Những năm gần đây liên tục nằm trong nhóm nóng nhất từng được ghi nhận, phản ánh xu hướng nhiệt độ trung bình toàn cầu tiếp tục gia tăng.
Trong bối cảnh nhu cầu làm mát tăng cao, điện mặt trời được xem là giải pháp giúp giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Tuy nhiên, nghịch lý là nhiệt độ quá cao lại khiến chính các tấm pin mặt trời hoạt động kém hiệu quả hơn.
Các tấm pin mặt trời tạo ra điện khi photon trong ánh sáng Mặt Trời kích thích các electron bên trong vật liệu bán dẫn, tạo thành dòng điện. Tuy nhiên, khi nhiệt độ của tế bào quang điện tăng lên, dao động của các nguyên tử trong vật liệu cũng mạnh hơn, làm giảm điện áp đầu ra và kéo theo hiệu suất chuyển đổi điện năng suy giảm.
Theo điều kiện thử nghiệm tiêu chuẩn (STC), hiệu suất của tấm pin được đo ở nhiệt độ tế bào quang điện 25°C. Trên thực tế, với phần lớn các tấm pin silicon thương mại, hiệu suất thường giảm khoảng 0,3-0,5% cho mỗi 1°C nhiệt độ tế bào tăng vượt ngưỡng này.
Trong những đợt nắng nóng, nhiệt độ bề mặt tấm pin có thể vượt 60°C, thậm chí cao hơn, khiến sản lượng điện giảm khoảng 15-25%, tùy theo công nghệ chế tạo và hệ số nhiệt của từng loại pin. Nếu hệ thống không được thiết kế để tản nhiệt hiệu quả, mức suy giảm này có thể còn lớn hơn.
Giữ tấm pin mát hơn để duy trì hiệu suất
Mặc dù không thể kiểm soát nhiệt độ môi trường, người dùng vẫn có thể hạn chế tình trạng quá nhiệt bằng cách tối ưu thiết kế hệ thống điện mặt trời.
Khi lắp đặt trên mái nhà, các tấm pin không chỉ hấp thụ nhiệt từ ánh nắng mà còn chịu lượng nhiệt tỏa lên từ mái. Vì vậy, các chuyên gia khuyến nghị tạo một khoảng hở khoảng 10-20cm giữa mái và tấm pin để không khí lưu thông tự nhiên, giúp tản nhiệt hiệu quả hơn.
Bên cạnh đó, bộ biến tần (inverter) – thiết bị chuyển đổi dòng điện một chiều từ tấm pin thành dòng điện xoay chiều để sử dụng – cũng cần được lắp đặt ở nơi thông thoáng, tránh ánh nắng trực tiếp nhằm hạn chế hiện tượng quá nhiệt và duy trì hiệu suất vận hành của toàn hệ thống.
Trong tương lai, các nhà khoa học đang nghiên cứu những vật liệu và lớp phủ mới có khả năng tản nhiệt tốt hơn nhưng vẫn duy trì hiệu quả hấp thụ ánh sáng. Những công nghệ này được kỳ vọng sẽ giúp hệ thống điện mặt trời hoạt động ổn định hơn trong điều kiện nắng nóng ngày càng cực đoan do biến đổi khí hậu.
Tin Gốc: Dân Trí
Khoa Học
Thế giới động vật: Khoảnh khắc rắn hổ chúa nuốt chửng rắn độc bên vệ đường

Rắn hổ chúa nuốt chửng rắn độc ngay bên vệ đường
Một người đi đường đã ghi lại được hình ảnh con rắn hổ chúa đang nuốt chửng một con rắn lục cườm, loài rắn độc thuộc họ rắn lục.
Con rắn hổ chúa trong đoạn clip là một cá thể còn non nên vẫn chưa đạt độ dài tối đa. Rắn hổ chúa là loài rắn độc lớn nhất thế giới, với chiều dài khi trưởng thành có thể lên hơn 4 mét, một vài trường hợp có thể dài đến 6 mét.
Hổ chúa được ví là “vua của các loài rắn” nhờ khả năng săn lùng và ăn thịt các loài rắn khác trong phạm vi sinh sống của chúng. Loài rắn này có khả năng kháng nọc của các loài rắn độc khác, do vậy, chúng có thể tấn công và ăn thịt cả các loài rắn độc.
