Báo cáo tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 6 và Hội nghị trực tuyến Chính phủ với các địa phương ngày 4/7, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung cho biết Việt Nam đang có nhiều động lực tăng trưởng mới.
Nổi bật là xu hướng tiếp tục mở cửa nền kinh tế, xuất nhập khẩu duy trì đà tăng, tiêu dùng và dịch vụ phục hồi tích cực, kinh tế số, tài chính số và các ngành kinh tế mới phát triển, trong khi môi trường đầu tư, kinh doanh tiếp tục được cải thiện.
Tuy nhiên, theo các dự báo quốc tế, thời gian tới, Việt Nam sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức như áp lực lạm phát và tỷ giá gia tăng, nguy cơ thâm hụt ngân sách ở mức cao, cạnh tranh thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) ngày càng gay gắt khi dòng vốn toàn cầu dịch chuyển.
Bên cạnh đó, môi trường tài chính, thương mại và chuỗi cung ứng quốc tế được dự báo tiếp tục diễn biến phức tạp, ảnh hưởng đến triển vọng tăng trưởng.
Trên cơ sở đó, lãnh đạo nhiều bộ ngành đã đề xuất các giải pháp nhằm tháo gỡ điểm nghẽn, tạo dư địa thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong năm 2026.
Tập trung xử lý các điểm nghẽn tác động đến tăng trưởng, tiến độ dự án
Riêng với ngành xây dựng, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết điểm nghẽn lớn nhất là vấn đề quy hoạch.
Theo ông, thực hiện Kết luận số 18 của Trung ương, đến nay tất cả địa phương đã hoàn thành việc điều chỉnh quy hoạch tổng thể đối với thành phố và quy hoạch chung về đô thị nông thôn. Bộ Xây dựng cũng hoàn thành toàn bộ quy hoạch chuyên ngành giao thông theo đúng tiến độ.
Hiện 100% đô thị trên cả nước đã được phê duyệt quy hoạch chung; tỷ lệ quy hoạch chung cấp xã đạt 94,4%, trong khi tỷ lệ đô thị hóa đạt 45,4%.
Theo Bộ trưởng Minh, đây là nền tảng quan trọng để mở rộng không gian phát triển, tổ chức lại hệ thống đô thị, nông thôn và hạ tầng theo hướng đồng bộ, tạo điều kiện thu hút đầu tư, phát triển sản xuất, dịch vụ và thị trường bất động sản lành mạnh.
Một điểm nghẽn khác là hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật. Đến ngày 30/6, Bộ đã hoàn thiện 3.904 tiêu chuẩn Việt Nam, 1.450 tiêu chuẩn nước ngoài và 190 quy chuẩn cho các lĩnh vực xây dựng dân dụng, công nghiệp, cầu đường, hàng không và hàng hải.
Riêng lĩnh vực đường sắt đã hoàn thiện 1.791 tiêu chuẩn và 40 quy chuẩn, gồm 605 tiêu chuẩn cho đường sắt tốc độ cao, 601 tiêu chuẩn đường sắt đô thị và 585 tiêu chuẩn cho tuyến Hà Nội – Lào Cai – Hải Phòng. Theo Bộ trưởng Xây dựng, hệ thống này cơ bản đáp ứng yêu cầu triển khai các dự án, hạn chế phát sinh vướng mắc.
Gỡ điểm nghẽn về công nghiệp, năng lượng và xuất khẩu
Trong ngành công thương, Bộ trưởng Công Thương Lê Mạnh Hùng cho biết ngành đang đối mặt với 4 thách thức lớn gồm tăng trưởng công nghiệp, phát triển thương mại trong nước, kiểm soát cán cân xuất nhập khẩu và bảo đảm an ninh năng lượng trong bối cảnh thời tiết cực đoan, mưa bão những tháng cuối năm.
Để tháo gỡ, Bộ sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, trọng tâm là Luật Điện lực, Luật Dầu khí và rà soát Quy hoạch điện 8 điều chỉnh.
Bộ Công Thương cũng sẽ phối hợp với các bộ ngành và địa phương tháo gỡ khó khăn cho các dự án công nghiệp, năng lượng để sớm đưa vào vận hành trong năm; thúc đẩy phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo; điều hành linh hoạt nhằm bảo đảm nguồn cung điện và xăng dầu cho nền kinh tế.
Ở lĩnh vực thương mại, lãnh đạo Bộ Công Thương cho biết sẽ đẩy mạnh kích cầu tiêu dùng trong nước, phát triển hệ thống phân phối hiện đại, kết nối cung – cầu và triển khai vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”.
