói.

Hiện đàn gà không nằm trong diện được pháp luật bảo vệ đặc biệt. Tuy nhiên phần lớn cư dân để chúng sống tự nhiên và xem đó là bản sắc của hòn đảo.

Du khách được khuyến cáo không cho gà ăn nhằm tránh gia tăng số lượng quần thể và khiến chúng phụ thuộc vào nguồn thức ăn từ con người. Đối với nhiều du khách, tiếng gà gáy, những đàn gà chạy tung tăng và sự hiện diện của chúng ở khắp nơi chính là một phần trải nghiệm độc đáo mà không nơi nào khác ở Hawaii có được.

Dù gây ra không ít phiền toái, những "cư dân có cánh" này đã trở thành nét riêng không thể tách rời khỏi nhịp sống của Kauai.

Tin Gốc: Dân Trí

Estadio Azteca sẽ trở thành sân vận động đầu tiên trong lịch sử tổ chức các trận đấu ở ba kỳ World Cup khi trận khai mạc World Cup 2026 sắp diễn ra tại đây vào tháng 6.

Ngoài World Cup, "thánh địa" bóng đá của Mexico còn là nơi diễn ra nhiều sự kiện thể thao và giải trí lớn như Olympic, các trận bóng bầu dục hay những buổi hòa nhạc quốc tế. Tuy nhiên, Estadio Azteca được người hâm mộ nhớ đến nhiều nhất qua hai kỳ World Cup 1970 và 1986, khi sân đăng cai cả trận khai mạc lẫn chung kết.

Đây cũng là nơi hai huyền thoại bóng đá Pelé và Diego Maradona nâng cao cúp vàng thế giới, góp phần tạo nên vị thế đặc biệt của sân trong lịch sử bóng đá.

World Cup 2026 sẽ diễn ra trên 16 sân vận động tại Mỹ, Canada và Mexico. Trong số đó, Estadio Azteca là địa điểm mang nhiều giá trị biểu tượng nhất, gắn liền với những khoảnh khắc đáng nhớ của nhiều thế hệ người hâm mộ.

Estadio Azteca sẽ trở thành sân vận động đầu tiên trong lịch sử tổ chức các trận đấu ở ba kỳ World Cup khi trận khai mạc World Cup 2026 sắp diễn ra tại đây vào tháng 6.

Ngoài World Cup, "thánh địa" bóng đá của Mexico còn là nơi diễn ra nhiều sự kiện thể thao và giải trí lớn như Olympic, các trận bóng bầu dục hay những buổi hòa nhạc quốc tế. Tuy nhiên, Estadio Azteca được người hâm mộ nhớ đến nhiều nhất qua hai kỳ World Cup 1970 và 1986, khi sân đăng cai cả trận khai mạc lẫn chung kết.

Đây cũng là nơi hai huyền thoại bóng đá Pelé và Diego Maradona nâng cao cúp vàng thế giới, góp phần tạo nên vị thế đặc biệt của sân trong lịch sử bóng đá.

World Cup 2026 sẽ diễn ra trên 16 sân vận động tại Mỹ, Canada và Mexico. Trong số đó, Estadio Azteca là địa điểm mang nhiều giá trị biểu tượng nhất, gắn liền với những khoảnh khắc đáng nhớ của nhiều thế hệ người hâm mộ.

Trong ảnh là toàn cảnh sân Estadio Azteca nhìn từ trên cao.

Khánh thành năm 1966 với sức chứa ban đầu hơn 100.000 chỗ ngồi, sân là "đại bản doanh" của đội tuyển Mexico và CLB Club América. Trải qua nhiều lần cải tạo, sức chứa hiện giảm còn khoảng 87.000 khán giả nhưng Azteca vẫn thuộc nhóm sân bóng đá lớn nhất thế giới.

Trong suốt gần 60 năm hoạt động, nơi đây nhiều lần lập kỷ lục về lượng khán giả ở các sự kiện thể thao khác nhau.

