Các tình huống được trí tuệ nhân tạo (AI) đưa ra tại vòng chung kết Hội thi thầy thuốc giỏi chuyên môn, vững BHYT lần thứ hai, ngày 4/7 ở Bệnh viện Đa khoa khu vực Củ Chi. Khác với hình thức thi lý thuyết thông thường, AI được sử dụng để xây dựng các kịch bản mô phỏng quá trình khám chữa bệnh, lồng ghép chuyên môn, thanh toán BHYT và chuyển đổi số. Trong mỗi tình huống, hệ thống cố ý cài những chi tiết sai quy định để thí sinh phát hiện và xử lý như trong thực tế.
Theo Sở Y tế TP HCM, các “bẫy” do AI tạo ra đều dựa trên những vướng mắc thường gặp trong thực hành, từ hiểu sai quyền lợi BHYT đến sai sót kê đơn hoặc xử lý giám định chi phí. Sau mỗi phần thi, ban giám khảo trực tiếp phân tích và chia sẻ cách áp dụng đúng quy định vào thực tế.
Ví dụ, một bệnh nhân đột quỵ nhập viện trong “giờ vàng”, người nhà chưa xuất trình thẻ BHYT nên bị yêu cầu đóng tạm ứng vì cho rằng “trái tuyến chỉ được hưởng một phần”. Các đội thi phải xác định đây là sai sót và đưa ra cách xử lý đúng cả về chuyên môn lẫn quy định bảo hiểm.
Ban giám khảo cho biết đây là “điểm cài lỗi” phổ biến về nhận thức BHYT. Với trường hợp cấp cứu, người bệnh vẫn được hưởng bảo hiểm theo mức ghi trên thẻ tại bất kỳ cơ sở khám chữa bệnh nào, không phân biệt tuyến. Việc bệnh nhân không mang thẻ không phải là lý do trì hoãn cấp cứu hay yêu cầu tạm ứng, bởi thông tin có thể được tra cứu qua số định danh cá nhân, căn cước công dân gắn chip hoặc các ứng dụng định danh điện tử. Thông điệp được nhấn mạnh ở đây là “cứu người trước, thủ tục sau”.
Không chỉ xử lý quy định BHYT, các đội thi phải nhận diện dấu hiệu đột quỵ, kích hoạt báo động, xác định thời gian khởi phát và chỉ định chụp CT trong “giờ vàng”. Mỗi đội thi gồm bác sĩ, điều dưỡng, dược sĩ, kế toán và kỹ sư công nghệ thông tin của cùng một bệnh viện, phối hợp như một “bệnh viện thu nhỏ”, xử lý từ chuyên môn đến hồ sơ và dữ liệu thanh toán BHYT.
Một số tình huống xoay quanh việc kê đơn thuốc morphin cho bệnh nhân ung thư hoặc cách xử lý khi hệ thống giám định cảnh báo chi phí điều trị tăng cao ở ca đa chấn thương.
“Đây đều là những tình huống dễ gặp trong thực tế, đòi hỏi nhân viên y tế thực hiện vừa đúng chuyên môn vừa đúng quy định, tránh ảnh hưởng quyền lợi người bệnh”, đại diện Ban giám khảo giải thích.
AI còn đưa ra những câu hỏi về quyền lợi của người tham gia BHYT 5 năm liên tục. Các đội phải xác định người bệnh có đáp ứng điều kiện được quỹ bảo hiểm thanh toán 100% chi phí khám chữa bệnh hay không, đồng thời phân biệt khái niệm “100% mức hưởng” trên thẻ với “100% chi phí” khi đủ điều kiện miễn cùng chi trả.
Phát biểu tại hội thi, TS.BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó giám đốc Sở Y tế TP HCM, cho biết trong bối cảnh ngành y tế đẩy mạnh chuyển đổi số, triển khai bệnh án điện tử và liên thông dữ liệu, việc nhân viên y tế nắm vững cả chuyên môn lẫn quy định về bảo hiểm y tế giúp bảo đảm quyền lợi người bệnh và sử dụng hiệu quả Quỹ BHYT.
Hội thi năm nay thu hút hơn 560 thí sinh từ 77 bệnh viện tham gia vòng sơ khảo. Kết quả, Bệnh viện Đa khoa khu vực Củ Chi giành giải nhất, Bệnh viện Nhân dân Gia Định đạt giải nhì và Bệnh viện Đa khoa Bình Dương (đội 2) đạt giải ba.
