Sau cuộc tấn công này, giao thông đã bị tạm ngừng trên đường vành đai Moscow phía đông nam, dọc theo một số đoạn đường cao tốc Novorizhanskoye, trên các đường Verkhnie Polya và Kapotnya; trong khi đường Chaginskaya bị đóng cửa hoàn toàn. Hạn chế tạm thời cũng được áp đặt tại các sân bay của Moscow.
Tại vùng Moscow, 17 người, trong đó có 2 trẻ em, đã bị thương. Nhiều tòa nhà cũng bị hư hại: tại Zhukovsky, một UAV đã đâm vào một tòa nhà chung cư trên đường Gagarin, và tại làng Stepanovo ở Elektrostal, mảnh vỡ UAV đã làm hư hại mái nhà của một hộ dân. Thiệt hại tương tự cũng được báo cáo ở một số khu vực khác của lãnh thổ Nga.
Phòng không Nga: Khả năng sẵn sàng chiến đấu cao
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng, cuộc tấn công bằng UAV của Ukraine đã chứng minh khả năng sẵn sàng chiến đấu cao của lực lượng phòng không Nga.
Phóng viên chiến trường Alexander Kots viết: “Moscow. Một cuộc không kích phá kỷ lục. Xin dành lời khen ngợi cho lực lượng phòng không. Hơn 180 mục tiêu đã bị bắn hạ khi tiếp cận thủ đô, một con số không thể tưởng tượng nổi chỉ cách đây một tháng. Các chiến sĩ phòng không và lực lượng tác chiến điện tử đã làm việc với tốc độ cao nhất có thể ở khu vực Moscow”.
Ông Kots nhấn mạnh thêm: “Trong số 555 UAV của Ukraine, chỉ một số ít bay đến được mục tiêu ở thủ đô, và điều đó nói lên rất nhiều điều, đó không chỉ là sự đóng góp của riêng hệ thống phòng không Pantsir-S1, mà là thành quả của các cục thiết kế địa phương, vốn từng là những công ty khởi nghiệp nhỏ, các hệ thống tác chiến điện tử sản xuất hàng loạt, các đơn vị sử dụng UAV đánh chặn”.
“Đặc biệt là sự phối hợp chặt chẽ giữa Bộ Quốc phòng, Lực lượng Vệ binh Quốc gia và Lực lượng Không quân Vũ trụ. Hệ thống này được hình thành từ khi xung đột Nga – Ukraine nổ ra, được nâng cấp mỗi ngày và ngày càng hoàn thiện hơn”, ông nhấn mạnh.
Kênh Telegram “Kỹ sư Nga” nhận định: “Những bức ảnh về cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu Moscow ngày hôm nay thật tàn khốc. Tuy nhiên, hệ thống phòng không của Moscow, cho thấy hiệu quả đánh chặn lên tới 99%”.
Kênh này cũng lưu ý: “Để xuyên thủng lớp phòng thủ nhiều lớp, đối phương đang sử dụng kho UAV tích trữ, nhưng chỉ một số ít UAV có thể xâm nhập. Việc cải thiện hơn nữa hệ thống phòng thủ là điều cần thiết”.
Dĩ nhiên, “không có thứ gì gọi là phòng không hiệu quả 100%”, nhưng điều quan trọng là “tăng số lượng đánh chặn từ xa để giảm tải cho tuyến phòng thủ cuối cùng”.
Nga phải tăng cường hơn nữa khả năng phòng không
Theo các chuyên gia, để có thể chống lại các cuộc tấn công tầm xa bằng UAV của Ukraine, hệ thống phòng không hiện tại của Nga cần tiếp tục được cải thiện không chỉ về số lượng mà còn cả về chất lượng.
Chuyên gia quân sự Boris Rozhin nhận định với trang tin Vzglyad: “Việc Kiev dựa vào UAV để tổ chức tấn công ồ ạt, đòi hỏi Nga phải tăng cường hơn nữa khả năng phòng không, bằng các loại UAV đánh chặn, vũ khí laser, tên lửa và pháo phòng không”.
Ông tin rằng, Kiev sẽ tiếp tục dựa vào việc sử dụng UAV trên diện rộng, với số lượng dự kiến sẽ tăng lên đáng kể trong những tháng tới.
Chuyên gia quân sự Alexei Leonkov cũng có quan điểm tương tự, cho rằng trong đợt tấn công vào đêm 16/6, phía Ukraine đã sử dụng cả UAV FP-2 và LUCAS nhằm vào Moscow và vùng lân cận.
