Buổi sáng trong siêu thị, nhiều người dừng lại khá lâu ở quầy sữa. Trên kệ, những hộp sữa nguyên kem và sữa ít béo xếp ngay ngắn cạnh nhau. Có người chọn sữa ít béo vì tin rằng tốt cho tim mạch. Người khác lại thích vị béo ngậy, thơm ngọt của sữa nguyên kem và cho rằng “uống vậy mới đã”.
Đâu mới là lựa chọn đúng cho sức khỏe?
Trong nhiều thập niên, các hướng dẫn dinh dưỡng thường khuyến khích dùng sữa ít béo hoặc không béo thay cho sữa nguyên kem – vốn chứa nhiều chất béo bão hòa và thường bị xem là “không tốt cho sức khỏe”. Năm 2012, tại Mỹ sữa nguyên kem thậm chí đã bị loại khỏi thực đơn học đường.
Tuy nhiên gần đây Bộ trưởng Y tế Mỹ Robert F. Kennedy Jr. đã bày tỏ mong muốn đưa sữa nguyên kem trở lại. Báo cáo Make America Healthy Again cho rằng sữa nguyên kem là nguồn giàu canxi, vitamin D và các axit béo cần thiết.
Chế độ ăn nhiều chất béo bão hòa có thể làm tăng cholesterol LDL (“cholesterol xấu”), góp phần gây bệnh tim và đột quỵ. Một cốc sữa nguyên kem (240ml) chứa khoảng 5g chất béo bão hòa, trong khi sữa tách béo hầu như không có. Với chế độ ăn 2.000 calo/ngày, khuyến nghị chỉ nên nạp tối đa 13g chất béo bão hòa.
Vì lý do này, nhiều người hạn chế sữa nguyên kem. Nhưng các nghiên cứu gần đây cho thấy dù là sữa nguyên kem hay sữa ít béo thì nhìn chung cũng không làm tăng hay giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh tim.
“Điều này không có nghĩa sữa nguyên kem tốt hơn sữa ít béo, mà chỉ là nó không nguy hại như những dạng chất béo bão hòa khác trong khẩu phần ăn. Thậm chí sữa nguyên kem còn có thể mang lại vài lợi ích sức khỏe khác” – chuyên gia dinh dưỡng Bethany Doerfler (Viện Sức khỏe tiêu hóa Northwestern Medicine, Mỹ) chia sẻ.
Chất béo bão hòa có trong nhiều thực phẩm quen thuộc như thịt xông khói, bít tết, khoai tây chiên, kem, bơ, phô mai hay dầu dừa. Tuy nhiên không phải loại nào cũng tác động đến cơ thể theo cùng một cách.
“Sữa và các sản phẩm từ sữa chứa nhiều axit béo chuỗi ngắn và chuỗi trung bình – khác với loại chất béo bão hòa thường thấy trong thịt” – chuyên gia dinh dưỡng Caroline West Passerrello, người phát ngôn Học viện Dinh dưỡng và ăn kiêng Mỹ, giải thích.
Ngược lại, axit béo bão hòa chuỗi dài – phổ biến trong thịt chế biến sẵn và thịt mỡ – lại có liên hệ rõ rệt hơn với bệnh tim mạch. “Những bằng chứng mới cho thấy các sản phẩm sữa nguyên kem như sữa, sữa chua hay phô mai không làm tăng nguy cơ bệnh tim nhiều như bơ hay thịt mỡ”, Passerrello nói thêm.
Một yếu tố khác khiến nhiều người chọn sữa ít béo là lượng calo. Một cốc sữa nguyên kem (240ml) có khoảng 149 calo, trong khi sữa tách béo chỉ 91 calo.
“Sữa nguyên kem có thể cung cấp nhiều hơn khoảng 40-50 calo mỗi khẩu phần. Với những ai uống sữa nhiều lần trong ngày, việc theo dõi tổng năng lượng nạp vào rất quan trọng” – Doerfler lưu ý.
Tuy nhiên ngoài sự khác biệt về chất béo và calo, cả hai loại sữa đều tương đồng về dinh dưỡng: mỗi cốc cung cấp khoảng 300mg canxi và 8g protein – dưỡng chất cần thiết cho xương và cơ bắp khỏe mạnh.
