Khoảnh khắc căn nhà 2 tầng kiên cố sụp xuống suối ở Lai Châu

Khoai sọ không chỉ là món ăn quen thuộc trong bữa cơm của nhiều gia đình Việt mà còn chứa nhiều dưỡng chất có lợi cho sức khỏe. Nếu sử dụng đúng cách, loại củ này có thể hỗ trợ tim mạch, tiêu hóa, chống lão hóa và góp phần kéo dài tuổi thọ. Tuy nhiên, một số nhóm người cần thận trọng khi ăn khoai sọ để tránh ảnh hưởng sức khỏe.

Trong y học cổ truyền, khoai sọ được biết đến với nhiều tên gọi như dụ nãi, dụ đầu, dụ căn... Cây có tên khoa học là Colocasia antiquorum Schott. (Colocasia esculenta (L.) Schott.), thuộc họ Ráy (Araceae).

Khoai sọ mọc hoang thường có củ màu tím, khi ăn dễ gây phá khí và không có giá trị bồi bổ cơ thể. Trong khi đó, khoai sọ được trồng có phần củ chứa nhiều tinh bột màu trắng, vị ngọt, hơi cay, kết cấu dẻo và nhớt, được sử dụng phổ biến làm thực phẩm cũng như dược liệu.

Ở Việt Nam, khoai sọ được trồng với nhiều giống khác nhau, tiêu biểu như:

Khoai mống hương: Cây nhỏ, thường trồng trên đất màu, củ có màu hồng nhạt hoặc vàng nhạt, vị bùi thơm và ăn ngon.

Khoai mống riềng: Cho năng suất cao nhưng chứa nhiều tinh thể oxalat nên dễ gây ngứa khi chế biến hoặc ăn.

Khoai đốm: Cây cao, thích hợp trồng cả trên cạn và dưới nước, tuy nhiên củ có độ ngứa khá nhiều.

Thông thường, khoai sọ trồng ở những ruộng ngập nước hoặc thoát nước kém sẽ dễ gây ngứa hơn. Vì vậy, những người có làn da nhạy cảm hoặc dễ dị ứng nên tránh rửa khoai trước khi gọt vỏ và nên đeo găng tay khi sơ chế để hạn chế tiếp xúc với nhựa khoai.

Theo các nghiên cứu hiện đại, khoai sọ là nguồn thực phẩm giàu dinh dưỡng với hơn 17 loại axit amin cần thiết cho cơ thể. Hàm lượng vitamin C và vitamin B6 dồi dào giúp tăng cường sức đề kháng, hỗ trợ chống oxy hóa và làm chậm quá trình lão hóa.

Khoai sọ còn là nguồn cung cấp kali phong phú, góp phần ổn định huyết áp và duy trì hoạt động bình thường của hệ tim mạch. Hàm lượng chất xơ cao có thể đáp ứng khoảng 27% nhu cầu chất xơ hằng ngày, giúp nhuận tràng, hỗ trợ đào thải độc tố, cải thiện tiêu hóa và giảm cholesterol xấu (LDL).

Ngoài ra, khoai sọ còn chứa các axit béo omega-3 và omega-6, góp phần bảo vệ sức khỏe tim mạch, hỗ trợ kiểm soát các yếu tố nguy cơ của bệnh tim và nâng cao sức khỏe tổng thể.

Theo các chuyên gia dinh dưỡng, trong 100g khoai sọ chứa khoảng 115 kcal cùng nhiều dưỡng chất quan trọng như chất xơ, protein, kali, magie, mangan, sắt, canxi, vitamin C, vitamin E và các chất chống oxy hóa tự nhiên. Đây là những thành phần có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe, phòng ngừa bệnh mạn tính và góp phần nâng cao tuổi thọ.

Khoai sọ là nguồn cung cấp kali khá dồi dào – khoáng chất thiết yếu giúp duy trì cân bằng điện giải, điều hòa huyết áp và giảm áp lực lên hệ tim mạch. Việc bổ sung đầy đủ kali từ thực phẩm có thể góp phần giảm nguy cơ tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim và xơ vữa động mạch, từ đó hạn chế nguy cơ đột quỵ cũng như các bệnh lý tim mạch.

Nhiều nghiên cứu cũng cho thấy chế độ ăn giàu rau củ và thực phẩm chứa kali có liên quan đến sức khỏe tim mạch tốt hơn, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và tuổi thọ.

Khoai sọ chứa hàm lượng chất xơ đáng kể, giúp kích thích nhu động ruột, phòng ngừa táo bón, cải thiện hệ tiêu hóa và giảm cảm giác đầy bụng.

