Bác sĩ Dương Minh Tuấn, Khoa Nội tiết Đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết rụng tóc không phải là một bệnh cụ thể mà là biểu hiện của rất nhiều tình trạng khác nhau.
Nguyên nhân phổ biến nhất là rụng tóc kiểu di truyền, còn gọi là rụng tóc kiểu nam hoặc kiểu nữ. Ở nam giới, đường chân tóc thường lùi dần, tóc vùng trán và đỉnh đầu ngày càng thưa. Ở nữ giới, đường ngôi rộng dần, tóc vùng đỉnh mỏng hơn nhưng ít khi hói hoàn toàn. Tình trạng này có liên quan đến nhiều gene từ cả phía bố và phía mẹ, chứ không phải chỉ di truyền từ ông ngoại như nhiều người vẫn nghĩ.
Nhiều người bệnh thấy tóc rụng lan tỏa khi gội, chải hoặc vuốt tóc, đôi khi mỗi lần gội rụng thành từng nắm. Tình trạng này thường xuất hiện khoảng hai đến ba tháng sau một biến cố như sốt cao, nhiễm trùng, phẫu thuật, sinh con, mất ngủ kéo dài, căng thẳng, giảm cân quá nhanh, ăn kiêng thiếu chất hoặc thiếu sắt.
Về nội tiết, cả suy giáp và cường giáp đều có thể làm tóc khô, mảnh và rụng lan tỏa. Tuy nhiên, “không nên cứ rụng tóc là tự kết luận mình bị bệnh tuyến giáp”, bác sĩ nói. Mọi người cần quan sát thêm các dấu hiệu như mệt mỏi, hồi hộp, sợ nóng hoặc sợ lạnh, tăng hoặc giảm cân bất thường, táo bón, rối loạn kinh nguyệt hoặc có bướu cổ.
Ở phụ nữ, rụng tóc vùng đỉnh đầu đi kèm kinh thưa, mụn trứng cá, rậm lông, tăng cân hoặc khó mang thai có thể liên quan đến tăng androgen và hội chứng buồng trứng đa nang. Ngược lại, rụng tóc đơn độc không đủ để chẩn đoán buồng trứng đa nang.
Nếu rụng tóc tiến triển nhanh, rậm lông nhiều, giọng nói trầm hơn hoặc các biểu hiện nam hóa, bác sĩ cần loại trừ những nguyên nhân hiếm nhưng quan trọng như khối u buồng trứng hoặc tuyến thượng thận tiết androgen, hội chứng Cushing hay một số rối loạn nội tiết đặc biệt khác.
Phụ nữ sau sinh cũng thường rụng tóc nhiều do nồng độ estrogen giảm nhanh, phần lớn trường hợp có thể tự phục hồi. Nếu rụng quá nhiều hoặc kéo dài cần kiểm tra thêm thiếu sắt, thiếu máu và bệnh tuyến giáp sau sinh.
Một tình huống ngày càng thường gặp là rụng tóc trong quá trình giảm cân hoặc sử dụng thuốc điều trị béo phì. Hiện chưa có bằng chứng chắc chắn rằng các thuốc GLP-1 gây độc trực tiếp lên nang tóc. Rụng tóc thường liên quan nhiều hơn đến việc giảm cân quá nhanh, ăn quá ít năng lượng, thiếu protein, thiếu sắt hoặc thiếu vi chất, vì vậy, không nên tự ý ngừng thuốc mà cần đánh giá lại dinh dưỡng và tìm các nguyên nhân phối hợp.
Ngoài nội tiết, rụng tóc còn có thể do bệnh tự miễn gây rụng tóc từng mảng, nấm da đầu, viêm da đầu, lupus, thói quen buộc hoặc nối tóc quá chặt, thường xuyên tẩy nhuộm và dùng nhiệt, một số loại thuốc hoặc hành vi tự nhổ tóc.
Đặc biệt, nếu da đầu đỏ, đau, ngứa, nóng rát, có mụn mủ, bong vảy hoặc bề mặt da đầu trở nên bóng và mất các lỗ chân tóc, cần đi khám da liễu sớm. Đây có thể là rụng tóc có sẹo, trong đó nang tóc bị phá hủy và có nguy cơ mất tóc vĩnh viễn nếu điều trị muộn.
