Paris vừa trải qua ngày nóng nhất được ghi nhận trong lịch sử, khi nhiệt độ cuối tháng 6 vượt 40 độ C.
Trong bối cảnh đợt nắng nóng thứ ba dự kiến sẽ xuất hiện trong tuần tới, việc thành phố mở cửa trở lại ba khu vực bơi công cộng trên sông Seine được xem là đúng thời điểm.
Cụ thể, từ ngày 5/7, người dân Paris và khách du lịch có thể xuống bơi tại dòng sông nổi tiếng này trong mùa hè thứ 2 liên tiếp. Lệnh cấm kéo dài hơn một thế kỷ đã chính thức nhường chỗ cho một truyền thống mùa hè mới của thủ đô nước Pháp.
Dù nhiều người xem việc bơi trên sông Seine là một trải nghiệm mới lạ, thực tế dòng sông này đã gắn bó với văn hóa bơi lội của người Paris suốt nhiều thế kỷ.
Hoạt động bơi trên sông bắt đầu từ thế kỷ 17, khi người dân tự do xuống nước ngay từ các bờ dốc ven sông, thậm chí không mặc quần áo. Năm 1716, chính quyền lần đầu ban hành lệnh cấm vì cho rằng hành vi này ảnh hưởng đến thuần phong mỹ tục.
Đến thế kỷ 18, những “bể bơi nổi” xuất hiện trên sông Seine. Đây là các công trình nổi có đáy phẳng, được quây kín bằng vải bạt. Người bơi sẽ đi xuống bằng thang bên trong và bơi trực tiếp trong dòng nước tự nhiên nhưng vẫn nằm trong khu vực an toàn được giới hạn.
Bước sang thế kỷ 19, việc bơi lội không còn đơn thuần là hoạt động giải nhiệt mà trở thành thú vui giải trí và môn thể thao được nhiều người yêu thích. Hàng loạt cơ sở ven sông mở nhà hàng, quán cà phê, lớp học bơi phục vụ khách.
Thời kỳ hoàng kim của hoạt động bơi trên sông Seine bắt đầu khép lại vào đầu thế kỷ 20.
Hàng loạt vụ đuối nước cùng tai nạn giao thông đường thủy khiến chính phủ Pháp ban hành lệnh cấm bơi hoàn toàn trên sông Seine vào năm 1923.
Nguyên nhân thực sự khiến văn hóa bơi lội trên sông Seine biến mất không phải vì lệnh cấm mà do tình trạng ô nhiễm ngày càng nghiêm trọng.
Trong giai đoạn giữa thế kỷ 20, chất lượng nước xuống cấp nhanh chóng.
Đến thập niên 1970, hơn một nửa lượng nước thải của vùng Paris được xả trực tiếp xuống sông mà không qua xử lý.
Hệ sinh thái gần như sụp đổ hoàn toàn. Năm 1970, sông Seine bị các chuyên gia đánh giá là “chết sinh học”, khi chỉ còn 3 loài cá có thể tồn tại trong môi trường ô nhiễm.
Nỗ lực cải tạo dòng sông bắt đầu từ giữa thập niên 1980.
Ngay cả năm 2013, giải ba môn phối hợp ở Paris vẫn phải hủy bỏ vì nước sông quá ô nhiễm, không đảm bảo an toàn cho vận động viên.
Chi gần 30.000 tỷ đồng hồi sinh dòng sông
Thị trưởng Anne Hidalgo tuyên bố sẽ làm sạch sông Seine nhằm phục vụ chiến dịch đăng cai Olympic Paris 2024.
Để thực hiện mục tiêu này, chính quyền thành phố đã đầu tư hơn một tỷ euro (gần 30.000 tỷ đồng) cho dự án cải tạo quy mô lớn, bao gồm nâng cấp toàn bộ hệ thống xử lý nước thải và kết nối hàng nghìn ngôi nhà ven sông với mạng lưới cống thoát nước lần đầu tiên.
Trái tim của dự án là bể chứa ngầm khổng lồ gần ga Austerlitz.