Không chỉ vậy, chất xơ còn góp phần kiểm soát cholesterol trong máu, làm chậm quá trình hấp thu đường sau bữa ăn và hỗ trợ duy trì cân nặng hợp lý. Đây đều là những yếu tố quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh mạn tính như tim mạch, đái tháo đường type 2 và rối loạn chuyển hóa.

Khoai sọ cung cấp một lượng sắt nhất định, hỗ trợ quá trình tạo hồng cầu và vận chuyển oxy đến các mô, cơ quan trong cơ thể.

Nhờ đó, việc bổ sung khoai sọ vào thực đơn có thể giúp cải thiện tình trạng mệt mỏi, hoa mắt hoặc chóng mặt do thiếu máu nhẹ. Một hệ tuần hoàn khỏe mạnh cũng góp phần duy trì thể lực, tăng cường sức sống và nâng cao sức khỏe tổng thể.

Khoai sọ chứa nhiều vitamin và các hợp chất chống oxy hóa tự nhiên, trong đó có vitamin A và vitamin E. Những dưỡng chất này giúp trung hòa các gốc tự do – tác nhân gây tổn thương tế bào và thúc đẩy quá trình lão hóa.

Việc bổ sung thực phẩm giàu chất chống oxy hóa thường xuyên có thể góp phần bảo vệ tế bào, duy trì làn da khỏe mạnh, giảm nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến tuổi tác và hỗ trợ kéo dài tuổi thọ.

Mặc dù thuộc nhóm thực phẩm giàu tinh bột, khoai sọ lại có mức năng lượng tương đối thấp. Trung bình 100 g khoai sọ cung cấp khoảng 115 kcal nhưng tạo cảm giác no lâu nhờ hàm lượng chất xơ cao.

Điều này giúp hạn chế cảm giác thèm ăn, giảm lượng calo nạp vào trong ngày và phù hợp với những người đang giảm cân hoặc muốn duy trì cân nặng hợp lý.

Khoai sọ mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, tuy nhiên không phải ai cũng phù hợp để sử dụng thường xuyên.

Người có cơ địa dị ứng: Những người mắc mề đay, viêm mũi dị ứng, chàm, hen suyễn hoặc có tiền sử dị ứng thực phẩm nên thận trọng, vì khoai sọ có thể làm các triệu chứng dị ứng nặng hơn ở một số trường hợp.

Người mắc bệnh đường hô hấp có nhiều đờm: Theo quan niệm của y học cổ truyền, khoai sọ có thể làm tăng sinh đờm, vì vậy người đang ho nhiều hoặc mắc các bệnh hô hấp kèm nhiều đờm nên hạn chế sử dụng.

Trẻ nhỏ có hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện: Hệ tiêu hóa của trẻ còn non yếu nên việc tiêu hóa khoai sọ có thể gặp khó khăn. Khi cho trẻ ăn, cần chế biến thật chín và sử dụng với lượng phù hợp theo từng độ tuổi.

Người mắc bệnh gout: Khoai sọ có chứa calci oxalat. Mặc dù không phải thực phẩm giàu purin, người bị gout hoặc có nguy cơ hình thành sỏi oxalat vẫn nên ăn với lượng vừa phải và tham khảo ý kiến bác sĩ nếu cần.

Để tận dụng giá trị dinh dưỡng của khoai sọ và hạn chế nguy cơ kích ứng, khi chế biến cần lưu ý:

- Loại bỏ những củ bị dập, hư hỏng hoặc đã mọc mầm.

- Chỉ gọt lớp vỏ mỏng để hạn chế thất thoát dưỡng chất.

- Đeo găng tay khi sơ chế nếu có làn da nhạy cảm nhằm tránh ngứa do nhựa khoai.

- Ngâm, rửa sạch và nấu chín kỹ trước khi ăn để giảm lượng calci oxalat, đồng thời hạn chế nguy cơ gây kích ứng niêm mạc và da.

Tin Gốc: Người Đưa Tin

Có người nhớ những người thân quen đã không còn, có người nhớ tình người trong những ngày khó khăn nhất, và cũng có người tìm thấy niềm an ủi khi nhìn thành phố hôm nay xanh hơn, bình yên hơn.

Nhiều bạn đọc đã chia sẻ những cảm xúc như vậy dưới bài viết của Tuổi Trẻ về công viên số 1 Lý Thái Tổ.

Trong nhiều ý kiến gửi về, điều được nhắc đến nhiều nhất là ký ức về những ngày dịch COVID-19 bao trùm thành phố.

Bạn đọc Sao Xẹt cho biết mỗi lần có việc đi ngang công viên, ông thường chạy xe chậm lại. Giữa nhịp sống hối hả của thành phố hôm nay, nơi đây khiến ông nhớ về một giai đoạn mà người dân TP.HCM khó có thể quên. Trong lòng bâng khuâng, rưng rưng cảm xúc thương mến. Nhớ về những ngày dịch bệnh càn quét thành phố. Và nhớ đồng bào đã lặng lẽ ra đi.