Đối với xuất khẩu, Bộ Công Thương sẽ tập trung đa dạng hóa thị trường, khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA), đồng thời đẩy mạnh xúc tiến thương mại thông qua chương trình Go Global để mở rộng thị trường và tận dụng dư địa tăng trưởng.
Khẩn trương hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai
Trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng đề nghị các địa phương khẩn trương hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai. Đối với các chương trình mục tiêu quốc gia, Bộ trưởng yêu cầu đẩy nhanh tiến độ thực hiện ngay từ đầu nhiệm kỳ.
Ông cũng cho biết khoảng 25-30 ngày tới sẽ bước vào cao điểm thu hoạch sầu riêng. Ngay trong tuần tới, 2 Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ trực tiếp làm việc tại các vùng trồng trọng điểm để tháo gỡ các khó khăn phát sinh, hỗ trợ địa phương chuẩn bị tốt cho vụ thu hoạch.
Liên quan đến xuất khẩu nông sản sang Trung Quốc, Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường cho biết Bộ đã làm việc với Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) nhằm thúc đẩy mở cửa thị trường.
Sau khi hai bên ký kết các thỏa thuận hợp tác, phía Trung Quốc đã mở rộng tối đa danh mục nông sản Việt Nam được phép xuất khẩu. Bộ trưởng kỳ vọng hoạt động xuất khẩu nông, lâm, thủy sản sang thị trường này sẽ thuận lợi hơn trong 6 tháng cuối năm.
Phát triển du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn
Trong khi đó, Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho biết ngành sẽ tập trung phát triển kinh tế du lịch và công nghiệp văn hóa, hai lĩnh vực được kỳ vọng trở thành động lực tăng trưởng mới.
Đối với du lịch, Bộ sẽ thúc đẩy sự liên kết với các ngành kinh tế có liên quan, chuyển từ phát triển theo chiều rộng sang chiều sâu, nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng, phát triển các sản phẩm giàu tính sáng tạo, trải nghiệm và hướng tới nhóm khách có mức chi tiêu cao, thời gian lưu trú dài.
Với công nghiệp văn hóa, Bộ trưởng Thanh cho rằng đây là lĩnh vực còn non trẻ ở Việt Nam nhưng có dư địa phát triển rất lớn. Bộ đang xây dựng hành lang pháp lý và hướng dẫn các địa phương xây dựng kịch bản tăng trưởng cho các ngành công nghiệp văn hóa.
Song song đó, Bộ sẽ tiếp tục hoàn thiện công tác quản lý Nhà nước trong các lĩnh vực điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, báo chí xuất bản… nhằm nâng cao chất lượng, giá trị nghệ thuật, tính giáo dục và thẩm mỹ của các sản phẩm văn hóa.
Theo thống kê theo thời gian thực của tạp chí Forbes, người giàu nhất hành tinh Elon Musk hiện sở hữu 951 tỷ USD. Con số này giảm mạnh so với mức 1.300 tỷ USD đầu tuần trước. Như vậy, Musk mất danh hiệu người đầu tiên trên thế giới có tài sản nghìn tỷ USD nhờ IPO của SpaceX.
Tài sản của Musk đi xuống do cổ phiếu công ty hàng không vũ trụ SpaceX và hãng xe điện Tesla bị bán tháo. Nhà đầu tư ngày càng thận trọng về triển vọng lợi nhuận dài hạn của lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI).
Cổ phiếu SpaceX hiện còn 154 USD một đơn vị, giảm hơn 26% chỉ trong 5 phiên qua, kéo vốn hóa xuống 2.000 tỷ USD. Cổ phiếu Tesla cũng giảm hơn 6% trong thời gian tương tự.
Hai mã cổ phiếu này là nguồn tài sản chủ chốt của Musk. Ông hiện là Chủ tịch kiêm CEO và Giám đốc Công nghệ của SpaceX, nắm 4,8 tỷ cổ phiếu công ty, kèm quyền chọn mua 350 triệu cổ phiếu nữa. Tổng cộng, tỷ phú hiện sở hữu 38% cổ phần SpaceX.
Ông còn nắm khoảng 10% hãng xe điện Tesla. Musk gia nhập công ty năm 2004 và hiện là CEO. Ông cũng sở hữu số quyền chọn cho phép mua thêm 8% cổ phần nữa. Hãng xe điện này hiện có vốn hóa 1.180 tỷ USD.
Ngoài các doanh nghiệp trên, Musk còn nắm cổ phần trong hãng đào hầm The Boring Company và công ty phát triển thiết bị cấy ghép giao diện não - máy tính Neuralink.