Công trình có dạng hình trụ bằng bê tông rộng 50m, sâu 30m, được chống đỡ bằng hệ thống cột cắm sâu dưới lòng đất và có khả năng chứa tới 50.000m3 nước mưa, tương đương khoảng 20 bể bơi Olympic.
Hiện nay, lượng nước này được chuyển vào bể chứa Austerlitz, lưu giữ dưới lòng đất rồi bơm dần tới các nhà máy xử lý sau khi thời tiết ổn định.
Theo giới chức Paris, số lần nước thải tràn ra sông đã giảm từ khoảng 15 lần mỗi năm xuống còn khoảng 2 lần.
Ngay trong mùa hè đầu tiên mở cửa cho công chúng năm 2025, khoảng 100.000 người đã đến trải nghiệm.
Năm nay, Paris tiếp tục mở ba khu vực bơi miễn phí với những khung cảnh đặc trưng.
Tuy nhiên, giới chức cũng lưu ý du khách không nên kỳ vọng nước sông Seine sẽ trong xanh như vùng Địa Trung Hải. Nước sông vẫn có màu nâu đục, đôi khi xuất hiện rác nổi và mùi nước chưa thực sự dễ chịu.
Hàng ngày, cơ quan chức năng đều lấy mẫu nước để kiểm tra các chỉ số ô nhiễm, đặc biệt là vi khuẩn E. coli. Nếu phát hiện nguy cơ mất an toàn, khu vực bơi lội sẽ đóng cửa trong một hoặc hai ngày để dòng sông tự làm sạch.
Đến nay, việc bỏ ra hơn một tỷ euro để làm sạch sông Seine vẫn gây nhiều tranh luận trong dư luận Pháp.
Tuy nhiên, khi những đợt nắng nóng ngày càng khắc nghiệt và người dân ngày càng tìm đến dòng sông để giải nhiệt, nhiều người cho rằng khoản đầu tư khổng lồ ấy đang dần chứng minh giá trị của mình.
Makoko ban đầu là một làng chài nhỏ được lập nên vào những năm 1800, trước khi Lagos phát triển thành siêu đô thị 25 triệu dân như ngày nay. Cư dân chủ yếu thuộc bộ tộc Ogan, những ngư dân di cư đến đây để tìm nguồn nước tốt hơn. Theo thời gian, nơi này phình to thành một trong những khu ổ chuột không chính thức lớn nhất Tây Phi.
Năm 2025, vlogger Mỹ Drew Binsky tới đây để tìm hiểu cuộc sống địa phương và thấy "sốc" trước cảnh người dân ngụp lặn, đi vệ sinh chung trên kênh. Mặt nước đầy rác thải, xác động vật chết, bốc mùi hôi thối. An ninh ở đây cũng nguy hiểm không kém khi du khách có thể bị tấn công nếu tiếp cận khi chưa được phép.
Dù vậy, điều tích cực là cộng đồng đã tự xây dựng những quy tắc riêng từ việc xây nhà, quản lý người mới đến cho tới tổ chức trường học. Nhiều người coi nơi này là "ngôi nhà thật sự" và đang đấu tranh để tồn tại trước áp lực "dọn dẹp Makoko" từ chính quyền địa phương.
Makoko thực chất là sáu ngôi làng trải dài trên cả đất liền và mặt nước, gồm Oko Agbon, Adogbo, Migbewhe, Yanshiwhe, Sogunro và Apollo. Bốn làng đầu tiên là các cộng đồng nổi, được gọi là "Makoko trên nước", các làng còn lại nằm trên đất liền.
Cách duy nhất để di chuyển trong Makoko là dùng thuyền gỗ. Gần như mọi gia đình đều sở hữu một chiếc thuyền dùng để đánh cá, đưa trẻ em đến trường và đi chợ. Tuy nhiên, đầm phá - kế sinh nhai chính của cộng đồng - cũng đồng thời là nơi xả thải và sinh hoạt tắm rửa hàng ngày của hàng trăm nghìn người.
