Bé 5 tuổi tử vong do viêm màng não mủ, lấy mẫu xét nghiệm 35 trẻ cùng lớp

Bác sĩ chuyên khoa 2 Châu Thị Anh, phụ trách Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện đa khoa Xuyên Á TP.HCM, cho biết dù cùng có nguồn gốc từ mía hoặc củ cải đường và thành phần chính đều là sucrose, đường trắng và đường nâu lại có những điểm khác biệt rất rõ rệt về bản chất và hương vị.

Đường trắng là loại sucrose đã được tinh luyện gần như hoàn toàn, loại bỏ sạch mọi tạp chất để cho ra những hạt đường có màu trắng tinh khiết và vị ngọt sắc. Ngược lại, đường nâu thực chất là đường trắng nhưng còn giữ lại hoặc được phối trộn bổ sung thêm mật mía (molasses). Chính lớp mật mía đặc sánh này đã tạo nên màu sắc sẫm đặc trưng và mang lại cho đường nâu hương thơm caramel thoang thoảng. Nhờ thành phần mật mía này mà đường nâu cũng chứa một lượng nhỏ các khoáng chất tự nhiên như canxi, kali, sắt và magie.

Mặc dù đường nâu có chứa canxi, kali, sắt và magie nhờ lớp mật mía, nhưng hàm lượng của chúng cực kỳ không đáng kể. Ví dụ thực tế, một thìa cà phê đường nâu chỉ chứa lượng khoáng chất rất nhỏ, thường chưa tới vài % nhu cầu khuyến nghị hằng ngày của cơ thể.

"Để bạn dễ hình dung, nếu muốn nhận được lượng sắt hay magie đủ 'có ý nghĩa' cho sức khỏe từ đường nâu, bạn sẽ phải ăn hàng lạng, thậm chí hàng cân đường mỗi ngày. Lúc này, tác hại từ lượng calo rỗng và lượng đường quá tải nạp vào cơ thể (gây béo phì, tiểu đường, tim mạch) sẽ vượt xa hoàn toàn lợi ích nhỏ từ lượng ít khoáng chất kia", bác sĩ Châu Thị Anh phân tích.

Nói cách khác, đường nâu đúng là có nhiều vi chất hơn đường trắng, nhưng lượng quá nhỏ để tạo ra lợi ích sức khỏe thực tế.

Xét về lượng calo và khả năng gây tăng cân, đường trắng và đường nâu gần như không có sự khác biệt khi mỗi gram của 2 loại đều cung cấp khoảng 4 kcal. Do mức chênh lệch calo là không đáng kể, yếu tố quan trọng nhất đối với người ăn kiêng vẫn luôn là tổng lượng đường tiêu thụ, tổng năng lượng nạp vào và tần suất sử dụng đồ ngọt hằng ngày.

Tương tự, chỉ số đường huyết của 2 loại đường này cũng khác nhau rất ít. Dù đường nâu đôi khi có chỉ số đường huyết thấp hơn một chút nhờ thành phần mật mía, nhưng mức chênh này hoàn toàn không đủ lớn để tạo ra sự khác biệt rõ rệt trong việc kiểm soát cân nặng, quản lý insulin hay giảm nguy cơ tiểu đường.

Nếu mục tiêu của bạn là giảm cân, kiểm soát đường huyết và hướng tới một lối sống lành mạnh, thì việc cắt giảm tổng lượng đường tiêu thụ hằng ngày quan trọng hơn nhiều so với việc chỉ đổi từ đường trắng sang đường nâu. Hãy xem đường nâu như một lựa chọn mang tính cá nhân về hương vị với mùi caramel đặc trưng và rất phù hợp để làm bánh hay pha chế đồ uống chứ nó hoàn toàn không phải là một "phiên bản healthy" thực sự.

"Vì vậy, thay vì bận tâm về màu sắc của đường, chiến lược hiệu quả hơn nhiều cho người ăn kiêng là tập trung kiểm soát khẩu phần tổng thể: chủ động giảm đồ uống có đường, hạn chế thực phẩm siêu chế biến và ưu tiên các nguồn carbohydrate giàu chất xơ từ tự nhiên", bác sĩ Anh chia sẻ.

Tin Gốc: Thanh Niên

Tình trạng cấp cứu nguy hiểm mùa nắng nóng

Mới đây, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố (TPHCM) cho biết đã tiếp nhận một trường hợp bé trai 15 tuổi (ngụ phường Tân Phú, TPHCM) sốc nhiệt nặng biến chứng tiêu cơ vân, suy đa cơ quan, sau khi đá bóng 3 tiếng đồng hồ giữa trời nắng nóng.

Cụ thể, khi đang chơi thể thao, em đột ngột than mệt, ngất, vã mồ hôi nhiều, phải thở oxy, truyền dịch tại trạm y tế gần hiện trường rồi chuyển gấp lên tuyến trên. Bé trai trải qua 3 tuần điều trị tích cực ở bệnh viện mới giữ được tính mạng.

