“Chúng tôi đã có một mối quan hệ xấu. Nó trở nên xấu hơn một chút từ khi bà ấy từ chối giúp đỡ chúng tôi. Bà ấy không muốn tham gia vào vấn đề eo biển Hormuz”, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói về Thủ tướng Italy Giorgia Meloni trong sự kiện ngày 7/7 ở Ankara, nơi đang diễn ra hội nghị thượng đỉnh NATO.
Bà Meloni từng được coi là người có mối quan hệ tốt với ông Trump. Hồi đầu năm, bà đã bày tỏ hy vọng Tổng thống Trump sẽ chấm dứt được xung đột Ukraine để bà có thể đề cử ông cho giải Nobel Hòa bình.
Thủ tướng Italy đã cố gắng xây dựng mối quan hệ thân thiết với ông Trump dựa trên quan điểm chính trị cánh hữu tương đồng, thậm chí bà còn là lãnh đạo châu Âu duy nhất tới Washington dự lễ nhậm chức của ông đầu năm 2025.
Tuy nhiên, quan hệ giữa hai người bắt đầu căng thẳng từ cuối tháng 6, sau khi ông Trump tuyên bố rằng bà đã “nài nỉ” để được chụp ảnh cùng ông tại hội nghị thượng đỉnh G7 và ông đã đồng ý vì “thấy tội nghiệp cho bà ấy”.
Bà Meloni giận dữ, phủ nhận thông tin này và cho rằng ông Trump đã “bịa đặt”. Cuộc khẩu chiến tiếp tục kéo dài đến tuần này, khi ông Trump đăng một bức ảnh đã qua chỉnh sửa lên tài khoản mạng xã hội Truth Social cho thấy bà Meloni nhìn ông một cách đầy ngưỡng mộ kèm chú thích “Cần lệnh cấm tiếp cận”.
Tuy nhiên, khi tới Ankara ngày 7/7 để dự hội nghị thượng đỉnh NATO, ông Trump dịu giọng hơn về Thủ tướng Italy. “Tôi thực sự nghĩ bà ấy là người tử tế”, ông nói trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan.
Tổng thống Trump cũng bày tỏ thất vọng trước hành động của châu Âu, trong đó có Italy, khi không tham gia hỗ trợ Mỹ trong cuộc chiến với Iran. “Tôi mến bà ấy, nhưng tôi nghĩ bà ấy đã phạm sai lầm. Bà ấy không sát cánh cùng chúng tôi và tôi không hài lòng về điều này”, ông nói.
Hồi tháng 3, chính phủ Italy từ chối cấp phép cho máy bay quân sự Mỹ hạ cánh tại căn cứ không quân Sigonella trên đảo Sicily khi tham gia chiến dịch ở Trung Đông, với lý do Washington đã không xin phép trước với Rome. Italy cũng không cử tàu chiến tham gia chiến dịch mở lại eo biển Hormuz theo lời kêu gọi của ông Trump.
Trong suốt cuộc xung đột với Iran, ông Trump cũng chỉ trích các lãnh đạo châu Âu khác, trong đó có Thủ tướng Đức Friedrich Merz, người cũng lên án cuộc chiến này.
Chính phủ Italy không phản hồi lại lời công kích của ông Trump, dường như để tránh đổ thêm dầu vào lửa, gây ảnh hưởng đến quan hệ song phương.
“Ông Trump nêu quan điểm của ông ấy, còn chúng tôi đã quyết định ngừng phản hồi lại những phát ngôn này”, Ngoại trưởng Italy Antonio Tajani nói hôm 7/7.
Văn phòng của bà Meloni từ chối bình luận về việc bà sẽ ứng xử ra sao khi gặp ông Trump tại Ankara. Một nguồn tin thân cận với bà loại trừ khả năng Thủ tướng Italy sẽ ngó lơ ông Trump. Nguồn tin này cho biết bà biết cách xử lý những tình huống như vậy và thay vào đó có thể sẽ chào đón ông “bằng một nụ cười”.
Theo Hãng tin AFP, bán đảo Crimea đã buộc phải tạm dừng bán nhiên liệu cho người dân trong bối cảnh quân đội Ukraine nhằm vào các tuyến hậu cần của Matxcơva, cũng như tấn công một loạt nhà máy lọc dầu và kho chứa dầu trên khắp miền Nam nước Nga.
“Đối thủ một lần nữa tấn công một cách nguy hiểm, tước đoạt đi cuộc sống bình thường của chúng ta và gieo rắc nỗi hoảng loạn”, ông Mikhail Razvozhayev - Thống đốc Sevastopol do Nga bổ nhiệm - thông báo trên ứng dụng Telegram.
Ông Razvozhayev cho biết thành phố Sevastopol đã tạm thời bị mất điện sau các cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng tại khu vực.
Ngoài ra chính quyền địa phương cũng tìm cách trấn an người dân, khẳng định thành phố sẽ vượt qua tình trạng mất điện này, đồng thời kêu gọi người dân hỗ trợ lẫn nhau và chỉ dùng điện thoại trong trường hợp khẩn cấp để tiết kiệm pin.
Theo giới quan sát, mục tiêu chính của cuộc tấn công là Nhà máy nhiệt điện Balaklava ở Sevastopol, một trong những nhà máy điện quan trọng nhất trên bán đảo Crimea.
Sự cố mất điện xảy ra sau khi chính quyền Crimea do Nga bổ nhiệm thông báo triển khai các đợt cắt điện luân phiên mang tính “phòng ngừa” trên toàn bán đảo vào tối 23-6.
