Vợ chồng tôi ngoài 30 tuổi, mới mua được một căn hộ nhỏ và vẫn đang trả nợ ngân hàng. Cả hai đều làm văn phòng, lương mỗi người chỉ nhỉnh hơn 15 triệu đồng một chút.
Mấy tháng gần đây, cứ đến cuối tuần là tôi lại chạy ra bến xe nhận vài thùng thực phẩm bố mẹ gửi từ quê lên. Trong đó có rau, trứng, cá, gà, thịt… Hai vợ chồng tự nấu ăn, chia thành từng hộp để mang đi làm, vừa tiết kiệm vừa yên tâm hơn về chất lượng.
Nếu không có những thùng đồ ấy, mỗi ngày riêng tiền cơm trưa của hai vợ chồng cũng đã mất khoảng 100.000 đồng.
Nhiều người nói mức lương hơn 15 triệu đồng mỗi tháng nên khéo ăn khéo co, tôi thấy đúng là như vậy. Thật ra đây cũng là mức lương gần chạm đỉnh của ngành mà hai vợ chồng đang làm. Nhưng dù khéo co cỡ nào, chỉ cần cộng tiền nhà, tiền trả góp, điện nước, xăng xe, gửi xe, Internet, hiếu hỉ và vài khoản phát sinh, số tiền còn lại chẳng đáng là bao, dù hai vợ chồng mỗi tháng kiếm 30 triệu đồng đã được xem là nhiều khi so với ở quê.
Thế nên điều khiến tôi suy nghĩ là những người trẻ ở thành phố có thu nhập không quá thấp nhưng vẫn phải trông vào quê để cân đối chi tiêu. Không ít đồng nghiệp của tôi cũng sống như vậy. Người thì mỗi tháng nhận gạo từ bố mẹ, người được gửi rau, trứng, thịt, người cuối tuần lại tranh thủ về quê chở cả cốp xe đầy thực phẩm.
Nói vui thì bây giờ người quê đang nuôi người phố. Ngày trước, nhiều người nghĩ con cái lên thành phố học tập, làm việc rồi sẽ có điều kiện gửi tiền về phụ giúp gia đình. Điều đó vẫn đúng với nhiều trường hợp. Nhưng ở chiều ngược lại, không ít bậc cha mẹ đã ngoài 60 tuổi vẫn đều đặn gửi từng mớ rau, con gà, chục trứng cho con vì biết cuộc sống ở đô thị ngày càng đắt đỏ.
Điều trớ trêu là ở quê, giá thực phẩm cũng không còn rẻ như trước. Cuối tháng vừa rồi về thăm nhà, tôi mới thấy bố mẹ cũng than thức ăn, phân bón, chăn nuôi đều tăng giá. Chỉ khác là họ có mảnh vườn, có chuồng gà, có thể tự trồng, tự nuôi được phần nào nên đỡ áp lực hơn người sống giữa thành phố.
Thực phẩm tăng giá chỉ là một phần của câu chuyện. Điều đáng nói hơn là chi phí ăn ngoài đang trở thành gánh nặng với dân văn phòng. Một suất cơm trên dưới 40-50 nghìn đồng không còn bị xem là đắt, mà đã trở thành mặt bằng giá phổ biến ở nhiều khu vực. Nếu muốn ăn sạch hơn, đầy đủ hơn, con số ấy còn cao hơn nữa.
Chính vì vậy, ngày càng nhiều người quay lại với những hộp cơm mang từ nhà. Không phải vì họ quá tiết kiệm, mà vì đó là bài toán tài chính hợp lý. Một hộp cơm tự nấu vừa kiểm soát được chất lượng, vừa giảm đáng kể chi phí mỗi tháng.
Tôi thấy chạnh lòng khi nghĩ rằng có những người trẻ học hành, đi làm, thu nhập hơn chục triệu đồng mỗi tháng mà vẫn phải nhờ những mớ rau, con cá từ quê để cuộc sống bớt chật vật.
Đầu tuần trước, gần công ty tôi xuất hiện một quầy bán bún nước tương. Món này đang là "trend", được nhiều người yêu thích. Món đơn giản nhưng lạ miệng, bao gồm bún rối, rau sống, dưa leo, thịt luộc, nem nướng và nước tương tỏi ớt. Thế nên rất nhiều nhân viên văn phòng mua để ăn sáng.
Năm trước nữa, trong trào lưu "eat clean", tôi lại thấy xuất hiện nhiều quầy bán khoai lang luộc, trứng luộc và sữa hạt, cũng để ăn sáng.
