Trải qua hàng trăm năm cùng chiến tranh, thiên tai và nhiều trận động đất lớn, Tử Cấm Thành vẫn đứng vững gần như nguyên vẹn giữa lòng Bắc Kinh. Ít ai ngờ rằng, phía dưới những viên gạch cổ kính ấy lại ẩn giấu một bí mật xây dựng vượt xa trí tưởng tượng của hậu thế.
Một trận động đất kinh hoàng từng vô tình hé lộ bí mật đặc biệt nằm sâu dưới nền Tử Cấm Thành-công trình quyền lực bậc nhất của các triều đại phong kiến Trung Quốc.
Những phát hiện sau đó không chỉ khiến giới khảo cổ bất ngờ, mà còn cho thấy trình độ xây dựng vượt xa thời đại của người xưa cách đây hơn 600 năm.
Rạng sáng 28/7/1976, trận động đất mạnh 7,6 độ richter xảy ra gần thành phố Đường Sơn (tỉnh Hà Bắc), cách Bắc Kinh khoảng 180 km. Đây được xem là một trong những thảm họa động đất nghiêm trọng nhất thế kỷ 20 tại Trung Quốc, khiến hơn 240.000 người thiệt mạng.
Dù nằm khá xa tâm chấn, Bắc Kinh vẫn chịu rung lắc dữ dội và nhiều công trình bị ảnh hưởng, trong đó có Tử Cấm Thành. Ngay sau trận động đất, các chuyên gia bảo tồn đã tiến hành kiểm tra toàn diện quần thể kiến trúc cổ này.
Chính trong quá trình khảo sát những vết nứt xuất hiện sau động đất, các chuyên gia đã phát hiện một “bí mật” nằm dưới nền móng Tử Cấm Thành-yếu tố được cho là giúp công trình đồ sộ này đứng vững suốt hàng trăm năm trước thiên tai và biến động lịch sử.
Đặc biệt trong quá trình khảo sát điện Thái Hòa nơi từng diễn ra các nghi lễ quan trọng của triều đình phong kiến đội ngũ kỹ thuật phát hiện một số viên gạch nền xuất hiện vết nứt nhẹ. Tuy nhiên, điều gây kinh ngạc lại nằm bên dưới lớp gạch ấy.
Khi bóc tách nền để kiểm tra kết cấu, các chuyên gia phát hiện dưới mặt đất tồn tại tới 15 lớp nền gạch được xếp chồng xen kẽ với nhau. Mỗi lớp dày khoảng 12cm, tạo nên tổng độ sâu gần 1,8m một cấu trúc hiếm thấy trong các công trình cổ đại Trung Quốc.
Đáng chú ý, toàn bộ hệ thống này không sử dụng xi măng hay chất kết dính hiện đại. Thay vào đó, các nghệ nhân xưa dùng cát sạch và đất sét nén để liên kết các lớp nền. Những viên gạch được sắp xếp lệch nhau có chủ đích nhằm phân tán áp lực và giảm tác động của rung chấn, tương tự nguyên lý chống động đất trong kiến trúc hiện đại.
Đáng chú ý, các chuyên gia từ Viện Nghiên cứu kiến trúc cổ Trung Quốc và Bảo tàng Cố Cung Bắc Kinh đánh giá đây là một phát hiện cực kỳ quan trọng, bởi trước đó chưa từng có bằng chứng cho thấy các cung điện thời phong kiến được xây dựng với hệ nền nhiều tầng quy mô như vậy.
Giáo sư Chu Chấn, chuyên gia kiến trúc cổ thuộc Đại học Thanh Hoa, nhận định cấu trúc nền của điện Thái Hòa hoạt động như một “hệ thống giảm chấn cơ học” hoàn chỉnh. Dù không có công nghệ hiện đại, người xưa vẫn tạo ra hiệu quả chống rung tương đương nhiều công trình bê tông cốt thép ngày nay.
Không chỉ mang giá trị kỹ thuật, phát hiện này còn chứa đựng nhiều ý nghĩa văn hóa và triết lý phương Đông.
Trong quan niệm cổ đại, số 15 mang tính biểu tượng đặc biệt, đại diện cho sự cân bằng và ổn định. Việc xây dựng nền sâu với 15 lớp gạch được cho là nhằm củng cố quyền lực vương triều, giữ vững “long mạch” và bảo vệ khí thiêng của hoàng cung.
Hơn 600 năm trôi qua, bí mật nằm dưới nền Tử Cấm Thành mới vô tình được hé lộ chỉ sau vài vết nứt nhỏ do động đất để lại. Và cho đến nay, công trình này vẫn tiếp tục khiến hậu thế kinh ngạc bởi trí tuệ và kỹ thuật xây dựng vượt thời đại của người xưa.