Bạn đọc có nickname Sông Sài Gòn cũng chia sẻ cảm giác tương tự. "Mỗi lần ghé thăm công viên là một lần ký ức của những ngày COVID-19 lại hiện về. Những mất mát, chia ly của giai đoạn ấy đến nay vẫn còn nguyên trong tâm trí nhiều người dân", bạn đọc này bày tỏ.

Bạn đọc Thanh Nga kể về thời gian sống trong con hẻm nhà chị - nơi nhiều người dân đã không thể vượt qua đại dịch. Nhưng điều bạn đọc nhớ nhiều là tình làng nghĩa xóm trong những ngày khó khăn nhất. Cảm ơn bà con trong hẻm đã rất nghĩa tình chia sẻ từng phần quà nhỏ bé.

Bạn đọc Nguyễn Thanh Hiệp cho rằng đại dịch đã để lại một vết hằn lớn trong ký ức của thành phố khi hàng chục ngàn người dân TP.HCM mất đi vì COVID-19. Công viên số 1 Lý Thái Tổ ra đời đáp ứng nhu cầu rất tự nhiên của người dân, cần một nơi để tưởng nhớ, để tri ân và để thế hệ sau hiểu được những gì thành phố đã trải qua.

Ở góc nhìn khác, bạn đọc Mỹ Tâm nhắc đến những cuộc chia ly đặc biệt đau lòng của thời dịch bệnh. Công viên hôm nay giống như một không gian chung để gia đình, bạn bè và cộng đồng gửi gắm tình cảm với những người đã khuất, ghi nhận những mất mát mà biết bao gia đình từng phải gánh chịu.

Theo bạn đọc Khánh An, công viên không chỉ là một công trình cảnh quan, mà còn là nơi lưu giữ ký ức và góp phần hàn gắn những tổn thương đã trải qua.

Bên cạnh ý nghĩa tưởng niệm, nhiều bạn đọc cũng nhìn thấy ở công viên số 1 Lý Thái Tổ hình ảnh của sự hồi sinh và sức sống mới.

Bạn đọc Thanh Tâm đặc biệt ấn tượng với hình tượng trái tim trong giọt nước bên hồ Vĩnh Tuyền. Hình ảnh ấy gợi lên niềm cảm thương sâu sắc trước những mất mát mà thành phố từng trải.

Bạn đọc Nhân Hòa nhận xét thiết kế công viên như một trái tim xanh giữa lòng thành phố là ý tưởng giàu tính nhân văn. Trong khi đó, bạn đọc Châu Anh gửi lời cảm ơn đến những người thiết kế công trình vì đã tạo nên một không gian vừa có giá trị thẩm mỹ, vừa mang ý nghĩa tinh thần lớn lao.

Bạn đọc John đề xuất gọi công trình là "Công viên Trái tim". Bạn đọc Sao Xẹt cho biết vẫn gọi nơi này như vậy từ lâu. Với nhiều người, hình tượng trái tim không chỉ hiện diện trong thiết kế mà còn trở thành biểu tượng cho tình người, sự sẻ chia và lòng biết ơn.

Bạn đọc Teosg kể chi tiết khiến anh xúc động khi xem một đoạn video về công viên. Đó là hình ảnh một bó hoa được đặt bên hồ giọt nước cùng dòng chữ: "Chúc mừng ngày cưới của Ba Mẹ!". Chỉ một câu ngắn ngủi nhưng đủ để gợi lên biết bao câu chuyện riêng và những khoảng trống không dễ lấp đầy trong nhiều gia đình.

Bạn đọc Ái Điệp cho rằng cây xanh trong công viên luôn đâm chồi nảy lộc, tượng trưng cho sự sống tuần hoàn và sức hồi sinh mạnh mẽ. Theo chị, giữa lòng thành phố đông đúc, một công viên tưởng niệm xanh tươi chính là minh chứng rằng dù trải qua đau thương lớn đến đâu, cuộc sống vẫn tiếp tục và tương lai vẫn mở ra phía trước.

Không chỉ mang ý nghĩa tưởng niệm, công viên ngày nay còn trở thành điểm đến quen thuộc của nhiều gia đình. Bạn đọc Thiên Ân đánh giá đây là một không gian cuối tuần lý tưởng với nhiều cây xanh và bầu không khí trong lành.

Bạn đọc Giao Nhân cảm nhận nơi đây mang lại sự bình yên và giúp con người kết nối với nhau nhiều hơn. Còn với bạn đọc Quý, giá trị của công trình không chỉ dành cho thế hệ hôm nay mà còn cho con cháu mai sau!