Mỗi lần có bạn bè nước ngoài sang Việt Nam, điều khiến họ ngạc nhiên nhất không phải là cảnh đẹp hay cà phê, mà là chuyện cứ bước ra đầu ngõ, trên đường đi làm là có đồ ăn sáng. Phở, bún bò, hủ tiếu, bánh mì, xôi, bánh cuốn, cháo, bún riêu, mì Quảng, cơm tấm... gần như món gì cũng có.
Ở Hà Nội, một bát phở hay bún ngon khoảng 35-50 nghìn đồng. Vào TP HCM có bánh mì 20 nghìn đồng, cơm tấm 35-50 nghìn đồng, hủ tiếu hay bún bò cũng chỉ vài chục nghìn. Nếu ăn xôi hay combo khoai lang, trứng luộc thì chỉ tốn dưới 20 nghìn đồng.
Vì thế, tôi rất ngạc nhiên khi đọc bài Tôi nấu ăn sáng ở nhà vì bát phở 40 K không tăng giá nhưng bớt xén thịt. Tác giả hoàn toàn có thể gọi thêm một chén thịt tái hoặc dặn riêng với chủ quán cho nhiều thịt.
Riêng tôi, từ chục năm nay luôn ăn sáng gọn gàng, nhẹ nhàng nhất có thể. Thứ nhất là để tránh nặng bụng. Thứ hai ăn sáng để lót dạ vì chỉ làm việc vài tiếng đồng hồ là đã đến giờ ăn trưa. Nếu bạn làm việc nặng nhọc ở công trường, cần sự chắc bụng hơn thì tôi không đề cập đến trường hợp này.
Quay lại chuyện tự nấu ăn sáng ở nhà, nếu tính tiền gas, điện, nước, thời gian đi chợ, sơ chế, nấu nướng rồi dọn dẹp, chưa chắc tự nấu đã tiết kiệm hơn bao nhiêu. Chưa kể muốn ăn đủ món thì trong bếp phải chuẩn bị rất nhiều nguyên liệu, cuối cùng lại dư thừa, dễ bỏ phí.
Ở Việt Nam, buổi sáng chỉ cần xuống dưới nhà hoặc đi vài trăm mét là đã có hàng chục lựa chọn. Hôm nay ăn phở, mai ăn bánh mì, ngày kia đổi sang bún riêu hay xôi, cả tháng cũng chưa chắc ăn hết các món quanh khu mình sống.
Tất nhiên, người ăn kiêng, gia đình có trẻ nhỏ hoặc muốn kiểm soát dinh dưỡng thì tự nấu là lựa chọn hợp lý. Nhưng với đa số người đi làm, sinh viên hay người độc thân, việc cố dậy sớm để nấu một bữa sáng mỗi ngày đôi khi còn tốn công hơn là ra quán.
Đội tuyển bóng đá U17 Việt Nam chúng ta vừa đoạt chức vô địch giải vô địch U17 Đông Nam Á một cách đầy thuyết phục. Trong đó chiến thắng ấn tượng nhất không phải là chiến thắng 3-0 trước U17 Malaysia ở trận chung kết mà là chiến thắng 2-1 trong thế ngược dòng trước U17 Australia ở bán kết.
Ở trận đấu đó trước một đội U17 đến từ nền bóng đá hàng đầu châu lục, vượt trội về thể hình nhưng các cầu thủ trẻ của chúng ta đã thể hiện được đầy đủ phẩm chất của bóng đá hiện đại: Bản lĩnh, tốc độ, kỹ thuật, sức bền và tính kỷ luật. (Tôi không biết đội U17 Australia có phải là thành phần tốt nhất của họ hay không nhưng những gì mà các cầu thủ trẻ của chúng ta thể hiện trước những đối thủ cùng lứa nhưng cao to hơn là đáng tự hào).
Sau trận đấu đó và đặc biệt là sau chức vô địch có rất nhiều lời khen ngợi dành cho các cầu thủ trẻ đến từ người hâm mộ, từ truyền thông và cả những người làm chuyên môn bóng đá. Và bắt đầu có những giấc mơ và sự kỳ vọng về một vị thế mới của bóng đá Việt Nam bắt đầu từ lứa cầu thủ này.
Âu đó cũng là sự bình thường khi sự khát vọng vươn tầm châu lục (xa hơn nữa là thế giới) luôn cháy bỏng trong tim của mỗi người Việt Nam yêu bóng đá.
