Theo các bác sĩ, phục hồi chức năng có thể giúp người bệnh từng bước giảm đau, phục hồi vận động và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Là Việt kiều Úc, người bệnh nam 49 tuổi từng có thói quen tập luyện thể thao. Sau một chấn thương, anh xuất hiện đau vùng cổ, tê lan xuống cánh tay phải, hạn chế xoay cổ và giảm khả năng cầm nắm.
Suốt 6 tháng, dù đã thăm khám và sử dụng thuốc giảm đau, tình trạng vẫn không cải thiện. Những cơn đau kéo dài khiến sinh hoạt đảo lộn, hiệu suất làm việc giảm sút và chất lượng cuộc sống bị ảnh hưởng.
Đến giữa tháng 6, người bệnh đến Viện Phục hồi chức năng, Bệnh viện Bạch Mai. Sau khi được đánh giá toàn diện về mức độ tổn thương và chức năng vận động, các bác sĩ xây dựng phác đồ điều trị cá thể hóa, kết hợp nhiều kỹ thuật như parafin, sóng xung kích, laser công suất cao, siêu âm điều trị, kéo giãn cột sống và các bài tập phục hồi.
Chỉ sau vài ngày điều trị, cơn đau và cảm giác tê bì giảm rõ rệt, khả năng vận động vùng cổ và cánh tay được cải thiện. Sau đó người bệnh còn được hướng dẫn các bài tập duy trì tại nhà trước khi trở lại Úc.
Theo kỹ thuật viên Dương Công Đoàn, Bệnh viện Bạch Mai, việc điều trị tại bệnh viện chỉ là một phần của quá trình phục hồi. Với các bệnh lý cột sống và khớp, người bệnh cần duy trì luyện tập đúng cách, điều chỉnh tư thế sinh hoạt và hình thành thói quen vận động phù hợp để đạt hiệu quả lâu dài.
Theo các bác sĩ Viện Phục hồi chức năng bệnh viện, các bệnh lý như thoát vị đĩa đệm cột sống cổ, cột sống thắt lưng, đau khớp vai, đau khớp gối… đang có xu hướng gia tăng và trẻ hóa.
Với thoát vị đĩa đệm cột sống cổ, người bệnh thường có biểu hiện đau cổ gáy, tê lan xuống vai và cánh tay, giảm khả năng cầm nắm, đau tăng khi duy trì một tư thế trong thời gian dài.
Nếu không điều trị đúng, các triệu chứng có thể kéo dài và ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt cũng như khả năng lao động.
Trong khi đó, người bị đau khớp gối thường gặp khó khăn khi đi bộ, leo cầu thang hoặc đứng lâu. Những trường hợp sau chấn thương, phẫu thuật dây chằng hay thoái hóa khớp nếu không được phục hồi chức năng phù hợp có nguy cơ yếu cơ, giảm biên độ vận động, mất thăng bằng và tăng nguy cơ té ngã.
Các bác sĩ khuyến cáo, khi xuất hiện tình trạng đau xương khớp kéo dài, tê bì tay chân hoặc hạn chế vận động, người dân không nên tự ý lạm dụng thuốc giảm đau.
Việc thăm khám sớm giúp xác định đúng nguyên nhân và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.
Trong điều trị các bệnh lý cơ xương khớp, phục hồi chức năng giữ vai trò quan trọng, với nhiều phương pháp được phối hợp như vật lý trị liệu, vận động trị liệu, kéo giãn cột sống, siêu âm điều trị, laser công suất cao, nhiệt trị liệu cùng các bài tập tăng sức mạnh cơ, cải thiện thăng bằng và điều chỉnh tư thế sinh hoạt.
Các chuyên gia cũng lưu ý người bệnh không nên tự tập luyện theo các bài hướng dẫn trên mạng khi chưa được đánh giá chuyên môn. Thực hiện sai kỹ thuật có thể khiến cơn đau nặng hơn, tăng tải cho khớp hoặc làm tình trạng chèn ép thần kinh tiến triển.
