Dựa vào dữ liệu do Bộ GD-ĐT cung cấp, Báo Thanh Niên phân tích nguồn tuyển thực tế dựa trên số lượng thí sinh (TS) để dự báo điểm chuẩn. Dựa vào các nhóm yêu cầu đầu vào khác nhau của các cơ sở giáo dục ĐH (sau đây gọi chung là các trường), chúng tôi chia dữ liệu thành các nhóm tổ hợp tuyển sinh tương ứng với các khối thi truyền thống: khối A, khối B, khối C, khối D.
Theo quy định của Bộ GD-ĐT, TS chỉ chọn ngành, các trường sẽ lấy điểm tổ hợp cao nhất trong các tổ hợp của ngành để xét tuyển. Phần lớn TS dự thi 4 môn để được xét tốt nghiệp THPT (trừ TS tự do vì các em chỉ cần thi 3 môn để lấy điểm xét tuyển ĐH), trong đó có 2 môn bắt buộc là văn và toán. Trong khi đó, Bộ GD-ĐT yêu cầu thành phần môn tạo nên tổ hợp phải có văn hoặc toán, nên mỗi em có thể được xét đồng thời nhiều tổ hợp. Vì vậy, chúng tôi phân tích dữ liệu của nhóm tổ hợp này bằng hàm max (tổ hợp có điểm cao nhất của mỗi TS). Việc lấy mức điểm cao nhất phản ánh chính xác năng lực cạnh tranh thực tế của TS khi nộp hồ sơ.
Nhóm tổ hợp A00, A01, D07 tập trung nguồn tuyển chủ yếu cho khối ngành kỹ thuật (và cả công nghệ, kinh tế). So sánh với dữ liệu năm 2025, nhận thấy điểm chuẩn năm nay dự báo có sự biến động tùy theo từng dải điểm (phân khúc điểm). Với dải điểm từ 25 đến 30 (thường là khung điểm chuẩn của nhóm ngành tốp 1 ở trường tốp 1), lượng TS đạt các mức điểm trong phân khúc này năm 2026 lao dốc rất mạnh (giảm từ 16 - 45%). Mốc từ 27 điểm trở lên giảm từ 7.719 xuống 4.607 em; mốc từ 25 điểm trở lên giảm từ 27.546 xuống 23.069 em. Nguồn tuyển thiếu hụt nghiêm trọng khiến điểm chuẩn dự báo giảm mạnh từ 0,5 đến 1 điểm.
Với dải điểm từ 23 đến 25 (nhóm ngành tốp 2 của trường tốp 1), nguồn tuyển ổn định, đồ thị biểu diễn nguồn tuyển gần như đi ngang. Dù mốc từ 24 điểm trở lên năm nay giảm nhẹ (6%) nhưng từ mốc 23 điểm trở lên cả 2 năm gần như bằng nhau tuyệt đối (hơn 60.800 em). Vì vậy, nhóm trường tốp 2 sẽ có mức điểm chuẩn giảm nhẹ hoặc đi ngang (có thể giảm khoảng 0,25 điểm).
Với các trường tốp giữa (từ 20 đến 23 điểm), lượng TS trượt khỏi mốc điểm cao rơi xuống vùng này, nguồn tuyển ở đây phình to ra (tăng 2 - 3%). Cụ thể, lượng TS dồn ở khúc 20 - 22 điểm năm nay đông hơn năm ngoái khoảng vài nghìn em. Sự dồn ứ này khiến độ cạnh tranh tăng lên, dự báo điểm chuẩn tăng nhẹ (từ 0,25 đến 0,5 điểm).
Với trường tốp dưới (dưới 20 điểm), tổng lượng TS đạt mức điểm trung bình giảm đều (4 - 8%), thấp hơn năm ngoái (mốc từ 15 điểm trở lên giảm gần 23.000 em). Do đó, điểm chuẩn dự báo sẽ hạ nhẹ (từ 0,25 đến 0,5 điểm) để đảm bảo tuyển đủ chỉ tiêu.
Cả 3 môn thi cấu thành nên tổ hợp D01 là toán, văn, tiếng Anh đều có phổ điểm biến động so với năm 2025. Trong đó, phổ điểm môn văn sụt giảm diện rộng so với 2025. Tỷ lệ TS đạt từ 7 điểm trở lên giảm từ hơn 59% xuống chỉ còn 44%, điểm trung bình từ 7 rơi xuống 6,5. Sự sụt giảm của một môn thi tự luận bắt buộc sẽ kéo theo toàn bộ mặt bằng điểm của tổ hợp D01 dịch chuyển xuống mức thấp hơn. Môn tiếng Anh tuy phổ điểm thấp hơn hẳn năm ngoái nhưng ở phân khúc điểm cao (từ 7 trở lên) số TS bằng tương đương năm ngoái. Dù vậy, phổ điểm môn toán tốt hơn năm ngoái đã kéo phổ điểm chung của tổ hợp lên.