Ngày 27-6, thông tin từ cơ quan chức năng TP Cần Thơ cho hay vừa kiểm tra đột xuất các cơ sở Nha khoa Quốc tế Tuệ Minh ở phường Long Mỹ và phường Cái Khế, phát hiện nhiều sai phạm.
Đoàn kiểm tra liên ngành do Sở Y tế TP Cần Thơ chủ trì, phối hợp Công an thành phố và các phường Long Mỹ, Cái Khế.
Ghi nhận của đoàn kiểm tra ngày 26-6, tại cơ sở ở phường Long Mỹ, thời điểm kiểm tra, cơ sở không cung cấp được bất kỳ giấy tờ, hồ sơ pháp lý nào liên quan đến hoạt động khám bệnh, chữa bệnh theo quy định. Chủ cơ sở lẫn người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật đều vắng mặt.
Đoàn cũng phát hiện các nhân viên trực tiếp khám chữa bệnh, can thiệp kỹ thuật răng cho khách hàng chỉ có bằng cấp, chứng chỉ về điều dưỡng, xét nghiệm y học, dược… thậm chí còn có nhân viên chỉ có bằng cấp cao đẳng ngành thương mại điện tử. Không nhân viên nào có chứng chỉ hành nghề chuyên khoa răng hàm mặt theo quy định.
Qua ghi nhận, toàn bộ nhân sự đang làm việc tại cơ sở đều không có hợp đồng lao động hay hợp đồng ký kết nào với cơ sở.
Cơ sở cũng không xuất trình được hóa đơn chứng từ, hồ sơ chứng minh nguồn gốc xuất xứ của các loại máy móc, thiết bị và các loại thuốc, vật tư y tế đang sử dụng trên bệnh nhân tại cơ sở.
Đoàn kiểm tra đã lập biên bản ghi nhận hàng loạt các vi phạm nêu trên, đồng thời niêm phong toàn bộ máy móc, trang thiết bị y tế tại đây để xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Tại cơ sở Nha khoa Quốc tế Tuệ Minh ở phường Cái Khế, theo quyết định xử phạt bổ sung của Sở Y tế TP Cần Thơ, cơ sở này đã bị tạm đình chỉ hoạt động 12 tháng (từ ngày 12-3-2026). Tuy nhiên, tại thời điểm đoàn kiểm tra (ngày 26-6), cơ sở vẫn đang hoạt động bình thường.
Đoàn kiểm tra ghi nhận cơ sở không cung cấp được giấy chứng nhận và giấy phép hành nghề. Hồ sơ liên quan đến 10 ghế nha khoa, máy X-quang và phòng chụp X-quang cũng chưa được Sở Khoa học và Công nghệ thẩm định.
Ngoài ra, cơ sở không xuất trình được hóa đơn, chứng từ và nguồn gốc xuất xứ của thuốc, dung dịch sử dụng cũng như hàng hóa, giá bán cho khách hàng. Các nhân viên có mặt tại thời điểm kiểm tra không có hợp đồng lao động và không nắm được việc cơ sở đang bị đình chỉ hoạt động.
Đoàn kiểm tra đã lập biên bản các vi phạm, niêm phong thiết bị, máy móc tại cơ sở và yêu cầu ngừng hoạt động theo quyết định xử phạt đã ban hành.
Theo Sở Y tế TP Cần Thơ, trước đó 4 cơ sở Nha khoa Tuệ Minh tại các phường Vị Thanh (đường Nguyễn Công Trứ), Cái Khế (đường Cách Mạng Tháng 8), Vĩnh Châu (đường 1-5) và Tân An (đường 3-2) đã bị xử phạt vi phạm hành chính.
Các cơ sở này thuộc Công ty cổ phần Nha khoa Quốc tế Tuệ Minh (trụ sở tại Hà Nội). Tổng mức phạt đối với 4 cơ sở là 518 triệu đồng, đồng thời đều bị áp dụng hình thức đình chỉ hoạt động 12 tháng kể từ ngày ký quyết định.
