Sau bài viết “Tấm bằng đại học nhìn từ lương tài xế container 50 triệu đồng” được đăng tải, tôi nhận được tin nhắn của một người bạn học đại học, hiện là Giám đốc một doanh nghiệp sản xuất. Chúng tôi đã quen nhau đã hơn 20 năm, từ những ngày còn ngồi trên giảng đường với rất nhiều ước mơ về tương lai.
“Tài xế container lương cao thật, nhưng đánh đổi nhiều lắm. Lái xe đường dài cực vô cùng. Thiếu công nhân, thiếu lao động có tay nghề mới là điều doanh nghiệp đang đau đầu. Công nhân bây giờ dễ nhảy việc. Mỗi lần đi triển lãm công nghệ là một lần tôi giật mình vì robot phát triển quá nhanh…”. Tôi đọc đi đọc lại những dòng tin nhắn của bạn. Bởi tôi hiểu đó là những khó khăn rất thực tế của thị trường lao động Việt Nam.
Tôi sinh ra ở một thế hệ mà cha mẹ luôn tin rằng học đại học là con đường ngắn nhất để đổi đời. Ở quê tôi (tỉnh Hòa Bình cũ, nay là tỉnh Phú Thọ), mỗi mùa tuyển sinh đại học giống như một mùa hội. Nhà nào có con đỗ đại học là niềm tự hào của cả họ. Có những người mẹ bán lúa, bán lợn, vay mượn khắp nơi chỉ để con được bước chân vào giảng đường. Tấm bằng đại học khi ấy giống như một tấm vé bảo đảm cho tương lai. Nó đồng nghĩa với công việc ổn định, đồng nghĩa với vị thế xã hội và một cuộc sống tốt đẹp hơn. Niềm tin ấy không sai. Nhưng thế giới của năm 2026 không còn giống hai hay ba thập niên trước.
Ngày nay, một cử nhân ra trường chưa chắc đã có mức lương cao. Một kỹ thuật viên lành nghề có thể được săn đón. Một thợ cơ khí giỏi có thể có thu nhập đáng mơ ước. Một tài xế container có thể kiếm được nhiều tiền hơn người ngồi văn phòng. Và một doanh nghiệp có thể thiếu công nhân nhiều hơn thiếu cử nhân. Đó là những điều mà thế hệ cha mẹ chúng ta có lẽ rất khó hình dung.
Bạn tôi nói rằng tuyển công nhân bây giờ khó hơn nhiều người tưởng. Có những đợt tuyển dụng kéo dài hàng tháng; có những vị trí đăng tuyển liên tục; những nhà máy tăng lương, tăng phụ cấp, hỗ trợ nhà ở, hỗ trợ ăn uống mà vẫn thiếu người. Một người bạn khác làm trong ngành cơ khí nói rằng điều khiến anh đau đầu nhất là không đủ lao động kỹ thuật. Một doanh nghiệp có thể vay vốn để mở rộng sản xuất, mua máy móc hiện đại, xây thêm nhà xưởng, nhưng không thể tạo ra ngay một đội ngũ công nhân lành nghề.
>> Tấm bằng đại học nhìn từ lương tài xế container 50 triệu đồng
Tôi hỏi bạn: “Nếu thiếu công nhân như vậy, tại sao không tăng lương mạnh hơn nữa?” Bạn cười và nói: “Tiền lương quan trọng, nhưng không phải tất cả”. Quả thật, người lao động hôm nay quan tâm nhiều hơn đến chất lượng cuộc sống. Họ muốn môi trường làm việc tốt, muốn thời gian cho gia đình, muốn cơ hội học hỏi, được tôn trọng, thấy tương lai của mình. Đó là điều mà nhiều doanh nghiệp vẫn còn thiếu.
Một đất nước muốn phát triển bền vững không thể chỉ dựa vào đội ngũ tiến sĩ, kỹ sư hay chuyên gia. Đó là những lực lượng rất quan trọng, nhưng họ không thể một mình tạo nên sức mạnh của cả nền kinh tế. Đằng sau mỗi nhà máy vận hành hiệu quả là những người công nhân lành nghề. Đằng sau mỗi công trình hoàn thành đúng tiến độ là những người thợ kỹ thuật tận tâm. Đằng sau những chuyến hàng đến đúng nơi, đúng lúc là những tài xế ngày đêm rong ruổi trên khắp các cung đường. Đằng sau mỗi sản phẩm xuất khẩu mang thương hiệu Việt là hàng nghìn bàn tay lao động cần mẫn.
Suốt nhiều năm, chúng ta nói nhiều về giáo dục đại học và điều đó hoàn toàn cần thiết. Nhưng cùng với đại học, có lẽ đã đến lúc giáo dục nghề nghiệp cần được nhìn nhận đúng với vị trí của nó. Chúng ta cần nói nhiều hơn về kỹ năng nghề, về lao động kỹ thuật, những cơ hội phát triển mà con đường học nghề có thể mang lại. Bởi tương lai của một quốc gia sản xuất không chỉ được quyết định trong các giảng đường đại học mà còn cần những nhà máy sáng đèn, những công xưởng vang tiếng máy chạy mỗi đêm.
