“Quân đội Áo đã kích hoạt báo động mức A, điều động biên đội tiêm kích Typhoon để nhận dạng hai máy bay PC-12 của không quân Mỹ bay vào vùng trời trưa 11/5”, phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Áo Michael Bauer thông báo hôm nay.
Mức A là cấp cao nhất trong thang báo động chiến đấu của lực lượng vũ trang Áo.
Không quân Áo trước đó cũng điều động tiêm kích Typhoon sau khi phát hiện “hai máy bay PC-12 di chuyển trái phép qua khu vực Totes Gebirge thuộc bang Thượng Áo”. Sau khi bị chặn, các phi cơ đã quay đầu và dường như trở về nơi xuất phát ở Munich, Đức.
Giới chức Áo không nêu rõ hai máy bay PC-12 Mỹ có xâm phạm không phận nước này trong sự việc ngày 11/5 hay không. Ông Bauer khẳng định Áo vẫn duy trì quy định về thủ tục quá cảnh qua không phận và sẽ giải quyết các sự việc thông qua kênh ngoại giao với Mỹ.
Quân đội Mỹ chưa bình luận về thông tin.
Theo biên tập viên Thomas Newdick của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone, máy bay PC-12 mà Áo đề cập nhiều khả năng là biến thể U-28A Draco, được Bộ tư lệnh Tác chiến Đặc biệt của không quân Mỹ (AFSOC) dùng cho nhiệm vụ thu thập thông tin tình báo, giám sát và trinh sát.
Được chế tạo trên cơ sở máy bay Pilatus PC-12M của Thụy Sĩ, mẫu U-28A mang theo nhiều thiết bị, trong đó có cảm biến quang – điện tử và trinh sát điện tử. Những phi cơ này có cấu hình khác nhau tùy năm chế tạo, một số được cho là có thể dựng ảnh radar khẩu độ tổng hợp.
AFSOC đã nâng cấp U-28A lên cấu hình với định danh EQ+, trang bị cụm cảm biến mới với camera đa phổ độ nét cao, cho phép thu thập hình ảnh từ khoảng cách xa hơn. Điều này giúp U-28A bay cao và xa mục tiêu hơn khi làm nhiệm vụ, giữ bí mật hoạt động và giảm rủi ro cho kíp lái.
U-28A cũng có hệ thống liên lạc và chia sẻ dữ liệu mở rộng, cho phép truyền thông tin thu được về sở chỉ huy hoặc trực tiếp tới binh sĩ trên thực địa theo thời gian thực.
Không rõ quy mô của phi đội U-28A trong biên chế không quân Mỹ. Văn phòng Kiểm toán Chính phủ Mỹ (GAO) hồi tháng 12/2023 cho biết có gần 40 chiếc U-28A đang hoạt động.
Đây không phải lần đầu Áo cáo buộc máy bay quân sự Mỹ xâm phạm không phận. Trong thời gian tăng lực lượng đến Trung Đông vào năm 2002, trước khi tấn công Iraq, không quân Mỹ từng tìm cách cho hai chiến đấu tàng hình F-117A bay lén qua không phận Áo.
Quân đội Mỹ khi đó đề nghị Áo cho một máy bay tiếp dầu KC-10A bay qua và được cấp phép dễ dàng, do phi cơ không mang vũ khí. Hai máy bay F-117A bay sát chiếc KC-10A để giấu mình trước radar kiểm soát đường không. Tuy nhiên, sự bất thường trong kế hoạch bay của Mỹ khiến Áo điều hai tiêm kích Saab 35 tới giám sát và phát hiện biên đội F-117A.
Giới chức Áo sau đó công bố ảnh chụp biên đội máy bay Mỹ trước Hội đồng An ninh Quốc gia, rồi gửi kèm công hàm phản đối đến đại sứ quán Mỹ tại thủ đô Vienna.
“Khi xuất phát từ Đức tới Italy hoặc Trung Đông, phi cơ quân sự Mỹ thường bay qua không phận Áo và Thụy Sĩ nhằm tránh di chuyển quãng đường dài qua Pháp. Các chuyến xâm nhập không phận thường chỉ kéo dài trong vài phút”, Newdick nói.
Tổ chức Cứu hộ Bờ biển (SLS) bang New South Wales ngày 26/4 cảnh báo tất cả các bãi biển trong Công viên Quốc gia Royal, bao gồm Era, Garie, Burning Palms và Wattamolla, đều bị đóng cửa do "hoạt động của cá mập gia tăng".