Tử Cấm Thành từng là nơi sinh sống và thiết triều của nhiều đời hoàng đế Trung Quốc, vì vậy mọi công trình bên trong đều được xây dựng với yêu cầu gần như tuyệt đối về độ an toàn và kiên cố. Điện Thái Hòa trung tâm quyền lực của hoàng cung càng được bảo vệ nghiêm ngặt hơn bất kỳ nơi nào khác.
Đây là nơi diễn ra những nghi lễ quan trọng bậc nhất triều đình như lễ đăng cơ, đại hôn, yến tiệc hay các buổi thiết triều lớn.
Chính vì thế, những người xây dựng phải đảm bảo công trình đạt mức phòng vệ tối đa, gần như “bất khả xâm phạm”.
Không chỉ có lính canh túc trực nghiêm ngặt, toàn bộ khu vực quanh điện còn được thiết kế với tường cao bao bọc và nền móng cực kỳ vững chắc. Mọi chi tiết đều nhằm ngăn chặn nguy cơ đột nhập, từ trên cao cho tới dưới lòng đất, để bảo vệ tuyệt đối cho hoàng đế và hoàng gia.
Ngày 19-4, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh đã quán triệt Nghị quyết và Chương trình hành động của Đoàn thực hiện nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV. Gần 157.000 cán bộ Đoàn các cấp tham dự tại các điểm cầu trực tuyến.
Chương trình hành động của Đoàn xác định 7 chương trình, 105 nhóm nội dung, giải pháp và 16 chỉ tiêu, bám sát và cụ thể hóa quan điểm, chủ trương, tầm nhìn của Đại hội Đảng đã xác định.
Trong đó, các cấp bộ Đoàn trong cả nước tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, lòng yêu nước, khát vọng cống hiến cho thanh thiếu nhi.
Đoàn Thanh niên xác định học tập nghị quyết gắn với kiểm tra, đánh giá trên nền tảng số, phát triển công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) và nền tảng số phục vụ công tác tuyên truyền, giáo dục đoàn viên, thanh niên.
Các nội dung lớn Đoàn Thanh niên cả nước thực hiện ngay sau đại hội này là phát huy vai trò tiên phong của thanh niên trong khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, khởi nghiệp, lập nghiệp và phát triển nguồn nhân lực trẻ.
Đoàn huy động thanh niên tham gia phát triển xã hội bền vững, bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu, tình nguyện vì cuộc sống cộng đồng.
Tổ chức đoàn tiếp tục nâng cao nhận thức, trách nhiệm của thanh thiếu niên trong nhiệm vụ bảo đảm quốc phòng, an ninh, chăm lo, giáo dục, bồi dưỡng và bảo vệ trẻ em, nâng cao hiệu quả công tác quốc tế thanh niên, chủ động hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng.
Anh Nguyễn Minh Triết - Bí thư thường trực Trung ương Đoàn, Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam - cho hay trước yêu cầu mới của sự nghiệp cách mạng, những vận hội và thách thức mới, tổ chức Đoàn và tuổi trẻ Việt Nam càng phải nhận thức sâu sắc hơn trách nhiệm của mình đối với Đảng, với Tổ quốc và Nhân dân.
"Việc học tập, quán triệt sâu sắc Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng là cơ sở quan trọng để mỗi cán bộ Đoàn, mỗi tổ chức Đoàn tiếp tục củng cố bản lĩnh chính trị, nâng cao chất lượng tham mưu, tổ chức thực hiện hiệu quả hơn các nhiệm vụ được giao, góp phần đưa Nghị quyết của Đảng sớm đi vào cuộc sống bằng những hành động thiết thực của tuổi trẻ" - anh Triết nhấn mạnh.
Theo anh Bùi Quang Huy - Bí thư Thứ nhất Trung ương Đoàn - học tập, quán triệt nghị quyết lần này không chỉ là yêu cầu nhiệm vụ trước mắt, mà còn là bước chuẩn bị để tổ chức Đoàn và tuổi trẻ cả nước đảm nhận trách nhiệm của mình trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.
Anh Huy cho rằng trong thời đại hiện nay, sức mạnh của quốc gia được đo bằng năng lực sáng tạo, trình độ khoa học - công nghệ, chất lượng nguồn nhân lực và khả năng thích ứng trước những biến động lớn của thế giới.