Báo cáo mới nhất tại Hội nghị Thường niên của Hiệp hội Ung thư Lâm sàng Mỹ (ASCO) ở Chicago hôm 31/5 cho thấy viên uống daraxonrasib giúp kéo dài thời gian sống thêm gần gấp đôi cho người mắc ung thư tụy giai đoạn muộn.
Thử nghiệm lâm sàng quốc tế pha 3 do Viện Ung thư Dana-Farber (Mỹ) dẫn đầu thực hiện trên 500 bệnh nhân tại Bắc Mỹ, châu Âu và châu Á. Kết quả ghi nhận nhóm sử dụng daraxonrasib đạt thời gian sống thêm trung vị 13,2 tháng, cao gấp đôi so với mức 6,6 tháng của nhóm tiếp nhận hóa trị.
Hãng dược Revolution Medicines chế tạo loại thuốc này nhằm nhắm trúng đích gene đột biến KRAS - nguyên nhân gây ra hơn 90% số ca bệnh. Daraxonrasib hoạt động bằng cách gắn kết các phân tử để bắt giữ và vô hiệu hóa hoàn toàn loại protein chuyên nuôi dưỡng tế bào ung thư này.
Không chỉ kéo dài tuổi thọ, viên uống sử dụng một lần mỗi ngày này còn thể hiện độ an toàn cao. Thống kê cho thấy tỷ lệ bệnh nhân gặp tác dụng phụ nghiêm trọng khi dùng daraxonrasib ở mức 43,6%, thấp hơn đáng kể so với mức 57,5% của phương pháp hóa trị.
Bác sĩ Rachna Shroff, Trưởng khoa Huyết học và Ung bướu tại Trung tâm Ung thư (Đại học Arizona), đánh giá kết quả thử nghiệm sẽ thay đổi hoàn toàn bức tranh lâm sàng cho bệnh nhân ung thư tụy di căn mang đột biến gene KRAS.
Tiến sĩ Sam Godfrey, Trưởng bộ phận Thông tin Nghiên cứu thuộc Viện Nghiên cứu Ung thư London (ICR), giải thích thêm rằng giới y khoa từng coi đột biến KRAS là mục tiêu bất khả xâm phạm. Ông ví cơ chế truyền tín hiệu nội bào này giống như một công tắc đèn kẹt ở chế độ bật mà trước đây con người chưa tìm ra nút tắt.
Y giới nhận định ung thư tụy là một trong bệnh ác tính khó kiểm soát nhất hiện nay do khối u tăng sinh nhanh và kháng các liệu pháp truyền thống. Thống kê chỉ ra hơn một nửa số bệnh nhân tử vong trong vòng ba tháng kể từ khi nhận chẩn đoán xác định. Người bệnh rất khó phát hiện sớm do các dấu hiệu lâm sàng như vàng da, ngứa da, nước tiểu sẫm màu, phân nhạt màu, sụt cân hoặc mệt mỏi thường xuất hiện ở giai đoạn muộn và dễ nhầm lẫn với các bệnh lý thông thường khác.
Bà Anna Jewell, Giám đốc Dịch vụ, Nghiên cứu và Đổi mới tại Tổ chức Ung thư Tụy Anh, khẳng định loại thuốc mới là bước tiến đáng mong đợi nhất trong lĩnh vực này suốt thời gian qua. Bà kêu gọi các cơ quan chức năng đẩy nhanh quá trình đưa phương pháp này vào ứng dụng thực tế.
Ông Mark Goldsmith, Giám đốc điều hành Revolution Medicines, cho biết hãng đã bắt đầu mở rộng thử nghiệm daraxonrasib ở các giai đoạn bệnh sớm hơn. Ông Menta "Steve" Wallace, 74 tuổi tại Texas (Mỹ), là một trong những người tham gia chương trình này tại Trung tâm Ung thư MD Anderson. Ông Wallace phát hiện bệnh hồi tháng 1 và bắt đầu dùng thuốc từ ngày 12/2.
Sau vài triệu chứng nhẹ ban đầu như buồn nôn và phát ban, sức khỏe ông hiện rất ổn định. Kết quả chẩn đoán hình ảnh mới nhất ghi nhận khối u của ông đã thu nhỏ tới 46%. Bác sĩ điều trị vừa cho phép ông mang theo thuốc bảo quản lạnh để đi du lịch biển Caribbean cùng vợ vào cuối tháng 6.