Giới chức cứu hộ bờ biển và động vật hoang dã Australia cho hay xác con cá voi dài 8m, nặng 25 tấn bị đánh dạt vào khu vực ghềnh đá ở bãi biển Era thuộc Công viên Quốc gia Royal hôm 25/4.
"Chúng tôi phát hiện một số con cá mập trắng và cả cá mập bò tại đó", Brendon Neilly, quản lý khu vực thuộc Cơ quan Động vật hoang dã và Công viên Quốc gia New South Wales cho biết.
"Đây là sự kiện có vẻ đáng sợ và gây lo ngại cho mọi người, nhưng hoàn toàn là hiện tượng tự nhiên. Xác cá voi đang được cá mập đưa trở lại chuỗi thức ăn. Vì vậy, tôi sẽ không bơi ở đó, nhưng đây là một quá trình khá thú vị để quan sát", ông nói.
Ông Neilly cho hay các quan chức động vật hoang dã đang xây dựng chiến lược để xử lý xác cá voi nhưng sớm nhất phải đến 28/4.
Theo cơ sở dữ liệu về các vụ đụng độ giữa cá mập với con người, đã có gần 1.300 sự cố liên quan đến cá mập ở Australia kể từ năm 1791, trong đó hơn 260 trường hợp tử vong. Trường hợp mới nhất là một cậu bé 12 tuổi, qua đời sau khi bị cá mập tấn công tại cảng Sydney hồi đầu năm.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 19/5 nói với các phóng viên tại Nhà Trắng rằng ông chỉ còn "một giờ nữa" là ra quyết định nối lại chiến dịch tập kích Iran, song đã hoãn lại mệnh lệnh đó. Ông đề cập tuyên bố được đưa ra trước đó một ngày, khi thông báo đã hoãn kế hoạch tấn công Iran do nhận được đề nghị từ các nước vùng Vịnh.
"Quý vị biết đàm phán với quốc gia mà mình đang đánh cho tơi tả là như thế nào rồi. Họ tới bàn đàm phán và van xin một thỏa thuận", lãnh đạo Mỹ cho biết. "Tôi hy vọng chúng tôi không phải gây chiến, nhưng có thể chúng tôi sẽ phải giáng cho họ một đòn mạnh nữa. Tôi vẫn chưa chắc chắn".
Tổng thống Trump cảnh báo Mỹ sẽ nối lại tấn công Iran trong những ngày tới nếu hai bên không đạt được thỏa thuận.
"Hai hoặc ba ngày, có lẽ là thứ Sáu, thứ Bảy, Chủ nhật hoặc đầu tuần tới, một khoảng thời gian giới hạn", ông nói.
Phó tổng thống Mỹ JD Vance, người đã đối thoại với Iran trong cuộc đàm phán thất bại ở Pakistan hồi tháng 4, cũng cho biết Washington đã sẵn sàng chiến đấu, song vẫn bày tỏ hy vọng đạt được giải pháp ngoại giao.
"Rất nhiều tiến triển tốt đang được tạo ra, chúng tôi sẽ tiếp tục nỗ lực về vấn đề này", ông nói với các phóng viên tại Nhà Trắng.
Phát ngôn viên quân đội Iran Mohammad Akraminia cùng ngày 19/5 cảnh báo Tehran sẽ mở "các mặt trận mới" để chống lại Mỹ nếu Washington nối lại chiến dịch tập kích. Ông thêm rằng Iran đã tận dụng khoảng thời gian ngừng bắn để "tăng cường năng lực chiến đấu".
Ebrahim Azizi, người đứng đầu ủy ban an ninh quốc gia của quốc hội Iran, cho biết Tổng thống Trump hoãn kế hoạch tấn công vì nhận ra rằng bất kỳ động thái nào nhằm chống lại Tehran đều sẽ dẫn đến "phản ứng quân sự kiên quyết".
Iran đã phản hồi lại đề xuất hòa bình của Mỹ. Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi cho biết đề xuất của Tehran có yêu cầu về chấm dứt giao tranh tại mọi mặt trận, trong đó có Lebanon, lực lượng Mỹ rút khỏi các khu vực gần Iran và Washington bồi thường cho những thiệt hại gây ra với Tehran.
