Cuối tháng 1, chị Nguyễn Thị Thái, 43 tuổi, trú phường Bá Xuyên, vừa kết thúc ca làm việc thì nhận được một đường link video từ người quen. Trong đoạn phim, một phụ nữ tự xưng là Nguyễn Thanh Trúc sống ở Trung Quốc muốn tìm gia đình ở Việt Nam. Ký ức của chị chỉ còn hai cái tên: bố Nguyễn Đức Khánh và em út Nguyễn Thị Thái.
“Chỉ cần nhìn mặt, tôi nhận ngay ra đó là chị gái mình”, chị Thái nói.
Chị Nguyễn Thanh Trúc, 51 tuổi, là con thứ ba của ông Nguyễn Đức Khánh, 78 tuổi và bà Nguyễn Thị Thi, 74 tuổi ở tổ 2, phường Mỏ Chè, TP Sông Công (nay là phường Bá Xuyên).
Thông qua người phiên dịch, chị Trúc kể mùa hè năm 1993, khi đang làm việc tại một lò gạch, được một phụ nữ rủ đi làm công việc lương cao. Sau đó, cô gái 18 tuổi năm đó bị đưa đến sống với một người đàn ông không minh mẫn ở tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc. Hàng ngày, chị phải lên núi hái thảo dược đem bán. Không tiền, không biết tiếng địa phương, không có phương tiện liên lạc, chị kẹt lại xứ người.
Cuộc sống dần ổn định sau khi chị Trúc kết hôn với người chồng thứ hai. Nhờ mạng xã hội phát triển, chị nhờ một du học sinh Việt Nam tại Trung Quốc quay video và đăng trên các trang mạng ở Việt Nam để tìm người thân. Sau 33 năm, chị quên gần hết tiếng Việt, chỉ nhớ tên bố và em gái.
Hai ngày sau khi video được đăng tải, chị Trúc kết nối được với gia đình. Gặp lại bố mẹ và em gái qua màn hình, ban đầu chị không nhận ra. Khi được nhắc lại những kỷ niệm cũ, chị mới bật khóc.
Việc tìm thấy chị Trúc khép lại biến cố kéo dài gần 40 năm của gia đình ông Khánh.
Bi kịch của gia đình bắt đầu năm 1987 khi bà Thi có dấu hiệu không tỉnh táo và bỏ nhà đi. Tìm vợ không được, ông Khánh tái hôn hơn một năm sau đó.
Năm 1989, người con gái tên Nguyễn Thị Thủy mất tích. Năm 1993, Nguyễn Thanh Trúc cũng “bặt vô âm tín” giống mẹ và chị.
Những năm đó, ông Khánh chỉ biết trình báo chính quyền, nhờ phát loa tìm kiếm nhưng không có kết quả.
Năm 2005, sau 16 năm mất liên lạc, gia đình nhận được thư của chị Thủy gửi từ Trung Quốc, kể chuyện bị bán làm vợ một người đàn ông nước này. Hai năm sau, chị đưa chồng con về Việt Nam thăm gia đình.
Năm 2017, hai năm sau khi người vợ kế của ông Khánh qua đời, gia đình nhận được tin công an tìm thấy bà Thi tại cửa khẩu Lạng Sơn. Bà vẫn nhớ tên chồng, 4 người con và địa chỉ gia đình ngoại nên được đón về. Trở về sau 30 năm, bà Thi bạc trắng tóc, lúc nhớ lúc quên. Bà kể từng bị một nhóm người bắt đi sang bên kia biên giới và phải nhặt ve chai cho chủ.
Hiện tại, cuộc sống của bà Thi phụ thuộc vào chồng con. Ban ngày, ông Khánh lo cơm nước; tối đến chị Thái lại sang phụ giúp tắm rửa, trò chuyện, vỗ về mẹ.
