Ba nghị sĩ Nghị viện châu Âu (EP) gồm Lara Wolters, Niels Fuglsang và Barry Andrews từ ba nước Hà Lan, Đan Mạch và Ireland ngày 8/7 đã vận động các đồng nghiệp ký vào thư kiến nghị FIFA điều tra các hành động dẫn đến quyết định hủy án treo giò của tiền đạo đội tuyển Mỹ Folarin Balogun cũng như vai trò của Chủ tịch Gianni Infantino.
Trong thư, các nghị sĩ kêu gọi 27 liên đoàn bóng đá thuộc Liên minh châu Âu (EU) cùng đề nghị FIFA xem xét quy trình ra quyết định trong sự việc Balogun được FIFA đình chỉ án treo giò để được ra sân trong trận gặp tuyển Bỉ hôm 6/7, dù tiền đạo này đã nhận một thẻ đỏ trong trận đấu trước đó.
Sau một ngày vận động, lá thư nhận được 72 chữ ký của các nghị sĩ đến từ sáu nhóm chính trị trong EP, trở thành kiến nghị nhận được mức ủng hộ cao nhất trong những văn bản mà các thành viên EP gửi đến FIFA thời gian qua.
Trước đó, một thư ngỏ do 50 nghị sĩ EP ký đã đề nghị điều tra ông Infantino vì nghi vi phạm quy định về trung lập chính trị khi trao Giải thưởng Hòa bình FIFA cho Tổng thống Mỹ Donald Trump, trong khi một thư khác với 44 chữ ký phản đối quyết định cho phép các đội tuyển Nga tham dự World Cup U-15 vào tháng 10.
“Rất ít chủ đề tại nghị trường có thể nhận được mức ủng hộ từ nhiều nhóm chính trị đến vậy”, Andrews nhận định. EP hiện có tổng cộng 720 nghị sĩ đến từ các quốc gia thành viên EU.
Liên đoàn bóng đá của 27 quốc gia thành viên EU chưa lên tiếng về thư kiến nghị này. FIFA cũng chưa phản hồi yêu cầu bình luận, nhưng ông Infantino trước đó khẳng định ông không tác động tới quyết định của Ủy ban Kỷ luật FIFA và cơ quan này hoạt động hoàn toàn độc lập.
Tuy nhiên, trong thư kiến nghị, các nghị sĩ EP lập luận rằng nếu FIFA yêu cầu các liên đoàn thành viên tuân thủ bộ quy tắc đạo đức của tổ chức, thì chính các liên đoàn cũng có nghĩa vụ yêu cầu các quan chức cấp cao của FIFA chịu trách nhiệm nếu có dấu hiệu vi phạm quy định về tính trung lập chính trị.
“Quyết định của FIFA về việc thay đổi quy định treo giò vì thẻ đỏ ngay giữa giải đấu là điều đáng xấu hổ và bóp méo công lý”, Andrews, một trong ba nghị sĩ khởi xướng thư kiến nghị, cho biết. “Một lần nữa, chúng ta lại chứng kiến ông Infantino và FIFA khuất phục trước yêu cầu từ chính quyền Tổng thống Trump”.
Do FIFA là tổ chức độc lập, họ hoàn toàn có quyền từ chối yêu cầu điều tra từ các nghị sĩ EP. Ủy ban Đạo đức FIFA là cơ quan nội bộ độc lập duy nhất có thẩm quyền để điều tra, đình chỉ chức vụ hoặc kỷ luật Chủ tịch Infantino nếu có bằng chứng ông vi phạm quy tắc trung lập.
Dù vậy, việc 72 nghị sĩ EP cùng ký vào thư kiến nghị có thể tạo nên sức ép chính trị để các liên đoàn bóng đá châu Âu hành động quyết liệt hơn trong sự việc.
Tổng thống Trump hôm 5/7 thừa nhận đã gọi ba cuộc điện thoại trao đổi với ông Infantino sau khi Balogun nhận thẻ đỏ ở vòng 1/16. “Tôi không biết thẻ đỏ trong bóng đá nghĩa là gì, cho đến khi phát hiện ra cầu thủ bị rút thẻ sẽ bị treo giò”, ông Trump nói.
Ông cho rằng quyết định truất quyền thi đấu với Balogun là không công bằng, đề nghị FIFA xem xét lại quyết định của trọng tài, nhưng khẳng định không trực tiếp yêu cầu tổ chức này phải làm gì.
Trong thông cáo ngày 30/3, hãng hàng không Air Canada cho biết CEO Michael Rousseau sẽ tiếp tục điều hành công ty và giữ vai trò trong hội đồng quản trị cho đến khi rời vị trí.