Khi xã hội biết tôn trọng mọi giá trị lao động chân chính, chúng ta mới thực sự xây dựng được một thị trường lao động lành mạnh và một nền kinh tế phát triển bền vững.
"Nói về chuyện camera an ninh của hàng xóm, tôi thấy nhiều người cứ thích làm quá lên rồi tự làm mình mệt.
Với tôi, quan điểm rất thoáng: Chỉ khi nào người ta cầm điện thoại xông thẳng vào nhà mình mà quay phim, chụp ảnh thì mới đáng để nói. Còn cái camera an ninh gắn cố định ở cửa, dù có quay bao quát luôn phần trước hay sau nhà mình thì cũng chẳng vấn đề gì.
Đã gọi là camera an ninh thì góc quay phải rộng mới hiệu quả. Thực tế, cái sân hay cái cổng là khu vực không gian mở, chứ có phải phòng ngủ hay phòng tắm đâu mà hở ra là sợ lộ quyền riêng tư?
Chẳng ai rảnh tới mức ngồi canh cái sân nhà hàng xóm cả ngày để xem có gì bí mật. Mà nói thẳng, cũng chẳng ai làm chuyện nhạy cảm ngay ngoài sân để mà phải sợ camera nhìn thấy.
Có cái camera hàng xóm bao quát giùm khu vực trước nhà, đôi khi trộm cắp nhìn vào còn nể nang không dám bén mảng tới. Lúc có sự cố hay mất đồ, chạy sang nhờ họ trích xuất dữ liệu hỗ trợ thì mới thấy cái lợi.
Miễn là đôi bên không có xích mích, đụng chạm gì thì việc họ lắp camera quay vào khuôn viên công cộng hay lối đi chung, tôi còn thấy cảm ơn không hết vì có người canh chừng hộ không công.
Chủ yếu vẫn là ăn ở với hàng xóm láng giềng sao cho tốt thì chả có gì phải lo lắng. Cứ suốt ngày soi xét, chửi bới nhau thì mới sinh ra nhiều thứ lộn xộn. Cứ nghĩ đơn giản cho nhẹ đầu".
Độc giả nickname hoanghai88tv nêu quan điểm như trên, sau câu chuyện Bức xúc vì hàng xóm 'chĩa camera an ninh vào nhà'.Đây cũng là câu chuyện của nhiều người: Hàng xóm chĩa camera bắt chuyển động thẳng vào nhà tôi.
Đồng quan điểm, độc giả Nam Le nói: "Bây giờ camera an ninh quá phổ biến rồi, góc nhìn rộng nên với đặc thù nhà ống, kiến trúc ở Việt Nam thì khó mà không vướng nhà hàng xóm.
Cá nhân tôi thấy không việc gì phải làm quá lên trong vấn đề này. Như hẻm nhà tôi, gần như 90% hộ dân đều gắn camera ngoài cổng, chưa kể camera an ninh do khu phố lắp.
Chính nhờ hệ thống camera dày đặc đó mà 5 năm trở lại đây xóm tôi không còn vụ trộm hay mất an ninh nào (so với xưa: mỗi năm có 1-2 vụ trộm cạy cửa phá khóa), chưa kể nhiều sự cố khác được phát hiện kịp thời".
"Các nghi ngờ quanh Argentina có thể hiểu được vì nhiều quyết định trọng tài gây tranh cãi xuất hiện liên tiếp. Nhưng tranh cãi không đồng nghĩa dàn xếp.
Muốn kết luận FIFA thiên vị Argentina, cần bằng chứng về chỉ đạo, lợi ích, liên hệ bất thường hoặc thao túng quy trình. Hiện các lập luận chủ yếu dựa trên cảm giác 'Argentina hay được lợi'. Đó là tương quan, chưa phải nhân quả.
Tình huống penalty, thẻ đỏ hay VAR luôn có vùng diễn giải. Một pha bóng có thể bị chuyên gia này gọi là thẻ đỏ, chuyên gia khác cho rằng chưa đủ mức. Sai sót trọng tài, nếu có, chỉ chứng minh năng lực hoặc tiêu chuẩn xử lý thiếu nhất quán, không tự động chứng minh âm mưu.
Thống kê ít thẻ cũng vậy. Số lỗi không thể quy đổi máy móc thành số thẻ, vì thẻ phụ thuộc vị trí phạm lỗi, mức độ nguy hiểm, ngăn cơ hội rõ ràng hay lỗi chiến thuật. Nếu chỉ nhìn 'lỗi/thẻ' rồi kết luận thiên vị thì quá đơn giản hóa bóng đá.
Phát ngôn của Infantino và việc phân công trọng tài Argentina cho trận Pháp - Morocco đúng là dễ gây phản cảm, vì FIFA cần tránh cả xung đột lợi ích lẫn cảm giác thiếu trung lập. Nhưng 'quản trị hình ảnh kém' khác với 'dàn xếp World Cup'.