Ông Leonkov suy đoán: “Loại UAV này được Mỹ phát triển dựa trên mẫu Shahed-136 của Iran và không loại trừ khả năng Ukraine đã sử dụng nền tảng Prisma của công ty Palantir, hệ thống hiển thị đường bay, tọa độ mục tiêu và dữ liệu UAV theo thời gian thực, giúp họ thực hiện các cuộc tấn công phối hợp”.
Ông Leonkov cũng chỉ ra rằng các UAV của Ukraine không bay theo đường bay cố định mà thay đổi đường bay trong thời gian thực để vượt qua hệ thống đánh chặn và gây khó khăn cho lực lượng phòng không Nga. Mục tiêu chính trong cuộc tấn công đêm 16/6 được cho là nhà máy lọc dầu ở Kapotnya.
“Tôi tin rằng để thực hiện kế hoạch tấn công vào đêm 16/6, phía Ukraine đã nhận được thông tin về mục tiêu thông qua các vệ tinh phương Tây theo thời gian thực, nhờ đó mà các tuyến đường tấn công được tinh chỉnh với tọa độ chính xác, giúp triển khai một nhóm lớn UAV với tổn thất tối thiểu”, chuyên gia Leonkov nhận định.
Ông Leonkov cũng cho rằng phía Ukraine đã thu thập được thông tin về các trận địa phòng không cố định và cơ động của Nga. Ngoài ra, ông phân tích, đặc điểm phòng thủ đóng vai trò quan trọng: ở một số khu vực, bệ phóng tên lửa được đặt trên các tháp đặc biệt, mặc dù cải thiện được tầm nhìn và hiệu quả chiến đấu, nhưng mặt trái là khó khăn trong việc tái nạp đạn trong một cuộc tấn công quy mô lớn.
Theo chuyên gia này, việc tiếp tục tăng cường hệ thống phòng không hiện đại là rất quan trọng. “Không chỉ phát triển các trạm radar và trinh sát quang điện tử, mà còn cả các thiết bị trinh sát khác, như thiết bị phát hiện mục tiêu bằng sóng âm. Ngoài ra, cần phải “xoá sổ” tất cả các đơn vị lắp ráp UAV hiện có trên lãnh thổ Ukraine”, ông Leonkov tiếp tục.
Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov khẳng định, quân đội Nga thường xuyên tuyên bố tiến hành các cuộc tấn công có hệ thống và hiệu quả vào lãnh thổ Ukraine và sẽ tiếp tục công việc này trong tương lai.
Theo chuyên gia Leonkov, Nga cũng cần phải kiểm duyệt thông tin chặt chẽ, vì các nguồn tin không được kiểm duyệt không chỉ giúp đối phương điều chỉnh các cuộc tấn công mà còn giúp bộ máy truyền thông của Kiev tạo ra những thông tin có lợi cho đối phương.
Một tàu ngầm Trung Quốc đã phóng thử một tên lửa "chiến lược" mang đầu đạn giả hôm 6.7, theo AFP. Các nhà quan sát cho rằng tên lửa này dường như đã rơi xuống một vùng biển giữa Quần đảo Solomon, Nauru và Tuvalu.
"Chúng tôi kêu gọi tất cả các quốc gia, trong đó có cả Trung Quốc, lập tức ngừng thử nghiệm tên lửa đạn đạo ở Thái Bình Dương", văn phòng Thủ tướng Vanuatu Jotham Napat nhấn mạnh trong một tuyên bố.
Chính phủ Vanuatu đã chỉ trích "việc thiếu tham vấn trước và minh bạch xung quanh vụ phóng này", điều họ cho rằng làm dấy lên câu hỏi về cam kết của Trung Quốc đối với hòa bình, an ninh và ổn định ở Thái Bình Dương.
Cũng theo tuyên bố từ chính phủ Vanuatu, Trung Quốc là một "đối tác phát triển đáng quý", tuy nhiên tất cả các đối tác hoạt động trong khu vực nên "tôn trọng các quyết định tập thể của các quốc đảo Thái Bình Dương".
Quốc đảo nhỏ bé Tuvalu ở Thái Bình Dương, có quan hệ ngoại giao với Đài Loan, cũng bày tỏ "mối quan ngại sâu sắc" về vụ thử tên lửa của Trung Quốc. Thủ tướng Tuvalu Feleti Teo nói rằng vụ phóng tên lửa đi ngược lại nguyện vọng của các nước Thái Bình Dương về một khu vực phi hạt nhân, và kêu gọi "các siêu cường kiềm chế việc sử dụng Thái Bình Dương làm bãi thử nghiệm cho kho vũ khí quân sự của họ".
