Trao đổi với PV Báo Thanh Niên ngày 9.4, ông Nguyễn Thái Hậu, Phó hạt trưởng Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo cho biết đơn vị đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp đối với ông Đ.V.T (36 tuổi, ở đặc khu Côn Đảo) số tiền 3 triệu đồng do vi phạm quy định về quản lý lâm sản, liên quan việc cất giữ 42 cây mai vàng.
Ông Hậu cho biết trước đó khoảng 14 giờ 30 ngày 2.4, tổ tuần tra liên ngành của Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo trong quá trình kiểm tra, truy xuất nguồn gốc lâm sản đã phát hiện trên đường Tôn Đức Thắng (khu dân cư số 5, đặc khu Côn Đảo), ông T. cất giữ có 42 cây mai vàng đang sinh trưởng ổn định.
Ông T. cho biết đã mua 45 cây mai từ đất liền vận chuyển ra Côn Đảo để chăm sóc, tuy nhiên sau đó có 3 cây bị chết, còn lại 42 cây.
Theo ông Hậu, mai vàng là cây thân gỗ phân bố trong rừng tự nhiên tại Côn Đảo, đồng thời cũng được người dân trồng, nhân giống làm cây kiểng phục vụ làm cảnh tại nhà, mua bán ngoài thị trường, nhất là vào mùa xuân.
Những năm gần đây, tại Côn Đảo đang diễn ra tình trạng một số người lén lút vào rừng đào gốc mai rừng về tàng trữ, cất giữ chăm sóc thành cây kiểng để mua bán, trao đổi… việc này đã được UBND huyện Côn Đảo (cũ) có văn bản số 162 ngày 20.1.2021 chỉ đạo tăng cường quản lý khai thác, vận chuyển, buôn bán cây có nguồn gốc rừng tự nhiên và xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Ngày 2.4 vừa qua, Tổ tuần tra liên ngành theo kế hoạch kiểm tra, truy xuất nguồn gốc lâm sản trên địa bàn đặc khu Côn Đảo. Tổ tuần tra này do Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo chủ trì cùng với Công an đặc khu Côn Đảo và Ban Chỉ huy phòng thủ Khu vực 6 đặc khu Côn Đảo kiểm tra tại địa chỉ số 36 Tôn Đức Thắng, khu 5, đặc khu Côn Đảo.
Tại đây, lực lượng làm nhiệm vụ phát hiện 42 cây mai vàng do ông N.V.T cất giữ, chăm sóc. Ông T. khai nhận đã mua 45 cây từ đất liền vận chuyển ra đảo, trong quá trình chăm sóc có 3 cây bị chết, số còn lại 42 cây có tổng khối lượng 0,38 m³.
Theo khoản 3 điều 8 Thông tư số 26 năm 2025 ngày 24.6.2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, gỗ có tên trùng với cây gỗ rừng tự nhiên, cây trồng phân tán, cây vườn nhà do tổ chức, cá nhân, hộ gia đình, cộng đồng dân cư tự đầu tư phải có bản chính bảng kê lâm sản do chủ lâm sản lập hoặc có xác nhận của cơ quan kiểm lâm sở tại (nếu chủ lâm sản đề nghị).
Theo khoản 2 điều 11 Thông tư số 26 năm 2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, hồ sơ lâm sản quy định tại khoản 3 điều 8 Thông tư 26 khi mua bán, chuyển giao, chuyển quyền sở hữu, vận chuyển trong nước phải bao gồm: bản chính bảng kê lâm sản (do chủ lâm sản bán lập hoặc có xác nhận của kiểm lâm theo điểm đ khoản 3 điều 5 Thông tư 26) và bản sao hồ sơ mua bán liền kề trước đó hoặc mã QR chứa hồ sơ trên bảng kê lâm sản (trừ trường hợp bảng kê đã có xác nhận theo đề nghị của chủ lâm sản).
Tại thời điểm kiểm tra, ông T. không xuất trình được hồ sơ lâm sản theo quy định tại khoản 2 điều 11 Thông tư số 26. Hành vi này vi phạm khoản 6 điều 9 luật Lâm nghiệp năm 2017 (được sửa đổi, bổ sung năm 2025).
