Hai lần một tuần, Morgan Linton, Giám đốc công nghệ tại startup AI Bold Metrics (Mỹ), sẽ thông báo cho đội ngũ 16 kỹ sư của mình nên dùng mô hình gì và vào lúc nào. Ví dụ tuần trước, ông yêu cầu một nhóm sử dụng Claude Fable ở mức thấp, một nhóm dùng GPT-5.5 mức cao, nhóm thứ ba sử dụng Cursor với Composer 2.5, và đạt “kết quả hoàn hảo” theo đánh giá của ông.
Việc chỉ định cụ thể từng mô hình giúp Linton không cần đặt giới hạn cứng về lượng token – đơn vị dữ liệu đầu vào cơ bản gồm từ, một phần của từ, ký tự hoặc dấu câu mà mô hình AI xử lý để tạo đầu ra. “Đội ngũ của tôi vẫn có những thứ tốt nhất, đồng thời sử dụng hiệu quả hơn nhiều”, ông nói.
Theo Business Insider, Bold Metrics là một trong những công ty đang theo đuổi chiến lược dùng AI tiết kiệm và hiệu quả, khác với tình hình vài tháng trước, khi chiến lược “tối đa hóa token”, tức khuyến khích nhân viên dùng AI càng nhiều càng tốt, chiếm ưu thế.
Hồi tháng 3, New York Times dẫn nguồn tin thân cận cho biết, nhân viên một số công ty công nghệ như Meta và OpenAI thậm chí đua nhau trên bảng xếp hạng nội bộ về lượng token tiêu thụ. Tại Anthropic, một nhân viên dùng công cụ lập trình Claude Code tiêu tốn hơn 150.000 USD chỉ trong một tháng.
CEO Nvidia Jensen Huang chưa trực tiếp nói về việc tối đa hóa token, nhưng ông từng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc sử dụng nhiều token trong chương trình All-In Podcast hồi tháng 3. “Nếu một kỹ sư lương 500.000 USD không tiêu thụ lượng token trị giá ít nhất 250.000 USD, tôi sẽ vô cùng lo ngại”, ông nói.
Tuy nhiên, Scott Wu, CEO startup AI Cognition, cho rằng chiến lược tối đa hóa token đã đi quá xa và doanh nghiệp nên tập trung vào năng suất của nhân viên. “Có những công ty xếp hạng kỹ sư dựa trên lượng token tiêu thụ. Nhưng hãy xếp hạng dựa trên kết quả họ thực sự tạo ra”, ông nói trong một podcast tháng trước.
Việc đánh giá nhân viên theo token thậm chí có thể gây tác dụng phụ. Tháng 5, Financial Times cho biết Amazon phải đóng bảng xếp hạng nội bộ vốn dùng để theo dõi mức độ sử dụng AI của nhân viên. Nguyên nhân là một số người cố gắng tăng điểm bằng cách giao cho tác nhân AI thực hiện nhiệm vụ không cần thiết, khiến chi phí điện toán của công ty đội lên.
“Xếp hạng kỹ sư dựa trên mức sử dụng token cũng giống như xếp hạng đội ngũ marketing theo tiêu chí ai chi nhiều nhất. Đừng nhầm lẫn tỷ lệ chi tiêu cao với tỷ lệ thành công cao”, Cristina Cordova, Giám đốc vận hành tại Linear, viết trên X hồi tháng 4.
Sau khi xem xét tổng chi phí dành cho AI, nhiều công ty bắt đầu sử dụng công nghệ này thận trọng hơn. Praveen Neppalli Naga, Giám đốc công nghệ tại Uber, nói với The Information hồi tháng 4 rằng công ty đã tiêu hết toàn bộ ngân sách AI của cả năm 2026 chỉ trong bốn tháng. “Tôi phải lập kế hoạch lại từ đầu, vì khoản tôi nghĩ là đủ giờ đã cạn kiệt”, ông chia sẻ. Trước đó, Uber cũng tích cực thúc đẩy việc dùng AI thông qua các bảng xếp hạng đánh giá nội bộ.
The Verge tháng 5 đưa tin, Microsoft đang hủy phần lớn giấy phép sử dụng trực tiếp Claude Code, công cụ AI lập trình do Anthropic phát triển, và kêu gọi nhân viên chuyển sang GitHub Copilot CLI để ưu tiên sản phẩm nội bộ. Tuy nhiên, một số nguồn tin cho biết, lý do thực sự là chi phí cho Claude Code tăng cao khi lượng người dùng ngày càng lớn.