Bà Dương Thúy Hằng, Tổ trưởng tổ dân phố số 2, phường Bá Xuyên, cho biết vợ chồng ông Khánh hiện sống trong căn nhà tạm, dựa vào khoản trợ cấp mất sức lao động của ông và trợ cấp khuyết tật của bà. “Bà Thi trở về nhưng trí não không minh mẫn, thi thoảng vẫn lang thang đi nhặt rác. Rất may ông bà có con trai, con gái sống gần thường xuyên qua săn sóc”, bà Hằng nói.
Trong cuộc gọi video với chị Trúc đầu tháng 2, chị Thái cùng bố mẹ kết nối với chị Thủy. Lần đầu tiên sau 39 năm gia đình mới nhìn thấy đủ mặt các thành viên.
“Bố mẹ già rồi, các chị sắp xếp về thăm nhé”, Thái nói với các chị và nhận được cái gật đầu.
Lớn lên thiếu vắng tình thương và sự chăm sóc của mẹ đẻ, nay mẹ trở về trong cảnh tuổi già, bệnh tật, với anh em chị Thái, đó vẫn là điều may mắn. “Mẹ không có công dưỡng nhưng có công sinh. Còn cha mẹ để được chăm sóc với tôi là niềm vui, hạnh phúc”, chị nói.
Ông Khánh cho biết nửa đời người luôn áy náy khi lạc mất vợ, hai đứa con đi biệt tích. Giờ kết nối được với các con, bà Thi tìm được về, tuổi già của ông coi như trọn vẹn.
Điểm chung của nhiều bệnh nhân là tuổi cao hoặc đang mang bệnh mạn tính, trong khi triệu chứng ban đầu khá mờ nhạt nên dễ bị bỏ qua. Theo các bác sĩ, không ít người nhập viện chỉ sau vài ngày xuất hiện những biểu hiện tưởng như cảm cúm thông thường như mệt mỏi, đau đầu, sốt nhẹ hoặc ho. Tuy nhiên, bệnh nhanh chóng tiến triển thành viêm phổi, suy hô hấp, thậm chí phải hỗ trợ thở máy.
Một trong những bệnh nhân đang điều trị là bà T.T.N. (77 tuổi). Trước khi nhập viện 4 ngày, bà chỉ thấy mệt, đau đầu và buồn nôn nên gia đình nghĩ là cảm thông thường. Khi đến viện, bệnh nhân đã suy hô hấp, phải thở ôxy, xét nghiệm cho kết quả dương tính với cúm B. Bệnh nhân đồng thời có tiền sử tăng huyết áp và đã xuất hiện tổn thương phổi.
Một trường hợp khác là ông N.H.H. (60 tuổi, Hải Dương), có tiền sử đái tháo đường và viêm gan B. Sau một tuần điều trị tại cơ sở tư nhân, bệnh nhân tưởng đã ổn định nhưng sau đó lại sốt trở lại, khó thở tăng dần. Khi chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, các bác sĩ xác định người bệnh bị viêm phổi tiến triển trên nền nhiễm cúm B.
Nặng hơn là bệnh nhân H.N.T. (65 tuổi, Hà Nội), mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) nhiều năm. Người bệnh nhập viện trong tình trạng suy hô hấp nghiêm trọng, phải thở ôxy lưu lượng cao rồi chuyển sang thở máy. Bác sĩ nhận định cúm B trên nền bệnh phổi mạn có thể kéo theo bội nhiễm nấm xâm lấn - biến chứng nguy hiểm ở những người sức đề kháng suy giảm.
ThS. bác sĩ nội trú Phạm Thanh Bằng, Khoa Cấp cứu, cho biết cúm B là bệnh nhiễm virus đường hô hấp với các triệu chứng thường gặp như sốt, đau nhức, ho, chảy mũi. Phần lớn người khỏe mạnh có thể tự hồi phục, nhưng ở người cao tuổi hoặc có bệnh nền, virus có thể kích hoạt hàng loạt biến chứng nguy hiểm như viêm phổi, suy hô hấp, bội nhiễm vi khuẩn hoặc nấm.