PGS.TS.BS Phạm Nguyên Sơn, Phó chủ tịch Hội Tim mạch Việt Nam, tại Hội nghị khoa học tim mạch quân đội mở rộng diễn ra ở Bệnh viện Quân y 175 ngày 5/7, cho biết thế giới đang bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh chóng. Dự báo đến năm 2050, số người từ 80 tuổi trở lên sẽ tăng gấp ba lần, đạt khoảng 430 triệu người. Đây cũng là nhóm có tỷ lệ tăng huyết áp rất cao, trên 80%.
Tăng huyết áp còn là yếu tố thúc đẩy hàng loạt biến cố tim mạch. Theo các nghiên cứu được phó giáo sư Sơn dẫn lại, nguy cơ tim mạch tăng gấp đôi sau mỗi thập kỷ tuổi tác và cũng tăng gấp đôi với mỗi 20 mmHg huyết áp tâm thu tăng thêm.
Ở người cao tuổi, bệnh thường không xuất hiện đơn độc mà đi kèm nhiều bệnh mạn tính khác như đái tháo đường, bệnh thận mạn, rối loạn mỡ máu hay suy tim. Tình trạng đa bệnh lý khiến việc điều trị trở nên phức tạp hơn, nguy cơ nhập viện, tàn phế và tử vong cũng cao hơn.
"Tỷ lệ tăng huyết áp ở phụ nữ tăng nhanh hơn nam giới theo tuổi, cho thấy nhu cầu tầm soát và quản lý bệnh ngày càng quan trọng khi dân số bước vào giai đoạn siêu già hóa", ông nói.
"Kẻ giết người" thầm lặng
Tăng huyết áp được xác định qua hai chỉ số là huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương. Theo khuyến cáo mới, người có huyết áp từ 140/90 mmHg trở lên cần điều trị bằng thuốc để giảm nguy cơ biến cố tim mạch và tử vong. Với nhóm 130-139/80-89 mmHg, bác sĩ sẽ cân nhắc thêm các yếu tố nguy cơ hoặc bệnh lý đi kèm trước khi quyết định khởi trị.
Theo bác sĩ Nguyễn Hồng Phúc, Khoa Tim mạch, Khớp, Nội tiết - Trung tâm Tim mạch - Bệnh viện Quân y 175, tăng huyết áp được ví như "kẻ giết người thầm lặng" vì thường không có triệu chứng trong nhiều năm. Dù người bệnh vẫn cảm thấy bình thường, huyết áp cao kéo dài vẫn âm thầm gây tổn thương tim, não, thận, mắt và mạch máu. Nhiều trường hợp chỉ phát hiện khi đã xảy ra đột quỵ, nhồi máu cơ tim hoặc suy tim.
Bác sĩ cho biết hơn 90% trường hợp tăng huyết áp là nguyên phát, liên quan các yếu tố nguy cơ như tuổi cao, tiền sử gia đình, béo phì, đái tháo đường, ăn mặn hoặc ít vận động. Khoảng 10% còn lại là tăng huyết áp thứ phát do bệnh lý thận, nội tiết, tác dụng phụ của thuốc hoặc các nguyên nhân khác.
Điều trị suốt đời, thay đổi lối sống là nền tảng
Bác sĩ Phúc khuyến cáo tăng huyết áp là bệnh mạn tính nên cần được điều trị lâu dài. Bên cạnh thuốc hạ áp khi có chỉ định, thay đổi lối sống đóng vai trò nền tảng giúp kiểm soát huyết áp và giảm nguy cơ biến chứng.
Người bệnh nên giảm lượng muối trong khẩu phần ăn, tăng cường rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và cá. Hiệp hội Tim mạch Mỹ khuyến cáo người bệnh chỉ nên tiêu thụ khoảng 1,5-2,3 g natri mỗi ngày, tương đương khoảng 1/4 đến 1/2 thìa cà phê muối.