Hổ chúa đóng vai trò kiểm soát số lượng rắn trong phạm vi nó sinh sống. Trong trường hợp thiếu thốn thức ăn, hổ chúa có thể ăn thịt cả đồng loại của mình.
Cá sấu ẩn nấp dưới sông bất ngờ lao lên tấn công báo hoa mai
Con báo hoa mai 15 tuổi có tên Dunga, sống tại Khu bảo tồn động vật hoang dã Lion Sands (Nam Phi), đã suýt mất mạng trong khi đang di chuyển qua một con suối.
Theo đó, khi Dunga đang nhảy qua những tảng đá trên sông, thì một con cá sấu từ bên dưới nước đã bất ngờ lao lên tấn công.
Dù đã lớn tuổi, Dunga vẫn phản ứng cực nhanh, tránh được cú đớp của cá sấu. Con vật sau đó nhảy khỏi tảng đá để bơi nhanh vào bờ. Dunga may mắn không bị vết thương nào trong cuộc chạm trán bất ngờ này.
Hổ thể hiện sức mạnh khi hạ gục bò tót
Đoạn video được một du khách ghi lại tại Vườn quốc gia Bandipur (Ấn Độ), cho thấy khoảnh khắc một con hổ Bengal đang tấn công, tìm cách hạ gục một con bò tót.
Hổ thể hiện thế thượng phong của kẻ đi săn, khi đã cắn chặt vào cổ họng của bò tót và tìm cách hạ gục con mồi. Bò tót cũng không dễ dàng bỏ cuộc, cố gắng vùng vẫy để thoát ra.
Các nhân chứng cho biết mọi nỗ lực của bò tót đều bất thành và con vật đã trở thành bữa ăn cho hổ.
Đàn rái cá hợp sức xua đuổi cá sấu nước mặn
Dù thua kém cả về ngoại hình lẫn sức mạnh, đàn rái cá vẫn liều lĩnh hợp sức để tấn công và xua đuổi con cá sấu nước mặn cỡ lớn.
Cá sấu nước mặn (Crocodylus porosus) là loài cá sấu lớn nhất thế giới và cũng là loài bò sát lớn nhất còn tồn tại hiện nay. Con đực trưởng thành có thể dài trên 6m và nặng tới 1,5 tấn, trong khi con cái thường nhỏ hơn đáng kể, với chiều dài tối đa khoảng 3,5m.
Đây cũng là loài cá sấu vô cùng hung dữ, sẵn sàng tấn công bất kỳ loài vật nào trong phạm vi sinh sống của nó, kể cả con người.
Trâu rừng đơn độc chống lại bầy sư tử
Một con trâu rừng đơn độc đã bị bầy sư tử vây quanh. Tuy nhiên, những kẻ đi săn không thể hạ gục con mồi to lớn một cách dễ dàng.
Dù trâu rừng đã rất nỗ lực để chống cự, tác giả đoạn clip cho biết nó đã không thể thoát khỏi vòng vây của bầy sư tử.
Voi biết dùng vòi nước để tự tắm rửa
Các nhà khoa học đến từ Đại học Humboldt Berlin (Đức) đang tiến hành nghiên cứu về cách thức voi sử dụng công cụ. Do vậy họ đã rất kinh ngạc và thích thú khi thấy Mary, một con voi châu Á sống tại vườn thú Berlin, biết cách sử dụng vòi nước để tự tắm rửa cho bản thân.
Con vật sử dụng vòi như một cánh tay, khéo léo điều khiển ống nước để xịt khắp cơ thể.
Các nhà khoa học vẫn tiếp tục nghiên cứu của mình để tìm hiểu xem voi trong tự nhiên có biết cách sử dụng các công cụ phục vụ cho cuộc sống của chúng hay không.
Đàn tinh tinh lùn thỏa sức thưởng thức bữa tiệc bên hồ nước
Hoa súng là loài thực vật thủy sinh giàu khoáng chất và chất xơ. Các nghiên cứu ghi nhận tinh tinh lùn thường ăn loài thực vật này như một phần trong chế độ ăn đa dạng của chúng.
