Một buổi sáng cuối tuần, trong căn nhà 3 tầng ở xã Hoàng Hoa Thám (Hưng Yên), tiếng cười nô đùa của trẻ nhỏ vang khắp sân khi em bé được ông bà đưa ra khoảng sân trước nhà chơi.
Trong bếp, chị Nguyễn Thị Thu (SN 2000, quê Ninh Bình) chuẩn bị bữa sáng, còn chồng chị – anh Nguyễn Đăng Nhất (SN 1995) – tranh thủ pha cà phê rồi sắp xếp máy ảnh cho lịch chụp buổi chiều.
Bữa sáng của gia đình diễn ra nhẹ nhàng, chậm rãi, không còn cảnh hai vợ chồng tất tả rời phòng trọ từ sớm hay thấp thỏm nghĩ tới ngày cuối tháng đóng khoản tiền thuê nhà, phí gửi ô tô, tiền điện nước và hàng loạt hóa đơn phát sinh như những ngày còn sống ở Hà Nội.
Sau đó, cả gia đình đưa con nhỏ tới khu vui chơi. Ông bà nội ở nhà chuẩn bị bữa trưa. Tới buổi chiều, họ hỗ trợ trông cháu để vợ chồng trẻ có thời gian xử lý công việc.
Cuộc sống giản dị nhưng đủ đầy ấy khiến chị Thu nhiều lần nghĩ rằng, quyết định rời Thủ đô về quê lập nghiệp là lựa chọn đúng đắn nhất của hai vợ chồng ở thời điểm hiện tại.
Ít ai biết rằng, chỉ hơn một năm trước, cũng như nhiều gia đình khác, cặp đôi trẻ từng có ước mơ khát vọng bám trụ lại Hà Nội với mong muốn con cái có tương lai tốt hơn.
Từng sống “xông xênh” với mức thu nhập 45 triệu đồng/tháng
Cuối năm 2024, anh Nhất và chị Thu quyết định đi tới cuộc sống hôn nhân. Họ lựa chọn ở lại Hà Nội lập nghiệp, kỳ vọng xây dựng cuộc sống ổn định.
Thời điểm đó, chị Thu làm tiếp thị sáng tạo nội dung cho một doanh nghiệp ở Hà Nội với mức thu nhập dao động từ 15 đến 20 triệu đồng/tháng. Trong khi anh Nhất là nhiếp ảnh gia tự do, chuyên chụp phóng sự ảnh cưới, sự kiện với nguồn thu trung bình 25 triệu đồng/tháng.
Với mức lương khoảng 45 triệu đồng/tháng, cuộc sống của 2 vợ chồng lúc còn son rỗi khá thoải mái, thậm chí có thể chi tiêu dư dả.
“Hồi chưa có con, chúng tôi thấy mức thu nhập này khá lý tưởng. Sau khi trả tiền nhà và mọi khoản chi tiêu, cả hai vẫn có thể đi du lịch, gặp gỡ bạn bè và dành dụm được một khoản”, chị Thu chia sẻ với phóng viên Dân trí.
Khi ấy, cặp đôi trẻ thuê căn hộ có một phòng ngủ rộng khoảng 40m2-45m2 với giá gần 8 triệu đồng/tháng (đã bao gồm các loại phí dịch vụ). Tiền ăn khoảng 5 triệu đồng vì cả hai chủ yếu tự đi chợ, nấu nướng và có thực phẩm được bố mẹ tiếp tế.
Sau khi trừ mọi khoản chi tiêu, mỗi tháng họ tích lũy được khoảng 15 triệu đồng.
Dù chưa nhiều nhưng vợ chồng từng hy vọng chỉ cần cố gắng thêm vài năm sẽ đủ tiền mua nhà tại Hà Nội.
Tới tháng 8/2025, khi em bé đầu lòng chào đời, bài toán tài chính của gia đình thay đổi hoàn toàn.
Do em bé phải dùng sữa ngoài, chi phí nuôi con tăng mạnh. Ngoài tiền sữa còn có bỉm, quần áo, đồ dùng sơ sinh, tiền tiêm vaccine và nhiều khoản phát sinh khác khiến mỗi tháng gia đình tốn thêm khoảng 8 triệu đồng.