Ngoài ra, Thủ tướng Úc Anthony Albanese ngày 8.7 cho hay những nhà lãnh đạo của các đảo quốc Thái Bình Dương đang xem xét một tuyên bố chung "rất mạnh mẽ" lên án vụ thử tên lửa của Trung Quốc, theo AFP.
Đang xem xét lại một hiệp ước an ninh với Trung Quốc sau khi chính phủ thay đổi gần đây, quần đảo Solomon ngày 7.7 thông báo đã phản đối vụ phóng thử tên lửa của Bắc Kinh.
Trước phản ứng của một số nước về vụ phóng tên lửa, một phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc nói rằng Bắc Kinh hy vọng các nước "sẽ không diễn giải quá mức vấn đề này", theo Reuters.
Ảnh do vệ tinh Sentinel-1 của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) chụp tuần trước và được Financial Times phân tích hôm 19/5 cho thấy một vệt loang lớn, nghi là dầu tràn ở phía tây nam đảo Kharg của Iran, cùng khoảng 20 tàu dầu cũ đang neo đậu gần hòn đảo. Số lượng tàu dầu ở khu vực đã tăng đáng kể, so với mức 6 chiếc cách đây một tháng.
"Hiện có khoảng 39 tàu dầu Iran tại vịnh Ba Tư, tăng so với 29 chiếc trước khi lệnh phong tỏa của Mỹ có hiệu lực ngày 13/4. Một lượng lớn trong số này đang ở gần đảo huyết mạch dầu mỏ Kharg", tổ chức United Against Nuclear Iran (UANI) nhận định.
Các trang theo dõi dữ liệu hàng hải dân sự không có dữ liệu về những tàu nói trên, do chúng không bật thiết bị nhận diện tự động. Vệ tinh Sentinel-1 phát hiện được vệt nghi dầu loang và các tàu quanh đảo Kharg nhờ sử dụng radar khẩu độ tổng hợp.
Ngoài ra, 13 tàu dầu đang neo đậu trên vịnh Oman, ngoài khơi cảng Chabahar của Iran, phía trong ranh giới phong tỏa do Mỹ đặt ra. Điều này cho thấy ảnh hưởng từ hoạt động chặn, đổ bộ, khám xét và bắt giữ các tàu Iran hoặc bị nghi chở hàng hóa của nước này.
Phần lớn dầu thô của Iran đang bị mắc kẹt, buộc nước này biến tàu chở dầu cũ thành bể chứa nổi. Công ty cung cấp dữ liệu và phân tích hàng hải Kpler ước tính hiện có 42 triệu thùng dầu Iran trên các tàu ở Trung Đông, tăng 65% so với trước khi xung đột bùng phát.
Antoine Halff, chuyên gia tại công ty dữ liệu năng lượng Kayrros, cho biết Iran đang tìm mọi cách lưu trữ dầu thô để tránh phải ngừng sản xuất. Lượng dầu chứa trong các bể trên bờ của Iran đã tăng lên khoảng 10 triệu thùng, nâng tổng lượng dự trữ lên khoảng 64% và nước này có thể duy trì khai thác thêm vài tuần nữa.
Kpler nhận định Iran còn nhiều tàu chở dầu rỗng trong vòng phong tỏa của Mỹ để biến thành bể chứa nổi, đủ sức trữ được thêm khoảng 24 triệu thùng dầu.
Công ty phân tích dữ liệu tình báo hàng hải Windward AI cho biết không có tàu dầu nào nhận hàng từ đảo Kharg ngày 6-14/5. Một vệt loang lớn nghi là dầu tràn có diện tích khoảng 65 km2 xuất hiện ở phía tây đảo Kharg, vệt này đã phân tách và di chuyển về khu vực phía nam, tây nam hòn đảo.
Theo phóng viên TTXVN tại Brussels, ngày 11-5, Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) đã thông qua khuyến nghị về Phong trào Bauhaus Mới của châu Âu (NEB), kêu gọi các quốc gia thành viên lồng ghép các giá trị của phong trào này vào chính sách quốc gia và các chương trình tài trợ nhằm hướng tới xây dựng môi trường sống bền vững, bao trùm và lấy con người làm trung tâm trên toàn EU.
