Nghị định 192/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định một số chế độ phụ cấp đặc thù trong lĩnh vực y tế và hỗ trợ hằng tháng đối với nhân viên y tế thôn, tổ dân phố, cô đỡ thôn, bản. Nghị định có hiệu lực từ ngày 15-7.
Đối tượng hưởng bao gồm viên chức, người lao động tại các cơ sở y tế công lập; lực lượng y tế trong quân đội, công an; các lực lượng tham gia phòng chống dịch và nhân viên y tế thôn, tổ dân phố, cô đỡ thôn, bản.
Người lao động trực 24/24 giờ tại cơ sở y tế được hưởng phụ cấp từ 70.000 đồng đến 325.000 đồng/người/phiên trực, tùy theo hạng cơ sở y tế.
Trong đó mức cao nhất 325.000 đồng áp dụng đối với các cơ sở y tế hạng đặc biệt, hạng I và một số đơn vị pháp y tâm thần Trung ương.
Mức phụ cấp là 255.000 đồng/người/phiên trực đối với cơ sở y tế hạng II; 185.000 đồng đối với các cơ sở y tế còn lại, trạm y tế xã, cơ sở cấp cứu ngoại viện công lập; và 70.000 đồng đối với các cơ sở nuôi dưỡng, điều dưỡng người có công và một số cơ sở trợ giúp xã hội.
Trường hợp trực tại các khoa, khu vực đặc biệt được hưởng bằng 1,5 lần mức quy định. Người trực vào ngày nghỉ hằng tuần được hưởng bằng 1,3 lần và trực vào ngày lễ, Tết được hưởng bằng 1,8 lần mức phụ cấp ngày thường.
Ngoài ra, người trực 24/24 giờ được hỗ trợ tiền ăn 40.000 đồng/người/phiên trực.
Theo quy định hiện hành, phụ cấp trực tại bệnh viện hạng đặc biệt, hạng I là 115.000 đồng; bệnh viện hạng II tăng là 90.000 đồng; các cơ sở y tế còn lại tăng là 65.000 đồng.
Như vậy từ ngày 15-7, phụ cấp trực sẽ tăng gần 185%.
Nghị định cũng quy định cụ thể chế độ phụ cấp phẫu thuật, thủ thuật đối với đội ngũ cán bộ y tế trực tiếp tham gia các ca can thiệp chuyên môn.
Theo đó người mổ chính, người gây mê hồi sức hoặc châm tê chính được hưởng mức phụ cấp từ 100.000 đồng đến 560.000 đồng/người/phẫu thuật tùy theo loại phẫu thuật.
Người phụ mổ, phụ gây mê hồi sức hoặc phụ châm tê được hưởng từ 60.000 đồng đến 400.000 đồng/người/phẫu thuật, trong khi người giúp việc cho ca mổ được hưởng từ 40.000 đồng đến 240.000 đồng/người/phẫu thuật.
So với mức đang áp dụng từ năm 2011, phụ cấp phẫu thuật đã được điều chỉnh tăng gấp đôi ở tất cả các nhóm đối tượng.
Đối tượng hưởng
Mức phụ cấp (đồng/người/phẫu thuật)
Loại đặc biệt
Người mổ chính, người gây mê hồi sức hoặc châm tê chính
Người phụ mổ, người phụ gây mê hồi sức hoặc phụ châm tê
Mức phụ cấp thủ thuật bằng 30% mức phụ cấp phẫu thuật cùng loại.
Về chế độ chống dịch, người trực tiếp tham gia giám sát, điều tra dịch tễ, lấy mẫu, xét nghiệm, khám và điều trị người bệnh thuộc nhóm đối tượng hưởng cao nhất. Với bệnh truyền nhiễm nhóm A, mức phụ cấp là 420.000 đồng/ngày/người; các lực lượng tham gia hỗ trợ khác được hưởng 280.000 đồng/ngày/người.
Đối với bệnh truyền nhiễm nhóm B, mức phụ cấp là 280.000 đồng/ngày/người; bệnh truyền nhiễm nhóm C là 210.000 đồng/ngày/người.