Đồng thời tại biên bản vi phạm hành chính lập ngày 2.4, ông T. có đề nghị với đoàn kiểm tra liên ngành sẽ cung cấp hóa đơn chứng từ mua bán số mai trên cho Hạt Kiểm lâm vào ngày 3.4, nhưng sau đó ông Trình không cung cấp được hóa đơn, chứng từ, bảng kê lâm sản hợp lệ theo quy định.
Do đó, Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo quyết định xử phạt 3 triệu đồng, tịch thu 42 cây mai vàng để xử lý theo quy định.
Cũng tại địa chỉ số 36 Tôn Đức Thắng, khu 5, đặc khu Côn Đảo, vào ngày 19.6.2025, Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo (thuộc Chi cục Kiểm lâm tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu cũ; từ 1.7.2025 thuộc TP.HCM) phối hợp Phòng Nông nghiệp và Môi trường huyện Côn Đảo (cũ) đã phát hiện, lập biên bản vi phạm hành chính về lĩnh vực lâm nghiệp đối với ông N.V.Y (33 tuổi, ở Côn Đảo) vì hành vi tàng trữ 23 cây mai vàng, tổng trọng lượng 180 kg. Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo đã xử phạt ông Y. số tiền 3 triệu đồng và tịch thu toàn bộ 23 cây mai vàng để xử lý theo quy định.
“Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo khẳng định việc xử phạt vi phạm hành chính nêu trên là đúng quy định nhằm ngăn chặn hành vi lén lút vào rừng bứng đào bới, bứng mai rừng tự nhiên về chăm sóc thành cây kiểng để mua bán, trao đổi làm ảnh hưởng đến tài nguyên rừng”, ông Hậu nhấn mạnh.
Theo đó, Phó chủ tịch UBND TP.HCM Hoàng Nguyên Dinh vừa ký, ban hành kế hoạch bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phục vụ dự án nâng cấp, mở rộng quốc lộ 1. Phạm vi dự án đi qua phường Tân Tạo, phường An Lạc, phường Bình Đông, xã Tân Nhựt và xã Bình Chánh.
Dự án mở rộng tuyến đường lên 10 - 12 làn xe, vốn đầu tư 16.285 tỉ đồng. Trong đó giải phóng mặt bằng với khoảng 9.600 tỉ đồng.
Kế hoạch ban hành để làm đầy đủ, kịp thời và hiệu quả, minh bạch các nhiệm vụ được giao trong thu hồi đất phục vụ dự án. Nội dung quy trình gồm 19 bước.
Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ theo dõi, đôn đốc, giám sát, tham mưu UBND TP.HCM chỉ đạo, hướng dẫn và phối hợp tháo gỡ các khó khăn. Sở Tài chính tham mưu cân đối, bố trí nguồn vốn.
UBND các phường, xã trong phạm vi dự án chủ trì phối hợp tổ chức bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di dời hạ tầng kỹ thuật, phổ biến chủ trương đến người dân. Đồng thời chịu trách nhiệm giải ngân, chi trả vốn đầu tư công cho dự án và bảo vệ quỹ đất sau khi thu hồi, bàn giao mặt bằng cho chủ đầu tư.
Các địa phương và các đơn vị liên quan định kỳ báo cáo tiến độ công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trước 17h thứ Năm hằng tuần về UBND TP.HCM và Sở Nông nghiệp và Môi trường.
Đồng thời các đơn vị phải cập nhật tiến độ thực hiện vào phần mềm quản lý tiến độ bồi thường do Sở Khoa học và Công nghệ chủ trì xây dựng kèm sơ đồ gantt (chi tiết) để theo dõi và tổng hợp tình hình dự án.
Ngày 2.6, TAND tỉnh Lâm Đồng mở phiên tòa phúc thẩm lần 3 vụ án 6 cựu chiến binh kêu oan về tội hủy hoại rừng suốt 11 năm qua.
Tại tòa, vắng mặt nguyên đơn dân sự là UBND phường Bắc Gia Nghĩa (tỉnh Lâm Đồng); người làm chứng; giám định viên là ông Huỳnh Văn Triệu, ông Nguyễn Cao Cường, ông Nguyễn Thanh Tùng; điều tra viên Hoàng Minh Phương…
Luật sư - tiến sĩ Nguyễn Thị Kim Vinh (nguyên thẩm phán TAND tối cao) cho rằng do các bị cáo kháng cáo kêu oan, nên đề nghị tòa triệu tập thêm giám định viên thuộc Bộ NN - PTNT (cũ) để làm rõ có sự mâu thuẫn giữa kết luận giám định của bộ này và của ông Huỳnh Văn Triệu. Theo luật sư, kết luận giám định của Bộ NN - PTNT có lợi cho 6 cựu chiến binh, thế nhưng tòa cấp sơ thẩm lại không đề cập đến.