Duy trì ít nhất 150 phút hoạt động thể lực cường độ vừa mỗi tuần như đi bộ nhanh, đạp xe hoặc bơi lội. Kiểm soát cân nặng cũng rất quan trọng, bởi giảm cân không chỉ giúp hạ huyết áp mà còn cải thiện đái tháo đường, rối loạn mỡ máu và các bệnh tim mạch đi kèm. Người bệnh cũng cần hạn chế rượu bia, bỏ thuốc lá và duy trì tinh thần thoải mái thông qua các hoạt động thư giãn như thiền, yoga hoặc các bài tập hít thở.
Bác sĩ cũng khuyến cáo người dân nên trang bị máy đo huyết áp tại nhà, đo đúng kỹ thuật và ghi lại kết quả để bác sĩ đánh giá hiệu quả điều trị trong các lần tái khám. Không nên tự ý ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi thấy huyết áp ổn định. Khi huyết áp vẫn cao dù đã dùng thuốc hoặc xuất hiện các triệu chứng như đau đầu nhiều, nóng bừng mặt, chóng mặt, ù tai kéo dài, cần đến cơ sở y tế để được kiểm tra kịp thời.
Ngày 16-5, Bệnh viện Đa khoa khu vực Hóc Môn cho biết nhờ kích hoạt kịp thời quy trình báo động đỏ liên viện với Bệnh viện Nhân dân 115, các bác sĩ đã cứu sống một nam thanh niên bị đa chấn thương nguy kịch do tai nạn giao thông.
Người được cứu sống là Nguyễn Thanh Dũng (20 tuổi). Sau 17 ngày phẫu thuật và điều trị chuyên sâu, sáng 15-5, Dũng cùng mẹ là chị Lê Thị Kim Phượng đến tái khám tại Bệnh viện Đa khoa khu vực Hóc Môn và gửi thư cảm ơn đến ban giám đốc cùng tập thể y bác sĩ, điều dưỡng của hai bệnh viện.
Trong thư, chị Phượng cho biết con trai gặp tai nạn giao thông vào đêm 27-4, được đưa vào cấp cứu trong tình trạng nguy kịch với thương tích nặng vùng ngực.
"Đêm hôm đó thật sự là khoảng thời gian đau lòng nhất đối với gia đình tôi. Khi con được đưa vào bệnh viện trong tình trạng nguy kịch, tôi chỉ biết đứng khóc vì quá sợ hãi và bất lực", chị viết.
Theo người mẹ, trong lúc gia đình hoảng loạn nhất, các bác sĩ và điều dưỡng đã nhanh chóng cấp cứu, theo dõi sát tình trạng người bệnh và hỗ trợ gia đình tận tình.
Điều khiến chị xúc động nhất là việc hai bệnh viện phối hợp khẩn trương, đưa ê kíp bác sĩ phẫu thuật từ Bệnh viện Nhân dân 115 xuống tận nơi cứu chữa cho con trai ngay trong đêm.
"Đối với một người mẹ như tôi, đó thật sự là một ân tình rất lớn mà cả đời này tôi không thể nào quên", chị Phượng chia sẻ trong thư cảm ơn.
Trong lần tái khám, Dũng đã có thể đi lại dù còn khó khăn. Nam thanh niên cho biết bản thân rất biết ơn các y bác sĩ đã nỗ lực cứu sống mình.
"Lúc tỉnh dậy sau mổ, em biết các bác đã nỗ lực cứu em. Hiện em đi còn cà nhắc, hơi thở ngắn hơn chút nhưng em đã được sống", Dũng nói.
Theo Bệnh viện Đa khoa khu vực Hóc Môn, rạng sáng 28-4, người bệnh nhập viện trong tình trạng đa chấn thương nặng với vết thương hở lớn vùng ngực phải, gãy nhiều xương sườn, gãy xương đòn kèm tràn khí, tràn máu màng phổi.