Quyết định chọn sữa nguyên kem hay sữa ít béo phụ thuộc vào nhu cầu dinh dưỡng và sở thích cá nhân. Nếu yêu thích hương vị béo ngậy, bạn có thể chọn sữa nguyên kem, đồng thời điều chỉnh khẩu phần và hạn chế những món ăn giàu calo khác.
“Các sản phẩm sữa không chỉ giàu calo và chất béo mà còn chứa nhiều dưỡng chất như protein, canxi và phốt pho – giúp điều hòa huyết áp và mang lại nhiều lợi ích sức khỏe khi được dùng hợp lý” – Doerfler nhấn mạnh.
Nếu muốn hạn chế chất béo bão hòa từ sữa nguyên kem, hãy thay thế bằng các chất béo lành mạnh hơn như dầu ô liu, hải sản, quả bơ hay hạt bí ngô. Nghiên cứu cho thấy chính sự thay thế này mới là chìa khóa giảm nguy cơ bệnh tim mạch.
Trong công văn gửi các địa phương hôm 1/4, Bộ Y tế đánh giá vụ việc làm gia tăng nguy cơ lây lan dịch bệnh, đe dọa an toàn thực phẩm và ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe người dân, nhất là trẻ em, học sinh, sinh viên và người lao động.
Trước đó, Công an Hà Nội phát hiện đường dây giết mổ và tiêu thụ 3.600 con lợn mắc dịch tả châu Phi, tương đương 300 tấn. Trong chuỗi này, công ty Cường Phát được xác định là đầu mối tiêu thụ và phân phối, cung cấp thịt cho một số trường học ở Hà Nội.
Danh sách trường học sử dụng thực phẩm từ công ty Cường Phát hiện chưa được công bố.
UBND các tỉnh, thành phố chấn chỉnh công tác quản lý bếp ăn tập thể sau vụ việc, tăng cường thanh kiểm tra đột xuất. Cơ quan chức năng công khai các trường hợp sai phạm để cảnh báo cộng đồng. Các đơn vị tổ chức bếp ăn tập thể phải tuân thủ nghiêm quy định về an toàn thực phẩm, kiểm soát chặt chẽ nguồn nguyên liệu, đảm bảo truy xuất nguồn gốc.
Đối với trường học có bếp ăn nội trú, bán trú và căng tin, Bộ Y tế yêu cầu nâng cao trách nhiệm của nhà trường, tăng cường tuyên truyền kiến thức an toàn thực phẩm cho giáo viên và học sinh. Đồng thời, huy động phụ huynh và các tổ chức trong trường tham gia giám sát hoạt động bếp ăn.
Dịch tả heo châu Phi (ASF) là bệnh truyền nhiễm chỉ xảy ra ở lợn, bao gồm lợn nhà và lợn rừng. Virus gây bệnh (ASFV) có khả năng lây lan cực nhanh và gây tỷ lệ tử vong gần như 100% ở lợn bị nhiễm.
PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, chuyên gia Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội, cho biết virus tả heo châu Phi tồn tại lâu trong môi trường và dễ lây lan qua hô hấp lẫn tiêu hóa giữa các con lợn. Người tiếp xúc với chuồng trại, xe vận chuyển hoặc thực phẩm từ lợn bệnh có thể phát tán virus.
Người nuôi thường khó phát hiện lợn nhiễm bệnh sớm, dễ khiến dịch lây sang cả đàn. Lợn mắc tả còn dễ nhiễm thêm các bệnh khác như tai xanh, cúm, thương hàn... Dù đã nấu chín, độc tố vẫn còn lại trong thịt. Khi ăn phải, người dùng có thể bị tiêu chảy, nôn, thậm chí sốc nhiễm trùng máu, có thể tử vong.
Mặt khác, thịt lợn ốm, chết có thể bị nhiễm các loại vi khuẩn, ký sinh trùng khác (như giun sán, khuẩn Salmonella, E.coli) gây ngộ độc hoặc các bệnh tiêu hóa nguy hiểm cho người. Nhận biết thịt lợn thật sự sạch phải xem xét toàn bộ chuỗi cung ứng, khâu nào bị bỏ qua thì nguy cơ nhiễm bệnh rất cao.