Do đó để đảm bảo quyền lợi của 6 cựu chiến binh, luật sư đề nghị hoãn phiên tòa. Sau khi vào trong hội ý, tòa chấp nhận đề nghị của luật sư, quyết định hoãn phiên tòa.
Phiên tòa sẽ được mở lại vào ngày 29.6 tới đây.
Trước khi mở phiên tòa phúc thẩm lần thứ 3 này, đại biểu Quốc hội là thượng tướng Bế Xuân Trường, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam, Phó chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam (nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng) đã có văn bản gửi Chánh án TAND tối cao và Viện trưởng VKSND tối cao đề nghị chỉ đạo giải quyết khách quan vụ án 6 cựu chiến binh bị kết tội hủy hoại rừng.
"Các bị cáo trong vụ án đều là cựu chiến binh, từng tham gia quân đội, có nhiều đóng góp trong chiến đấu, bảo vệ Tổ quốc. Việc thực hiện hành vi bị cáo buộc cũng không xuất phát từ động cơ vụ lợi cá nhân. Vì vậy, việc giải quyết vụ án cần đặc biệt thận trọng, không để xảy ra oan sai", nội dung văn bản nêu.
Quyết định giám đốc thẩm của TAND cấp cao tại TP.HCM đã xác định kết luận giám định tháng 4.2015 và kết luận giám định lại tháng 7.2016 đều do ông Huỳnh Văn Triệu ký không phải giám định viên có chuyên môn, là trái với điều 34 luật Giám định tư pháp. Vì thế, các cơ quan tố tụng căn cứ vào kết luận trên để điều tra, truy tố, xét xử 6 bị cáo là vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng.
Sau khi vụ án bị hủy để điều tra lại, Hội đồng Giám định tư pháp trong lĩnh vực lâm nghiệp thuộc Bộ NN - PTNT (cũ) đã ban hành kết luận giám định năm 2022 với nội dung "không thể giám định được ranh giới, diện tích rừng, trạng thái rừng bị thiệt hại".
Theo thượng tướng Bế Xuân Trường, đây là kết luận chuyên môn của cơ quan giám định cấp bộ. Tuy nhiên, cơ quan tố tụng lại tiếp tục tái sử dụng kết luận giám định của ông Huỳnh Văn Triệu để kết tội bị cáo là vi phạm thủ tục tố tụng.
"Lẽ ra, cơ quan điều tra phải căn cứ vào kết luận giám định của Bộ NN - PTNT (cũ) để đình chỉ vụ án, đình chỉ bị can theo điểm b khoản 1 điều 230 bộ luật Tố tụng hình sự do đã hết thời hạn điều tra vụ án mà không chứng minh được bị can đã thực hiện tội phạm", văn bản nêu.
Theo hồ sơ, đầu năm 2015, Chi hội Cựu chiến binh thôn 6, xã Trường Xuân, huyện Đắk Song, tỉnh Đắk Nông (cũ) họp bàn việc phát dọn khu đất được cho là không còn rừng để trồng keo gây quỹ hoạt động. Sau đó, các hội viên tham gia chặt cây bụi, dây leo và một số cây gỗ nhỏ gom thành đống chờ đốt.
Kết luận giám định tháng 4.2015 của giám định viên tư pháp Huỳnh Văn Triệu (Hạt Kiểm lâm thành phố Gia Nghĩa cũ) xác định diện tích rừng sản xuất bị hủy hoại là 0,98 ha, thiệt hại hơn 53 triệu đồng.
Năm 2020, TAND cấp cao tại TP.HCM xét xử giám đốc thẩm đã chỉ ra 9 vấn đề lớn cho thấy chưa đủ căn cứ buộc tội nên đã hủy toàn bộ các bản án sơ thẩm và phúc thẩm ở tỉnh Đắk Nông (nay là tỉnh Lâm Đồng) từng kết tội 6 cựu chiến binh để điều tra lại.