BSCKII Nguyễn Minh Tiến, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Thành phố chia sẻ, những ngày qua mặc dù khu vực TPHCM và phía Nam có những cơn mưa đầu mùa, nhưng thời tiết nắng nóng gay gắt vẫn còn tiếp diễn.

Do đó, phụ huynh cần biết cách nhận biết các dấu hiệu say nắng, cách phòng ngừa và việc sơ cứu đúng cách, để kịp thời cứu nạn nhân khi xảy ra sự cố.

Theo bác sĩ Tiến, sốc nhiệt (heat stroke) là tình trạng cơ thể tăng thân nhiệt quá mức (40-41 độ C) khi tiếp xúc môi trường nóng kéo dài, hoặc hoạt động gắng sức trong thời tiết nắng nóng, khiến cơ thể mất khả năng điều hòa nhiệt, tản nhiệt nội sinh.

Đây là tình trạng cấp cứu nguy hiểm, có thể gây tổn thương não, gan, suy thận, tụy, rối loạn đông máu… thậm chí nhanh chóng dẫn đến tử vong nếu không được điều trị kịp thời.

Sốc nhiệt (dân gian gọi là say nắng hoặc say nóng) được chia thành 2 nhóm: Sốc nhiệt kinh điển và sốc nhiệt do gắng sức. Hai thể này khác nhau về cơ chế, nhưng biểu hiện lâm sàng giống nhau.

Sốc nhiệt kinh điển hay gặp ở người già, cơ thể suy nhược, trẻ em, người có bệnh lý nền (tim mạch, thần kinh, các rối loạn nội tiết...), người tiếp xúc một cách thụ động với một môi trường có nhiệt độ cao thời gian dài.

Còn sốc nhiệt do gắng sức thường gặp ở những người trẻ, khỏe mạnh với hệ điều hòa nhiệt độ bình thường. Ở thể này, bệnh nhân thường phơi nhiễm với nhiệt độ môi trường tăng cao và đồng thời do sự sinh nhiệt lúc thể dục, gắng sức.

Những đối tượng nào dễ bị sốc nhiệt?

Bác sĩ Tiến phân tích, khi bị nắng nóng, cơ thể sẽ có các phản ứng để giảm nhiệt độ, như giãn nở mạch máu (để máu dồn nhiều tới da làm thoát nhiệt ra ngoài), tuyến mồ hôi hoạt động mạnh.

Cơ thể có khả năng điều hoà thân nhiệt ở một giới hạn nhất định để thích ứng với môi trường xung quanh. Khả năng này ở mỗi người khác nhau, giảm dần từ người trưởng thành khỏe mạnh đến người cao tuổi và trẻ em. Dù vậy, ngay cả những người trẻ khỏe nếu hoạt động dưới ánh nắng gắt kéo dài vẫn có thể bị sốc nhiệt.

"Trẻ nhỏ, người già, người lao động ngoài trời, vận động viên, người béo phì, người mất nước hay mặc đồ quá kín/nóng là những trường hợp dễ bị say nắng", bác sĩ dẫn chứng.

Có nhiều dấu hiệu để nhận biết sốc nhiệt ở một người nói chung và trẻ em nói riêng. Các triệu chứng thường gặp ở giai đoạn kiệt sức do nóng gồm: mệt, khát nước, mặt đỏ gay, da nóng, vã mồ hôi, hoa mắt, chóng mặt, đau đầu, buồn nôn/nôn, đau bụng, chuột rút, tim đập nhanh...

Ở giai đoạn "say nắng thực sự" (heat stroke), bệnh nhân có thân nhiệt cao (từ 40 độ C), da nóng đỏ và chuyển màu xanh tái, không còn khả năng ra mồ hôi, lừ đừ hoặc kích thích, bứt rứt, ngất xỉu, nói nhảm, hôn mê, thở nhanh, co giật... Ở trẻ nhỏ sẽ xuất hiện tình trạng quấy khóc bất thường, bú kém, ngủ li bì, co giật.

Cách sơ cứu khi bị sốc nhiệt

Lãnh đạo Bệnh viện Nhi đồng Thành phố chia sẻ 4 bước khi phát hiện có trường hợp bị sốc nhiệt.

Bước 1, đưa người bệnh ra nơi mát (bóng râm hoặc phòng có quạt, điều hòa).

Bước 2, hạ thân nhiệt nhanh. Bệnh nhân cần được cởi bớt quần áo, lau mát bằng nước hoặc chườm lạnh (dùng khăn nhúng nước mát lạnh, đắp vùng trán, gáy, cổ, nách, bẹn), có thể kèm quạt để thoát nhiệt, tản nhiệt dễ dàng hơn.

Bước 3, bù nước. Cho uống nước mát, uống oresol từng ngụm nhỏ nếu bệnh nhân còn tỉnh; không ép uống nếu có tình trạng nôn nhiều, lơ mơ, co giật.

