Mỗi ngày, hàng tỉ người trên thế giới kết nối Internet để làm việc, học tập, giải trí và giao tiếp. Chỉ với vài thao tác đơn giản như gửi một tin nhắn, xem một video hay mở ứng dụng bản đồ, người dùng đã tạo ra thêm dữ liệu mới.
Khi cộng dồn trong suốt một năm, lượng dữ liệu này lớn hơn nhiều so với tưởng tượng và phản ánh rõ tốc độ phát triển của nền kinh tế số toàn cầu.
Theo các thống kê về lưu lượng Internet và hành vi người dùng, một người sử dụng Internet ở mức phổ thông hiện nay tạo ra khoảng từ 300 GB đến 1,5 TB dữ liệu mỗi năm.
Đối với những người thường xuyên xem video độ phân giải cao, chơi game trực tuyến, sao lưu dữ liệu lên nền tảng đám mây hoặc phát trực tiếp, lượng dữ liệu có thể đạt từ 2 TB đến 10 TB mỗi năm, thậm chí cao hơn.
Cần phân biệt giữa dữ liệu Internet và dữ liệu số được tạo ra. Dữ liệu Internet là lượng dữ liệu truyền tải qua mạng trong quá trình sử dụng dịch vụ trực tuyến. Trong khi đó, dấu chân số còn bao gồm ảnh, video, email, tin nhắn, lịch sử tìm kiếm, vị trí GPS, giao dịch trực tuyến và nhiều thông tin khác được các nền tảng số lưu trữ. Vì vậy, lượng dữ liệu thực tế mà mỗi người tạo ra thường lớn hơn rất nhiều so với dung lượng tải lên hoặc tải xuống.
Trung bình, một người hiện đại tạo ra khoảng 1-5 GB dữ liệu mỗi ngày. Với những người thường xuyên dùng Internet cho công việc và giải trí, con số này có thể lên tới 10-20 GB mỗi ngày.
Trong số các hoạt động trực tuyến, xem video là nguồn tạo dữ liệu lớn nhất. Một giờ xem video chất lượng cao có thể tiêu tốn từ 1-7 GB dữ liệu tùy độ phân giải. Xem phim 4K có thể sử dụng khoảng 7 GB dữ liệu mỗi giờ. Gọi video chất lượng HD tiêu thụ khoảng 1-3 GB mỗi giờ, trong khi việc sao lưu ảnh lên dịch vụ đám mây cũng có thể tạo ra vài GB dữ liệu chỉ trong một lần đồng bộ.
Ngược lại, các hoạt động như gửi email, nhắn tin hay duyệt web chỉ tạo ra lượng dữ liệu khá nhỏ. Tuy nhiên, khi được thực hiện hàng trăm lần mỗi ngày, tổng dung lượng vẫn tăng lên đáng kể.
Theo nhiều thống kê quốc tế, khoảng 70-80% lưu lượng Internet toàn cầu hiện nay đến từ hoạt động xem video trực tuyến, cho thấy đây là loại nội dung chiếm phần lớn băng thông trên Internet.
Không chỉ những tập tin người dùng chủ động tạo ra mới được tính là dữ liệu. Mỗi lần tìm kiếm thông tin, mở ứng dụng, chia sẻ vị trí hay nhấp vào một quảng cáo đều để lại dấu vết số.
Các nền tảng trực tuyến có thể lưu trữ lịch sử tìm kiếm, lịch sử xem nội dung, vị trí GPS, địa chỉ IP, thông tin thiết bị, cookie, thời gian sử dụng ứng dụng, lượt nhấp chuột, giao dịch trực tuyến cũng như dữ liệu từ đồng hồ thông minh, xe thông minh hay các thiết bị kết nối Internet trong gia đình.
Mỗi loại dữ liệu riêng lẻ có dung lượng không lớn nhưng khi cộng dồn theo thời gian sẽ tạo thành kho dữ liệu khổng lồ.
