Yahya Saree, phát ngôn viên nhóm vũ trang Houthi tại Yemen, cho biết máy bay không người lái (UAV) trinh sát Dực Long II của Arab Saudi bị bắn rơi trên bầu trời tỉnh Al-Bayda hôm 14/7 bằng “vũ khí phù hợp”, nhưng không nêu thông tin cụ thể.
Ông tuyên bố Houthi “hoàn toàn sẵn sàng đối phó mọi hành động vi phạm không phận và chủ quyền của Yemen”, cảnh báo sẽ đáp trả mạnh mẽ tất cả động thái gây hấn. Hình ảnh được đăng trên mạng xã hội sau đó cho thấy nhiều bộ phận của máy bay bị bắn rơi có đặc điểm trùng khớp với chi tiết trên dòng Dực Long II.
Giới chức Arab Saudi chưa bình luận về thông tin.
Houthi hôm 13/7 cáo buộc Arab Saudi tấn công sân bay quốc tế ở thủ đô Sanaa của Yemen, sau đó phóng tên lửa và UAV nhằm vào sân bay quốc tế ở Arab Saudi để trả đũa. Đây là cuộc đụng độ lớn nhất kể từ khi lệnh đình chiến không chính thức có hiệu lực vào năm 2022.
Chính phủ Yemen lưu vong do Arab Saudi hậu thuẫn nhận trách nhiệm về cuộc tấn công sân bay Sanaa, cho biết mục đích của đòn đánh là “ngăn máy bay Iran hạ cánh”.
Trong hơn 10 năm qua, máy bay tiến vào không phận Yemen đều cần xin phép liên quân quốc tế do Arab Saudi dẫn dầu. Liên quân tuyên bố áp đặt hạn chế theo đề nghị của chính phủ Yemen lưu vong. Houthi và Tehran thách thức quy định này bằng cách tổ chức các chuyến bay thẳng từ Iran.
Dực Long II là UAV trinh sát và tấn công tầm xa do Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Trung Quốc (AVIC) sản xuất, bắt đầu vận hành từ năm 2017. Máy bay được trang bị cảm biến quang – điện tử, hệ thống liên lạc vệ tinh và mang được tối đa 12 vũ khí dẫn đường, có bán kính hoạt động hơn 1.500 km. Mỗi phi cơ có giá xuất xưởng khoảng 4-6 triệu USD.
UAE là khách hàng nước ngoài đầu tiên của dòng Dực Long II, với khoảng 15 máy bay được đặt hàng. Arab Saudi không công bố số lượng máy bay Dực Long II trong biên chế, nhưng nhóm phân tích quân sự Army Recognition nhận định nước này có thể đã đặt mua tới 300 chiếc.
Nội chiến bùng phát tại Yemen vào năm 2014 sau khi lực lượng Houthi chiếm được thủ đô Sanaa, buộc chính phủ được quốc tế công nhận phải di dời về phía nam. Nhóm vũ trang hiện kiểm soát miền bắc Yemen.
Liên quân do Arab Saudi dẫn đầu hồi năm 2015 can thiệp vào cuộc nội chiến nhằm chống lại Houthi, dẫn đến một trong các cuộc khủng hoảng nhân đạo lớn nhất thế giới.
Bạo lực bùng phát trở lại từ cuối năm ngoái sau khi lực lượng ly khai do Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) hậu thuẫn chiếm nhiều lãnh thổ ở miền nam Yemen, khiến liên minh chống Houthi do Arab Saudi dẫn đầu bị chia rẽ.
Dù vậy, lệnh ngừng bắn hồi năm 2022 giữa Arab Saudi và Houthi nhìn chung vẫn được duy trì, bất chấp căng thẳng leo thang ở khu vực liên quan xung đột ở Dải Gaza và chiến dịch tấn công do Mỹ – Israel tiến hành nhằm vào Iran.
Tối 2-5, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức đến Việt Nam của Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã chủ trì chiêu đãi nhà lãnh đạo Nhật Bản và các vị khách quý.
Phát biểu tại sự kiện, Thủ tướng Lê Minh Hưng một lần nữa hoan nghênh chuyến thăm của Thủ tướng Takaichi Sanae tới Việt Nam. Quan hệ Việt Nam và Nhật Bản sẽ tiếp tục được củng cố, tăng cường trên nhiều lĩnh vực từ chính trị, kinh tế đến giao lưu nhân dân... trong khuôn khổ quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện.