Trong ảnh là toàn cảnh sân Estadio Azteca nhìn từ trên cao.

Khánh thành năm 1966 với sức chứa ban đầu hơn 100.000 chỗ ngồi, sân là "đại bản doanh" của đội tuyển Mexico và CLB Club América. Trải qua nhiều lần cải tạo, sức chứa hiện giảm còn khoảng 87.000 khán giả nhưng Azteca vẫn thuộc nhóm sân bóng đá lớn nhất thế giới.

Trong suốt gần 60 năm hoạt động, nơi đây nhiều lần lập kỷ lục về lượng khán giả ở các sự kiện thể thao khác nhau.

Đội tuyển bóng đá quốc gia Mexico tại sân nhà Estadio Azteca.

Đội tuyển bóng đá quốc gia Mexico tại sân nhà Estadio Azteca.

Ý tưởng xây dựng sân vận động được lựa chọn thông qua một cuộc thi kiến trúc với sự tham gia của nhiều kiến trúc sư nổi tiếng Mexico. Phương án của kiến trúc sư Pedro Ramírez Vázquez được chọn nhờ thiết kế phần mái không cần cột chống bên trong, giúp khán giả có tầm nhìn thông thoáng từ mọi vị trí. Kết quả cuộc thi được công bố ngày 3/7/1961.

Ở bản thiết kế đầu tiên, sân có hình dáng khá vuông với các khán đài chạy song song theo đường biên. Tuy nhiên, phương án sau đó được điều chỉnh thành dạng oval (ảnh) nhằm tối ưu góc quan sát cho khán giả.

Ý tưởng xây dựng sân vận động được lựa chọn thông qua một cuộc thi kiến trúc với sự tham gia của nhiều kiến trúc sư nổi tiếng Mexico. Phương án của kiến trúc sư Pedro Ramírez Vázquez được chọn nhờ thiết kế phần mái không cần cột chống bên trong, giúp khán giả có tầm nhìn thông thoáng từ mọi vị trí. Kết quả cuộc thi được công bố ngày 3/7/1961.

Ở bản thiết kế đầu tiên, sân có hình dáng khá vuông với các khán đài chạy song song theo đường biên. Tuy nhiên, phương án sau đó được điều chỉnh thành dạng oval (ảnh) nhằm tối ưu góc quan sát cho khán giả.

Tên gọi Estadio Azteca cũng được chọn thông qua một cuộc thi trên toàn quốc do ngành bưu chính Mexico tổ chức. Người dân gửi đề xuất qua thư và cái tên được nhắc đến nhiều nhất sẽ trở thành tên chính thức của sân.

Cuối cùng, Estadio Azteca được lựa chọn nhằm tôn vinh di sản Aztec của Mexico. Người đầu tiên gửi đề xuất tên gọi này được trao quyền sử dụng miễn phí hai ghế ngồi tại sân trong suốt 99 năm.

Tên gọi Estadio Azteca cũng được chọn thông qua một cuộc thi trên toàn quốc do ngành bưu chính Mexico tổ chức. Người dân gửi đề xuất qua thư và cái tên được nhắc đến nhiều nhất sẽ trở thành tên chính thức của sân.

Cuối cùng, Estadio Azteca được lựa chọn nhằm tôn vinh di sản Aztec của Mexico. Người đầu tiên gửi đề xuất tên gọi này được trao quyền sử dụng miễn phí hai ghế ngồi tại sân trong suốt 99 năm.

Địa điểm xây dựng sân cũng từng gây nhiều tranh luận. Sau khi cân nhắc nhiều khu vực tại thành phố Mexico, khu đất ở Santa Úrsula, cách trung tâm khoảng 16 km về phía nam, được lựa chọn nhờ giá thành thấp và kết nối giao thông thuận tiện.

Tuy nhiên, dự án cũng gặp không ít thách thức do nền đất đá phức tạp và mực nước ngầm cao dấu tích còn lại sau vụ phun trào núi lửa trong quá khứ.