Điều đáng lo ngại là nhiều người vẫn xem cúm B là bệnh nhẹ nên chủ quan điều trị tại nhà. Khi xuất hiện khó thở hoặc toàn trạng xấu đi mới đến viện thì bệnh thường đã nặng, khiến quá trình điều trị khó khăn hơn.
Các chuyên gia khuyến cáo, người cao tuổi và người mắc các bệnh mạn tính như tiểu đường, COPD, bệnh gan, suy thận... nếu có dấu hiệu sốt, ho, đau mỏi người hoặc khó thở kéo dài trên 1-2 ngày cần đi khám sớm. Việc tự dùng thuốc kéo dài tại nhà, kể cả thuốc kháng virus, có thể khiến bệnh diễn biến âm thầm và trở nên nguy hiểm. Khi trong gia đình có người có biểu hiện ho, sốt, sổ mũi, cần chủ động xét nghiệm, đồng thời áp dụng các biện pháp phòng lây nhiễm.
Bên cạnh đó, tiêm vắc-xin cúm định kì vẫn là biện pháp hiệu quả giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế biến chứng nặng. Từ những ca bệnh thực tế, bác sĩ nhấn mạnh cúm B không đơn thuần là một bệnh cảm cúm thông thường, đặc biệt với những người có sức khỏe yếu hoặc mang bệnh lí nền, đây có thể là điểm khởi đầu của các biến chứng nghiêm trọng nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.
Cúm B là một bệnh nhiễm trùng đường hô hấp phổ biến, với thời gian ủ bệnh từ 1 đến 4 ngày. Khi khởi phát, bệnh thường gây ra các triệu chứng toàn thân rõ rệt như sốt cao, có thể lên tới 39-41°C, kèm theo ớn lạnh, mệt mỏi và đau nhức cơ bắp khắp người.
Bên cạnh đó, người bệnh cũng gặp các vấn đề về hô hấp như ho, sổ mũi, viêm họng. Ở một số trường hợp, virus cúm B còn có thể ảnh hưởng đến thần kinh, gây phù não hoặc cường thần kinh phó giao cảm với biểu hiện mặt đỏ, mắt đỏ.
Đa số người mắc, đặc biệt là trẻ em, có thể tự hồi phục sau 5-7 ngày nếu được chăm sóc tốt tại nhà. Tuy nhiên, chúng ta cần hết sức cảnh giác với các dấu hiệu cảnh báo biến chứng nặng.
Khi sốt cao liên tục trên 39°C không hạ, khó thở, ho có đờm, run tay chân hoặc da xanh tái, cần đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế ngay. Cúm B có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như viêm phổi, viêm cơ tim, suy hô hấp hoặc nhiễm trùng huyết.
Từ các ca bệnh thực tế cho thấy, cúm B không đơn thuần là bệnh lý nhẹ. Ở những người có nền sức khỏe yếu hoặc mắc bệnh mạn tính, đây có thể là điểm khởi đầu của các biến chứng nghiêm trọng nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.
Tôi rất đồng tình với bài viết "Không thể giao trẻ em cho mạng xã hội: Khi học online vô tình kéo trẻ vào mạng" trên Tuổi Trẻ Online. Tôi muốn chia sẻ thêm về các khía cạnh khác về vấn đề học online qua trải nghiệm thực tế của con tôi.
Tôi có con đang học lớp 6 tại một trường công lập ở phường Thông Tây Hội, TP.HCM. Đầu năm học, nhà trường thông báo phụ huynh đóng phí sử dụng phần mềm học online K12. Theo giáo viên chủ nhiệm, nền tảng này nhằm giúp giáo viên gửi bài giảng, tài liệu để học sinh xem thêm, nâng cao kiến thức.
Tuy nhiên trong quá trình học, hằng ngày giáo viên các môn đều đăng bài tập lên hệ thống và học sinh phải hoàn thành để được điểm danh, tính điểm quá trình.