Nếu quy đổi, một người tạo khoảng 1,5 TB dữ liệu mỗi năm, tương đương dung lượng của hàng trăm ngàn bức ảnh chất lượng thấp, khoảng 250.000 bài hát MP3 hoặc khoảng 200 giờ video 4K.
Với hơn 5,5 tỉ người dùng Internet trên toàn cầu, chỉ cần mỗi người tạo trung bình 1 GB dữ liệu mỗi ngày thì thế giới đã phát sinh khoảng 5,5 tỉ GB dữ liệu mỗi ngày.
Trên thực tế, lượng dữ liệu toàn cầu còn lớn hơn rất nhiều với sự góp phần của doanh nghiệp, trung tâm dữ liệu, hệ thống camera giám sát, thiết bị Internet vạn vật và các nền tảng trí tuệ nhân tạo.
Mỗi phút, Internet ghi nhận hàng triệu lượt tìm kiếm, hàng triệu email được gửi, hàng triệu tin nhắn được trao đổi cùng hàng trăm giờ video mới được tải lên. Tất cả đang góp phần tạo nên một thế giới số phát triển với tốc độ chưa từng có, nơi dữ liệu đã trở thành một trong những tài nguyên giá trị nhất của thời đại.
Kết quả được nêu trong nghiên cứu Chỉ số rủi ro việc làm do trí tuệ nhân tạo tại Mỹ do Đại học Tufts công bố cuối tuần trước. Đây được xem là một trong những báo cáo đầu tiên về nguy cơ AI tác động đến việc làm tại Mỹ, thông qua việc sử dụng dữ liệu nghề nghiệp hiện tại để dự đoán những công việc có nguy cơ bị AI thay thế cao nhất.
Theo Đại học Tufts, nghiên cứu Chỉ số rủi ro việc làm do AI gây ra tại Mỹ xếp hạng 784 ngành nghề, 530 khu vực đô thị và phi đô thị, 50 tiểu bang của Mỹ và 20 lĩnh vực công nghiệp theo mức độ dễ bị tổn thương trước sự thay thế việc làm do AI gây ra. Chỉ số sẽ được cập nhật khi khả năng của trí tuệ nhân tạo và điều kiện thị trường lao động phát triển.
Theo báo cáo, 9,3 triệu việc làm tại Mỹ có nguy cơ bị loại bỏ trong 2-5 năm tới, với phạm vi khả thi 2,7-19,5 triệu việc làm, tùy thuộc vào các kịch bản áp dụng khác nhau. Ước tính, khoảng 200-1.500 tỷ USD thu nhập hộ gia đình "biến mất" do trí tuệ nhân tạo thay thế, với mức trung bình khoảng 757 tỷ USD, tương đương với nền kinh tế của Bỉ.
Nhóm nghiên cứu đã chỉ ra 33 ngành nghề khởi phát quá trình này, với 4,9 triệu người lao động "đang đứng trước bước ngoặt". Gần 800 công việc đã được gán "điểm mức độ phơi nhiễm", tức được xếp hạng những công việc có nguy cơ bị AI thay thế cao nhất. Mức độ dễ bị tổn thương trên toàn ngành trung bình khoảng 6%, nhưng rủi ro cao nhất nằm ở lĩnh vực công nghệ thông tin (18%), tài chính và bảo hiểm (16%) hay khoa học và kỹ thuật (16%). Người lao động tri thức có thu nhập cao như nhà văn (57%), lập trình viên máy tính (55%) và nhà thiết kế giao diện web, kỹ thuật số (55%) đối mặt với tỷ lệ mất việc làm cao nhất theo nghề nghiệp.
Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu cũng nhấn mạnh, chỉ những người lao động nào biết cách tận dụng trí tuệ nhân tạo để nâng cao vị thế của mình mới có thể trụ lại. "Chúng ta đang biết rằng, AI không chỉ tự động hóa các công việc thường ngày mà còn đang tiến lên, nhắm vào các công việc liên quan đến nhận thức và phân tích, vốn là đặc điểm của những nghề nghiệp đòi hỏi kỹ năng cao và mức lương cao", Bhaskar Chakravorti, hiệu trưởng trường Đại học Tufts, cho biết trên website trường. "Công việc của tương lai sẽ thuộc về những người có sự kết hợp giữa kiến thức chuyên môn, kỹ năng tư duy phản biện, kiến thức về AI cũng như cách sử dụng nó".