Nếu so sánh trong nội vi tổ hợp D01 trong 3 năm (2024, 2025, 2026) chúng tôi nhận thấy phổ điểm năm nay tương đương 2025, thậm chí nguồn tuyển còn tăng ở mốc từ 19 điểm trở lên (tăng 6%). Điều đáng nói, càng lên mốc điểm cao, nguồn tuyển càng tăng. Mốc 21,5 điểm, nguồn tuyển tăng 30%. Mốc 24 điểm, là mức điểm chuẩn thông thường của các ngành tốp trên, nguồn tuyển tăng 69%. Mốc 25 điểm, nguồn tuyển tăng 88%. Do đó, với những trường hoặc ngành tốp trên mà nguồn tuyển chủ yếu là TS dùng tổ hợp D01, điểm chuẩn dự báo sẽ tăng mạnh.
Nếu mở rộng nguồn tuyển sang các tổ hợp A00, A01 (do những trường xét chủ yếu tổ hợp D01 thường mở rộng nguồn tuyển sang 2 tổ hợp này) chúng tôi nhận thấy ở mức điểm thấp TS D01 có nhiều lợi thế. Chẳng hạn, ở mức từ 17,5 đến 21 điểm, nếu các trường cùng xét 3 tổ hợp này không đặt điểm chênh thì danh sách trúng tuyển sẽ bị TS D01 "tràn" vào. Nếu lấy điểm của tổ hợp A00 làm gốc, ở mức 17,5 điểm, D01 có điểm chênh lên 3,25; ở mốc 20 điểm, A01 có nguồn tuyển ngang mốc 21,5 điểm của D01 (chênh 1,5 điểm); mốc 21 mức chênh giảm xuống còn 1 điểm.
Từ mốc 24 điểm, TS D01 bắt đầu "thiệt" so với TS tổ hợp A00. Ở mốc này, A00 có nguồn tuyển tương đương D01 mức điểm 23,75. Lên 25 điểm, mức chênh là 0,5; mốc 26 mức chênh 0,75; mốc 27 là 1 (phần "thiệt" là TS sử dụng tổ hợp D01). Do đó, nếu lấy điểm chuẩn ở mức 25 mà không đặt điểm chênh cho giữa tổ hợp A00 với D01, TS trúng tuyển bằng tổ hợp A00 chiếm đa số.
Phân tích dữ liệu điểm thi 3 năm nay của tổ hợp C00, chúng tôi nhận thấy có sự sụt giảm nguồn tuyển cực kỳ rõ rệt trong năm 2026. Đường lũy kế biểu diễn số lượng TS năm 2026 nằm thấp hơn một khoảng rất xa so với năm 2025 trên toàn bộ dải điểm từ 15 đến 29. Ở mọi mốc xét tuyển, số lượng TS cạnh tranh đều vơi đi đáng kể (giảm hàng chục ngàn đến hàng trăm ngàn TS tùy theo từng dải điểm).
Với những trường tốp đầu (điểm chuẩn từ 26 trở lên), điểm chuẩn sẽ giảm rất mạnh, do nguồn tuyển năm nay giảm mạnh, chỉ còn 11% so với năm ngoái. Các mốc điểm thấp hơn, tỷ lệ giảm của nguồn tuyển "đỡ" hơn nhưng vẫn ở mức chênh nhau hàng trăm ngàn TS. Chẳng hạn, ở mốc 24 điểm, nguồn tuyển năm nay chỉ bằng 24% của năm ngoái.
Những năm trước, điểm chuẩn nhiều ngành lấy tổ hợp C00 lên đến 27 - 29 điểm, nhưng năm nay nhiều khả năng không còn ngành nào có mức điểm chuẩn này. Cụ thể, ở mốc 27 điểm, năm ngoái cả nước có 9.243 TS đạt thì năm nay chỉ có 534 em; mốc 28 năm ngoái có 2.380 em đạt thì năm nay chỉ vỏn vẹn 44 em.
Với các trường tốp giữa và dưới, điểm chuẩn có thể giảm sâu lên đến 3 - 4 điểm nếu nguồn tuyển chủ yếu phụ thuộc vào TS C00. Dữ liệu cho thấy nguồn tuyển mốc 22 điểm năm ngoái tương đương nguồn tuyển 18,25 của năm nay.
Trái ngược với C00, phân tích dữ liệu tổ hợp B00 qua 3 năm cho thấy phổ điểm năm nay có phần nhỉnh hơn so với năm 2025. Ở phân khúc điểm từ trung bình đến khá - giỏi (từ mốc 15 đến 24,5), đường lũy kế biểu diễn nguồn tuyển năm 2026 luôn nằm cao hơn một chút so với năm 2025. Ở mốc 20 điểm, nguồn tuyển năm nay cao hơn năm ngoái 20%. Từ mốc 23 đến mốc 26 điểm, nguồn tuyển năm nay cao hơn năm ngoái trên dưới 30%.
Với khung 27 - 28 điểm (ngành y khoa các trường tốp trên thường có mức điểm chuẩn trong khung này), nguồn tuyển năm nay cao hơn năm ngoái từ 44 - 95%. Cụ thể, mốc 28 điểm năm ngoái cả nước chỉ có 311 em đạt được thì năm nay có 605 em. Xét nguồn tuyển tương đương nhau thì mốc 28,5 điểm năm nay bằng 28 điểm năm ngoái. Con số này cho thấy nhiều khả năng điểm chuẩn ngành y khoa cao nhất có thể lên đến 28 - 28,5 điểm, thậm chí nhiều hơn do các trường y dược ngày càng đẩy mạnh xu hướng tuyển thẳng.
Tin Gốc: Thanh Niên