Trong bối cảnh đó, đổi mới sáng tạo không còn là việc riêng của một số lĩnh vực, mà phải trở thành tinh thần phát triển chung của đất nước, của từng ngành, từng địa phương, từng cơ quan, đơn vị và của mỗi người dân, nhất là thế hệ trẻ.
"Anh Huy yêu cầu ngay sau hội nghị, mỗi cán bộ Đoàn, nhất là cán bộ chủ chốt, phải bắt đầu từ chính mình: học kỹ hơn, nghĩ sâu hơn, làm quyết liệt hơn, nói đi đôi với làm, lấy hiệu quả thực tế làm thước đo uy tín và trách nhiệm" - anh Huy nói.
Ngày 8-5, lễ tổng kết và trao giải cuộc thi Viết thư quốc tế UPU lần thứ 55 diễn ra tại Hà Nội. Năm nay cuộc thi mang chủ đề: “Hãy viết thư cho một người bạn, giải thích vì sao sự kết nối giữa người với người lại cần thiết trong thế giới số”.
Phát biểu tại lễ trao giải, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long đánh giá cao sự nhạy bén và tư duy sáng tạo của thế hệ công dân số trẻ tuổi, các em biết cách làm chủ công nghệ nhưng vẫn giữ được sự đồng cảm sâu sắc.
Thông qua hơn 1,3 triệu lá thư, các em học sinh đã gửi gắm thông điệp tình yêu thương và sự kết nối trực tiếp giữa người với người là điều mà trí tuệ nhân tạo không bao giờ có thể thay thế. Công nghệ chỉ là công cụ phục vụ đời sống, trong khi sự thấu hiểu và lòng tử tế mới là nền tảng cốt lõi để xây dựng một xã hội bền vững.
Điểm đáng chú ý của mùa thi năm nay là cách học sinh nhìn về khái niệm “kết nối” trong thời đại công nghệ.
Nếu trước đây “người bạn” thường gắn với bạn bè, thầy cô hay người thân, thì nay nhiều bài viết mở rộng đối tượng đến trợ lý ảo, robot, nhân vật hoạt hình hay các chuyên gia công nghệ.
Qua từng lá thư, học sinh thể hiện góc nhìn đa dạng về trí tuệ nhân tạo, mạng xã hội và đời sống số. Tuy nhiên phía sau những câu chuyện công nghệ, điều các em hướng tới vẫn là nhu cầu được lắng nghe, chia sẻ và đồng cảm giữa con người với nhau.
Giải nhất cuộc thi năm nay thuộc về em Trần Chí Cường, học sinh lớp 9D Trường THCS Bình Hàn, Hải Phòng.
Bức thư của Cường gây ấn tượng với ban giám khảo khi xây dựng cuộc trò chuyện giữa hai robot: Buddy - hỗ trợ trẻ tự kỷ và Jibo - chăm sóc người cao tuổi. Trong bối cảnh con người ngày càng bận rộn, ít có thời gian dành cho gia đình, những robot này dần trở thành người bạn quen thuộc của nhiều người.
Điều đặc biệt là qua quá trình đồng hành với con người, các robot không chỉ thực hiện chức năng hỗ trợ, mà còn dần học cách “thấu cảm” với cảm xúc của họ. Từ câu chuyện ấy, nam sinh Hải Phòng gửi gắm thông điệp: công nghệ không thể thay thế tình cảm và sự kết nối giữa con người với con người.
“Phía sau mỗi màn hình luôn là một con người cần được lắng nghe và thấu hiểu” - thông điệp trong bài viết được ban giám khảo đánh giá có tính thời sự, giàu cảm xúc và chạm đến vấn đề của xã hội hiện đại.
Bài dự thi của Trần Chí Cường hiện đã được dịch sang tiếng Pháp để gửi tham dự vòng thi quốc tế của Liên minh Bưu chính thế giới (UPU).
Ngoài giải nhất, ban tổ chức còn trao 3 giải nhì, 5 giải ba, 30 giải khuyến khích cùng nhiều giải thưởng khác như “Cây bút triển vọng”, “Khơi nguồn ý tưởng” và giải tập thể.
Năm nay một số mức giải thưởng cũng được điều chỉnh tăng so với các năm trước. Đặc biệt, học sinh đoạt giải nhất, nhì, ba cấp quốc gia sẽ được trao bằng khen và huy hiệu “Tuổi trẻ sáng tạo” của Trung ương Đoàn.
Theo ban tổ chức, với thành tích nổi bật của học sinh Việt Nam ở các mùa thi trước, bài dự thi năm nay được kỳ vọng tiếp tục ghi dấu ấn tại đấu trường quốc tế, qua đó lan tỏa tiếng nói của thanh thiếu niên Việt Nam về một thế giới số nhân văn và giàu kết nối hơn.
