Ngày 27-6, thông tin từ cơ quan chức năng TP Cần Thơ cho hay vừa kiểm tra đột xuất các cơ sở Nha khoa Quốc tế Tuệ Minh ở phường Long Mỹ và phường Cái Khế, phát hiện nhiều sai phạm.
Đoàn kiểm tra liên ngành do Sở Y tế TP Cần Thơ chủ trì, phối hợp Công an thành phố và các phường Long Mỹ, Cái Khế.
Ghi nhận của đoàn kiểm tra ngày 26-6, tại cơ sở ở phường Long Mỹ, thời điểm kiểm tra, cơ sở không cung cấp được bất kỳ giấy tờ, hồ sơ pháp lý nào liên quan đến hoạt động khám bệnh, chữa bệnh theo quy định. Chủ cơ sở lẫn người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật đều vắng mặt.
Đoàn cũng phát hiện các nhân viên trực tiếp khám chữa bệnh, can thiệp kỹ thuật răng cho khách hàng chỉ có bằng cấp, chứng chỉ về điều dưỡng, xét nghiệm y học, dược… thậm chí còn có nhân viên chỉ có bằng cấp cao đẳng ngành thương mại điện tử. Không nhân viên nào có chứng chỉ hành nghề chuyên khoa răng hàm mặt theo quy định.
Qua ghi nhận, toàn bộ nhân sự đang làm việc tại cơ sở đều không có hợp đồng lao động hay hợp đồng ký kết nào với cơ sở.
Cơ sở cũng không xuất trình được hóa đơn chứng từ, hồ sơ chứng minh nguồn gốc xuất xứ của các loại máy móc, thiết bị và các loại thuốc, vật tư y tế đang sử dụng trên bệnh nhân tại cơ sở.
Đoàn kiểm tra đã lập biên bản ghi nhận hàng loạt các vi phạm nêu trên, đồng thời niêm phong toàn bộ máy móc, trang thiết bị y tế tại đây để xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Tại cơ sở Nha khoa Quốc tế Tuệ Minh ở phường Cái Khế, theo quyết định xử phạt bổ sung của Sở Y tế TP Cần Thơ, cơ sở này đã bị tạm đình chỉ hoạt động 12 tháng (từ ngày 12-3-2026). Tuy nhiên, tại thời điểm đoàn kiểm tra (ngày 26-6), cơ sở vẫn đang hoạt động bình thường.
Đoàn kiểm tra ghi nhận cơ sở không cung cấp được giấy chứng nhận và giấy phép hành nghề. Hồ sơ liên quan đến 10 ghế nha khoa, máy X-quang và phòng chụp X-quang cũng chưa được Sở Khoa học và Công nghệ thẩm định.
Ngoài ra, cơ sở không xuất trình được hóa đơn, chứng từ và nguồn gốc xuất xứ của thuốc, dung dịch sử dụng cũng như hàng hóa, giá bán cho khách hàng. Các nhân viên có mặt tại thời điểm kiểm tra không có hợp đồng lao động và không nắm được việc cơ sở đang bị đình chỉ hoạt động.
Đoàn kiểm tra đã lập biên bản các vi phạm, niêm phong thiết bị, máy móc tại cơ sở và yêu cầu ngừng hoạt động theo quyết định xử phạt đã ban hành.
Theo Sở Y tế TP Cần Thơ, trước đó 4 cơ sở Nha khoa Tuệ Minh tại các phường Vị Thanh (đường Nguyễn Công Trứ), Cái Khế (đường Cách Mạng Tháng 8), Vĩnh Châu (đường 1-5) và Tân An (đường 3-2) đã bị xử phạt vi phạm hành chính.
Các cơ sở này thuộc Công ty cổ phần Nha khoa Quốc tế Tuệ Minh (trụ sở tại Hà Nội). Tổng mức phạt đối với 4 cơ sở là 518 triệu đồng, đồng thời đều bị áp dụng hình thức đình chỉ hoạt động 12 tháng kể từ ngày ký quyết định.
Nội dung khám: các dấu hiệu sinh tồn; đánh giá tình trạng dinh dưỡng; đánh giá sự phát triển tinh thần, vận động; đánh giá tiêm chủng. Thực hiện khám tổng thể và các bộ phận: da, đầu - cổ, mắt, tai mũi họng, răng miệng, hô hấp, tim mạch, bụng và cơ quan sinh dục, cơ xương khớp và thần kinh; trắc nghiệm phát hiện nguy cơ tự kỷ (áp dụng cho trẻ từ 16 - 30 tháng tuổi).