Đàn tinh tinh lùn cùng nhau thưởng thức những cây hoa súng mọc trong hồ nước.
Báo hoa mai bất lực nhìn sư tử cướp miếng mồi ngay trước mắt
Báo hoa mai sau khi săn được con linh dương Impala đã kéo xác lên cây để từ từ thưởng thức bữa ăn, tránh xa những kẻ đi săn khác.
Tuy nhiên, ngay vào ngày hôm sau, hai con sư tử cái đã đánh hơi được mùi thịt tươi nên trèo lên cây, nơi báo hoa mai đang cất giấu con mồi, buộc báo phải bỏ chạy sang một cây khác và bất lực đứng nhìn bữa ăn của mình bị cướp mất.
Sau khi thưởng thức bữa ăn ngay trên cây, hai con sư tử cái đã phải loay hoay tìm cách trèo xuống đất. Dù không leo trèo giỏi như báo hoa mai, sư tử đôi khi cũng trèo lên những ngọn cây cao để cướp con mồi của báo mà không phải tốn công đi săn.
Rùa nhanh chóng nhả giun lửa sau khi cắn thử
Giun lửa là một nhóm giun nhiều tơ sống ở biển, có các sợi tơ cứng chứa chất gây kích ứng. Khi tiếp xúc, các sợi này có thể gãy và cắm vào da hoặc niêm mạc, gây đau rát cho động vật.
Có vẻ như con rùa đã cắn thử con giun mà không nhận ra cơ chế tự vệ của nó. Chỉ ít giây sau, con rùa lập tức nhả con giun ra, đồng thời liên tục há miệng và lắc đầu, cho thấy nó gặp phải cảm giác khó chịu sau khi tiếp xúc với các sợi tơ của con vật.
Khả năng ngụy trang ấn tượng của loài cú muỗi
Hai mẹ con cú muỗi đã thể hiện khả năng ngụy trang tài tình, khiến nhiều người không thể nhận ra và nhầm tưởng đó chỉ là một cành cây bình thường.
Cú muỗi thường đứng yên bất động và ngụy trang như vậy để trốn tránh kẻ thù lúc chúng cần nghỉ ngơi.
Gấu mẹ quyết liệt chống trả gấu đực để bảo vệ hai con non
Một du khách tại Công viên quốc gia Katmai đã ghi lại cảnh một con gấu nâu mẹ giao chiến quyết liệt với một con gấu nâu đực nhằm bảo vệ hai con non.
Dù gấu đực có kích thước lớn hơn đáng kể, gấu mẹ vẫn liên tục chống trả. Tuy nhiên, một trong hai con non đã bị gấu đực giết chết, trong khi con còn lại rơi xuống vách đá trong lúc hỗn loạn.
Điều đáng chú ý là con non rơi xuống vách đá vẫn sống sót và dường như không bị thương nghiêm trọng. Sau đó, gấu đực rời khỏi khu vực.
Theo các nhà sinh học, hành vi gấu đực giết gấu non là hiện tượng đã được ghi nhận ở nhiều quần thể gấu. Hành vi này được cho là một chiến lược sinh sản: khi gấu cái mất con non, nó có thể sớm quay trở lại trạng thái động dục, tạo cơ hội để gấu đực giao phối.
Bằng cách loại bỏ con non do con đực khác sinh ra, gấu đực có thể tăng khả năng truyền gene của mình cho thế hệ tiếp theo.
Tin Gốc: Dân Trí

Rộ cách tách cồn khỏi xăng E10
Chỉ với một chai nhựa, vài trăm ml xăng và một ít nước, nhiều tài khoản mạng xã hội gần đây liên tục đăng video hướng dẫn cách “biến xăng E10 thành xăng nguyên chất”.
Trong các video này, người thực hiện thường đổ nước vào xăng E10, lắc mạnh rồi để lắng vài phút. Sau đó, lớp dung dịch phía dưới được cho là hỗn hợp nước và ethanol, còn lớp phía trên được phân tích là “xăng sạch cồn”, thậm chí có thể “mạnh ngang A95”.