Iran còn muốn được dỡ bỏ các lệnh trừng phạt, giải phóng tài sản bị đóng băng ở nước ngoài và Mỹ chấm dứt chiến dịch phong tỏa hàng hải.
Các điều kiện này dường như không thay đổi nhiều so với đề nghị trước đó của Iran, vốn đã bị Tổng thống Trump bác bỏ vào tuần trước và gọi là "rác rưởi".
Hàng nghìn người đã thiệt mạng sau các cuộc tập kích của Mỹ - Israel vào Iran trước khi giao tranh ngừng lại vào đầu tháng 4 nhờ thỏa thuận ngừng bắn. Trước đó, các cuộc tấn công trả đũa của Iran nhằm vào Israel và các nước vùng Vịnh cũng đã làm hàng chục người chết.
Thỏa thuận ngừng bắn nhìn chung vẫn được duy trì, dù máy bay không người lái (UAV) gần đây đã được phóng từ Iraq nhằm vào các nước vùng Vịnh, được cho là do Iran và đồng minh thực hiện.
Tổng thống Claudia Sheinbaum ngày 22/4 thông báo Mexico đang điều tra vụ tai nạn ôtô ở bang Chihuahua khiến 4 người thiệt mạng, trong đó có hai công dân Mỹ. Sự việc xảy ra hôm 19/4, khi phương tiện đang trong đoàn trở về sau chiến dịch triệt phá ma túy ở vùng núi hẻo lánh. Chiếc xe trượt khỏi đường, rơi xuống vực và phát nổ.
Đại sứ Mỹ tại Mexico Ronald Johnson không tiết lộ thông tin về hai công dân Mỹ, chỉ nói rằng họ là "nhân viên đại sứ quán". Truyền thông Mỹ dẫn nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết hai người là nhân viên Cơ quan Tình báo Trung ương (CIA).
"Quân đội Mexico rõ ràng không biết có cả người nước ngoài tham gia chiến dịch", bà Sheinbaum nói với các phóng viên, thêm rằng Mexico City đang xác định liệu họ có vi phạm luật an ninh quốc gia hay không. "Đây là chuyện mà người dân Mexico không nên xem nhẹ".
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cùng ngày phản bác những phát biểu của Tổng thống Sheinbaum, cho rằng nỗ lực của Mỹ trong đối phó các băng đảng ma túy tại Mexico "không chỉ mang lại lợi ích cho người dân Mỹ mà còn cho chính người dân của bà ấy".
"Tôi nghĩ Tổng thống Donald Trump cũng đồng ý rằng một chút cảm thông từ bà Sheinbaum là điều rất đáng giá đối với hai người Mỹ đã thiệt mạng, xét đến tất cả những gì chúng tôi đang làm nhằm ngăn chặn tai họa ma túy từ Mexico sang Mỹ", bà Leavitt cho hay.
Quan chức Nhà Trắng thêm rằng chính quyền Tổng thống Trump "muốn thấy nhiều sự hợp tác hơn" từ Mexico.
Luật an ninh quốc gia Mexico cấm đặc vụ nước ngoài hoạt động ở nước này khi chưa được chính phủ sở tại cho phép. Lực lượng Mỹ phối hợp trực tiếp với chính quyền cấp bang mà không thông qua chính phủ Mexico được coi là hành động vi hiến.
Chihuahua là một trong 4 bang tại Mexico có lãnh đạo chính quyền là thành viên đảng bảo thủ Hành động Quốc gia (PAN), đối lập với đảng cầm quyền thiên tả Morena của bà Sheinbaum. Tổng thống Mexico thông báo dự kiến gặp thống đốc Chihuahua để trao đổi về sự việc.
Mỹ đã tăng cường hiện diện quân sự ở phía nam vùng Caribe, mở chiến dịch đối phó với các băng đảng ma túy tại khu vực từ cuối năm 2025. Tổng thống Trump nhiều lần cảnh báo rằng quân đội Mỹ sẽ tự hành động nếu Mexico không triệt phá các băng đảng.
Tổng thống Sheinbaum luôn từ chối đề nghị từ Washington, đồng thời xoa dịu lo ngại của nước láng giềng bằng cách đầu tư nhiều hơn cho kiểm soát dòng người di cư và các lỗ hổng vượt biên, thúc đẩy chia sẻ tình báo với Mỹ và trấn áp các nhóm tội phạm.