Cũng theo hướng dẫn của Bộ Y tế, sẽ khám sức khỏe cho các nhóm: từ 6 đến dưới 18 tuổi; khám chuyên khoa phụ sản trong khám sức khỏe định kỳ cho lao động nữ; khám sức khỏe định kỳ đối với cán bộ, học sinh, người lao động thuộc các ngành nghề đặc thù…
Trong đó, với người từ đủ 18 tuổi trở lên, ngoài khám đầy đủ các nội dung chuyên khoa lâm sàng cơ bản, sẽ thực hiện các xét nghiệm cận lâm sàng bao gồm: xét nghiệm máu, xét nghiệm nước tiểu, chẩn đoán hình ảnh. Các xét nghiệm khác thực hiện theo tình hình thực tiễn về khả năng hỗ trợ chi trả của địa phương hoặc khi có yêu cầu tự nguyện chi trả của người dân, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp.
Hướng dẫn cũng lưu ý cần phân nhóm đối tượng ưu tiên và sắp xếp lịch khám đảm bảo phù hợp và thuận tiện cho người dân, tránh quá tải. Khi hỏi tiền sử bệnh tật, khám lâm sàng, cận lâm sàng, chẩn đoán hình ảnh, nếu có dấu hiệu tổn thương nghi ngờ mắc bệnh lao, u phổi hay bệnh lý khác, người hành nghề cần chỉ định thực hiện các xét nghiệm cận lâm sàng chuyên khoa làm căn cứ chẩn đoán, điều trị hoặc chuyển cơ sở khám chữa bệnh phù hợp để chẩn đoán và can thiệp sớm.
Trong nghiên cứu mới công bố trên International Journal of Osteoarchaeology, dựa trên phân tích di hài người tiền sử tại Việt Nam, nhóm nhà khoa học Úc - Việt Nam - New Zealand - Nhật Bản phát hiện dấu vết của một nhóm bệnh có biểu hiện "tương tự giang mai" đã tồn tại từ hàng nghìn năm trước và đặc biệt có thể lây truyền từ mẹ sang con.
Nghiên cứu đã phân tích 309 bộ hài cốt từ 16 địa điểm khảo cổ, có niên đại từ khoảng 10.000 đến 1.000 năm trước. Trong số này, ba bộ hài cốt trẻ em, khoảng 2,5 đến 18 tuổi, cho thấy những dấu hiệu rõ rệt của bệnh lý.
Theo công bố, các di hài này được tìm thấy tại miền Bắc và miền Nam nước ta, có niên đại khoảng 4.100 đến 3.300 năm trước.
Qua phân tích X-quang và cấu trúc xương, các nhà nghiên cứu phát hiện những tổn thương đặc trưng ở xương và bất thường ở răng, dấu hiệu điển hình của nhóm bệnh xoắn khuẩn đặc hữu treponematosis. Nhóm bệnh này bao gồm giang mai, ghẻ cóc (yaws), bejel và pinta.
Điểm đáng chú ý là các dấu hiệu trên không hoàn toàn phù hợp với giang mai cổ điển, mà nhiều khả năng là một dạng bệnh không lây qua đường tình dục, chẳng hạn như ghẻ cóc.
Trước đây giới khoa học cho rằng chỉ giang mai mới có thể lây truyền từ mẹ sang con (giang mai bẩm sinh). Chính giả định này đã củng cố giả thuyết bệnh xuất hiện muộn trong lịch sử nhân loại.
Tuy nhiên, nghiên cứu mới cho thấy các bệnh do xoắn khuẩn đặc hữu treponematosis không lây qua đường tình dục cũng có thể truyền từ mẹ sang thai nhi. Điều này làm thay đổi cách hiểu về các bằng chứng khảo cổ học trước đây.
Tiến sĩ Melandri Vlok, tác giả chính của nghiên cứu, cho biết phát hiện này cho thấy cần xem xét lại nhiều trường hợp từng được chẩn đoán là giang mai bẩm sinh trong quá khứ.