Điều trị rụng tóc phụ thuộc hoàn toàn vào nguyên nhân. Rụng tóc kiểu di truyền thường cần điều trị duy trì bằng minoxidil và có thể phối hợp các thuốc khác dưới sự theo dõi của bác sĩ. Rụng tóc do thiếu sắt, bệnh tuyến giáp hoặc thiếu dinh dưỡng cần điều trị đúng nguyên nhân. Rụng tóc từng mảng hoặc rụng tóc có sẹo có thể cần các thuốc chống viêm, điều hòa miễn dịch hoặc thuốc điều trị chuyên biệt.
Khi bị rụng tóc, bạn có thể đến khám bác sĩ da liễu có thể xác định loại rụng tóc, soi da đầu và đánh giá nang tóc. Bác sĩ nội tiết sẽ tham gia khi người bệnh có dấu hiệu gợi ý bệnh tuyến giáp, buồng trứng đa nang, tăng androgen, bệnh tuyến yên, hội chứng Cushing hoặc rụng tóc trong quá trình giảm cân.
“Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định công thức máu, ferritin để đánh giá thiếu sắt, kiểm tra tuyến giáp hoặc xét nghiệm androgen khi có kinh nguyệt bất thường, rậm lông và mụn trứng cá”, bác sĩ nói.
Lưu ý, nhiều viên “đẹp tóc, đẹp móng” chứa biotin liều cao có thể làm sai lệch một số xét nghiệm tuyến giáp nên người đang sử dụng biotin cần báo với bác sĩ trước khi lấy máu.
Không nên tự uống hàng loạt biotin, kẽm, selen, vitamin A hoặc vitamin E khi chưa có bằng chứng thiếu hụt; uống quá nhiều không làm tóc mọc nhanh hơn, thậm chí một số vi chất dùng quá liều còn có thể khiến tóc rụng nhiều hơn.
Mức phạt này được quy định tại Nghị định 90/2026 được Chính phủ vừa ban hành. Cụ thể, hành vi sử dụng thuốc lá điện tử hoặc thuốc lá nung nóng bị phạt từ 3 đến 5 triệu đồng. Đây là mức xử phạt trực tiếp áp dụng với người dùng trong bối cảnh các sản phẩm này ngày càng phổ biến, đặc biệt ở giới trẻ.
Không chỉ người sử dụng, cá nhân hoặc tổ chức "chứa chấp" người khác sử dụng các sản phẩm này tại địa điểm do mình quản lý cũng bị xử phạt nặng hơn, từ 5 đến 10 triệu đồng. Quy định này loại trừ trường hợp giữa các thành viên gia đình như cha mẹ, con cái, vợ chồng.
Ngoài tiền phạt, cơ quan chức năng còn áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả là buộc tiêu hủy thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đối với người vi phạm.
Ở khía cạnh kinh doanh, các hành vi liên quan đến thuốc lá truyền thống cũng bị siết chặt. Cửa hàng không treo biển "không bán cho người dưới 18 tuổi" có thể bị phạt đến 3 triệu đồng. Việc bán thuốc lá cho người chưa đủ tuổi, trưng bày sai quy định hoặc bán sản phẩm không có cảnh báo sức khỏe bị phạt tới 5 triệu đồng, thậm chí đình chỉ kinh doanh 1-3 tháng.
Đáng chú ý, các vi phạm về in ấn, ghi nhãn cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá bị xử phạt rất nặng, lên tới 40 triệu đồng, kèm theo đình chỉ hoạt động đến 6 tháng và buộc thu hồi hoặc tiêu hủy sản phẩm vi phạm.
Quy định siết chặt quản lý được đưa ra trong bối cảnh tỷ lệ sử dụng thuốc lá thế hệ mới tại Việt Nam tăng nhanh ở mức đáng báo động. Thống kê giai đoạn 2019-2023 cho thấy tỷ lệ hút thuốc lá điện tử ở học sinh 13-17 tuổi tăng vọt từ 2,6% lên 8,1%. Năm 2023, cả nước ghi nhận hơn 1.200 ca nhập viện do ngộ độc và các bệnh lý liên quan đến loại sản phẩm này.
Mới nhất, một nghiên cứu gần 2.500 sinh viên ở Hà Nội, Đà Nẵng, Huế và TP HCM cho thấy tuổi trung bình bắt đầu sử dụng các sản phẩm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng là 16,9. Khảo sát cũng cho thấy nhiều người trẻ tin rằng các sản phẩm này không chứa nicotine hoặc không gây hại cho sức khỏe. Tiến sĩ Trần Thị Phương Thảo, đại diện nhóm nghiên cứu, cho biết 37% sinh viên tin rằng thuốc lá điện tử không chứa nicotine, 15% cho rằng khói chỉ là "hơi nước" vô hại.