Địa điểm xây dựng sân cũng từng gây nhiều tranh luận. Sau khi cân nhắc nhiều khu vực tại thành phố Mexico, khu đất ở Santa Úrsula, cách trung tâm khoảng 16 km về phía nam, được lựa chọn nhờ giá thành thấp và kết nối giao thông thuận tiện.

Tuy nhiên, dự án cũng gặp không ít thách thức do nền đất đá phức tạp và mực nước ngầm cao dấu tích còn lại sau vụ phun trào núi lửa trong quá khứ.

Trước World Cup 2026, Estadio Azteca tiếp tục trải qua đợt cải tạo lớn nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn hiện đại. Để phục vụ các trận đấu bóng bầu dục, sân được nâng cấp khu VIP và khu Plus với phần mái sử dụng các tấm ETFE bơm khí màu trắng.

Theo đơn vị thi công Dunn Lightweight, ngoài khả năng tạo bóng mát và thông gió tự nhiên, các tấm ETFE còn mang lại diện mạo hiện đại cho không gian bên trong sân vận động.

Trước World Cup 2026, Estadio Azteca tiếp tục trải qua đợt cải tạo lớn nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn hiện đại. Để phục vụ các trận đấu bóng bầu dục, sân được nâng cấp khu VIP và khu Plus với phần mái sử dụng các tấm ETFE bơm khí màu trắng.

Theo đơn vị thi công Dunn Lightweight, ngoài khả năng tạo bóng mát và thông gió tự nhiên, các tấm ETFE còn mang lại diện mạo hiện đại cho không gian bên trong sân vận động.

Phần ghế ngồi và mái che ở khu VIP trong sân vận động.

Phần ghế ngồi và mái che ở khu VIP trong sân vận động.

Công nhân thi công tại sân vận động Azteca ở thành phố Mexico, Mexico ngày hồi tháng 3/2026.

Ngày 14/3/2025, sân vận động công bố thỏa thuận hợp tác với Banorte – một trong những ngân hàng lớn nhất Mexico. Đổi lại khoản vay 2,1 tỷ peso trong thời hạn 12 năm phục vụ dự án cải tạo trước World Cup 2026, Banorte trở thành nhà tài trợ tên sân và công trình được đổi tên thương mại thành Estadio Banorte.

World Cup 2026 sẽ khép lại tại sân MetLife ở bang New Jersey của Mỹ. Nhưng trước khi giải đấu tìm ra nhà vô địch mới, hành trình của ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh sẽ bắt đầu ở thành phố Mexico tại sân vận động mà nhiều người xem là biểu tượng bất tử của World Cup.

Công nhân thi công tại sân vận động Azteca ở thành phố Mexico, Mexico ngày hồi tháng 3/2026.

Ngày 14/3/2025, sân vận động công bố thỏa thuận hợp tác với Banorte – một trong những ngân hàng lớn nhất Mexico. Đổi lại khoản vay 2,1 tỷ peso trong thời hạn 12 năm phục vụ dự án cải tạo trước World Cup 2026, Banorte trở thành nhà tài trợ tên sân và công trình được đổi tên thương mại thành Estadio Banorte.

World Cup 2026 sẽ khép lại tại sân MetLife ở bang New Jersey của Mỹ. Nhưng trước khi giải đấu tìm ra nhà vô địch mới, hành trình của ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh sẽ bắt đầu ở thành phố Mexico tại sân vận động mà nhiều người xem là biểu tượng bất tử của World Cup.

Tin Gốc: Vnexpress

Ngày 8-4, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Đắk Lắk phối hợp UBND xã Ô Loan tổ chức hội nghị khởi động dự án "Thúc đẩy quản lý bảo tồn rạn san hô gắn với du lịch cộng đồng và phát huy giá trị văn hóa làng biển" tại danh thắng quốc gia Hòn Yến.