Chưa kể, chiếc ô tô phục vụ công việc của anh Nhất cũng tiêu tốn thêm khoảng 1,5 triệu đồng tiền gửi xe mỗi tháng.
“Khi còn ở cữ, tôi cũng băn khoăn lo lắng vì sợ không thể tích lũy. Có con nhỏ nên việc đi bệnh viện không thể tránh khỏi. Mỗi lần như vậy, chi phí khám bệnh, thuốc men lại mất vài triệu đồng”, người mẹ trẻ nhẩm tính.
Để hỗ trợ con dâu chăm cháu, mẹ chồng chị phải từ Hưng Yên lên Hà Nội ở cùng.
Không gian căn hộ vốn chỉ đủ cho 2 vợ chồng nay có thêm em bé và bà nội nên càng chật chội. Cuộc sống riêng tư gần như không còn.
Hai vợ chồng từng tính chuyển sang thuê một căn hộ gồm 2 phòng ngủ để mọi người có thêm không gian sinh hoạt riêng. Tuy nhiên, những căn hộ mới, sạch sẽ, phù hợp với gia đình có trẻ nhỏ đều có giá thuê khoảng 12 triệu đồng/tháng, chưa tính điện nước và phí dịch vụ.
Trong khi đó, kế hoạch mua nhà ở Hà Nội ngày càng trở nên xa vời. Với khoản tiền tích lũy hơn chục triệu mỗi tháng trước kia không thể “đuổi kịp” giá nhà tăng mãi, cặp đôi hoang mang không biết bao giờ mới có thể an cư.
Cuối tháng 9/2025, sau nhiều lần cân nhắc, tính toán, vợ chồng chị Thu quyết định rời Hà Nội về Hưng Yên sinh sống cùng gia đình nhà chồng.
Khi đó, chị Thu xác định đang nghỉ ở nhà chăm con, không nhất thiết phải tiếp tục thuê nhà trọ ở Thủ đô. Trong khi đó, chồng chị làm nghề tự do, có ô tô riêng nên vẫn có thể linh hoạt di chuyển giữa Hưng Yên và Hà Nội để làm việc.
Dẫu vậy, quyết định về quê cũng đi kèm không ít lo lắng. Điều khiến chị băn khoăn nhất là lần đầu sống chung với mẹ chồng.
Từ ngày cưới tới khi chính thức về quê chồng, chị Thu chưa từng ở chung với mẹ chồng quá lâu, nên không tránh khỏi sự lo lắng không biết cả hai liệu có hợp tính hoặc xảy ra va chạm hay không.
Chưa kể sau 6 tháng ở cữ, cô gái 26 tuổi muốn tìm việc đi làm trở lại để san sẻ gánh nặng kinh tế với chồng. Tuy nhiên để tìm công việc đúng chuyên môn ở Hưng Yên lại không nhiều.
Dù địa phương có nhiều khu công nghiệp, Thu không muốn từ bỏ công việc văn phòng đã theo đuổi để chuyển sang làm công nhân.
Chưa kể, chuyện về quê của hai vợ chồng cũng được họ hàng, hàng xóm quan tâm. Trước những câu hỏi có chút riêng tư như “tại sao không ở Hà Nội lại về quê”, “định làm gì nuôi con”, người mẹ trẻ không tránh khỏi sự bối rối.
Sau một thời gian dần thích nghi, trái với những băn khoăn ban đầu, cuộc sống tại quê chồng khiến chị Thu có nhiều bất ngờ.
Gia đình chồng có sẵn nhà rộng, ông bà dành riêng tầng 3 để hai vợ chồng và con nhỏ sinh hoạt nên vẫn đảm bảo không gian riêng tư.
Quan trọng hơn, gia đình không còn phải trả tiền thuê nhà.
Ông bà nội cũng chủ động lo phần lớn chi phí ăn uống hằng ngày, giúp vợ chồng trẻ giảm bớt rất nhiều áp lực tài chính.
Hiện mỗi tháng anh Nhất vẫn đưa vợ khoảng 20 triệu đồng để chi tiêu.