Tuy nhiên sự kỳ vọng là một chuyện, còn việc liệu đội tuyển Việt Nam trong tương lai mà nền móng là những cầu thủ các lứa U tài năng hôm nay có được nâng tầm hay không lại là một câu chuyện khác rất dài.
Chúng ta đều biết rằng trong thể thao nói chung và bóng đá nói riêng các vận động viên đều có một cái ngưỡng (hay nói cách khác là trần) nhất định. Điều này phụ thuộc rất nhiều vào vấn đề nhân chủng học.
Người Việt chúng ta thường có tầm vóc nhỏ bé. Vì vậy khi đến tuổi trưởng thành thường thua thiệt hơn về thể hình và thể lực. Điều đó ảnh hưởng rất lớn đến ngưỡng phát triển của các vận động viên thể thao chuyên nghiệp, trong đó có cầu thủ bóng đá.
Nói một cách ví von các lứa U trong bóng đá cũng giống như măng ở những giống cây có đốt. Có thể ở trạng thái măng thì mỗi loại không có nhiều khác biệt. Nhưng khi trưởng thành thì sự chênh lệch về hình hài kích thước mới được bộc lộ rõ nét (Ví dụ như tre thì to cao hơn tầm vông chẳng hạn).
Một minh chứng khá rõ là cách đây hơn chục năm, đội tuyển U19 Việt Nam mà nòng cốt là các cầu thủ lứa một của học viện Hoàng Anh Gia Lai - Arsenal JMG với những cái tên như Công Phượng, Xuân Trường, Tuấn Anh, Đông Triều... cũng gây được tiếng vang lớn trên đấu trường Châu Á.
Và tất nhiên là người ta cũng kỳ vọng rất nhiều từ lứa cầu thủ này sẽ là cơ sở để xây dựng một đội tuyển Việt Nam thành đội mạnh tiệm cận trình độ các đội mạnh ở châu lục.
Có người còn mạnh miệng tuyên bố sẽ hiện thực hóa giấc mơ dự World Cup với lứa cầu thủ này. Kết quả sau đó thì như chúng ta đều đã thấy. Với lứa cầu thủ này thì đội tuyển Việt Nam của chúng ta cũng chỉ tạo được chút vị thế trong khu vực Đông Nam Á mà nhiều người hay nói vui là cái ao làng.
Một vài cầu thủ trong lứa này cũng được tạo điều kiện ra nước ngoài thi đấu (ở một số giải đấu và những câu lạc bộ trung bình) nhưng sự hạn chế về thể hình, thể lực nên họ cũng không tạo được dấu ấn nào đáng kể và cũng không giúp ích gì được cho việc nâng tầm đội tuyển.
Vì vậy, đối với những thành tích mà các lứa U hôm nay đạt được thì chúng ta hãy cứ vui cái đã, còn kỳ vọng vào một đội tuyển bóng đá quốc gia được nâng cấp trong tương lai gần thiết nghĩ cũng cần phải cân nhắc nhiều.
Nếu những cầu thủ trẻ hôm nay khi đến tuổi trưởng thành mà không thể đủ trình độ để ra nước ngoài thi đấu ở những giải đấu có chất lượng và sự cạnh tranh khốc liệt hơn V-League thì thật khó lòng xây dựng một đội tuyển có đẳng cấp châu lục.
Vì như tục ngữ Việt Nam ta có câu "có bột mới gột nên hồ". Tất nhiên tôi tin rằng các nhà quản lý và chuyên môn của bóng đá Việt Nam họ cũng nhìn ra vấn đề và chắc chắn họ cũng có chiến lược để giúp cho các cầu thủ trẻ được phát triển toàn diện, vượt qua được rào cản về nhân chủng học để tiệm cận được trình độ các cầu thủ đến từ những nền bóng đá phát triển ở châu lục cũng như thế giới.
Ở khía cạnh này Nhật Bản là một hình mẫu rất đáng được tham khảo và học hỏi.
Có một thời gian dài, gia đình tôi sống trong một căn nhà nằm sâu trong ngách ở nội thành Sài Gòn. Trên giấy tờ, đó là nhà mặt đất, là "đất cắm dùi" giữa thành phố. Nhưng cuộc sống thực tế lại khác xa những gì người ta thường hình dung về giá trị của một căn nhà phố.