PGS.TS Nguyễn Chu Hồi - Trưởng Ban chỉ đạo quốc gia UNDP/GEF SGP - cho hay vùng biển gần bờ Phú Yên có khoảng 182 loài san hô, tạo lợi thế lớn cho phát triển du lịch và nghề cá bền vững.

Riêng tại danh thắng quốc gia Hòn Yến có 12,7ha rạn san hô với 17 loài san hô sinh sống, phát triển tốt trên nền đá núi lửa bazan.

Tuy nhiên các rạn san hô tại đây đang bị suy thoái nghiêm trọng do tác động kép của thiên tai, biến đổi khí hậu và con người như ô nhiễm môi trường, khai thác san hô, giẫm đạp và săn bắt hải sản quá mức.

"Các rạn san hô ven bờ, quy mô nhỏ được ví như nồi cơm Thạch Sanh. Ta giữ được thì thế hệ hôm nay được ăn và thế hệ con cháu chúng ta cũng còn có cái để ăn", PGS.TS Nguyễn Chu Hồi nhận định.

Bà Nguyễn Thị Phấn, Giám đốc Hợp tác xã Du lịch Hòn Yến, cho hay đơn vị xác định văn hóa làng biển và rạn san hô được xem như "linh hồn" của du lịch, trong đó hợp tác xã ưu tiên chất lượng trải nghiệm, thay vì chạy theo số lượng khách.

Là "cầu nối"giữa chính quyền, dự án và người dân, hợp tác xã tập hợp ngư dân, hộ kinh doanh vào chuỗi dịch vụ thống nhất, hạn chế tình trạng tranh giành khách, "chặt chém", đồng thời xây dựng các tour trải nghiệm như "Một ngày làm ngư dân", "Thưởng thức ẩm thực làng chài" và khám phá san hô có trách nhiệm.

Tuy nhiên trước lượng khách đến Hòn Yến ngày càng tăng nhưng còn thiếu đầu mối quản lý, cần xây dựng khu đón khách tập trung để thuận tiện kiểm soát, bảo đảm an ninh và nâng chất lượng phục vụ. Cùng với đó, địa phương cần quy hoạch lại khu vực lồng bè nuôi thủy hải sản để tránh gây mất mỹ quan.

"Các thành viên hợp tác xã đang trực tiếp bảo vệ rạn san hô, vệ sinh môi trường xung quanh Hòn Yến nhưng không có kinh phí hoạt động và mặt bằng đón khách. Vì vậy phải minh bạch hóa quyền lợi và gắn liền nguồn thu với trách nhiệm quản lý. Nếu không có kinh phí tái đầu tư, hợp tác xã không thể duy trì hoạt động bền vững" - bà Phấn nói.

Giám đốc hợp tác xã cũng nói cần đẩy mạnh tuyên truyền về du lịch cộng đồng để người dân cùng tham gia bảo vệ rạn san hô, nhất là thời điểm thủy triều rút. Dự án cũng cần hỗ trợ các khóa tiếng Anh giao tiếp cơ bản cho thành viên hợp tác xã nhằm nâng cao khả năng phục vụ, kết nối với khách quốc tế...

Kết luận hội nghị, bà Nguyễn Thị Hồng Thái, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh, đề nghị các cấp, ngành và địa phương cần chuyển từ nhận thức sang hành động phát huy vai trò chủ thể của phụ nữ và người dân địa phương thông qua đào tạo kỹ năng du lịch, quản lý homestay, chăm sóc và bảo tồn san hô, gắn với xây dựng các mô hình như tổ tình nguyện bảo vệ rạn san hô, tuyến đường ven biển không rác thải nhựa.

Các bên thực hiện nghiêm túc cam kết phối hợp để bắt tay ngay vào việc cụ hóa các hoạt động trong quý 2-2026, đảm bảo đúng tiến độ mà văn kiện dự án đã phê duyệt.

Nguồn: https://tuoitre.vn/bao-ve-ran-san-ho-hon-yen-gan-voi-du-lich-cong-dong-20260408181947464.htm