Trong đó, khoảng 5 triệu đồng dành riêng cho việc nuôi con như bỉm, sữa, quần áo và tiêm phòng. Phần còn lại được chị dùng cho các khoản sinh hoạt khác như phí đi lại, hiếu hỉ và tích lũy.
Không chỉ giảm bớt áp lực tài chính, người mẹ trẻ còn cảm nhận rõ sự thay đổi về tinh thần.
“Khi về quê, tôi thấy nhẹ nhõm và dễ thở rất nhiều. Không còn áp lực tiền nhà, không gian sống cũng rộng rãi hơn trong khi con nhỏ có chỗ vui chơi, lại thêm ông bà hỗ trợ chăm sóc khiến cuộc sống tinh thần của cả nhà cũng nâng cao”, chị tâm sự.
Không còn tiếc Hà Nội, bắt đầu hành trình mới
Sau gần một năm về quê, chị Thu khẳng định chưa từng hối hận với quyết định của mình. Thay vì tiếp tục tìm việc văn phòng như trước, chị đang học thêm trang điểm, đồng thời trau dồi kỹ năng kinh doanh để tạo hướng đi mới phù hợp với cuộc sống hiện tại.
Với chị Thu, việc rời Hà Nội không phải là từ bỏ cơ hội, mà là lựa chọn một nhịp sống phù hợp hơn với giai đoạn hiện tại của gia đình.
Câu chuyện của đôi vợ chồng cũng phản ánh xu hướng ngày càng phổ biến của nhiều người trẻ hiện nay. Thay vì cố bám trụ ở thành phố lớn bằng mọi giá, họ sẵn sàng trở về quê để tìm kiếm sự cân bằng giữa kinh tế, gia đình và cải thiện chất lượng cuộc sống.
Giáo sư Juan Antonio Madrid từ Đại học Murcia (Tây Ban Nha) cho biết con người thường bị giảm mức độ tỉnh táo vào khoảng 6 đến 8 tiếng sau khi thức dậy. Dựa trên hiện tượng sinh lý này, năm 2023, Hiệp hội Bác sĩ Liên bang thuộc Sở Y tế Công cộng Đức đã khuyến nghị người dân chợp mắt vào mùa hè để tránh nóng và tăng hiệu suất làm việc.
Tuy nhiên, việc ngủ trưa kéo dài không mang lại lợi ích, ngoại trừ những trường hợp đặc thù như người làm ca đêm cần ngủ bù.
Theo các chuyên gia, ngủ trưa quá lâu làm tăng hiện tượng "sleep inertia" (quán tính giấc ngủ). Tiến sĩ sinh lý học María José Martínez Madrid, Giám đốc trung tâm tư vấn giấc ngủ Kronohealth (Tây Ban Nha), cho biết trạng thái này khiến cơ thể uể oải, giảm tập trung, dễ cáu kỉnh trong 15 đến 60 phút sau khi thức dậy. Tình trạng này có thể làm tăng nguy cơ tai nạn lao động hoặc tai nạn giao thông nếu người ngủ thức dậy và làm việc ngay.
Bác sĩ Ainhoa Álvarez, Chủ tịch Hiệp hội Giấc ngủ Tây Ban Nha (SES), cho biết ngủ trưa dài còn làm giảm áp lực buồn ngủ vào ban đêm, khiến mọi người khó chìm vào giấc ngủ đúng giờ hoặc hay bị tỉnh giấc. Bà ví thói quen này tương tự việc "uống caffeine vào buổi chiều".
Nhiều nghiên cứu quan sát cũng ghi nhận mối liên hệ giữa việc ngủ trưa dài với nguy cơ tim mạch và tỷ lệ tử vong cao. Tuy nhiên, bà Martínez Madrid lưu ý rằng đây có thể là quan hệ nhân quả đảo ngược. Những người có sẵn bệnh nền hoặc chất lượng giấc ngủ ban đêm kém thường dễ mệt mỏi và có xu hướng ngủ trưa dài hơn, chứ không hẳn việc ngủ trưa là nguyên nhân trực tiếp gây ra bệnh.