Tuy nhiên, đầu năm 2026, TAND khu vực 6 - Lâm Đồng xét xử sơ thẩm lần 3 tiếp tục giữ nguyên quan điểm kết tội 6 bị cáo về tội hủy hoại rừng với mức án như cũ từ 6 - 7 tháng tù.
Cụ thể, tòa phạt 5 cựu chiến binh mỗi người 6 tháng tù gồm: Ngân Xuân Dũng (65 tuổi), Vũ Tất Đắc (72 tuổi), Hoàng Văn Sằn (68 tuổi), Nguyễn Nam Thái (58 tuổi) và Cao Minh Điến (57 tuổi); riêng bị cáo Đỗ Mạnh Hùng (63 tuổi) 7 tháng tù.
Ngày 14-4, bà Hoàng Thị Như Anh - Phó chủ tịch UBND xã Tân Tiến - cho biết sẽ kiểm tra, xử lý việc hàng chục xe tải vẫn hoạt động khi công an đang điều tra; đồng thời chấn chỉnh tình trạng lợi dụng cải tạo ruộng, hoạt động khai thác, vận chuyển đất lậu để trục lợi đất san lấp.
Theo ghi nhận của phóng viên ngày 14-4 tại hiện trường ở buôn Hàng, xã Tân Tiến, khu vực ruộng ở đây bị đào xới như một đại công trường.
Máy múc hoạt động liên tục, đất bị đào sâu tạo thành các hố lớn, bờ ta luy dựng đứng, nhiều thửa ruộng biến dạng, mất ranh giới ban đầu.
Từ trên cao, cánh đồng bị chia cắt bởi các tuyến đường đất mới mở cho xe ben ra vào. Tại nhiều điểm, xe tải đậu chờ, máy múc quay cần liên tục bốc xúc. Xe đầy rời đi, xe khác vào thay, tạo thành vòng vận chuyển liên tục.
Chỉ trong khoảng nửa giờ, chúng tôi ghi nhận có đến 4 điểm "cải tạo ruộng" nhưng thực chất là khai thác đất. Hàng chục xe ben ra vào tấp nập, trong đó có cả xe tải cũ kỹ vẫn được huy động.
Đáng chú ý, một số doanh nghiệp vật liệu xây dựng từ khu vực Krông Pắk cũng điều xe đến mua đất, vận chuyển về phục vụ san lấp. Trên tuyến tỉnh lộ 9 nối khu vực Krông Bông - Krông Pắk (cũ), xe tải chở đất chạy nối đuôi nhau, đất đá rơi vãi, bụi bay mù mịt, ảnh hưởng việc đi lại của người dân.
Trao đổi với phóng viên, bà Anh cho biết địa phương đã làm việc với Công an tỉnh Đắk Lắk về việc một số người lợi dụng danh nghĩa cải tạo ruộng để khai thác, bán đất làm vật liệu xây dựng.
Trước vụ việc trên công an đã vào cuộc nhưng hoạt động vận chuyển đất vẫn diễn ra, bà cho biết sẽ kiểm tra, xử lý ngay trong ngày.
Từ đầu năm 2026 đến nay, xã Tân Tiến đã ban hành nhiều kế hoạch kiểm tra, xử lý tình trạng khai thác đất trái phép núp bóng cải tạo ruộng; giao công an và bộ phận chuyên môn theo dõi, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.
Đến nay, địa phương đã ban hành 3 quyết định xử phạt đối với 3 tài xế, tổng số tiền 15 triệu đồng. "Thời gian tới xã sẽ tiếp tục tăng cường kiểm tra, không để xảy ra tình trạng lợi dụng cải tạo ruộng để trục lợi đất vật liệu xây dựng", bà Thanh nói.
Cũng theo bà Anh, sau khi báo Tuổi Trẻ Online phản ánh địa phương đã kiểm tra, xác minh và ghi nhận có tình trạng một số hộ dân lợi dụng cải tạo ruộng sau mưa lũ để vận chuyển đất dư đi bán làm vật liệu san lấp. Các trường hợp vi phạm đã bị lập biên bản, xử lý theo quy định.
UBND xã đã thành lập các tổ, đoàn kiểm tra trong lĩnh vực tài nguyên - khoáng sản. Đồng thời xã sẽ tiếp tục tăng cường kiểm tra, nếu phát hiện vi phạm vượt thẩm quyền sẽ báo cáo cấp trên xử lý.