Người thường trực chống dịch 24/24 giờ được hưởng 280.000 đồng/ngày và được nhân hệ số khi trực vào ngày nghỉ hoặc ngày lễ, Tết. Đồng thời được hỗ trợ tiền ăn 40.000 đồng/người/phiên trực.
Như vậy phụ cấp chống dịch bệnh truyền nhiễm nhóm A tăng từ mức tối đa 225.000 đồng lên 420.000 đồng/người/ngày, tăng khoảng 87%.
Các bệnh nhân được chẩn đoán mắc sốt rét do ký sinh trùng Plasmodium falciparum - thể bệnh nguy hiểm có nguy cơ bệnh nặng và có thể tử vong cao nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
Một trong những bệnh nhân là anh H.V.T. (36 tuổi, Thanh Hóa), từng làm việc tại Congo. Trong thời gian lao động tại đây, đặc biệt vào mùa mưa, anh nhiều lần lên cơn sốt rét, có thời điểm mắc bệnh từ 1 - 3 lần mỗi tháng. Mỗi lần sốt, anh chỉ được điều trị cắt cơn sốt bằng truyền dịch rồi tiếp tục làm việc.
Lo ngại sức khỏe ngày càng suy giảm, anh quyết định trở về Việt Nam để điều trị. Tuy nhiên, sau khi về nước khoảng hai tuần, anh xuất hiện trở lại các triệu chứng sốt cao gần 40°C, rét run, đau đầu, buồn nôn, chóng mặt và mệt mỏi kéo dài.
Nhận thấy các biểu hiện tương tự những đợt sốt rét trước đó, gia đình đã đưa anh đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.
Trường hợp thứ hai là anh M.T.H. (45 tuổi, Tuyên Quang), công nhân xuất khẩu lao động tại Angola. Trong thời gian làm việc ở nước ngoài, anh cũng từng mắc sốt rét nhưng chưa được điều trị triệt để.
Sau khi trở về Việt Nam được hai tháng, anh tiếp tục xuất hiện một đợt sốt và tự uống số thuốc còn mang từ Angola trong vài ngày cho đến khi hết triệu chứng.
Một tuần trước khi nhập viện, anh H. đột ngột sốt cao tới 40,2°C, rét run dữ dội, dù đắp nhiều chăn vẫn không hết lạnh. Mỗi cơn sốt kéo dài khoảng ba giờ và xuất hiện hai lần mỗi ngày.
Tại cơ sở y tế địa phương, kết quả xét nghiệm xác định anh dương tính với ký sinh trùng sốt rét Plasmodium falciparum. Ngay sau đó, bệnh nhân được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương để điều trị chuyên sâu.
Theo bác sĩ Trần Duy Hưng, Trưởng khoa vi rút - ký sinh trùng bệnh viện cho biết, cả hai bệnh nhân đều nhập viện trong tình trạng sốt cao, rét run, đau đầu, đau mỏi toàn thân và có tiền sử sinh sống, lao động tại các quốc gia châu Phi. Kết quả xét nghiệm máu đều cho thấy nhiễm ký sinh trùng sốt rét Plasmodium falciparum.
"Đây là chủng ký sinh trùng gây sốt rét phổ biến nhất và cũng là nguyên nhân của nhiều trường hợp diễn biến nặng.
Nếu không được điều trị kịp thời, người bệnh có thể đối mặt với nguy cơ bệnh nặng; suy đa cơ quan và tử vong", bác sĩ Hưng nhấn mạnh.
Sau khi được điều trị tích cực bằng các thuốc chống sốt rét đặc hiệu đường tiêm và đường uống, cả hai bệnh nhân đều đáp ứng tốt. Tình trạng sốt đã được kiểm soát, sức khỏe ổn định và đang tiếp tục được theo dõi.
Theo bác sĩ Hưng, những người xuất hiện triệu chứng sốt cấp tính sau khi trở về từ nước ngoài, đặc biệt là các quốc gia châu Phi, cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám và xét nghiệm sớm. Việc chẩn đoán kịp thời có ý nghĩa quyết định trong điều trị và giảm nguy cơ biến chứng nặng.