Trước thực trạng trên, tại kỳ họp tháng 11/2024, Quốc hội đã thống nhất cấm toàn diện việc sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng từ năm 2025. Việt Nam hiện là một trong số hơn 40 quốc gia cấm hoàn toàn thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng.
Cả ba loại đậu này có chung một số đặc điểm như giàu protein thực vật, chất xơ và các hợp chất chống ô xy hóa. Dù vậy, mỗi loại đậu lại có thành phần dinh dưỡng và một số tác động đến sinh hóa cơ thể riêng, theo chuyên trang Eating Well (Mỹ).
Xét tổng thể, đậu đen, đậu đỏ và đậu xanh đều là những thực phẩm giàu dinh dưỡng. Hàm lượng protein của cả ba tương đối tương đương, khoảng 22 - 24 g/100 g.
Tuy nhiên, đậu đỏ và đậu xanh thường chứa nhiều chất xơ hơn, trong khi đậu đen lại nổi bật nhờ hàm lượng các hợp chất chống ô xy hóa.
Về khoáng chất, mỗi loại có một lợi thế riêng: Đậu đỏ giàu kali và magiê, đậu xanh cung cấp nhiều sắt, còn đậu đen chứa nhiều hợp chất sinh học có lợi cho chuyển hóa. Điều này cho thấy không có loại nào vượt trội hoàn toàn.
Các loại đậu thường được đưa vào chế độ ăn giảm cân nhờ khả năng tạo cảm giác no lâu. Chất xơ giúp làm chậm tiêu hóa, ổn định đường huyết và hạn chế cảm giác đói.
Trong khi đó, protein thực vật giúp duy trì khối cơ - yếu tố quan trọng trong quá trình giảm cân lành mạnh.
Đậu đen chứa nhiều polyphenol và flavonoid - các chất có khả năng trung hòa gốc tự do và giảm viêm. Nhờ đó, loại đậu này có thể góp phần giảm nguy cơ bệnh tim mạch và rối loạn chuyển hóa.
Với hàm lượng chất xơ cao, đậu đỏ giúp làm chậm hấp thu đường vào máu, giữ đường huyết ổn định và hạn chế cảm giác đói. Đồng thời, chất xơ còn giúp giảm cholesterol LDL, góp phần bảo vệ tim mạch.
Đậu xanh không chỉ cung cấp protein và chất xơ mà còn giàu vitamin, khoáng chất. Điểm nổi bật là dễ tiêu hóa hơn nhiều loại đậu khác, giúp hạn chế đầy hơi, khó chịu đường ruột.
Khi đặt 3 loại đậu cạnh nhau, có thể thấy mỗi loại đều có thế mạnh riêng: Đậu đỏ phù hợp với mục tiêu giảm cân, đậu xanh thích hợp cho chế độ ăn bền vững, còn đậu đen hỗ trợ chuyển hóa và chống viêm.
Thay vì chọn một loại “tốt nhất”, các chuyên gia khuyến nghị nên linh hoạt kết hợp cả ba trong khẩu phần ăn để tối ưu lợi ích sức khỏe, theo EatingWell.
Keratin là một loại protein tồn tại tự nhiên trong tóc, móng và da. Nó tạo thành một lớp bảo vệ quanh thân tóc, giúp tóc duy trì độ đàn hồi và chắc khỏe.
Các sản phẩm bổ sung keratin thường được cho là giúp ngăn rụng tóc, thúc đẩy mọc móng và cải thiện kết cấu da. Tuy nhiên, một số thực phẩm lành mạnh có thể hỗ trợ cơ thể tự tổng hợp keratin tự nhiên.
Trứng
Ăn trứng là cách đơn giản để tăng cường sản xuất keratin tự nhiên. Ngoài ra, trứng còn cung cấp biotin (vitamin B7) dồi dào - dưỡng chất thiết yếu tham gia vào quá trình tổng hợp keratin. Trứng cũng chứa nhiều dưỡng chất có lợi khác như selen, riboflavin (vitamin B2) và các vitamin A, B12.