Thay vì ngủ dài, các chuyên gia ủng hộ phương pháp "power nap" (ngủ ngắn). Đây là giấc ngủ kéo dài 10 đến 20 phút, tối đa không quá 30 phút, diễn ra vào đầu buổi chiều (từ 13h đến 15h). Trong khoảng thời gian này, cơ thể chỉ bước vào trạng thái ngủ nông. Việc thức dậy trước khi tiến vào giai đoạn ngủ sâu giúp cải thiện sự tỉnh táo, tốc độ phản ứng, tâm trạng mà không ảnh hưởng tới giấc ngủ ban đêm.
Một giải pháp khác đang được quan tâm là "coffee nap". Người thực hiện sẽ uống một tách cà phê ngay trước khi chợp mắt. Do caffeine cần 20 đến 30 phút để phát huy tác dụng, chất này sẽ kích thích não bộ đúng vào lúc người ngủ thức dậy, giúp nhân đôi sự tỉnh táo. Dù vậy, phương pháp này được khuyến cáo không phù hợp với những người nhạy cảm với caffeine.
Các chuyên gia nhấn mạnh mỗi cá nhân cần tự điều chỉnh thói quen ngủ trưa cho phù hợp với thể trạng. Trẻ em, người cao tuổi và những người bị thiếu ngủ có thể duy trì thói quen này, miễn là không ngủ quá muộn vào buổi chiều. Ngược lại, với những bệnh nhân mất ngủ, việc ngủ trưa dài có thể tạo ra một vòng luẩn quẩn: mất ngủ ban đêm dẫn đến buồn ngủ ban ngày, và việc cố ngủ bù ban ngày lại tiếp tục phá hỏng giấc ngủ đêm.
Vị đắng của măng tươi đến từ hai nhóm hợp chất glycoside (taxiphyllin) và phenolic tập trung ở phần vỏ, kẽ mô và lớp thịt măng bao quanh lõi. Cả hai nhóm chất này đều tan trong nước muối loãng hoặc có tính acid nhẹ.
Chính vì vậy, nấu lâu không phải chìa khóa duy nhất để khử đắng. Điều quan trọng là tạo điều kiện cho các phân tử đắng thoát ra ngoài và trung hòa môi trường phù hợp.
Bộ ba tác động giúp măng tươi giảm đắng vẫn giòn ngon.
Thẩm thấu: Nước muối loãng đóng vai trò như một chiếc nam châm, kéo "chất đắng" từ măng ra ngoài nhanh hơn nhiều so với nước thường.
Môi trường acid nhẹ: Một chút chanh hoặc giấm sẽ làm nhiệm vụ bẻ gãy các liên kết phenolic, từ đó làm dịu đi cảm nhận vị chát trên đầu lưỡi.
Nhiệt độ vừa đủ: Chỉ cần chần măng ở mức nóng già đủ để các mô sợi mở đường cho hợp chất đắng thoát đi mà không làm măng bị mềm, mất đi độ giòn nếu luộc lâu.
Quy trình 10 phút khử đắng cho măng tươi
Chuẩn bị (3 phút): Măng sau khi thái miếng đem bóp nhẹ bằng nước muối loãng rồi ngâm khoảng 3 phút để thẩm thấu.
Luộc nhanh (3 phút): Luộc măng nhanh khoảng 3 phút, thêm 1-2 thìa giấm hoặc một chút nước cốt chanh.
Sốc lạnh (1 phút): Vớt măng ra xả ngay dưới vòi nước lạnh. Bước này không chỉ giúp măng giòn mà còn rửa trôi lớp nước đắng vừa được kéo ra.
Cân bằng vị (3 phút): Trước khi nấu, hãy ướp măng với chút muối hoặc nước mắm trong 5 phút. Vị mặn nhẹ sẽ giúp măng đậm đà trở lại, tạo nên sự cân bằng hoàn hảo sau quá trình khử đắng.
Nhiều kinh nghiệm dân gian xưa thực ra có cơ sở khoa học. Người nội trợ xưa thường ngâm măng với nước gạo vì loại nước này hơi có tính acid và chứa enzyme lên men tự nhiên, giúp giảm vị đắng. Một nhúm muối khi chần măng cũng dựa đúng nguyên lý thẩm thấu.