Bước 4, gọi cấp cứu 115 hoặc đưa ngay đến cơ sở y tế gần nhất nếu có một trong dấu hiệu của "say nắng thực sự".

"Sốc nhiệt là cấp cứu nguy hiểm nhưng có thể phòng ngừa được. Nhận biết sớm các dấu hiệu như sốt cao, mệt nhiều, lừ đừ và xử trí hạ nhiệt đúng cách ngay từ đầu sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ biến chứng nặng và tử vong", BSCKII Nguyễn Minh Tiến nói.

Những việc không nên làm khi trẻ bị sốc nhiệt

Không cạo gió, cắt lễ.

Không thoa dầu nóng.

Không quấn kín, không ủ kín trẻ.

Không dùng rượu để lau.

Không cho uống nước đá quá nhanh.

Không tự dùng thuốc hạ sốt thay cho hạ nhiệt cơ thể.

Tin Gốc: Dân Trí

Mỡ nội tạng là phần mỡ nằm sâu trong ổ bụng, bao quanh cơ quan như gan, tụy, ruột và dạ dày. Khi lượng mỡ này tăng quá mức, cơ thể có thể xảy ra tình trạng viêm mạn tính, rối loạn chuyển hóa và gia tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh lý. Nhiều thói quen trong sinh hoạt hằng ngày tưởng chừng vô hại lại góp phần thúc đẩy mỡ nội tạng.

Sử dụng đồ uống có đường

Theo Eating Well, thường xuyên uống nước ngọt, cà phê pha nhiều đường có thể khiến mỡ nội tạng tích tụ vì thừa calo. Nếu không được sử dụng hết cho các hoạt động hằng ngày, phần năng lượng dư thừa sẽ được chuyển thành chất béo để dự trữ. Theo thời gian, chất béo không chỉ tích tụ dưới da mà còn bám quanh gan, tụy, ruột... tạo thành mỡ nội tạng. Đặc biệt, đồ uống có đường thường không tạo cảm giác no lâu, khiến nhiều người dễ nạp thêm năng lượng mà không nhận ra.

Ngồi nhiều giờ liên tục

Ngồi nhiều giờ liên tục khiến cơ thể tiêu hao ít năng lượng, trong khi lượng calo nạp vào từ thức ăn vẫn giữ nguyên hoặc dư thừa. Phần năng lượng không được sử dụng sẽ dần được chuyển thành chất béo, dễ hình thành mỡ nội tạng.

Bên cạnh đó, ngồi lâu làm giảm hoạt động của các cơ và làm chậm quá trình chuyển hóa chất béo, khiến cơ thể đốt cháy ít mỡ. Thói quen ít vận động kéo dài cũng có thể làm giảm độ nhạy insulin, khiến cơ thể dễ tích mỡ và tăng cân.

Bỏ bữa

Khi nhịn ăn, nhiều người sẽ đói hơn vào bữa tiếp theo, dẫn đến ăn nhiều hoặc chọn thực phẩm giàu đường, chất béo và tinh bột tinh chế. Lượng năng lượng nạp vào quá lớn trong thời gian ngắn khiến phần dư thừa được chuyển thành chất béo để dự trữ.

Ngoài ra, bỏ bữa thường xuyên có thể làm rối loạn cảm giác đói - no và ảnh hưởng đến quá trình điều hòa đường huyết, khiến việc kiểm soát cân nặng trở nên khó khăn hơn. Nếu tình trạng này kéo dài kết hợp với ít vận động, nguy cơ tích tụ mỡ nội tạng và mắc các bệnh chuyển hóa tăng.

Ăn vặt bằng thực phẩm chế biến sẵn

Bánh ngọt, xúc xích, khoai tây chiên, mì ăn liền thường chứa nhiều đường, chất béo bão hòa, muối, ít chất xơ và protein. Tiêu thụ thường xuyên gây tăng cân, rối loạn chuyển hóa chất béo và đường trong cơ thể. Theo thời gian, chất béo dễ tích tụ quanh gan, tụy, làm tăng mỡ nội tạng và nguy cơ mắc đái tháo đường type 2, bệnh tim mạch, theo Times of India.

Ăn tối sát giờ ngủ

Ăn tối sát giờ ngủ cũng dễ làm tăng nguy cơ tích tụ mỡ nội tạng vì cơ thể không còn nhiều thời gian để tiêu hao năng lượng từ bữa ăn. Vào buổi tối, quá trình chuyển hóa có xu hướng chậm hơn và độ nhạy insulin cũng giảm so với ban ngày. Nếu bữa tối nhiều calo hoặc giàu chất béo, đường, lượng năng lượng dư thừa sẽ dễ được chuyển thành chất béo dự trữ. Bên cạnh đó, nằm ngủ ngay sau khi ăn khiến cơ thể ít vận động, giảm khả năng sử dụng năng lượng vừa nạp vào.

Tin Gốc: Vnexpress