Nhiều video thu hút hàng trăm nghìn lượt xem cùng hàng trăm bình luận. Không ít người cho rằng việc “loại bỏ cồn” sẽ giúp xe chạy bốc hơn, tiết kiệm nhiên liệu hoặc tránh ảnh hưởng tới động cơ.
Tuy nhiên, theo chuyên gia hóa học, đây là cách hiểu sai bản chất của xăng sinh học và tiềm ẩn nhiều nguy cơ kỹ thuật.
Nguy cơ phá hỏng động cơ
Trao đổi về cách làm này, TS Vũ Thị Tần - Trường Hoá và Khoa học sự sống (Đại học Bách khoa Hà Nội) cho rằng, nhiều video trên mạng đang đơn giản hóa quá mức một quá trình hóa học phức tạp.
Theo TS Tần, ethanol đúng là có khả năng hòa tan trong nước. Tuy nhiên, trong xăng E10, ethanol đã được phối trộn theo tỷ lệ và tiêu chuẩn kỹ thuật cụ thể để tạo thành nhiên liệu ổn định. Việc dùng nước để “kéo” ethanol ra khỏi hỗn hợp không đơn giản như những gì video thể hiện.
“Ethanol khi đã hòa tan ổn định trong xăng với một tỉ lệ nhất định thì rất khó tách hoàn toàn chỉ bằng cách lắc tay vài phút”, TS Tần phân tích.
Theo TS Tần, một khi ethanol đã được hòa tan ổn định trong xăng E10, các phân tử đã thiết lập một trạng thái liên kết nhất định.
"Ethanol là chất phân cực, tan tốt trong nước nhưng cũng được phối trộn trong xăng để tạo hệ nhiên liệu ổn định trong giới hạn tiêu chuẩn. Khi thêm nước, cân bằng pha bị phá vỡ, ethanol có thể phân bố lại sang pha nước, làm nhiên liệu ban đầu không còn đạt trạng thái thiết kế”, TS Tần chia sẻ.
Phân tích sâu hơn về mặt vật lý, cơ sở của hiện tượng này là sự phân bố lại ethanol giữa pha hydrocarbon và pha nước, chủ yếu do ethanol có khả năng tạo liên kết hydro và hòa tan tốt trong nước.
Tuy nhiên, quá trình thủ công không kiểm soát được cân bằng pha, hàm lượng ethanol còn lại, lượng nước lẫn trong xăng và các thay đổi về phụ gia nhiên liệu bị pha tạp. Điều đáng sợ hơn là nhiên liệu có thể lẫn nước.
Để làm rõ hơn sự nguy hiểm của cách làm này, TS Tần còn giải thích thêm: "Có thể hình dung xăng E10 là một hệ nhiên liệu đã được phối trộn theo tiêu chuẩn. Khi tự ý thêm nước, người dùng không chỉ ‘lấy bớt ethanol’ mà còn phá vỡ trạng thái phối trộn ban đầu, tạo ra một hỗn hợp mới không còn được kiểm định về tính năng nhiên liệu".
Theo chuyên gia, thao tác thủ công khó đảm bảo sự phân tách triệt để. Ngay cả khi nhìn thấy hiện tượng tách lớp, người dùng cũng không thể xác định chính xác thành phần hóa học còn lại trong phần xăng phía trên.
Nguy hiểm hơn, việc tự ý can thiệp vào thành phần nhiên liệu có thể khiến xăng không còn đạt tiêu chuẩn vận hành của động cơ.
Một trong những rủi ro lớn nhất là làm giảm chỉ số octane của nhiên liệu.
Trong xăng E10, ethanol không chỉ là thành phần sinh học mà còn đóng vai trò giúp tăng chỉ số octane, yếu tố quan trọng quyết định khả năng chống kích nổ của nhiên liệu.
Nếu ethanol bị tách ra, phần xăng còn lại có thể không còn đạt mức octane như thiết kế ban đầu. Điều này khiến động cơ dễ xuất hiện hiện tượng kích nổ sớm, gõ máy hoặc vận hành không ổn định, thậm chí gây cháy nổ.
“Không thể coi phần xăng còn lại là gần giống xăng A95 như nhiều video đang nói”, TS Vũ Thị Tần nhấn mạnh.