Tại một ngôi nhà tiêu chuẩn ở Makoko, cả gia đình sinh hoạt chung trong một không gian chật hẹp, được lợp mái tạm bợ. Khu vực vệ sinh chỉ là một tấm màn che với một lỗ cắt trực tiếp xuống mặt nước, trong khi nhiều người dân vẫn sử dụng nguồn nước này để tắm rửa. Người dân lấy nước sạch bằng cách chèo thuyền mang can nhựa đi mua mỗi sáng.
Sunday, con trai của trưởng làng Makoko, cho biết đánh bắt cá không chỉ là mưu sinh mà là di sản văn hóa truyền qua nhiều thế hệ. "Chúng tôi rất hạnh phúc khi sống ở đây, sống trên nước là một phần văn hóa của chúng tôi", Sunday nói. Khi được hỏi về chất lượng nguồn nước, anh khẳng định người dân có thể bơi lội mà không gặp vấn đề gì về sức khỏe.
Ngoài điều kiện sống khắc nghiệt, thách thức lớn nhất của cư dân Makoko đến từ các kế hoạch quy hoạch đô thị. Theo Sunday, giới chức địa phương đánh giá Makoko làm mất mỹ quan thành phố và muốn người dân dời đi để nhường chỗ cho lối sống hiện đại.
Lịch sử cộng đồng này từng chứng kiến nhiều đợt giải tỏa. Năm 2012, chính quyền bang Lagos đã ra thông báo 72 giờ trước khi tiến hành phá dỡ hàng loạt ngôi nhà trên mặt nước. Việc này khiến gần 3.000 người mất chỗ ở mà không có kế hoạch tái định cư rõ ràng. Kể từ đó, sự hỗ trợ nâng cấp cơ sở hạ tầng từ bên ngoài gần như không có, bệnh sốt rét lây lan nhanh chóng.
Bất chấp sự thiếu thốn về hạ tầng, Makoko vẫn duy trì một cộng đồng gắn kết. Trẻ em được tiếp cận giáo dục miễn phí tại hai trường học được xây dựng từ năm 2009. Việc định cư hay xây nhà mới đều được quản lý thông qua sự phê duyệt của trưởng làng.
"Bạn không thể lấy con cá ra khỏi nước và thả lên cạn", Sunday ví von về số phận của người dân Makoko nếu bị buộc rời đi.
"Họ sống trên nước và sẽ làm mọi thứ để được ở lại trên nước", Sunday nói.
Theo thông tin từ Cục Hàng không Việt Nam, hãng hàng không Qatar Airways (QR) mới đây đã công bố điều chỉnh lịch bay đến 15.4. Theo đó, QR dự kiến khai thác trở lại 90 điểm đến trong toàn bộ mạng đường bay đi/đến Doha (DOH), bao gồm Hà Nội và TP.HCM. Trước đó, hãng dự kiến dừng khai thác đến hết 28.3.
Để giải tỏa hành khách bị ảnh hưởng tại Việt Nam, QR đã khai thác 3 chuyến bay vận chuyển gần 1.200 hành khách trong giai đoạn từ 24.3 - 29.3.
Tương tự, hãng hàng không Etihad Airways cũng đã khai thác ổn định trở lại đường bay Abu Dhabi - Hà Nội với tần suất tối đa 14 chuyến/tuần.
Trong khi đó, Emirates đang từng bước khôi phục lại tần suất khai thác 14 chuyến/tuần trên đường bay Dubai - TP.HCM; tần suất 7 chuyến/tuần trên đường bay Hà Nội - Dubai và tần suất 4 chuyến/tuần trên đường bay Dubai - Bangkok - Đà Nẵng từ Lịch bay mùa hè 2026 (từ 29.3).
Về diễn biến giá nhiên liệu hàng không, Cục Hàng không cho biết giá nhiên liệu ghi nhận xu hướng tăng trở lại trên phạm vi toàn cầu trong giai đoạn từ 27.3 - 30.3.
Tại châu Á, giá Jet A-1 (FOB Singapore) tăng từ khoảng 224,93 USD/thùng (ngày 27.3) lên mức 242,71 USD/thùng (ngày 30.3), trong khi giá tại Hàn Quốc và vùng Vịnh cũng đồng loạt tăng lên lần lượt khoảng 233,55 USD/thùng và 237,10 USD/thùng.