Tại các bưu cục trên khắp nước Mỹ, hàng ngày có nhiều túi đồ thuộc các nền tảng cho thuê quần áo như Nuuly, Rent the Runway hay Fashion Pass được gửi đến nhà người dùng. Trong đó, Nuuly có gần nửa triệu người dùng thường xuyên.
Sarah Lewis, 25 tuổi, nhân viên quảng cáo tại New York, cho biết mỗi lần đi trả túi đồ thuê, cô thường gặp những người mang chiếc túi tương tự."Cảm giác này vừa giống như gia nhập một hội chị em bí mật, vừa xen lẫn sự kỳ lạ khi nhận ra cô gái cùng tòa nhà có thể đang mặc chiếc váy tôi vừa trả tuần trước", cô nói.
Ra mắt năm 2019, Nuuly là đại diện tiêu biểu cho làn sóng dịch vụ cho thuê quần áo đang định hình lại thói quen tiêu dùng của phụ nữ trẻ Mỹ. Với 98 USD mỗi tháng, khách hàng được thuê 6 món đồ và không bị phạt tiền nếu làm bẩn, rách hay trả muộn. Mô hình này ra đời cùng sự bùng nổ của nền kinh tế chia sẻ (gig economy).
Giám đốc điều hành tiếp thị công ty mẹ của URBN (công ty mẹ của Nuuly), Kim Gallagher, cho biết mô hình này giải quyết tâm lý của giới trẻ khi không muốn mặc lại một bộ đồ đã đăng trên mạng xã hội.
Bên cạnh yếu tố tâm lý, tính kinh tế và tiện lợi là lý do giữ chân người dùng. Megan Murphy, 29 tuổi, ở Washington D.C., kể cô thuê đồ từ khi ra trường để có trang phục công sở mà không bị áp lực tài chính. Hiện mang thai tháng cuối, dịch vụ này giúp cô có quần áo phù hợp với cơ thể thay đổi liên tục.
Trong mùa cưới hay mùa lễ hội, việc thuê đồ cũng giúp phụ nữ giải quyết bài toán trang phục. Laura Taylor, 29 tuổi, cho biết cô từng thuê mẫu váy cưới màu xanh tay dài mà hàng chục nghìn người đã mặc. Cô không bận tâm nếu bị nhận ra đang dùng đồ thuê, vì việc này giúp tránh lãng phí. "Tôi có chiếc quần jeans 150 USD không còn mặc vừa chỉ sau vài năm. Cảm giác lãng phí phiền lòng hơn số tiền trả hàng tháng cho dịch vụ", cô nói.
Tuy nhiên, việc đi thuê khiến tủ quần áo của nhiều phụ nữ trống rỗng. Nhà báo Annie Joy Williams từng chi khoảng 8.000 USD cho Nuuly trong 7 năm, nhưng tủ đồ hiện chỉ còn vài món cơ bản. Laura Taylor cũng chia sẻ cảm giác hụt hẫng khi nhận ra bản thân "không sở hữu thứ gì".
Theo các chuyên gia, thực trạng này phản ánh tâm lý ngại sở hữu tài sản của Gen Z và Millennials. Giống như việc nghe nhạc hay qua Spotify hay xem phim trên Amazon Prime thay vì mua đĩa, giới trẻ chọn tiêu thụ thời trang mà không cần sở hữu, tương tự cách họ liên tục nhảy việc hay ngần ngại mua nhà.
Dù vậy, dịch vụ thuê quần áo cũng đang đối mặt với chỉ trích về môi trường. Một nghiên cứu năm 2021 trên Environmental Research Letters cho thấy vòng đời của một chiếc quần jeans đi thuê tạo ra lượng khí thải cao nhất. Việc luân chuyển nửa triệu gói hàng mỗi tháng làm tăng quá trình vận chuyển so với mua sắm thông thường.
Chuyên gia sản xuất Sheridan Mark cho biết việc không phải đền bù hỏng hóc tạo tâm lý "dùng một lần", khiến người thuê thiếu ý thức giữ gìn trang phục. Trong 30 người đi thuê được khảo sát tại Mỹ, chỉ có 2 người cho biết họ quan tâm đến yếu tố môi trường.
Nhà tạo mẫu Heather Hurst nhận định, việc từ chối sở hữu khiến nhiều phụ nữ đánh mất cơ hội định hình phong cách cá nhân, do không đầu tư vào những thiết kế có giá trị lâu dài.