Được khởi xướng từ năm 2021, Phong trào Bauhaus Mới của châu Âu hướng tới kết hợp hài hòa giữa tính bền vững, giá trị kinh tế và yếu tố thẩm mỹ trong quá trình xây dựng và cải tạo các không gian sống.
Theo Hội đồng EU, khuyến nghị mới nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh thông qua việc phát triển các khu dân cư có chi phí hợp lý, thiết kế chất lượng cao và có sự tham gia rộng rãi của cộng đồng.
Khuyến nghị của Hội đồng EU đưa ra 8 định hướng hành động trọng tâm nhằm thúc đẩy triển khai phong trào này trên thực tế. Trong đó, EU khuyến khích các quốc gia thành viên tích hợp các nguyên tắc về tính bền vững, tính bao trùm và thẩm mỹ vào toàn bộ chính sách và chương trình tài trợ có liên quan.
Khuyến nghị cũng nhấn mạnh việc xây dựng môi trường sống theo hướng tuần hoàn và bền vững, ưu tiên cải tạo các công trình hiện có thay vì phá dỡ, đồng thời thúc đẩy sử dụng vật liệu thân thiện với môi trường nhằm giảm phát thải và hạn chế tác động tiêu cực tới khí hậu.
Một nội dung đáng chú ý khác là tăng cường sự tham gia của người dân trong quá trình chuyển đổi không gian sống, bao gồm việc ứng dụng các công cụ kỹ thuật số để người dân cùng tham gia thiết kế và xây dựng môi trường sống chung theo hướng bình đẳng và dễ tiếp cận hơn.
Hội đồng EU đồng thời nhấn mạnh vai trò của nghệ thuật, văn hóa và giáo dục trong thúc đẩy đổi mới và chuyển đổi sạch. Theo khuyến nghị, các quốc gia thành viên cần công nhận và hỗ trợ vai trò của nghệ sĩ, nhà thiết kế và các lĩnh vực sáng tạo trong quá trình phát triển đô thị và cộng đồng.
Ngoài ra, EU cũng kêu gọi tăng cường các chương trình giáo dục và đào tạo nhằm trang bị cho người lao động các kỹ năng cần thiết trong lĩnh vực xây dựng và cải tạo bền vững, đáp ứng nhu cầu chuyển đổi xanh của nền kinh tế.
Khuyến nghị của Hội đồng cũng đề cập việc nâng cao nhận thức về phong trào Bauhaus Mới thông qua phát triển nhãn hiệu NEB và mở rộng cộng đồng NEB, hiện quy tụ gần 2.000 tổ chức địa phương và quốc tế tham gia.
Bên cạnh đó, đặt mục tiêu cải thiện khả năng tiếp cận nguồn vốn cho các dự án thuộc khuôn khổ NEB thông qua cơ chế hỗ trợ của chương trình Horizon Europe, đồng thời khuyến khích thu hút đầu tư từ khu vực tư nhân.
Hội đồng EU cũng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường phối hợp đa ngành, đa cấp và mở rộng hợp tác quốc tế, trong đó có hỗ trợ công cuộc tái thiết tại Ukraine.
Phát biểu với tư cách Chủ tịch luân phiên Hội đồng EU, Bộ trưởng Nông nghiệp, Phát triển Nông thôn và Môi trường Cộng hòa Cyprus Maria Panayiotou cho rằng Bauhaus Mới của châu Âu không chỉ liên quan đến kiến trúc hay các công trình đẹp về hình thức, mà còn hướng tới việc xây dựng những cộng đồng năng động và thúc đẩy lối sống bền vững trong các khu dân cư trên toàn liên minh.
Theo bà Panayiotou, khuyến nghị mới sẽ tạo động lực để các quốc gia thành viên tiếp nhận đầy đủ tinh thần của phong trào Bauhaus Mới vì một tương lai xanh hơn, bao trùm hơn và chất lượng sống tốt hơn cho người dân.
Mặc dù khuyến nghị của Hội đồng không mang tính ràng buộc pháp lý như các quy định hoặc chỉ thị của EU, văn bản này được xem là định hướng quan trọng nhằm khuyến khích các quốc gia thành viên điều chỉnh chính sách quốc gia phù hợp với các mục tiêu phát triển bền vững và bao trùm mà EU đang theo đuổi.
Đây cũng được xem là một trong những sáng kiến hỗ trợ triển khai Thỏa thuận Công nghiệp sạch và quá trình chuyển đổi sạch của EU.