Ngoài nguy cơ giảm chất lượng nhiên liệu, việc tự pha nước vào xăng còn tiềm ẩn nguy cơ lẫn nước vào hệ thống nhiên liệu.
Trong điều kiện thủ công, rất khó để loại bỏ hoàn toàn nước nhỏ còn tồn tại trong hỗn hợp. Khi đi vào hệ thống kim phun hoặc buồng đốt, nước có thể khiến động cơ hụt hơi, khó khởi động hoặc gây ăn mòn chi tiết máy về lâu dài.
Hệ thống phun xăng điện tử trên xe hiện đại được thiết kế với độ chính xác rất cao. Chỉ cần nhiên liệu có tạp chất hoặc sai khác tiêu chuẩn cũng có thể ảnh hưởng đến hiệu suất vận hành.
Nguy cơ cháy nổ
Không chỉ gây hại cho động cơ, việc thao tác với xăng tại nhà còn tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ.
Xăng là chất lỏng dễ bay hơi và rất dễ bắt lửa trong môi trường kín hoặc gần nguồn nhiệt. Việc đổ xăng ra chai nhựa, lắc mạnh hoặc sang chiết thủ công có thể tạo hơi xăng tích tụ trong không khí.
Chỉ một tia lửa điện nhỏ từ thiết bị điện tử, bật lửa hoặc nguồn nhiệt cũng có thể gây cháy.
Theo TS Tần, nhiều người thường chủ quan vì nghĩ thao tác với lượng xăng nhỏ là vô hại. Tuy nhiên, hơi xăng có khả năng bắt cháy nhanh và lan rộng trong không gian hẹp.
“Xăng E10 hiện là loại nhiên liệu sinh học đã được nhiều quốc gia sử dụng nhằm giảm phát thải và phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Tại Việt Nam, loại nhiên liệu này cũng phải trải qua các quy trình kiểm định và tiêu chuẩn kỹ thuật trước khi lưu hành trên thị trường.
Người dân không nên tin theo những “mẹo kỹ thuật” lan truyền trên mạng xã hội khi chưa có cơ sở khoa học rõ ràng.
Can thiệp vào thành phần nhiên liệu bằng phương pháp thủ công là hành động nhiều rủi ro. Thiệt hại đôi khi không xuất hiện ngay nhưng có thể ảnh hưởng lâu dài đến động cơ”, TS Vũ Thị Tần cảnh báo.
Nhiều chuyên gia cũng khuyến cáo người dân nên lựa chọn nhiên liệu đúng khuyến nghị của nhà sản xuất xe, bảo dưỡng định kỳ và tránh thử nghiệm các phương pháp pha chế nhiên liệu tại nhà để đảm bảo an toàn cho phương tiện cũng như bản thân.
Tin Gốc: Dân Trí

Theo Reuters, một tổ chim nhỏ vừa được phát hiện gần tiền tuyến tại Ukraine được đan từ cỏ khô cùng các đoạn cáp quang.
Phát hiện này cho thấy cuộc xung đột kéo dài hơn 4 năm không chỉ tác động đến con người mà còn ảnh hưởng tới môi trường sống của các loài động vật hoang dã.
Dọc theo chiến tuyến dài khoảng 1.200km, các sợi cáp quang siêu mảnh hiện phủ khắp nhiều khu vực.
Đây là loại cáp được cả quân đội Ukraine và Nga sử dụng để điều khiển máy bay không người lái (drone), giúp tín hiệu điều khiển không bị ảnh hưởng bởi các biện pháp gây nhiễu điện tử.
Những sợi cáp này có thể dài tới 20km, thường mắc trên cây, vương vãi trên các cánh đồng hoặc nằm trên mái nhà ở những khu vực gần tiền tuyến. Dưới ánh nắng, chúng lấp lánh như những mạng nhện khổng lồ.
Loài chim bí ẩn dùng cáp quang làm vật liệu xây tổ
Theo bà Yana Hrynko, nhà nghiên cứu cao cấp tại Bảo tàng Chiến tranh ở Kyiv, các loài chim đã bắt đầu tận dụng những đoạn cáp bị bỏ lại để làm tổ.