Nhân viên Tesla cũng không còn được dùng AI thoải mái do công ty tìm cách kiềm chế các khoản chi phí tăng vọt. Đầu tháng 7, Tesla thông báo nhân viên sẽ bị giới hạn sử dụng công cụ AI ở mức 200 USD. Tuy nhiên, quy định này không áp dụng cho mô hình Grok của xAI, công ty được Elon Musk sáng lập, hiện đã sáp nhập vào SpaceX và đổi tên thành SpaceXAI.
Các nhà sáng lập, kỹ sư phần mềm, nhà thiết kế UX, thậm chí cả những người lập trình cảm xúc (vibe coding) không có nền tảng kỹ thuật, bắt đầu áp dụng mẹo tiết kiệm chi phí: chuyển đổi mô hình. Họ giao nhiệm vụ khó, đòi hỏi tư duy cao cho mô hình tiên tiến và đắt tiền, đồng thời giao nhiệm vụ dễ, lặp đi lặp lại cho mô hình cũ và rẻ hơn. Mẹo này giúp tận dụng tối đa ngân sách, sử dụng token hiệu quả trong bối cảnh doanh nghiệp tăng cường tiết kiệm chi phí.
Brian Armstrong, CEO Coinbase, nhắc đến việc chuyển đổi giữa các mô hình AI trong bài đăng trên X đầu tháng 6: “12-18 tháng tới, 80% khối lượng công việc sẽ được thực hiện trên những mô hình rẻ hơn 99%, 20% còn lại tiếp tục chạy trên những mô hình mới nhất, khi cần trí thông minh tối đa”.
Alejandra Thomas, kỹ sư phần mềm kiêm nhà sáng tạo nội dung công nghệ tại New York, luôn thử nghiệm mọi mô hình mới ra để đánh giá ưu điểm của từng sản phẩm. “Tôi cố gắng không dùng mô hình đắt tiền hoặc tiên tiến nhất chỉ vì nó có sẵn. Với nhiệm vụ đơn giản, tôi luôn chọn mô hình nhẹ, thậm chí không dùng gì cả”, Thomas chia sẻ với Business Insider.
Nhà nghiên cứu kinh tế học hành vi Dan Ariely, giáo sư tại Đại học Duke, giải thích việc tận dụng tối đa từng token thể hiện tư duy khan hiếm. Ariely cho biết, ngân sách token gợi nhớ đến dịch vụ di động thời xưa, khi số phút gọi bị giới hạn và mọi người cố gắng sử dụng hết vào cuối tháng, dù phải gọi cho những người mà bản thân không thực sự muốn.
Với nhiều công ty, lựa chọn mô hình AI để tối ưu chi phí có thể là bài toán khó. Tận dụng cơ hội đó, nhiều startup bắt đầu cung cấp phần mềm định tuyến giúp phân bổ nhiệm vụ cho mô hình AI thích hợp, bao gồm cả mã nguồn mở. Theo Ara Kharazian, nhà kinh tế trưởng của công ty công nghệ tài chính Ramp, số doanh nghiệp dùng phần mềm định tuyến đã tăng từ khoảng 1% năm ngoái lên 5% năm nay, cho thấy nhu cầu tối ưu hiệu quả sử dụng AI ngày càng lớn.
Tên lửa New Glenn của Blue Origin nổ tung chỉ vài giây sau khi thử nghiệm khai hỏa bắt đầu lúc 21h hôm 28/5. Theo Time, với chương trình Artemis, Mỹ đặt mục tiêu đưa phi hành gia trở lại Mặt Trăng vào năm 2028, trước khi nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Donald Trump kết thúc. Blue Origin và SpaceX đang cạnh tranh gay gắt trong việc chế tạo các tàu đổ bộ Mặt Trăng để cung cấp cho NASA. Ngay cả trước vụ nổ tên lửa New Glenn, mốc thời gian 2028 là rất khó đạt được.
Theo The Washington Post, giới chức Mỹ vốn thận trọng về năng lực của các nhà sản xuất tên lửa tư nhân. Việc tên lửa New Glenn - một trong những lựa chọn tiềm năng hàng đầu, gặp sự cố và phát nổ trên bệ phóng tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy ngày 28/5, càng gây lo ngại hơn. "Sự hiện diện của New Glenn tạo ra sự lạc quan rằng Mỹ có nhiều lựa chọn", Garrett Reisman, cựu phi hành gia NASA kiêm giáo sư kỹ thuật du hành vũ trụ tại Đại học Nam California, cho biết. "Với sự cố này, có thể phải mất một thời gian dài Mỹ mới lại có được vị thế có nhiều lựa chọn như trước. NASA giờ chỉ còn lại tên lửa Starship".