Về phần mình, Thủ tướng Takaichi Sanae bày tỏ tin tưởng dưới sự dẫn dắt của ban lãnh đạo mới tại Việt Nam, trong đó có Thủ tướng Lê Minh Hưng, quan hệ song phương sẽ được thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa.
Bà cũng nhắc lại mối lương duyên giữa hai nước từ những giao lưu tôn giáo vào thế kỷ thứ VIII đã tạo nên nền tảng cho mối quan hệ song phương hữu nghị như ngày nay.
Cũng tại tiệc chiêu đãi, hai nhà lãnh đạo đã cùng xem nghệ sĩ Việt Nam đánh trống truyền thống. Thủ tướng Takaichi Sanae vui vẻ thử đánh trống truyền thống của Việt Nam. Thủ tướng Lê Minh Hưng sau đó tặng quà lưu niệm là sản phẩm truyền thống của Việt Nam cho Thủ tướng Nhật Bản.
Đây là chuyến thăm đầu tiên đến Việt Nam của bà Takaichi Sanae trên cương vị Thủ tướng Nhật Bản. Bà đến Hà Nội tối 1-5 và đã có lịch trình dày đặc các hoạt động trong ngày 2-5.
Sau lễ đón chính thức tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Takaichi Sanae và Thủ tướng Lê Minh Hưng đã hội đàm, chứng kiến lễ trao văn kiện hợp tác và gặp gỡ báo chí.
Phát biểu tại cuộc gặp báo chí, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae bày tỏ vui mừng khi có cơ hội đến thăm và khẳng định Nhật Bản sẽ tiếp tục đẩy mạnh hợp tác với Việt Nam.
"Việt Nam, đúng như tên gọi khác của Hà Nội là Thăng Long - nghĩa là 'rồng bay lên', đang phát triển với tốc độ hết sức ấn tượng. Trong những năm gần đây, với vai trò là một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng, nhiều doanh nghiệp Nhật Bản đã mở rộng đầu tư vào Việt Nam.
Đồng thời trong bối cảnh tình hình quốc tế ngày càng phức tạp, Việt Nam đã đề cao tự chủ chiến lược và triển khai đường lối đối ngoại tích cực, chủ động", Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae nhấn mạnh.
Chính vì vậy, theo bà Takaichi Sanae, việc tăng cường hợp tác với Việt Nam có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với việc hiện thực hóa và phát triển sáng kiến "Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở (FOIP)" của Nhật Bản; chia sẻ rằng đó cũng chính là lý do bà thực hiện chuyến thăm Việt Nam lần này.
Cũng tại Hà Nội ngày 2-5, Thủ tướng Takaichi Sanae đã hội kiến Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn. Trong khuôn khổ chương trình, bà Takaichi Sanae đã đến thăm, phát biểu chính sách tại Đại học Quốc gia Hà Nội.
Trước các sinh viên, bà chia sẻ cảm xúc vui mừng được trở lại Việt Nam và nếu có cơ hội đến thăm Việt Nam một lần nữa, bà chắc chắn sẽ đến Hội An, nơi đã ghi dấu ấn về tình hữu nghị, sự giao thương giữa Việt Nam - Nhật Bản cách đây hơn 400 năm.
"Chúng tôi cảm thấy rằng khi Israel xem xét đầy đủ các điều khoản của thỏa thuận và họ hiểu rõ rằng Iran sẽ phải thực hiện một số điều trước khi nhận bất kỳ lợi ích nào, họ sẽ đồng ý với điều đó", CNN ngày 12/6 dẫn lời quan chức chính quyền Tổng thống Donald Trump cho hay.
Theo các nguồn thạo tin, Tổng thống Trump đã điện đàm với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu hôm 11/6. Lãnh đạo Israel từ lâu đã hoài nghi về khả năng đạt được thỏa thuận với Iran, ông gần đây ngày càng lo ngại rằng Washington có thể chấp nhận một thỏa thuận "không đủ cứng rắn" hoặc không như Tel Aviv mong muốn.
Tuy nhiên, quan chức cấp cao chính quyền Mỹ bày tỏ tin tưởng nếu Washington - Tehran đạt thỏa thuận, đó sẽ là văn kiện khiến các bên trong khu vực đều cảm thấy hài lòng. Theo quan chức này, thỏa thuận hòa bình khu vực rộng lớn có thể bao gồm cả Lebanon cũng như Israel và các nước vùng Vịnh.