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Sinh năm 1920, năm nay cụ Cao Văn Cúc (làng Bui, xã Nghĩa Mai, Nghệ An) bước sang tuổi 106. Dù đã qua tuổi “bách niên” nhưng cụ vẫn minh mẫn, tự đi lại, phục vụ bản thân, không phiền con cháu.

“Ông 106 tuổi, em trai 103 tuổi. Hồi 100 tuổi, ông vẫn dắt trâu đi bừa, đắp bờ ruộng, cuốc cỏ vườn keo. Hai năm trở lại đây, qua một trận ốm, ông yếu hơn nên con cháu không cho ông làm việc nữa”, chị Nguyễn Thị Hoài Ân, cháu ngoại của cụ Cúc, cho biết.

“Thực ra khi con cháu đi vắng, tôi vẫn trốn ra vườn nhổ cỏ đấy”, cụ ông hóm hỉnh tự kể tội.

Theo ông Cao Văn Lan (SN 1962), con trai thứ 3 của cụ Cúc, cha ông là một người nghiêm khắc nhưng hài hước. Cái tính hài hước hay pha trò của cụ vẫn được duy trì cho đến tận bây giờ khiến con cháu nhiều phen cười nghiêng ngả.

Khi chúng tôi hỏi bí quyết sống thọ, cụ cười: “Có chi mô, không chết thì sống được lâu thôi. Bạn bè cùng lứa, cùng tuổi “đi” hết rồi tôi chả có ai mà bầu bạn”.

Sống qua 2 thế kỷ, cụ Cúc chứng kiến và lưu giữ nhiều ký ức về các giai đoạn lịch sử trọng đại của đất nước.

“Tôi quê gốc ở xã Diễn Thọ (huyện Diễn Châu cũ, tỉnh Nghệ An), từ nhỏ phải đi ở đợ cho nhà địa chủ. Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công, cuộc đời những người như chúng tôi mới được sang trang mới.

Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, cả làng, cả tổng, tất thảy những người từ 18 tuổi đến 100 tuổi được đi bầu cử, sung sướng lắm. Chúng tôi đi bỏ phiếu bầu các ông Lê Viết Lượng, Võ Nguyên Giáp, Chu Văn Biên, Đặng Thai Mai, bà Tôn Thị Quế... làm đại biểu Quốc hội”, cụ Cúc kể.

Kháng chiến chống Pháp, cụ Cúc có mặt trong đoàn dân công hỏa tuyến phục vụ chiến dịch Trung Lào và Hạ Lào sau đó về quê tiếp tục sản xuất.

Năm 1962, cụ đưa cả gia đình lên huyện Nghĩa Đàn (cũ), tỉnh Nghệ An xây dựng kinh tế mới. Hai vợ chồng cụ có 9 người con. Vợ làm nghề tráng bánh, gồng gánh đi bán khắp huyện, có khi lên tận huyện Quỳ Châu (cũ), thành thử một mình cụ Cúc vừa làm ruộng, trồng rừng, vừa nuôi dạy 9 người con trưởng thành.

Cụ vẫn nhớ, đọc vanh vách từng năm sinh của các con và buồn rầu khi nhắc tới con gái thứ 8 và con rể thứ 4 mất sớm vì căn bệnh ung thư. “Tôi có 30 đứa cháu nội, ngoại, còn chắt thì không nhớ hết”, cụ Cúc nói.

Các con cháu phương trưởng, thành gia lập thất, người sống cùng làng với cụ, người theo con cháu đến tỉnh khác. Mỗi năm 2 lần, vào dịp rằm tháng Giêng và giỗ vợ cụ Cúc, toàn thể con cháu về tụ họp. Mỗi lần đại gia đình tụ họp, phải làm thịt con lợn to, tổ chức 12-15 mâm cơm mới đủ chỗ cho con cháu.

Theo người con trai thứ 3, cụ Cúc gần như không ăn thịt, trừ thịt lợn, không uống bia, rượu, không hút thuốc lá. Thói quen này được cụ duy trì từ thời trẻ đến bây giờ.

Ở tuổi 106, cụ Cúc vẫn tự mình khâu vá, ăn mỗi bữa lưng bát cơm, chủ yếu cơm canh, rau, duy trì thói quen nghe đài và đi ngủ sớm. Điều đặc biệt, cụ có trí nhớ rất tốt. Để chứng minh, cụ đọc cho chúng tôi 2 bài thơ dài do cụ sáng tác từ nhiều năm trước.

Ông Đoàn Văn Huấn, Phó Chủ tịch UBND xã Nghĩa Mai, cho biết địa phương hiện có 2 cụ trên 100 tuổi, trong đó cụ Cao Văn Cúc cao tuổi nhất.

Tin Gốc: Dân Trí