"Cả hai công ty đều bị chậm tiến độ vì những lý do khác nhau. Trước đây, có vẻ như Blue Origin đã sẵn sàng bắt kịp và vượt qua SpaceX để có trước tàu đổ bộ Mặt Trăng hoàn thiện. Nhưng giờ thì không còn như vậy nữa", Todd Harrison, chuyên gia cao cấp về chính sách không gian tại Viện Doanh nghiệp Mỹ (AEI), nhận định.
Blue Origin hiện chưa có mốc thời gian cụ thể để thử nghiệm lại với một tên lửa khác. Theo Harrison, công ty này sẽ không kịp chuẩn bị sẵn sàng tàu đổ bộ vào năm 2027 - thời điểm NASA dự kiến thử nghiệm khoang tàu có khả năng chở phi hành đoàn và các tàu đổ bộ.
Tuy nhiên, Harrison cũng lưu ý rằng cuộc thử nghiệm Starship gần đây nhất của SpaceX, "Flight 12", cũng không thành công hoàn hảo do một số lỗi động cơ trong quá trình bay. Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) đã đình chỉ bay đối với Starship để chờ điều tra.
Ngoài lĩnh vực khám phá không gian, vụ nổ tên lửa New Glenn cũng đẩy lùi tham vọng của Amazon trong việc cạnh tranh với SpaceX ở mảng Internet vệ tinh. Tên lửa này từng được kỳ vọng sẽ đưa 48 vệ tinh Amazon lên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp nhằm tăng độ phủ mạng băng rộng vệ tinh của tập đoàn bán lẻ.
Các chuyên gia cho biết, mấu chốt đối với khả năng trở lại cuộc đua của Blue Origin nằm ở việc công ty có thể khôi phục bệ phóng nhanh đến mức nào.
"Blue Origin sẽ phải thực hiện một cuộc điều tra để tìm hiểu điều gì đã xảy ra với tên lửa, và còn phải xây dựng lại bệ phóng. Việc này có thể mất nhiều tháng, thậm chí hơn một năm, tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của thiệt hại", Harrison nói.
Lori Garver, cựu phó giám đốc NASA, cho rằng rất khó ước tính xây dựng lại bệ phóng sẽ mất bao lâu, nhưng thiệt hại lần này có vẻ nghiêm trọng và có thể kéo dài một năm hoặc hơn. Blue Origin đang xây dựng bệ phóng thứ hai, nhưng vẫn chưa đến giai đoạn có thể vận hành.
Nhìn chung vụ nổ tên lửa New Glenn giúp SpaceX và Elon Musk được củng cố thêm vị thế thống trị không gian, theo The Washington Post. Cả chính phủ Mỹ và nhiều người tiêu dùng hiện phụ thuộc hơn nữa vào các dịch vụ của SpaceX, ngay trước thềm đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) của công ty này.
Hãy nhìn vào các cạnh bên chiếc laptop hoặc phía sau thùng máy PC của bạn. Bạn sẽ thấy một loạt cổng USB có màu sắc từ trắng, đen, đỏ, vàng, cho đến xanh dương và xanh mòng két. Trên thực tế, chúng không được phủ màu cho vui hay để trang trí. Trong thế giới công nghệ, những sắc màu này chính là mật mã quy định tốc độ của thiết bị. Nếu cắm không đúng, rất có thể bạn đang tự tay bóp nghẹt hiệu năng của những món đồ công nghệ đắt tiền.
Hầu hết người dùng công nghệ hiện nay đều đã biết quy luật cơ bản là cổng màu xanh dương sẽ nhanh hơn cổng màu đen cũ kỹ. Bước nhảy vọt này giúp tăng tốc độ truyền dữ liệu lên một tầm cao mới. Thế nhưng, có một cặp 'anh em' dễ gây nhầm lẫn cho người dùng là xanh dương (Blue) và xanh mòng két (Teal).
Nhìn qua thì chúng khá tương đồng, nhưng nếu nhà sản xuất tuân thủ quy ước quốc tế, cổng màu xanh mòng két mới chính là 'quái vật' thực sự về tốc độ.