Giới chức Mỹ và Israel chưa bình luận về thông tin.
Tổng thống Trump hồi đầu tháng từng nói rằng quyền quyết định chiến sự với Iran thuộc về Mỹ, chứ không phải Thủ tướng Israel. Trong trường hợp Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận hòa bình, ông Trump cho rằng lãnh đạo Israel sẽ không có phương án nào khác ngoài "chấp nhận thực tế mới".
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ngày 12/6 cho biết bản ghi nhớ với Mỹ sẽ được "ký từ xa" trong vài ngày tới, nhận xét chưa bao giờ hai bên tiến gần thỏa thuận như vậy. Quan chức cấp cao Mỹ cũng bày tỏ sự lạc quan rằng các bên sắp đạt được thỏa thuận.
Theo Hãng tin Reuters ngày 1-7 dẫn báo cáo sơ bộ của Hội đồng Khoa học quốc tế độc lập về trí tuệ nhân tạo của Liên hợp quốc cho biết các nhà hoạch định chính sách đang đối mặt với một bài toán khó: cần có bằng chứng khoa học để xây dựng quy định quản lý AI, nhưng những bằng chứng này không theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ.
Ông Yoshua Bengio, đồng Chủ tịch hội đồng gồm 40 chuyên gia đến từ nhiều khu vực trên thế giới, nhận định năng lực AI đang phát triển nhanh hơn hiểu biết khoa học và khả năng thích ứng của các nước.
Theo ông Yoshua, ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy AI có thể xuất hiện hành vi mang tính đánh lừa. Khoa học hiện chưa thể bảo đảm rằng khi năng lực AI tiếp tục tăng lên, công nghệ này sẽ không gây ra thảm họa, dù tự nó gây ra hay bị những người có ý đồ xấu lợi dụng.
Báo cáo dự báo trong ngắn hạn AI sẽ chuyển dần sang các hệ thống có khả năng tự thực hiện các nhiệm vụ trong thế giới thực, dù tốc độ phát triển có thể bị hạn chế bởi nhu cầu năng lượng và thiếu dữ liệu chất lượng cao.
Về lâu dài, AI có khả năng tự cải thiện sẽ được tích hợp sâu hơn vào nền kinh tế và kết hợp với các công nghệ như điện toán lượng tử và công nghệ sinh học.
Hiện AI đã thể hiện năng lực suy luận ở trình độ chuyên gia trong toán học và khoa học, đồng thời góp phần thúc đẩy phát triển thuốc và vắc xin. Mức độ phức tạp của các nhiệm vụ AI có thể xử lý đang tăng gấp đôi sau mỗi 4-7 tháng, mở ra khả năng hoàn thành những công việc vốn cần con người mất nhiều ngày hoặc nhiều tuần.
Dù vậy, hội đồng cho rằng vẫn chưa rõ các lợi ích về năng suất từ AI có chuyển thành tăng trưởng kinh tế trên diện rộng hay tác động như thế nào đến việc làm.
Báo cáo cũng nêu nhiều lo ngại về an toàn, trong đó có nguy cơ con người mất khả năng kiểm soát các hệ thống AI khi chúng ngày càng tự chủ và có thể xuất hiện hành vi "đánh lừa".
AI cũng đã được sử dụng để tạo thông tin sai lệch và các nội dung có hại, đồng thời có thể bị lợi dụng để lừa đảo, tấn công mạng hoặc phục vụ các hoạt động gây nguy hiểm trong lĩnh vực sinh học.
Việc quản trị AI trên thế giới hiện còn phân mảnh. Nhiều quốc gia chưa có đủ năng lực để đánh giá hoặc định hình các hệ thống AI tiên tiến, khiến họ phải phụ thuộc vào những công nghệ mà họ chưa thể hiểu hoặc kiểm soát đầy đủ. Các công cụ bảo đảm an toàn hiện nay cũng chủ yếu dựa trên lượng dữ liệu thử nghiệm hạn chế do các công ty công bố.
Tổng thư ký Liên hợp quốc António Guterres kêu gọi các chính phủ hành động nhanh chóng.
"Thế giới không thể quản lý những gì mà họ không thể hiểu", ông Guterres nêu trong tuyên bố.
Ông nhấn mạnh AI có tiềm năng rất lớn, nhưng các rủi ro là có thật và cái giá của việc chậm hành động đang ngày càng tăng.