Quyết định được đưa ra sau khi ông Rousseau vấp phải làn sóng chỉ trích liên quan đến thông điệp chia buồn chỉ sử dụng tiếng Anh sau tai nạn khiến hai phi công của hãng thiệt mạng ở Mỹ hồi tuần trước. Trong video dài khoảng 4 phút, ông Rousseau chỉ nói hai từ tiếng Pháp là "bonjour" và "merci", còn lại sử dụng tiếng Anh. Video có phụ đề tiếng Pháp.
Máy bay Bombardier CRJ-900 của Air Canada, chở theo 72 hành khách và 4 thành viên tổ bay, hôm 22/3 va chạm với xe cứu hỏa trên đường băng sân bay LaGuardia ở New York, Mỹ. Nhờ nỗ lực của tổ bay, 74 người trên máy bay sống sót. Antoine Forest, một trong hai phi công thiệt mạng, là người Quebec nói tiếng Pháp.
Air Canada đặt trụ sở tại Montreal, bang Quebec, nơi tiếng Pháp là ngôn ngữ chính thức và được sử dụng rộng rãi. Theo Luật Ngôn ngữ Chính thức của Canada và quy định nội bộ của hãng, các thông điệp công khai phải được thể hiện bằng cả tiếng Anh và tiếng Pháp.
Thủ tướng Canada Mark Carney bày tỏ thất vọng về cách xử lý tình huống của ông Rousseau, cho rằng thông điệp "thiếu cảm thông với các nạn nhân".
CEO Air Canada sau đó công khai xin lỗi, cho rằng việc ông không thể sử dụng tiếng Pháp đã làm chệch hướng sự chú ý của xã hội khỏi nỗi đau của gia đình nạn nhân. Ông cho biết đã học tiếng Pháp trong nhiều năm, nhưng chưa thể diễn đạt đầy đủ bằng ngôn ngữ và cam kết sẽ tiếp tục cải thiện.
Ông Rousseau từng gây tranh cãi năm 2021 khi phát biểu hoàn toàn bằng tiếng Anh tại Quebec, dù đã sống ở Montreal suốt 14 năm. Khi đó, ông nói mình không cần học tiếng Pháp mà vẫn có thể đảm bảo hiệu quả công việc và viện dẫn lịch trình bận rộn. Trước video gây tranh cãi, ông được cho là đã dành khoảng 300 giờ học ngôn ngữ này.
Tính đến ngày 27/3, Văn phòng Ủy viên Ngôn ngữ Chính thức Canada nhận hơn 2.000 đơn khiếu nại liên quan sự việc. Tại Quebec, các nhà lập pháp đã thông qua nghị quyết kêu gọi ông Rousseau từ chức.
Giới chức thành phố Garden Grove ngày 22/5 phát hiện bồn chứa khoảng 26.500 lít methyl methacrylate (MMA) ở công ty sản xuất hàng không vũ trụ địa phương bị rò hơi.
Đến ngày 23/5, giới chức cập nhật không còn rò khí, nhưng cho biết bồn chứa đang trong tình trạng bất ổn định nghiêm trọng chưa thể kiểm soát, có thể vỡ hoặc phát nổ bất cứ lúc nào. MMA là hóa chất công nghiệp dễ bay hơi, dễ cháy, thường dùng để sản xuất nhựa acrylic.
"Hiện chỉ có hai khả năng. Một là vỡ bồn, làm tràn toàn bộ hóa chất độc hại ra bãi đỗ xe trong khu vực. Hai là bồn rơi vào tình trạng mất kiểm soát nhiệt và phát nổ, tác động đến các bồn xung quanh, vốn cũng chứa nhiên liệu hoặc hóa chất", Craig Covey, lãnh đạo Cơ quan Cứu hỏa Quận Cam, nói trong cập nhật ngày 23/5.
Giới chức đang triển khai sơ tán theo hai kịch bản này đối với 40.000 người dân tại khu vực. Lệnh sơ tán mở rộng trên 5 thành phố khác của quận Cam gồm Cypress, Stanton, Anaheim, Buena Park và Westminster.
Hơn 12 trường học tạm thời đóng cửa. Các trường nằm gần khu vực sơ tán hủy các hoạt động ngoài trời.
Ông Covey cho biết cơ sở này có ba bồn chứa. Bồn chứa MMA đang trong tình trạng bất ổn đã nóng lên và phình ra trong ngày 22/5. Chất trung hòa không phát huy hiệu quả, còn phương án rút hóa chất ra ngoài cũng không thể thực hiện do hệ thống van bị hỏng.
Regina Chinsio Kwong, quan chức y tế Quận Cam, cho biết nếu xảy ra nổ, hóa chất có thể phát tán dưới dạng hơi. Người hít phải hơi này có thể gặp các vấn đề nghiêm trọng về hô hấp. Các triệu chứng khác có thể gồm đau họng, chảy nước mũi, ngứa và bỏng rát mắt, thậm chí buồn nôn và đau đầu.
Giới chức cho biết hiện chưa rõ khi nào người dân có thể trở về nhà.