Đối với người chuẩn bị đến các vùng lưu hành sốt rét, cần chủ động tìm hiểu nguy cơ dịch tễ, thực hiện các biện pháp phòng chống muỗi đốt và đến cơ sở y tế để được tư vấn sử dụng thuốc dự phòng khi cần thiết nhằm hạn chế nguy cơ mắc bệnh.
Ngày 12/5, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đắk Lắk đã có báo cáo liên quan trường hợp cháu N.P.M. (5 tuổi, trú tại phường Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk) tử vong do viêm màng não mủ.
Theo báo cáo, người nhà bệnh nhi cho biết cháu M. phát bệnh ngày 5/5 với các triệu chứng đau đầu, đau tai, nôn ói và sốt cao liên tục.
Ngày 6/5, cháu được đưa đến khám, điều trị tại Bệnh viện Đại học Y Dược Buôn Ma Thuột, sau đó chuyển lên Bệnh viện Đa khoa Vùng Tây Nguyên.
Tại Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên, bệnh nhi được chẩn đoán suy hô hấp độ IV, nhiễm trùng huyết, theo dõi viêm não màng não, viêm phổi nặng, hôn mê chưa rõ nguyên nhân.
Ngày 8/5, gia đình xin chuyển cháu M. đến Bệnh viện Nhi Đồng 2 (TPHCM). Do tình trạng bệnh không cải thiện, rạng sáng 9/5, gia đình xin đưa cháu về nhà. Chẩn đoán khi xuất viện, bệnh nhi bị viêm màng não mủ biến chứng nội sọ, nhiễm trùng huyết, hôn mê không đặc hiệu, viêm phổi nặng.
Đến 2h20 ngày 11/5, cháu M. tử vong tại nhà. Ngành y tế địa phương đã xử lý môi trường bằng hóa chất tại nhà bệnh nhi, trường học và khu vực xung quanh; theo dõi chặt chẽ tình hình sức khỏe người dân, nhất là các trường hợp tiếp xúc gần để kịp thời thông báo cho cơ quan y tế khi phát hiện dấu hiệu nghi ngờ.
Đối với 35 học sinh cùng lớp và người thân của cháu M., ngành y tế đã lấy mẫu để xét nghiệm, theo dõi.
Theo ông Hà Văn Trung, Phó chủ tịch UBND xã Phú Xuân, chiều 27/5 nhóm người tại bản Sa Lắng bắt được khoảng 0,3 kg bọ xít trên cây cà dại mọc ven sông Mã về chế biến làm món ăn tối.
Sáu người cùng ăn gồm ông Phạm Bá Thống (60 tuổi), Hà Đức Tăng (42 tuổi), Hà Văn Nam (43 tuổi), Phạm Đức Tùng (43 tuổi), chị Hà Thị Quyệt (36 tuổi) và chị Cao Thị Linh (37 tuổi).
Ngoài món bọ xít, bữa ăn còn có thịt lợn rang, canh cá suối nấu cà chua bi, canh rau bí tự trồng và rượu mua bên ngoài. Trong số họ, ba người Tăng, Nam và Tùng có uống rượu.
Sáng hôm sau, ông Thống đau bụng, buồn nôn, đau đầu, được đưa đến Bệnh viện Đa khoa Quan Hóa cấp cứu. Ngày 29/5, anh Nam có các biểu hiện tương tự, sau đó 4 người còn lại lần lượt có các triệu chứng đau bụng, buồn nôn, đau đầu, đau vai gáy, đau lưng.
Bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Quan Hóa chẩn đoán các bệnh nhân ngộ độc thực phẩm do thức ăn có độc, nghi là món bọ xít. Hiện 6 bệnh nhân đã được chuyển đến Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hóa, sức khỏe tạm ổn định.
UBND xã Phú Xuân chỉ đạo Trạm Y tế xã phối hợp các đơn vị liên quan xác minh nguyên nhân, đồng thời tăng cường tuyên truyền, khuyến cáo người dân không săn bắt, chế biến và sử dụng các loại côn trùng như bọ xít, sâu lạ hoặc động vật không rõ nguồn gốc làm thực phẩm, tránh rủi ro về sức khỏe.