Trước đó, phía Ukraine thông báo đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào các bồn chứa nhiên liệu tại Nhà máy nhiệt điện Kerch và trạm biến áp điện Western Crimea Substation có điện áp 330/110kV.
Bên cạnh đó, Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) tuyên bố đã tấn công hai sân bay quân sự và các hệ thống phòng không tại Crimea.
Ở chiều ngược lại, phía Kiev ngày 24-6 thông báo các cuộc tấn công của Nga trên khắp Ukraine trong 24 giờ qua khiến ít nhất 10 người thiệt mạng và 72 người bị thương, theo báo Kyiv Independent.
Không quân Ukraine cho biết lực lượng phòng không đã bắn hạ và gây nhiễu 95 máy bay không người lái trên tổng số 101 chiếc mà Matxcơva phóng đi trong đêm.
Ngày 2-6, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết thương vụ bán vũ khí quy mô lớn của Washington dành cho Đài Loan - vốn bị Bắc Kinh phản đối - vẫn đang trong quá trình xem xét, theo Hãng tin AFP.
"Có một thương vụ thứ hai đang chờ xử lý. Đó là thương vụ trị giá 14 tỉ USD, vẫn đang được xem xét" - ông Rubio nói trong phiên điều trần trước Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ.
Hiện Tổng thống Mỹ Donald Trump chưa cam kết thúc đẩy gói viện trợ vũ khí này cho Đài Loan. Ông từng gọi đây là "con bài mặc cả rất tốt" trong các cuộc đàm phán với Trung Quốc.
Ông Rubio nhắc lại trước ủy ban trên rằng Washington đã phê duyệt thương vụ vũ khí trị giá 11,1 tỉ USD cho Đài Loan vào tháng 12 năm ngoái.
Khi được hỏi về thương vụ 14 tỉ USD vẫn đang được thảo luận, ông nói: "Chúng tôi muốn hiện trạng được duy trì như hiện tại".
Ông nói thêm: "Đây là một mối quan hệ rất nhạy cảm cần cân bằng, nhưng chính sách của chúng tôi về Đài Loan không thay đổi".
Trung Quốc xem Đài Loan là một phần lãnh thổ của mình và đến nay không loại trừ biện pháp vũ lực để thống nhất.
Mỹ không có quan hệ ngoại giao chính thức với Đài Loan, nhưng có nghĩa vụ hỗ trợ hòn đảo này tự vệ theo Đạo luật Quan hệ Đài Loan.
Trong chuyến thăm Trung Quốc hồi tháng 5, Tổng thống Trump tiết lộ ông đã thảo luận về vấn đề Đài Loan với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, nhưng không đưa ra bất kỳ cam kết nào.
"Ông ấy không muốn chứng kiến một cuộc đấu tranh giành độc lập (cho Đài Loan). Tôi không đưa ra bình luận gì về vấn đề này, tôi chỉ lắng nghe ông ấy. Ông ấy rất kiên quyết về vấn đề Đài Loan, còn tôi thì không đưa ra cam kết theo hướng nào cả" - ông Trump nói với các phóng viên trên chuyên cơ Air Force One trên đường trở về Washington hôm 15-5.
Tại phiên điều trần trước Thượng viện Mỹ ngày 21-5, quyền Bộ trưởng Hải quân Mỹ Hung Cao từng bị chất vấn về thương vụ bán vũ khí trị giá 14 tỉ USD cho Đài Loan đang bị đình trệ. Ông Hung Cao giải thích Mỹ đang đình chỉ thương vụ bán vũ khí này nhằm bảo đảm đạn dược cho chiến dịch ở Iran.
Trong một tuyên bố ngày 30.4, Chiến khu Nam bộ của quân đội Trung Quốc cho biết cuộc tuần tra sẵn sàng chiến đấu gần bãi cạn Scarborough trên Biển Đông là "biện pháp đối phó hiệu quả trước các hành vi vi phạm quyền lợi và khiêu khích", theo Reuters.
Cuộc tuần tra được xem là màn đáp trả đối với cuộc tập trận chung thường niên Balikatan (Vai kề vai) diễn ra từ ngày 20.4 đến ngày 8.5 giữa Mỹ và Philippines. Năm nay, cuộc tập trận có sự tham gia của Úc và New Zealand, số lượng quốc gia tham gia đông đảo nhất từ trước đến nay.
Các lực lượng tập luyện các thao tác phòng thủ bờ biển, bắn đạn thật đẩy lùi các cuộc tấn công giả định và thử nghiệm khả năng phối hợp tác chiến để bảo vệ vùng biển. Trình diễn năng lực vũ khí tiên tiến và khả năng sẵn sàng tác chiến chung giữa Philippines và các đồng minh.
Trung Quốc giành quyền kiểm soát bãi cạn Scarborough ở Biển Đông từ Philippines sau đợt đối đầu căng thẳng giữa tàu hai bên hồi năm 2012. Bãi cạn tranh chấp này nằm cách đảo chính Luzon của Philippines 240 km về phía tây và cách đảo Hải Nam của Trung Quốc gần 900 km, theo AFP.
Theo thông báo của Chiến khu Nam bộ Trung Quốc, kể từ tháng 4, lực lượng này đã tăng cường tuần tra sẵn sàng chiến đấu ở vùng biển và vùng trời quanh bãi cạn Scarborough.