Một số vùng còn xào măng với dầu hoặc mỡ trước khi nấu canh. Việc này tạo lớp màng chất béo bao bọc phân tử đắng, giúp món ăn hài hòa hơn. Những mẹo truyền miệng này cho thấy người Việt hiểu nguyên lý "khử đắng bằng môi trường" từ rất lâu, dù không gọi tên bằng khoa học hiện đại.
Gia vị: Nước mắm, muối, mắm tôm, đường, chanh, tỏi, ớt, hành khô.
Cách làm
Ba chỉ luộc: Thịt luộc tưởng chừng đơn giản nhưng để thịt trắng, giòn bì và không bị khô xơ lại cần kỹ thuật kiểm soát nhiệt tỉ mỉ.
Nên chọn thịt ba chỉ nạc mỡ đan xen, chần sơ qua nước sôi loại bỏ tạp chất. Luộc thịt từ nước sủi tăm, thêm củ hành khô và chút muối. Khi nước sôi trở lại, hớt bỏ bọt rồi hạ lửa nhỏ luộc thịt khoảng 12-15 phút. Khi thịt vừa chín tới, vớt ngay ra và ngâm ngập vào âu nước đá lạnh có vắt chút nước cốt chanh. Sự chênh lệch nhiệt độ đột ngột làm bề mặt bì săn lại, giòn sần sật. Nước cốt chanh giúp thịt giữ màu trắng sáng không bị thâm xỉn. Thái miếng mỏng vừa ăn.
Canh cua đồng mướp, mồng tơi: Một bát canh cua đạt chuẩn phải có phần thịt đóng thành tảng, nước canh thanh trong, xanh mướt và không bị nồng tanh.
Cua đồng làm sạch, bóc mai khều gạch. Phần thân cua đem giã tay hoặc xay nhuyễn cùng chút muối hạt. Hòa nước, lọc kỹ bã cua. Đặt nồi nước lọc cua lên bếp đun ở lửa vừa, dùng đũa khuấy nhẹ theo một chiều để thịt không lắng xuống đáy gây cháy.
Khi nước bốc hơi và thịt cua bắt đầu kết tủa nổi lên, hạ lửa nhỏ nhất để tảng cua chín hẳn, sau đó gạt nhẹ sang một góc. Thả mướp thái vát và rau mùng tơi vào. Khi canh sôi lại, nêm nếm gia vị vừa ăn, dội phần gạch cua đã chưng hành phi lên trên là hoàn thiện.
Cá khô rán: Cá khô mặn, dai giòn ăn tốn cơm, giúp cân bằng lại vị thanh mát của bát canh cua.
Cá khô thường được ướp muối khá gắt. Để cá bớt mặn nên ngâm cá vào nước ấm pha chút muối hoặc giấm theo quy tắc trung hòa vị. Đây là quá trình thẩm thấu ngược giúp hòa tan bớt lượng muối dư thừa. Vớt cá ra thấm thật khô bằng giấy ăn. Đun nóng dầu, hạ lửa vừa và chiên vàng đều hai mặt để cá giòn tan.
Cà pháo muối xổi: Cà pháo rửa sạch, cắt bỏ cuống, thái lát mỏng hoặc bổ đôi rồi thả ngay vào chậu nước đun sôi để nguội pha muối loãng và chút giấm (hoặc chanh). Môi trường axit nhẹ sẽ ức chế enzyme hoạt động, giữ cho miếng cà trắng giòn, đồng thời khử đi vị chát. Ngâm khoảng 15-20 phút rồi vớt ra vắt nhẹ tay cho ráo nước. Pha hỗn hợp nước mắm chua ngọt trộn cà gồm: tỏi, ớt băm nhỏ, đường, nước mắm, nước cốt chanh (tỷ lệ 1:1:1:1). Trộn đều hỗn hợp này với cà, để bên ngoài khoảng một, hai tiếng cho ngấm là ăn được.
Pha mắm tôm chấm thịt: Lấy mắm tôm ra bát nhỏ, thêm đường, vắt chanh và thêm ớt tươi thái lát. Dùng đũa đánh đều tay để mắm tôm bông lên lớp bọt xốp mịn.