"Chất này rất dễ biến động, rất độc và rất dễ cháy", ông Covey nói, kêu gọi người dân sơ tán. "Đây không phải là biện pháp phòng ngừa. Sự cố sẽ xảy ra, trừ khi một người cực kỳ xuất sắc nào đó tìm ra cách kiểm soát sự cố. Bồn này sẽ hỏng, chúng tôi chỉ không biết khi nào".
Garden Grove có khoảng 172.000 dân, trong đó có khoảng 73.000 người gốc Á. Garden Grove cùng Westminster là hai trung tâm chính của Little Saigon ở Quận Cam, nơi tập trung cộng đồng người Việt lớn nhất bên ngoài Việt Nam.
"Quân đội Áo đã kích hoạt báo động mức A, điều động biên đội tiêm kích Typhoon để nhận dạng hai máy bay PC-12 của không quân Mỹ bay vào vùng trời trưa 11/5", phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Áo Michael Bauer thông báo hôm nay.
Mức A là cấp cao nhất trong thang báo động chiến đấu của lực lượng vũ trang Áo.
Không quân Áo trước đó cũng điều động tiêm kích Typhoon sau khi phát hiện "hai máy bay PC-12 di chuyển trái phép qua khu vực Totes Gebirge thuộc bang Thượng Áo". Sau khi bị chặn, các phi cơ đã quay đầu và dường như trở về nơi xuất phát ở Munich, Đức.
Giới chức Áo không nêu rõ hai máy bay PC-12 Mỹ có xâm phạm không phận nước này trong sự việc ngày 11/5 hay không. Ông Bauer khẳng định Áo vẫn duy trì quy định về thủ tục quá cảnh qua không phận và sẽ giải quyết các sự việc thông qua kênh ngoại giao với Mỹ.
Quân đội Mỹ chưa bình luận về thông tin.
Theo biên tập viên Thomas Newdick của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone, máy bay PC-12 mà Áo đề cập nhiều khả năng là biến thể U-28A Draco, được Bộ tư lệnh Tác chiến Đặc biệt của không quân Mỹ (AFSOC) dùng cho nhiệm vụ thu thập thông tin tình báo, giám sát và trinh sát.
Được chế tạo trên cơ sở máy bay Pilatus PC-12M của Thụy Sĩ, mẫu U-28A mang theo nhiều thiết bị, trong đó có cảm biến quang - điện tử và trinh sát điện tử. Những phi cơ này có cấu hình khác nhau tùy năm chế tạo, một số được cho là có thể dựng ảnh radar khẩu độ tổng hợp.
AFSOC đã nâng cấp U-28A lên cấu hình với định danh EQ+, trang bị cụm cảm biến mới với camera đa phổ độ nét cao, cho phép thu thập hình ảnh từ khoảng cách xa hơn. Điều này giúp U-28A bay cao và xa mục tiêu hơn khi làm nhiệm vụ, giữ bí mật hoạt động và giảm rủi ro cho kíp lái.
U-28A cũng có hệ thống liên lạc và chia sẻ dữ liệu mở rộng, cho phép truyền thông tin thu được về sở chỉ huy hoặc trực tiếp tới binh sĩ trên thực địa theo thời gian thực.
Không rõ quy mô của phi đội U-28A trong biên chế không quân Mỹ. Văn phòng Kiểm toán Chính phủ Mỹ (GAO) hồi tháng 12/2023 cho biết có gần 40 chiếc U-28A đang hoạt động.
Đây không phải lần đầu Áo cáo buộc máy bay quân sự Mỹ xâm phạm không phận. Trong thời gian tăng lực lượng đến Trung Đông vào năm 2002, trước khi tấn công Iraq, không quân Mỹ từng tìm cách cho hai chiến đấu tàng hình F-117A bay lén qua không phận Áo.
Quân đội Mỹ khi đó đề nghị Áo cho một máy bay tiếp dầu KC-10A bay qua và được cấp phép dễ dàng, do phi cơ không mang vũ khí. Hai máy bay F-117A bay sát chiếc KC-10A để giấu mình trước radar kiểm soát đường không. Tuy nhiên, sự bất thường trong kế hoạch bay của Mỹ khiến Áo điều hai tiêm kích Saab 35 tới giám sát và phát hiện biên đội F-117A.
Giới chức Áo sau đó công bố ảnh chụp biên đội máy bay Mỹ trước Hội đồng An ninh Quốc gia, rồi gửi kèm công hàm phản đối đến đại sứ quán Mỹ tại thủ đô Vienna.
"Khi xuất phát từ Đức tới Italy hoặc Trung Đông, phi cơ quân sự Mỹ thường bay qua không phận Áo và Thụy Sĩ nhằm tránh di chuyển quãng đường dài qua Pháp. Các chuyến xâm nhập không phận thường chỉ kéo dài trong vài phút", Newdick nói.