Con hẻm nơi tôi ở chật đến mức hai chiếc xe máy tránh nhau cũng khó khăn. Cả ngày hiếm khi nhìn thấy ánh nắng mặt trời vì nhà cửa san sát. Mỗi lần nghe tin cháy nổ ở đâu đó, tôi lại bất an. Chỉ cần nghĩ đến cảnh xe cứu hỏa khó tiếp cận những con ngõ nhỏ là đã thấy lo lắng.
Nhiều năm sống trong môi trường ấy khiến tôi nhận ra rằng sở hữu nhà mặt đất không đồng nghĩa với chất lượng cuộc sống tốt. Hai năm trước, tôi quyết định bán căn nhà đó với giá 5 tỷ, bù thêm 1,5 tỷ để chuyển sang sống trong một căn hộ chung cư 90 m2 trong một khu đô thị ở vùng ven. Có người chê tôi "đổi vàng lấy đồng". Nhưng đến giờ, đó là một trong những quyết định đúng đắn nhất của gia đình tôi.
Cuộc sống của gia đình tôi thay đổi gần như hoàn toàn. Con tôi có khuôn viên để chạy nhảy, vui chơi. Cả nhà có thể xuống siêu thị ngay dưới chân tòa nhà khi cần mua sắm. Khu vực sinh hoạt chung sạch sẽ, an ninh được kiểm soát 24/7. Tôi có chỗ tập thể dục, có không gian đi bộ sau giờ làm việc. Quan trọng nhất là cảm giác an toàn và thoải mái khi trở về nhà mỗi ngày.
Từ trải nghiệm của bản thân, tôi cho rằng cuộc tranh luận giữa nhà phố và chung cư đôi khi đang đi chệch vấn đề. Bản chất không phải nhà đất hay căn hộ tốt hơn? Điều quan trọng là bất động sản đó có thực sự phục vụ cuộc sống của mình hay không?
>> Căn hộ 1,9 tỷ đồng tăng lên gần 4 tỷ vì tôi chờ đủ tiền mới mua
Một căn nhà mặt đất nghe có vẻ giá trị, nhưng nếu nằm sâu trong hẻm nhỏ, giao thông bất tiện, môi trường sống ngột ngạt, thanh khoản kém thì giá trị sử dụng thực tế lại không cao như nhiều người nghĩ. Với số tiền khoảng 5-7 tỷ đồng hiện nay, mua một căn nhà trong hẻm sâu ở nội thành TP HCM theo tôi là một sự đánh đổi cần cân nhắc. Người mua có thể sở hữu đất ở trung tâm, nhưng đổi lại là những con đường chật hẹp, xe hơi không vào được, nỗi lo phòng cháy chữa cháy thường trực và nhiều bất tiện trong sinh hoạt hàng ngày.
Chưa kể, chất lượng sống trong những khu dân cư cũ phụ thuộc rất nhiều vào hàng xóm. Chỉ cần gặp những hộ thường xuyên hát karaoke loa kéo hoặc thiếu ý thức trong sinh hoạt là sự căng thẳng có thể kéo dài quanh năm.
Trong khi đó, nhiều khu đô thị mới ở vùng ven được quy hoạch bài bản hơn rất nhiều. Hạ tầng nội khu đầy đủ, mật độ cây xanh cao, tiện ích phục vụ cư dân đa dạng. Dù phải chấp nhận quãng đường đi làm xa hơn một chút, nhưng đổi lại là môi trường sống dễ chịu hơn cho cả gia đình.
Nhiều người vẫn cho rằng nhà đất luôn giữ giá tốt hơn chung cư. Điều đó không sai trong nhiều trường hợp. Nhưng giá trị đầu tư và giá trị sử dụng không phải lúc nào cũng giống nhau. Thực tế, không ít căn nhà trong hẻm sâu hiện nay thanh khoản khá chậm. Chủ nhà muốn bán để đổi nơi ở tốt hơn nhưng tìm khách nhiều tháng, thậm chí cả năm vẫn chưa giao dịch được. Ngược lại, những căn hộ nằm trong các khu đô thị có kết nối hạ tầng tốt, gần các tuyến vành đai hoặc metro lại thu hút lượng lớn người mua ở thực.
Nếu tôi chọn lại giữa một căn nhà cũ trong hẻm tối tăm và một căn hộ tiện nghi ở khu đô thị vùng ven được quy hoạch tốt, tôi sẽ không ngần ngại chọn phương án thứ hai. Bởi sau cùng, nhà không chỉ là tài sản để tích lũy. Nhà còn là nơi để sống, để nghỉ ngơi và tái tạo năng lượng sau mỗi ngày làm việc. Với tôi, đó mới là giá trị quan trọng nhất.