"Chuyển đổi số trong y tế không chỉ là tin học hóa thủ tục hành chính mà phải đi vào 'lõi' của hệ thống khám chữa bệnh, từ quản trị bệnh viện, hồ sơ sức khỏe điện tử đến ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ điều trị và chăm sóc người dân", Thứ trưởng Y tế Trần Văn Thuấn nói tại lễ công bố hợp tác ngày 19/5 tại Hà Nội. Sự kiện là một trong những bước cụ thể hóa chủ trương hợp tác toàn diện giữa hai nước trong bối cảnh vừa diễn ra chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Nhật Bản.
Theo Thứ trưởng, ngành y tế Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi quan trọng, hướng tới hệ thống y tế thông minh hơn, kết nối hơn và lấy người dân làm trung tâm. Trong đó, dữ liệu y tế, hồ sơ bệnh án điện tử, quản trị bệnh viện bằng dữ liệu và AI hỗ trợ quyết định lâm sàng sẽ đóng vai trò nền tảng. Vì vậy, sự kết hợp giữa công nghệ, quản trị và y học sẽ giúp chăm sóc sức khỏe người dân hiệu quả, toàn diện và bền vững.
Trong khuôn khổ hợp tác, FPT và các công ty liên kết được phép sử dụng thương hiệu Tokushukai trong hoạt động chăm sóc sức khỏe tại Việt Nam. Hai bên đồng thời sẽ phát triển các giải pháp công nghệ thông tin hiện đại cho lĩnh vực y tế tại Việt Nam và Nhật Bản.
Ông Trương Gia Bình, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn FPT, cho hay là tập đoàn công nghệ hàng đầu Việt Nam, FPT đã chuyển đổi số và chuyển đổi AI cho nhiều tổ chức, doanh nghiệp trong nhiều lĩnh vực trên phạm vi toàn cầu, trong đó có lĩnh vực y tế và chăm sóc sức khỏe. FPT hướng tới xây dựng hệ sinh thái y tế số toàn diện, cung cấp dịch vụ nhanh chóng thuận tiện đến các cơ quan quản lý, các cơ sở khám chữa bệnh, công ty dược phẩm, nhà thuốc và người dân.
Trong hành trình 20 năm đồng hành cùng ngành y tế, hệ sinh thái y tế số của FPT đang vận hành tại hơn 300 bệnh viện và cơ sở y tế trên toàn quốc. FPT là đối tác chiến lược của các tập đoàn y tế hàng đầu tại Mỹ, Nhật Bản và châu Âu.
"Công nghệ phải phục vụ hạnh phúc của con người, trong đó, sức khỏe là nền tảng quan trọng nhất. Chúng tôi mong muốn ứng dụng công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, để có thể chăm sóc sức khỏe cho từng cá nhân một cách tốt hơn", ông Bình nói.
Còn ông Higashiue Shinichi, Chủ tịch Tập đoàn Y tế Tokushukai - hệ thống y tế tư nhân lớn nhất Nhật Bản, cho hay hiện tập đoàn hiện vận hành khoảng 92 bệnh viện cùng hàng trăm cơ sở y tế trên toàn Nhật Bản, cung cấp dịch vụ y tế toàn diện, từ khám chữa bệnh, phục hồi chức năng, đến viện dưỡng lão, hợp tác quốc tế với các trường đại học, bệnh viện, đào tạo nhân lực y tế... Vì vậy, với hệ sinh thái của mình, ông mong muốn đóng góp vào việc nâng cao chất lượng dịch vụ chăm sóc sức khỏe, mang đến những dịch vụ tốt nhất cho người dân Việt Nam.
Việt Nam, Nhật Bản thời gian qua đã tăng cường hợp tác toàn diện trên nhiều lĩnh vực chiến lược như an ninh quốc phòng, kinh tế, chuyển đổi số, chuyển đổi năng lượng, chuyển đổi xanh, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo.
Các chuyên gia đánh giá hợp tác y tế cũng là một trong những điểm sáng trong quan hệ hai nước, thể hiện qua chương trình hợp tác trong lĩnh vực y tế dự phòng, số hóa y tế, chăm sóc người cao tuổi, hướng tới một hệ thống y tế hiệu quả và bền vững hơn.