Nghiên cứu cũng chỉ ra, những người lao động ít có khả năng bị AI thay thế nhất thường là có mức lương thấp nhất, chẳng hạn thợ lợp mái, thợ mỏ, người vận hành máy móc, công nhân đóng gói thịt, thợ hàn hay thợ xây đá. Nhóm này chỉ có nguy cơ bị mất việc làm dưới 1%.
"Những nghề nghiệp AI không thể tác động đến phần lớn là những nghề nền kinh tế đang đánh giá thấp", theo nghiên cứu. "Vùng an toàn chính là vùng cận nghèo, 38% người lao động Mỹ không bị ảnh hưởng bởi AI nằm trong vùng này".
Yếu tố địa lý cũng tác động đến nguy cơ bị AI thay thế công việc. Người lao động ở đô thị là một trong những đối tượng bị đe dọa nhiều nhất. Các thành phố lớn như New York, Los Angeles, Washington DC, San Francisco, Chicago, Dallas và Boston, mỗi nơi đều đối mặt với khoản thiệt hại thu nhập hàng năm dự kiến ít nhất 20 tỷ USD.
Trước đó, theo Viện Công nghệ Massachusetts (MIT), AI hiện đủ khả năng nhận thức và kỹ thuật để làm nhiệm vụ trong nhiều lĩnh vực như công nghệ, tài chính, y tế. Nhóm phân tích 151 triệu lao động Mỹ, 923 nghề nghiệp, hơn 32.000 kỹ năng và nhận thấy, 11,7% lực lượng có thể bị thay thế bằng AI, tương ứng 1,2 nghìn tỷ USD tiền lương.
Tính đến cuối năm ngoái, thống kê từ công ty tư vấn nhân sự Challenger, Gray & Christmas cho thấy AI là nguyên nhân dẫn đến 48.414 trường hợp cắt giảm việc làm tại Mỹ, tính riêng trong tháng 10, là 31.039 vụ. Dù vậy, nhiều chuyên gia, gồm cả CEO Sam Altman của OpenAI, cho rằng đây có thể là chiêu "tẩy trắng bằng AI", ám chỉ các công ty lấy trí tuệ nhân tạo làm "bia đỡ đạn" khi sa thải nhân viên, trong khi thực tế có thể phức tạp hơn như công ty đang gặp khó khăn tài chính, hoặc dư thừa lao động.
Bảo Lâm (theo NYPost, Fletcher)
Việc làm công nghệ sẽ thay đổi thế nào năm nay
CEO Anthropic: 'AI có thể gây gián đoạn đau đớn trên thị trường việc làm'
Giám đốc UBTech: 'Robot làm việc chỉ hiệu quả bằng nửa con người'
Jensen Huang: 'Giờ là giai đoạn tuyệt vời cho thợ điện, thợ sửa ống nước'
Theo NBC, iPhone 5c đang thu hút sự chú ý trên mạng xã hội, chủ yếu nhờ thiết kế đầy màu sắc, chất lượng camera "hoài cổ" và vẻ đẹp cổ điển của nó. Sự phổ biến đột ngột này không chỉ dựa vào tính năng mà còn liên quan đến cảm xúc mà sản phẩm mang lại. Sau sự thành công của iPod, iPhone 5c có thể là sản phẩm tiếp theo được yêu thích trở lại.
Sức hấp dẫn của iPhone 5c nằm ở sự khác biệt so với các smartphone hiện đại. Trong khi hầu hết điện thoại ngày nay có thiết kế kim loại và kính bóng bẩy, iPhone 5c lại nổi bật với màu sắc tươi sáng và chất liệu nhựa, mang đến một vẻ ngoài vui tươi, tạo nên nét duyên dáng thay vì cảm giác rẻ tiền.