Nhánh đấu thuận lợi cũng không phải bằng chứng. Thể thức hạt giống vốn nhằm tránh các đội mạnh gặp nhau quá sớm. Đối thủ yếu hay mạnh còn do kết quả thực tế của giải.
Theo tôi, tóm lại, có thể chỉ trích FIFA về minh bạch, tiêu chuẩn trọng tài và truyền thông. Nhưng nói Argentina được "trao cúp" là kết luận vượt xa chứng cứ hiện có".
Độc giả nickname vietjobtime bình luận quan điểm như trên, sau bài viết 8 nguồn cơn khiến FIFA bị nghi thiên vị Argentina. Theo đó,Chiến thắng của Argentina trước Ai Cập ở vòng 1/8 World Cup 2026 làm bùng lên làn sóng nghi ngờ, vốn đã âm ỉ từ nhiều sự kiện trước đó, về khả năng FIFA ưu ái đội bóng của Lionel Messi.
Đến nay, chưa có bằng chứng nào chứng minh FIFA dàn xếp kết quả hoặc thiên vị Argentina. Tuy nhiên, nhiều sự kiện gây tranh cãi xuất hiện liên tiếp khiến các thuyết âm mưu ngày càng lan rộng, theo báo Anh Telegraph.
Một chi tiết khiến FIFA bị chỉ trích đến từ chính Chủ tịch Gianni Infantino. Sau khi Argentina loại Cape Verde ở vòng 1/16, ông dừng lại trả lời truyền hình Argentina và nói rằng bản thân đã "cùng chịu đựng" với đội bóng Nam Mỹ trong trận đấu.
Phát biểu này tạo phản ứng trên mạng xã hội, bởi người đứng đầu FIFA được kỳ vọng phải giữ sự trung lập tuyệt đối. Sau đó, Infantino giải thích ông nói thay cho "những khán giả trung lập cổ vũ cho cả hai đội". Tuy nhiên, lời giải thích không làm dịu các chỉ trích, khi Argentina vốn đã là tâm điểm của nhiều tranh cãi.
"Quy định 'Chuyến bay chậm từ 4 giờ do lỗi của hãng bay, hãng bay phải hoàn trả (refund) toàn bộ tiền vé hoặc tiền phần vé chưa sử dụng, khi hành khách không đồng ý đổi thời gian hoặc đổi chuyến. Nhưng vấn đề là làm sao để xác định được lỗi là của hãng hay không khi hãng có thể đổ lỗi do thời tiết? Và cuối cùng khách hàng vẫn phải chấp nhận hết hay sao?".
Đó là thắc mắc của độc giả Hungson xung quanh về quy định mới của Chính phủ về vận tải hàng không áp dụng từ 1/7. Theo đó, hành khách sẽ được hoàn trả toàn bộ tiền vé hoặc phần vé chưa sử dụng, nếu chuyến bay bị chậm từ 4 giờ do lỗi của hãng bay.
Trong khi đó, với chuyến bay chậm từ 2 giờ, hãng bay phải phục vụ nước uống hoặc cung cấp phiếu (voucher) có giá trị tương đương cho hành khách. Hãng bay có thể đổi thời gian đi (re-book) hoặc chuyển đổi hành trình (re-route) để hành khách tới được điểm cuối, nếu họ có yêu cầu. Chuyến bay chậm từ 3 giờ, hãng bay phải phục vụ đồ ăn hoặc voucher tương đương.
>> Tôi chỉ nhận được chai nước suối dù chuyến bay bị delay gần 5 tiếng
Có cùng băn khoăn về việc xác định thời gian chậm chuyến để bồi thường cho khách hàng, bạn đọc Vanhop.nguyen đặt câu hỏi: "4 giờ là tương đương một nửa ngày làm việc bình thường của tôi. Nếu chuyến bay bị chậm 4 giờ, tôi sẽ phải nghỉ nguyên ngày làm việc hôm đó, vậy ai sẽ bồi thường thiệt hại? Tại sao không quy định phạt theo từng khung giờ? ".
Ở một khía cạnh khác, độc giả Hamy chỉ ra nhiều vấn đề cần làm rõ: "Tôn trọng thời gian của hành khách cũng là một phần của chất lượng dịch vụ. Nhưng tôi thắc mắc: Nếu chuyến bay bị hoãn nhiều lần nhưng mỗi lần dưới 4 giờ thì sẽ được tính như thế nào? Liệu quy định mới có giúp giảm tình trạng chậm chuyến hay không?".
"Cần làm rõ 'toàn bộ tiền vé' là như thế nào? Vì trước giờ tôi thấy hoàn vé vẫn có nhưng chỉ hoàn tiền vé, còn các phụ phí sân bay, kiểm tra an ninh... (chiếm phần không nhỏ trong tổng tiền phải trả) nhưng không được hoàn", bạn đọc Huynhnghia nói thêm.