Trong trường hợp nhà sản xuất không dùng màu sắc để làm dấu hiệu, hãy chú ý nhìn kỹ các ký hiệu nhỏ khắc bên cạnh cổng cắm. Nếu thấy chữ SS (SuperSpeed) thì đó là cổng xanh dương, còn nếu là SS+ hoặc USB 3.2, bạn đang sở hữu cổng xanh mòng két siêu tốc.
Việc chọn sai cổng cắm không chỉ làm mất thời gian chờ đợi mà còn có thể làm hỏng trải nghiệm sử dụng. Đối với các thiết bị cần băng thông lớn như bộ chia USB (USB hub) hoặc ổ cứng di động, chúng đòi hỏi một dòng điện và tốc độ truyền tải cực kỳ khắt khe để vận hành hết công suất.
Nếu bạn cắm một chiếc ổ cứng yêu cầu chuẩn USB 3.1 vào cổng USB 2.0 (màu đen) hoặc cổng có tốc độ thấp hơn, thiết bị của bạn có thể bị ngắt kết nối ngẫu nhiên giữa chừng, lỗi dữ liệu, hoặc thậm chí là không hoạt động do thiếu nguồn điện đầu ra.
Tuy nhiên, người dùng không cần quá lo lắng, vì các cổng này đều có khả năng tương thích ngược, nghĩa là bạn vẫn cắm chuột hay bàn phím cũ vào cổng tốc độ cao được, chỉ là lãng phí băng thông của máy tính.
Ông lớn công nghệ Xiaomi vừa chính thức công bố quạt cầm tay Mijia (Mijia Handheld Fan), và lập tức thu hút sự chú ý lớn từ cộng đồng nhờ tập trung vào hai thông số kỹ thuật vượt trội: hệ thống điều chỉnh tốc độ gió lên tới 100 cấp độ và viên pin có khả năng duy trì hoạt động lên đến 40 giờ chỉ với một lần sạc.
Quạt cầm tay Mijia có kích thước nhỏ gọn 63 x 64 x 167 mm và trọng lượng 260 gram, tương đương với một chiếc điện thoại thông minh tiêu chuẩn. Nhằm tối ưu hóa tính di động cho người dùng, Xiaomi trang bị kèm một dây đeo vai có thể tháo rời, cho phép đeo chéo qua người, gắn vào túi xách hoặc cầm tay tùy ý. Thêm vào đó, thay vì dùng nút bấm thông thường, quạt sử dụng một công tắc nguồn dạng trượt thông minh, giúp ngăn thiết bị vô tình tự bật lên và làm cạn kiệt pin khi bị đè ép bên trong ba lô hay túi xách.
Dù có kích thước nhỏ nhắn, sức mạnh làm mát của chiếc quạt này lại gây chú ý. Thiết bị sử dụng động cơ một chiều (DC) kết hợp với cánh quạt dòng hỗn hợp, tạo ra lưu lượng luồng khí đầu ra đạt 250 m³/giờ và tốc độ gió tối đa lên tới 8,5 m/giây. Sức mạnh này cho phép quạt đẩy luồng không khí ra xa tới 5 mét, đáp ứng hoàn hảo cho các hoạt động ngoài trời như cắm trại, đi bộ đường dài hoặc khi đứng xếp hàng. Điểm đột phá lớn nhất là hệ thống điều chỉnh tốc độ vô cấp 100 mức thay vì chỉ có 3 tốc độ cố định như các loại quạt giá rẻ khác, kết hợp màn hình LED kỹ thuật số trên tay cầm hiển thị rõ ràng cấp độ gió và phần trăm pin còn lại. Ở tốc độ cao nhất, mức tiếng ồn của quạt chỉ ở mức ≤69 dB(A).
Sản phẩm được trang bị viên pin lithium-ion dung lượng 5.000 mAh, cho phép hoạt động liên tục 40 giờ ở mức gió thấp nhất. Với dung lượng năng lượng định mức 18,5 Wh, thiết bị hoàn toàn nằm trong giới hạn hành lý xách tay tiêu chuẩn của các hãng hàng không để mang lên máy bay. Cổng sạc USB Type-C hỗ trợ công nghệ sạc nhanh, giúp quạt chạy được tới 4 giờ chỉ sau 10 phút sạc và có thể nạp năng lượng dễ dàng từ sạc dự phòng khi đi du lịch.
Giá bán của thiết bị cũng khá 'mềm' là 199 nhân dân tệ (khoảng 774.000 đồng).