Đối với thị trường dầu thô, tính đến 30.3, giá dầu Brent tăng lên 112,78 USD/thùng và WTI đạt khoảng 102,88 USD/thùng.
Đáng chú ý, chênh lệch giá (premium) giữa nhiên liệu hàng không và nguyên liệu nên tiếp tục nới rộng từ khoảng 39,16 USD/thùng (27/3) lên mức 42,4 USD/thùng (30/3), trong khi cấu trúc backwardation tăng mạnh từ khoảng 39 USD/thùng lên vượt 45 USD/thùng, phản ánh sự thiếu hụt ngày càng nghiêm trọng nguồn cung nhiên liệu hàng không trong ngắn hạn.
Để hỗ trợ các hãng hàng không vượt bão giá xăng dầu, Cục Hàng không đã báo cáo Bộ Xây dựng đề xuất cơ chế phụ thu nhiên liệu hàng không đối với dịch vụ vận chuyển hành khách hàng không nội địa hạng phổ thông cơ bản, áp dụng trong thời gian ngắn (trong 3 tháng).
Đối với đề xuất giảm giá dịch vụ cất cánh, hạ cánh tàu bay và giá dịch vụ điều hành bay đi, đến, Cục cho biết đang tích cực phối hợp với các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ để xây dựng các chính sách hỗ trợ giảm giá phù hợp, bảo đảm cân đối hài hòa hoạt động kinh doanh của các hãng hàng không cũng như các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ và sẽ báo cáo Bộ ngay sau khi các cơ quan, đơn vị thống nhất được phương án.
Theo thông tin từ Vietnam Airlines, vào khoảng 3 giờ sáng 13.4 (giờ Việt Nam), trong quá trình phục vụ trên chuyến bay VN099 từ San Francisco về TP.HCM, tổ tiếp viên phát hiện hành khách H.Y.L (quốc tịch Việt Nam), ngồi ghế 38F, gặp vấn đề sức khỏe, rơi vào tình trạng không phản hồi.
Ngay lập tức, tiếp viên trưởng đã phát thanh trên chuyến bay để tìm kiếm sự hỗ trợ y tế, đồng thời tổ tiếp viên triển khai các biện pháp sơ cứu ban đầu.
Hai hành khách là bác sĩ trên chuyến bay, gồm bà Jian Ying Liang (ghế 4A) và ông Keith Anh Kiet Ly (ghế 19D) đã tình nguyện phối hợp cùng phi hành đoàn kiểm tra các chỉ số sức khỏe và hỗ trợ xử lý tình huống. Sau khi được hỗ trợ, hành khách dần có phản ứng trở lại, tỉnh táo và có thể ngồi dậy với sự trợ giúp của tổ bay.
Trong suốt thời gian còn lại của hành trình, tổ tiếp viên tiếp tục theo dõi sát tình trạng của hành khách, đồng thời duy trì các biện pháp chăm sóc cần thiết. Trước khi máy bay hạ cánh, tổ bay đã chủ động thông báo cho bộ phận mặt đất chuẩn bị phương án hỗ trợ y tế.
Ngay sau khi chuyến bay hạ cánh tại sân bay Tân Sơn Nhất, hành khách H.Y.L được bàn giao cho lực lượng y tế để tiếp tục kiểm tra và theo dõi theo quy định.
"Toàn bộ tình huống đã được Vietnam Airlines xử lý theo đúng quy trình, bảo đảm an toàn cho hành khách và duy trì hành trình khai thác bình thường của chuyến bay, không phát sinh tình huống phải hạ cánh ngoài kế hoạch" - đại diện Vietnam Airlines thông tin thêm.
Hãng hàng không quốc gia cũng lưu ý hành khách nên chủ động theo dõi và tự đánh giá tình trạng sức khỏe của bản thân trước mỗi hành trình. Trong trường hợp nhận thấy có dấu hiệu bất thường, hành khách nên tham vấn bác sĩ kịp thời và cân nhắc việc thực hiện chuyến bay nhằm đảm bảo an toàn sức khỏe.