NBC cũng chỉ ra những bức ảnh hơi nhiễu hạt được chụp bởi camera trên iPhone 5c đang trở thành xu hướng được yêu thích trong cộng đồng mạng, nơi tính thẩm mỹ kỹ thuật số không hoàn hảo đang lên ngôi.
Nỗi nhớ cũng đóng một vai trò quan trọng trong sự trở lại này. Khi ra mắt vào năm 2013, iPhone 5c không đạt được kỳ vọng doanh số do giá cả cao và thiếu tính năng Touch ID. Chất liệu nhựa của nó từng bị coi là "rẻ tiền". Tuy nhiên, theo nhà tâm lý học hiện sinh người Mỹ Clay Routledge, sự hấp dẫn của công nghệ hoài cổ không chỉ đơn thuần là về một mẫu iPhone cũ. Nó phản ánh xu hướng của người dùng trẻ tuổi, những người đang tìm kiếm những thiết bị ít được tối ưu hóa, đơn giản hơn và không bị gò bó trong nền văn hóa kỹ thuật số hiện đại.
Sự trở lại của iPhone 5c không chỉ là một hiện tượng nhất thời mà còn là một dấu hiệu cho thấy sự thay đổi trong sở thích và giá trị của thế hệ trẻ ngày nay.
Nhiều người dùng phàn nàn rằng Windows 11 ngày càng giống một 'bảng quảng cáo di động' của Microsoft hơn là một công cụ làm việc. Các tính năng như Copilot, thông báo OneDrive liên tục và dữ liệu chẩn đoán chạy ngầm không chỉ xâm phạm quyền riêng tư mà còn ngốn một lượng lớn tài nguyên phần cứng, khiến máy tính trở nên trì trệ ngay cả trên những cấu hình mạnh.
Bí quyết nằm ở việc mạnh tay loại bỏ các tích hợp AI không cần thiết. Thay vì để Copilot chạy ngầm và giám sát hoạt động, người dùng hoàn toàn có thể gỡ bỏ ứng dụng này và tắt các công cụ hỗ trợ viết lách tự động trong Notepad. Việc loại bỏ các 'mảnh ghép' AI ít được sử dụng sẽ giải phóng một lượng tài nguyên RAM đáng kể.
Để gỡ bỏ, bạn chỉ việc mở menu Start và tìm kiếm từ khóa Copilot. Tiếp theo, nhấp phải chuột vào kết quả xuất hiện và chọn Uninstall để tiến hành gỡ ứng dụng.
Bên cạnh đó, việc kiểm soát danh sách ứng dụng khởi động cùng Windows là bước đi không thể bỏ qua. Những ứng dụng như Edge, Xbox hay OneDrive thường xuyên tự chạy khi bật máy, khiến thời gian khởi động kéo dài và làm chậm nhịp độ làm việc ngay từ những giây đầu tiên.
Ít ai biết rằng Windows 11 mặc định gửi rất nhiều dữ liệu sử dụng về máy chủ Microsoft. Bằng cách can thiệp sâu vào mục Services và vô hiệu hóa tính năng Telemetry, bạn không chỉ bảo vệ được thông tin cá nhân mà còn giải phóng thêm băng thông mạng.
Cách thực hiện là nhấn tổ hợp phím Windows + R, nhập services.msc và nhấn Enter. Cuộn tìm đến hai mục 'Connected User Experiences' và 'Telemetry', nhấp đúp chuột và chọn Disabled trong menu Startup type xổ xuống.
Kết hợp với việc tắt tính năng cá nhân hóa quảng cáo (truy cập Settings > Privacy & security > General và tắt mục 'Let apps show me personalized ads by using my advertising ID'), người dùng sẽ không còn bị làm phiền bởi các lời mời chào, đề xuất mua hàng gây khó chịu trên màn hình khóa hay menu Start. Những tinh chỉnh này giúp chiếc máy tính trở về đúng nghĩa là một công cụ phục vụ công việc, thay vì là một nền tảng tiếp thị của nhà sản xuất.