Từ lâu, giả thuyết "Columbus mang giang mai từ Tân Thế giới về châu Âu" được xem là một trong những nền tảng quan trọng trong lịch sử y học. Tuy nhiên, nếu các bệnh tương tự đã tồn tại ở châu Á từ hàng nghìn năm trước, giả thuyết này có thể không còn chính xác.
Nhà nghiên cứu Nicola Czaplinski nhận định rằng phát hiện mới cho thấy giới khoa học vẫn còn rất xa mới có thể giải mã hoàn toàn nguồn gốc của giang mai.
Không chỉ là câu chuyện về quá khứ, nghiên cứu này còn có ý nghĩa quan trọng đối với y học hiện đại. Việc hiểu rõ cách các bệnh truyền nhiễm tiến hóa và lây lan qua thời gian có thể giúp cải thiện chẩn đoán và điều trị ngày nay.
Đặc biệt, phát hiện về khả năng lây truyền bẩm sinh ở các bệnh không lây qua đường tình dục có thể buộc các nhà khoa học phải đánh giá lại dữ liệu bệnh học trong cả hiện tại và quá khứ.
Dù mở ra nhiều hướng nghiên cứu mới, phát hiện từ Việt Nam cũng cho thấy còn rất nhiều khoảng trống trong hiểu biết về lịch sử bệnh tật của loài người. Những gì được tìm thấy chỉ là một phần nhỏ trong bức tranh lớn về tiến hóa của các bệnh truyền nhiễm.
Trong khi đó, các nhà khoa học tiếp tục mở rộng nghiên cứu sang nhiều khu vực khác, với hy vọng một ngày nào đó có thể trả lời câu hỏi tưởng chừng đơn giản nhưng đầy phức tạp: giang mai thực sự bắt nguồn từ đâu.
Ăn thuần thực vật ngày càng phổ biến trong giới trẻ, dân văn phòng và người theo đuổi lối sống lành mạnh. Các nghiên cứu gần đây cho thấy ăn chay giúp cải thiện chỉ số tim mạch, chuyển hóa, hỗ trợ kiểm soát cân nặng và giảm cholesterol xấu.
Testosterone liên quan đến ham muốn tình dục, khối cơ, sức mạnh và năng lượng. Tuy nhiên, hormone này không phụ thuộc riêng vào việc ăn thịt hay không, mà còn bị chi phối bởi tuổi tác, giấc ngủ, stress, béo phì, vận động và tình trạng dinh dưỡng.
Hiện chưa có bằng chứng rõ ràng cho thấy ăn chay hay ăn thuần thực vật làm giảm testosterone. Nghiên cứu trên nam giới trưởng thành không ghi nhận mối liên quan đáng kể giữa chế độ ăn thực vật và nồng độ hormone này. Tương tự, đậu nành cũng không làm giảm testosterone như nhiều người lo ngại.
Nguy cơ nằm ở chế độ ăn thiếu cân đối. Người ăn chay nếu không bổ sung hợp lý có thể thiếu vitamin B12, sắt, kẽm, i-ốt, vitamin D... dẫn đến mệt mỏi, giảm sức bền và ham muốn - dễ bị hiểu nhầm là do testosterone thấp. Trong đó, thiếu kẽm có liên quan đến giảm hormone này.
Nếu muốn theo chế độ ăn thuần thực vật mà vẫn duy trì sức khỏe, nên chú ý đảm bảo đủ đạm (đậu, đậu nành, hạt), đủ năng lượng và đủ vi chất. Đồng thời duy trì ngủ đủ, tập luyện, kiểm soát cân nặng và stress - những yếu tố ảnh hưởng lớn đến nội tiết. Nhiều khi một người không ăn chay nhưng thức khuya, bụng mỡ nhiều, áp lực kéo dài lại có nguy cơ rối loạn nội tiết lớn hơn người ăn thuần thực vật nhưng sống điều độ.
Tóm lại, chưa có bằng chứng đủ mạnh cho thấy ăn chay hay ăn thuần thực vật làm giảm testosterone ở nam giới. Điều quan trọng hơn là chất lượng khẩu phần, năng lượng, vi chất và lối sống đi kèm. Vì vậy, vấn đề không phải "ăn chay có làm đàn ông yếu đi không", mà là "ăn chay có được xây dựng đúng cách hay không".