Quan niệm ăn nhiều bữa nhỏ xuất hiện vì được cho là giúp ngăn ăn quá nhiều và hạn chế cảm giác đói đột ngột. Ý tưởng này nghe có vẻ hợp lý: Cơ thể được “nạp nhiên liệu” liên tục thì quá trình trao đổi chất sẽ hoạt động tốt hơn.
Tuy nhiên, theo Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH), khi nói đến cân nặng và sức khỏe chuyển hóa, tổng lượng calo tiêu thụ và chất lượng thực phẩm quan trọng hơn nhiều so với số lần ăn trong ngày.
Chuyên gia dinh dưỡng Parul Yadav, Bệnh viện Marengo Asia (Ấn Độ) cho biết, đồ ăn vặt hiện đại thường không phải trái cây, các loại hạt hay món tự nấu mà chủ yếu là bánh quy, snack đóng gói, nước ngọt hoặc thực phẩm chế biến sẵn; dù chỉ ăn từng ít một nhưng tổng lượng calo vẫn có thể vượt mức cần thiết, khiến tăng cân thay vì giảm cân.
Ngoài ra, ăn uống vô thức ngày càng phổ biến trong cuộc sống bận rộn. Nhiều người vừa ăn vừa xem điện thoại, làm việc hoặc xem phim nên dần khó nhận biết cảm giác đói thật sự, theo Times of India (Ấn Độ).
Bác sĩ Shabana Parveen, Trưởng bộ phận Dinh dưỡng Lâm sàng - Tiết chế, Bệnh viện Artemis (Ấn Độ) nói thêm, nhiều trường hợp ăn không phải vì đói mà do căng thẳng, buồn chán hoặc thói quen hằng ngày.
Mỗi lần ăn, đặc biệt là thực phẩm nhiều đường hoặc tinh bột tinh chế, đường huyết sẽ tăng lên và cơ thể tiết insulin để đưa đường vào tế bào. Vấn đề không nằm ở insulin mà ở việc hormone này liên tục ở mức cao suốt cả ngày nếu ăn quá thường xuyên.
Theo bác sĩ Parveen, insulin cao kéo dài có thể làm giảm khả năng đốt mỡ của cơ thể, từ đó dẫn đến tăng cân và tăng nguy cơ kháng insulin. Nghiên cứu từ Thư viện Y khoa Quốc gia Mỹ (thuộc NIH) cũng cho thấy việc insulin tăng cao kéo dài có liên quan đến rối loạn chuyển hóa và giảm độ nhạy insulin theo thời gian.
Các chuyên gia cho rằng hệ tiêu hóa không được thiết kế để làm việc liên tục cả ngày mà không có khoảng nghỉ. Ăn liên tục có thể khiến nhiều người cảm thấy đầy bụng, nặng nề hoặc ăn mãi vẫn không thấy thỏa mãn.
Theo bà Yadav, cơ thể cần thời gian nghỉ giữa các bữa để tiêu hóa thức ăn hiệu quả hơn. Nếu lúc nào cũng ăn, nhịp sinh học tự nhiên của cơ thể có thể bị ảnh hưởng, gây đầy hơi hoặc chán ăn.
Từ đó các chuyên gia nhấn mạnh, với nhiều người khỏe mạnh, việc ăn liên tục chỉ vì “xu hướng sống khỏe” có thể không cần thiết. Bác sĩ Parveen cho rằng điều quan trọng hơn là ăn gì và ăn bao nhiêu, thay vì chỉ tập trung vào việc ăn bao nhiêu lần trong ngày. Các bữa ăn đủ protein, chất xơ và chất béo tốt sẽ giúp no lâu hơn, giữ đường huyết ổn định và hỗ trợ sức khỏe tổng thể tốt hơn.
Chiều 1-4, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang đã phát biểu kết luận Hội nghị Thành ủy TP.HCM lần thứ 5, nhiệm kỳ 2025 - 2030.
Mở đầu phát biểu, ông Quang điểm lại một số việc TP.HCM làm được trong quý 1-2026, và nhận định về bối cảnh thuận lợi, khó khăn sắp tới.