"Những hiện vật như tổ chim chứa các đoạn cáp quang cho thấy bản chất của chiến tranh đang thay đổi", bà Hrynko chia sẻ.
Nga phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine vào tháng 2/2022 bằng xe tăng, xe bọc thép và pháo binh. Để đối phó với ưu thế của Nga về các loại vũ khí truyền thống, Ukraine đã đầu tư mạnh vào phát triển máy bay không người lái.
Đến nay, drone đã trở thành một trong những phương tiện tác chiến chủ đạo trên chiến trường.
Bà Hrynko cho biết các nhà nghiên cứu vẫn chưa xác định được loài chim nào đã làm những chiếc tổ này, cũng như cách chúng thu thập những đoạn cáp quang dài để xây tổ.
Nhiều binh sĩ Ukraine đang làm nhiệm vụ tại các tỉnh Donetsk, Kharkiv và Zaporizhzhia cho biết họ cũng từng phát hiện những tổ chim tương tự và đã đăng tải hình ảnh, video lên mạng xã hội.
Theo các nhà nghiên cứu, một trong hai chiếc tổ sẽ được lưu giữ tại Bảo tàng Chiến tranh ở Kyiv như một hiện vật phản ánh tác động của chiến tranh, trong khi chiếc còn lại sẽ được gửi sang Hà Lan phục vụ nghiên cứu trước khi được hoàn trả.
Bà Auke-Florian Hiemstra, nhà sinh học 33 tuổi làm việc tại thành phố Leiden (Hà Lan), chuyên nghiên cứu việc các loài chim sử dụng vật liệu nhân tạo để xây tổ, cho biết Ukraine có hệ chim rất đa dạng, vì vậy nhiều loài khác nhau đều có thể tạo nên những chiếc tổ này.
"Tôi chưa từng nhìn thấy những chiếc tổ như thế này trước đây, dù đã nghiên cứu rất nhiều tổ chim", bà Hiemstra nói.
Theo bà Hiemstra, các sợi cáp có thể khiến chim bị mắc hoặc vướng trong quá trình xây tổ và kiếm ăn.
Tuy nhiên, đặc tính bền và dẻo của cáp quang cũng có thể giúp tổ chim chắc chắn hơn so với khi chỉ sử dụng vật liệu tự nhiên.
"Mỗi chiếc tổ như vậy không chỉ phản ánh khả năng thích nghi của các loài chim trước môi trường sống thay đổi, mà còn ghi lại những dấu vết chiến tranh để lại đối với thiên nhiên ở Ukraine", bà Hiemstra cho biết.
Tổ chim đặc biệt phản ánh dấu ấn của chiến tranh
Hiện tượng này thực tế không mới mà đã được ghi nhận từ đầu tháng 6 tại tỉnh Donetsk (Ukraine).
Thông tin được ông Oleh Malchenko, Tiến sĩ Khoa học Lịch sử, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Nghiên cứu Lưu trữ và Nguồn sử liệu thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Ukraine, đồng thời là một quân nhân, chia sẻ ngày 6/6.
Theo ông Malchenko, sau khi một quả bom lượn dẫn đường của Nga đánh đổ một cái cây gần vị trí của lực lượng Ukraine, một tổ chim đã rơi xuống từ tán cây.
Vị quân nhân cho rằng chiếc tổ giống như một "lời đáp" của thế giới loài chim Ukraine trước những góc nhìn bi quan về chiến tranh.
Theo ông, chiếc tổ gợi hình ảnh những ngôi nhà quét vôi trắng truyền thống của Ukraine nhưng được "trang trí" bằng các vật liệu hiện đại, qua đó tượng trưng cho khả năng thích nghi ngay cả trong những điều kiện khắc nghiệt nhất.
Tuy nhiên, ông Malchenko cũng nhấn mạnh rằng cuộc sống của các loài chim gần tiền tuyến luôn tiềm ẩn nhiều hiểm nguy.
Các vụ nổ liên tiếp và hỏa lực pháo binh có thể khiến chúng bị ảnh hưởng bởi sóng xung kích, rơi khỏi cây hoặc mất phương hướng rồi va vào mái nhà, cột điện.
Tin Gốc: Dân Trí