Keratin là một loại protein tồn tại tự nhiên trong tóc, móng và da. Nó tạo thành một lớp bảo vệ quanh thân tóc, giúp tóc duy trì độ đàn hồi và chắc khỏe.
Các sản phẩm bổ sung keratin thường được cho là giúp ngăn rụng tóc, thúc đẩy mọc móng và cải thiện kết cấu da. Tuy nhiên, một số thực phẩm lành mạnh có thể hỗ trợ cơ thể tự tổng hợp keratin tự nhiên.
Trứng
Ăn trứng là cách đơn giản để tăng cường sản xuất keratin tự nhiên. Ngoài ra, trứng còn cung cấp biotin (vitamin B7) dồi dào - dưỡng chất thiết yếu tham gia vào quá trình tổng hợp keratin. Trứng cũng chứa nhiều dưỡng chất có lợi khác như selen, riboflavin (vitamin B2) và các vitamin A, B12.
Khoai lang
Khoai lang rất giàu dinh dưỡng, có lợi cho việc thúc đẩy sản xuất keratin. Chúng đặc biệt chứa nhiều beta-carotene - chất sẽ được chuyển hóa thành vitamin A trong cơ thể. Vitamin A giúp tăng tổng hợp keratin, rất cần thiết cho sức khỏe da, tóc.
Khoai lang
Khoai lang rất giàu dinh dưỡng, có lợi cho việc thúc đẩy sản xuất keratin. Chúng đặc biệt chứa nhiều beta-carotene - chất sẽ được chuyển hóa thành vitamin A trong cơ thể. Vitamin A giúp tăng tổng hợp keratin, rất cần thiết cho sức khỏe da, tóc.
Cá hồi
Cá hồi rất giàu protein đồng thời cung cấp biotin dồi dào - một dưỡng chất quan trọng hỗ trợ sản xuất keratin. Các axit béo omega-3 trong cá hồi còn giúp cải thiện sự phát triển của tóc, tăng độ dày, giảm gãy rụng.
Cá hồi
Cá hồi rất giàu protein đồng thời cung cấp biotin dồi dào - một dưỡng chất quan trọng hỗ trợ sản xuất keratin. Các axit béo omega-3 trong cá hồi còn giúp cải thiện sự phát triển của tóc, tăng độ dày, giảm gãy rụng.
Xoài
Xoài không chỉ thơm ngon mà còn bổ sung thêm dưỡng chất, hỗ trợ quá trình tổng hợp keratin. Loại quả này giàu provitamin A, giúp thúc đẩy sản xuất keratin. Xoài cũng chứa nhiều dưỡng chất quan trọng khác như vitamin C, folate.
Xoài
Xoài không chỉ thơm ngon mà còn bổ sung thêm dưỡng chất, hỗ trợ quá trình tổng hợp keratin. Loại quả này giàu provitamin A, giúp thúc đẩy sản xuất keratin. Xoài cũng chứa nhiều dưỡng chất quan trọng khác như vitamin C, folate.
Hạt hướng dương
Hạt hướng dương có vị béo, dễ ăn và giàu dinh dưỡng. Đây là nguồn cung cấp biotin, protein tốt, hỗ trợ sản xuất keratin. Ngoài ra, hạt này còn chứa nhiều vi chất khác như vitamin E, đồng, selen, axit pantothenic.
Hạt hướng dương
Hạt hướng dương có vị béo, dễ ăn và giàu dinh dưỡng. Đây là nguồn cung cấp biotin, protein tốt, hỗ trợ sản xuất keratin. Ngoài ra, hạt này còn chứa nhiều vi chất khác như vitamin E, đồng, selen, axit pantothenic.
Cà rốt
Cà rốt dồi dào vitamin C, thúc đẩy tổng hợp collagen để hỗ trợ sức khỏe tóc, da và móng. Vitamin này cũng giúp làm lành vết thương, giảm viêm, bảo vệ da khỏi tổn thương. Ngoài ra, cà rốt còn cung cấp nhiều biotin, vitamin B6, K1 và kali.
Cà rốt
Cà rốt dồi dào vitamin C, thúc đẩy tổng hợp collagen để hỗ trợ sức khỏe tóc, da và móng. Vitamin này cũng giúp làm lành vết thương, giảm viêm, bảo vệ da khỏi tổn thương. Ngoài ra, cà rốt còn cung cấp nhiều biotin, vitamin B6, K1 và kali.