Nhận định ca bệnh vượt khả năng chuyên môn tại chỗ, bệnh viện đã kích hoạt quy trình báo động đỏ liên viện với Bệnh viện Nhân dân 115.
Khoảng 30 phút sau, ê kíp chuyên gia ngoại lồng ngực và gây mê hồi sức của Bệnh viện Nhân dân 115 đã có mặt để phối hợp phẫu thuật cấp cứu ngay trong đêm.
Sau hơn 2 giờ phẫu thuật và hồi sức tích cực, người bệnh qua cơn nguy kịch và được chuyển đến Bệnh viện Nhân dân 115 tiếp tục điều trị chuyên sâu.
Đến ngày 11-5, Dũng được xuất viện trong tình trạng sức khỏe ổn định.
Ngày 14/7, ThS.BS Hoàng Duy Luân, bác sĩ điều trị tại khoa, cho biết các bệnh nhi thường có biểu hiện lệch mặt sang một bên, cười méo miệng, mắt không thể khép kín hoặc nước chảy ra ngoài khi uống. Điển hình là một học sinh lớp 2 nhập viện với các triệu chứng nghiêm trọng trên, gây trở ngại lớn trong sinh hoạt và giao tiếp hàng ngày.
Theo các chuyên gia y tế, liệt dây thần kinh số VII ngoại biên có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi thay vì chỉ tập trung ở người lớn như quan niệm phổ biến. Y học cổ truyền gọi tình trạng này là chứng "khẩu nhãn oa tà", thường xuất hiện đột ngột do phong hàn xâm nhập kinh lạc vùng đầu mặt. Một số dấu hiệu cảnh báo sớm bao gồm mệt mỏi, đau vùng vai gáy, đau đầu hoặc tê bì nửa mặt trước khi khuôn mặt biến dạng rõ rệt.
Sai lầm lớn nhất của nhiều phụ huynh là khi thấy con méo miệng lại tự ý cạo gió, xoa bóp mạnh hoặc áp dụng các bài thuốc truyền miệng vì cho rằng trẻ bị "trúng gió". Thói quen này vô tình làm lỡ thời điểm vàng để can thiệp y tế và loại trừ các bệnh lý thần kinh nguy hiểm khác. Bác sĩ Nguyễn Minh Trang, Quyền Trưởng khoa Y học cổ truyền, cảnh báo gia đình phải đưa trẻ đi cấp cứu ngay nếu méo miệng đi kèm yếu liệt tay chân, nói khó, co giật hoặc nôn nhiều, bởi đây có thể là dấu hiệu tổn thương não bộ thay vì liệt mặt đơn thuần.
Tại bệnh viện, bác sĩ sẽ kết hợp giữa y học hiện đại và các phương pháp cổ truyền như điện châm, ôn châm, xoa bóp bấm huyệt và giác hơi để hỗ trợ phục hồi cơ mặt cho trẻ. Việc điều trị đúng cách giúp hạn chế tối đa di chứng, bảo vệ thị lực và tâm lý cho bệnh nhi. Các chuyên gia nhấn mạnh người dân tuyệt đối không tự điều trị tại nhà vì các thủ thuật này đòi hỏi nhân viên y tế có chuyên môn thực hiện để đảm bảo an toàn.
Để phòng bệnh, phụ huynh cần đặc biệt lưu ý việc giữ ấm cho trẻ, nhất là khi thay đổi môi trường đột ngột. Trẻ cần lau khô người và tóc ngay sau khi bơi, tránh ngồi trực tiếp dưới luồng gió điều hòa quá lạnh và hạn chế tiêu thụ đồ uống đá lạnh. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời tại các cơ sở y tế là chìa khóa quan trọng để trẻ nhanh chóng trở lại sinh hoạt bình thường, tránh những ảnh hưởng thẩm mỹ và chức năng lâu dài.