Nói về vấn đề y tế, Bí thư Trần Lưu Quang yêu cầu trong năm 2026, gần 15 triệu người dân TP.HCM phải được khám, tầm soát sức khỏe ít nhất 1 lần, không chia giai đoạn. Ông chỉ đạo ngành y tế TP.HCM phải triển khai bằng được nhiệm vụ khám, tầm soát sức khỏe cho 100% người dân TP ít nhất 1 lần trong năm 2026.
Ông Quang nhấn mạnh đây là nội dung phải thực hiện theo Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân của Bộ Chính trị.
"Với tiềm lực, cơ sở y tế của ngành y tế thành phố mà không làm được việc này là chưa ổn. Phải làm được việc này, vướng gì, cần gì trong quá trình thực hiện thì báo cáo ngay", ông Quang yêu cầu và gia hạn cho ngành y tế trong vòng hai tuần phải xây dựng kế hoạch trình Thường trực Thành ủy.
Ông Quang cũng yêu cầu Đảng ủy UBND TP.HCM lãnh đạo trực tiếp và TP.HCM phải xung phong làm trước nội dung này.
Một nội dung nữa được Bí thư Thành ủy TP.HCM đặc biệt quan tâm là việc miễn phí xe buýt, hạ tầng cảng biển để giải quyết kẹt xe, ô nhiễm.
Theo ông Quang, Thường trực Thành ủy TP.HCM đã có chủ trương miễn phí xe buýt cho người dân trên địa bàn TP.HCM và miễn phí hạ tầng cảng biển. Hiện nội dung này đang được giao cho Sở Xây dựng tính toán thực hiện.
Tính toán sơ bộ, TP.HCM dự kiến chi khoảng 7.000 tỉ cho việc miễn phí xe buýt. Đây là một giải pháp để giải quyết một trong những nhiệm vụ mà Tổng Bí thư đã yêu cầu thành phố tập trung giải quyết vấn đề kẹt xe, ô nhiễm môi trường.
Ông Quang yêu cầu Sở Xây dựng tham mưu thực hiện hiệu quả việc quy hoạch lại các tuyến xe buýt hiệu quả hơn, đúng giờ hơn, lịch sự hơn.
Cùng với đó phải phấn đấu tăng số lượng xe buýt điện bằng cơ chế, bằng giải pháp kinh tế để giải quyết tốt câu chuyện môi trường từ những việc nhỏ.
Về miễn phí hạ tầng cảng biển, Bí thư Trần Lưu Quang nói trong bối cảnh giá xăng dầu tăng cao, TP có nguồn lực và chia sẻ để động viên mọi người cùng ứng phó với những biến động của thế giới.
Cũng trong phần phát biểu, Bí thư Thành ủy TP.HCM một lần nữa nhắc đến tình trạng có rất nhiều dự án đã có chủ trương từ lâu nhưng chúng ta chưa làm được, mà điển hình như khu Mả Lạng (quận 1 cũ). Ông nói người dân ở đó hiện sinh sống, sinh hoạt nhếch nhác, trong đó không thấy ánh mặt trời, người dân che mái tôn để ở.
"Chúng tôi cố gắng giải quyết nhưng giải quyết không được vì ngày xưa tính toán phải có giấy đỏ (sổ đỏ) mới biết đền bù kiểu gì. Bây giờ tính toán cách khác để đẩy nhanh việc chỉnh trang đô thị, tôi giao các giám đốc sở ngành làm việc này", ông Quang nói.
Bí thư Thành ủy TP nhắc lại: "Có những hộ 10 người chỉ ở 8m2 họ ngủ phải xoay tua hoặc mình trong nhà nhưng chân ngoài hẻm. Ở TP.HCM, thành phố đáng sống vậy sao được".
Một dự án khác được ông Quang nhắc đến là dự án chợ Gà (phường Cầu Ông Lãnh). "Chúng tôi sẽ đẩy mạnh làm cái này trước. Hãy nghĩ cách khác để giải quyết vấn đề này. Chúng ta có đất, có cơ chế thì làm thôi, miễn sao nghĩ tới dân và làm sao để dân có điều kiện sống tốt hơn", ông Quang nhấn mạnh.