Diễn biến cổ phiếu SpaceX đã được giới phân tích cảnh báo từ sau khi công ty này làm IPO kỷ lục hôm 11/6. Năm ngoái, SpaceX thu về 18,7 tỷ USD, lỗ ròng 4,9 tỷ USD. Năm nay, họ tiếp tục lỗ gần 4,3 tỷ USD trong quý I. Một số chuyên gia cho rằng mức định giá hàng nghìn tỷ USD là quá lớn so với kết quả kinh doanh của công ty.
Dù vậy, Musk vẫn đang là người giàu nhất thế giới, bỏ xa đồng sáng lập Google Larry Page (283 tỷ USD) - người ở vị trí thứ 2. Tài sản của Elon Musk hiện gần bằng 4 tỷ phú xếp sau cộng lại, gồm Larry Page, Sergey Brin, Jeff Bezos và Michael Dell.
Đăng ký bảo hộ thương hiệu ở Ý: một tháng có chứng chỉ, Nhà nước hoàn lại gần như toàn bộ phí. Ở Việt Nam: đóng tiền trước, chờ đến một năm, kết quả vẫn là ẩn số. Khoảng cách đó không chỉ là thủ tục - đó là khoảng cách tư duy mà doanh nghiệp Việt cần đối mặt thực sự.
Thương hiệu là tài sản lớn nhất của doanh nghiệp, nhưng cũng là thứ dễ mất nhất nếu thiếu "tấm khiên" pháp lý. Nghịch lý là nhiều doanh nghiệp sẵn sàng chi hàng trăm triệu cho marketing, nhưng lại ngần ngại hoặc chưa biết cách bảo vệ chính cái tên mình đang quảng bá.
Bài viết dưới đây là góc nhìn từ thực chiến của một doanh nhân với 21 năm kinh nghiệm quản trị tại các tập đoàn lớn ở Mỹ, Úc, Nhật và gần 8 năm điều hành doanh nghiệp tại cả Ý lẫn Việt Nam - người đã trực tiếp đăng ký bảo hộ hơn 10 thương hiệu ở hai thị trường này.
Tại Ý và khối EU, quy trình bảo hộ thương hiệu được tối ưu hóa để triệt tiêu rủi ro ngay từ bước phác thảo. Ngay trong giai đoạn thiết kế bộ nhận diện, các đơn vị sáng tạo đã có thể truy cập hệ thống dữ liệu mở để kiểm tra khả năng trùng lặp - giúp doanh nghiệp tránh đầu tư hàng trăm triệu vào marketing cho một cái tên hay logo không thể bảo hộ.
Sau khi nộp hồ sơ, chỉ khoảng một tháng là doanh nghiệp nhận được chứng chỉ kèm mã QR bảo hộ. Điểm đặc biệt: chứng chỉ được cấp trước, doanh nghiệp mới thanh toán phí sau - hoàn toàn đảo ngược so với cách tiếp cận thông thường. Minh bạch đến vậy, doanh nghiệp đủ tự tin tung sản phẩm ra thị trường mà không lo tranh chấp.
Thêm vào đó, trong 2 - 3 năm gần đây, Chính phủ Ý gần như hoàn lại 100% phí bảo hộ cho thương hiệu mới. Đây là thông điệp rõ ràng: Nhà nước đồng hành cùng giá trị trí tuệ của doanh nghiệp.
Tại Việt Nam, bức tranh khác hẳn. Doanh nghiệp phải đóng toàn bộ phí ngay từ đầu, khoảng 4 - 10 triệu đồng tùy số nhóm ngành, rồi bước vào giai đoạn chờ đợi kéo dài từ bốn tháng đến hơn một năm mà không biết kết quả. Rủi ro lớn nhất không chỉ là tiền, mà là chi phí cơ hội và sự mông lung trong suốt thời gian thẩm định.
Để rút ngắn khoảng cách, các nhà hoạch định chính sách cần những bước đi quyết liệt hơn. Trước hết là mở kho dữ liệu trực tuyến đồng bộ, cập nhật thời gian thực và công khai hoàn toàn. Khi dữ liệu minh bạch, các đơn vị thiết kế và doanh nghiệp có thể chủ động rà soát, giảm tải hồ sơ lỗi cho cơ quan quản lý.
Song song đó, cần lộ trình ưu tiên theo giai đoạn: giai đoạn đầu tập trung vào các ngành thế mạnh xuất khẩu như nông sản, thực phẩm, công nghệ; giai đoạn tiếp theo áp dụng cơ chế cấp chứng chỉ tạm thời bằng mã QR trong 1 - 3 tháng đầu để doanh nghiệp kịp thời triển khai kinh doanh; cuối cùng là xây dựng quỹ hoàn phí hoặc hỗ trợ tài chính cho các start-up xây dựng thương hiệu bài bản.
Nhưng trong khi chờ chính sách thay đổi, doanh nghiệp cũng cần tự thay đổi tư duy trước. Đừng vì quy trình chậm mà chọn cách buôn nhanh bán nhanh - vượt qua tư duy "ăn xổi" chính là điểm phân biệt giữa doanh nghiệp tồn tại và doanh nghiệp trường tồn.
Hãy dùng thời gian chờ đợi pháp lý để mài giũa sản phẩm, hoàn thiện quy trình. Một thương hiệu mạnh không nằm ở tờ giấy chứng nhận, mà nằm ở chất lượng sản phẩm và niềm tin khách hàng.
Nhìn cách các doanh nghiệp châu Âu bền bỉ xây dựng di sản hàng trăm năm, ta thấy họ luôn bắt đầu từ những bước đi pháp lý chặt chẽ nhất. Để thoát khỏi cái mác "gia công", doanh nghiệp Việt phải lấy đầu tư vào sản xuất và bảo hộ trí tuệ làm kim chỉ nam.
Chính sách có thể còn độ trễ, nhưng tư duy của người dẫn đầu không thể chậm trễ. Sự chuyên nghiệp trong cách ta bảo vệ thương hiệu chính là thước đo cho tầm vóc của doanh nghiệp trong tương lai.
Theo công ty phân tích thị trường Kpler, xuất khẩu dầu của Mỹ trong tháng 4 có thể đạt 5,2 triệu thùng/ngày, tăng gần một phần ba so với mức 3,9 triệu thùng/ngày của tháng 3.
Đáng chú ý, nhu cầu từ châu Á dự kiến tăng vọt 82%, lên khoảng 2,5 triệu thùng/ngày, biến khu vực này trở thành động lực chính thúc đẩy làn sóng xuất khẩu.
Theo báo Financial Times ngày 10-4, diễn biến này phản ánh sự dịch chuyển nhanh chóng của dòng chảy năng lượng toàn cầu, trong bối cảnh nguồn cung từ Trung Đông - đặc biệt qua eo biển Hormuz - bị gián đoạn nghiêm trọng.
Khu vực châu Á, vốn phụ thuộc lớn vào tuyến vận tải này, buộc phải tìm đến các nguồn cung thay thế ổn định hơn, trong đó Mỹ nổi lên như lựa chọn hàng đầu.
Dữ liệu từ Kpler cho thấy hoạt động vận chuyển cũng đang gia tăng đáng kể. Hiện có tới 68 tàu chở dầu trống đang trên đường tới Mỹ để nhận hàng, cao gấp gần ba lần so với mức 24 tàu trong tuần trước. Con số này cũng vượt xa mức trung bình 27 tàu của năm ngoái, cho thấy nhu cầu vận chuyển dầu Mỹ đang tăng đột biến.
"Cả một đội tàu chở dầu đang đổ về Mỹ", ông Matt Smith, chuyên gia phân tích tại Kpler nhận định, nhấn mạnh quy mô chưa từng có của làn sóng vận chuyển hiện tại.
Sự bùng nổ xuất khẩu cũng củng cố vai trò ngày càng quan trọng của Mỹ như một "nhà cung cấp điều tiết" trên thị trường dầu mỏ toàn cầu. Trong bối cảnh các nguồn cung truyền thống gặp gián đoạn, khả năng đẩy nhanh xuất khẩu giúp Mỹ linh hoạt lấp đầy khoảng trống, đặc biệt tại các thị trường tiêu thụ lớn ở châu Á.
Ngoài ra việc Mỹ gia tăng nhập khẩu dầu thô từ Venezuela trong thời gian gần đây cũng gián tiếp hỗ trợ hoạt động xuất khẩu.
Khi các nhà máy lọc dầu sử dụng nguồn dầu nặng nhập khẩu, lượng dầu nhẹ trong nước - đặc biệt là dầu chuẩn WTI - có xu hướng được chuyển hướng ra thị trường nước ngoài nhiều hơn.
Theo các chuyên gia, xu hướng này có thể tiếp diễn trong ngắn hạn, khi nhu cầu từ châu Á vẫn ở mức cao và nguồn cung từ Trung Đông chưa ổn định hoàn toàn. Trong bối cảnh đó, Mỹ nhiều khả năng tiếp tục duy trì vai trò trung tâm trong việc tái cân bằng thị trường dầu mỏ toàn cầu.
Tuy nhiên mức độ bền vững của đà tăng này sẽ phụ thuộc vào diễn biến địa chính trị trong thời gian tới, cũng như khả năng duy trì sản lượng và hạ tầng xuất khẩu của Mỹ.