Có những video môn mỹ thuật, âm nhạc, thể dục dài từ 15 phút đến hơn 30 phút. Học sinh buộc phải xem hết mới được ghi nhận hoàn thành và phải xác nhận bằng nội dung "Em đã xem". Nếu tua nhanh để lướt qua thì hệ thống không chấp nhận.
Điều khiến phụ huynh áp lực hơn là giáo viên các môn đăng bài không theo thời khóa biểu cố định. Có ngày gần như tất cả các môn cùng đăng bài một lúc, thường vào khung giờ từ 18h đến 21h.
Ngoài K12, giáo viên chủ nhiệm còn lập nhóm Zalo để trao đổi với phụ huynh, gửi lịch ôn tập hoặc tài liệu để phụ huynh tải về in cho con. Đồng thời, một nhóm Zalo khác được lập riêng để trao đổi trực tiếp với học sinh.
Nhiều môn như ngữ văn, kỹ năng sống còn giao bài tập nhóm, yêu cầu học sinh tự lập nhóm, trao đổi qua Gmail hoặc Zalo rồi nộp bài qua tài khoản Zalo riêng của giáo viên.
Trong khi đó, lịch học của học sinh lớp 6 hiện nay gần như kín cả ngày, từ 7h sáng đến 16h30 chiều. Về đến nhà, ăn cơm và nghỉ ngơi xong thì các em lại phải tiếp tục vào K12 để kiểm tra xem giáo viên có đăng bài hay không nhằm làm bài và điểm danh.
Có hôm đến 21h vẫn chưa thấy bài đăng, nhưng sáng hôm sau giáo viên chủ nhiệm thông báo trong nhóm Zalo rằng phụ huynh cần nhắc con vào K12 vì giáo viên bộ môn đăng bài sau 21h hôm trước.
Gia đình tôi hiện cố gắng kiểm soát việc sử dụng Internet của con. Con chỉ được xem phim 30 phút, chơi game 30 phút và học tiếng Anh hoặc cờ online khoảng 30 phút mỗi ngày. Con không sử dụng Facebook, TikTok, Zalo và cũng không có điện thoại thông minh riêng.
Các thiết bị như laptop, điện thoại thông minh hay tài khoản mạng xã hội đều là của cha mẹ, con chỉ được mượn để học hoặc giải trí trong thời gian giới hạn. Con tôi hiện chỉ dùng điện thoại "cục gạch" để liên lạc hằng ngày.
Tuy nhiên, với cách triển khai học online hiện nay, việc học sinh phải lên Internet trong thời gian dài gần như trở thành bắt buộc. Chưa kể các em còn phải dùng Zalo để học nhóm, trao đổi và nộp bài tập.
Nếu phụ huynh quản lý sát sao thì còn có thể kiểm soát phần nào. Nhưng với nhiều gia đình ít thời gian quan tâm con cái, lý do "lên K12 để học bài" rất dễ trở thành cánh cửa để trẻ tiếp xúc với đủ loại nội dung trên mạng.
Thực tế đã có không ít vụ việc học sinh nói xấu nhau trong nhóm Zalo, Facebook; dùng AI ghép ảnh phản cảm để phát tán; bị kẻ xấu dụ dỗ gửi hình ảnh nhạy cảm rồi đe dọa. Chưa kể vô số trào lưu độc hại trên TikTok, Facebook hay các nội dung bạo lực, kích động mà trẻ chưa đủ nhận thức để phân biệt đúng sai.
Trong bối cảnh nhiều quốc gia đang siết chặt việc trẻ dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội, tôi cho rằng môi trường giáo dục cũng cần có quy định và giới hạn rõ ràng hơn.
Bởi việc triển khai học online qua K12 hoặc yêu cầu học sinh sử dụng Zalo đã vô tình khiến các em tiếp xúc với mạng xã hội nhiều hơn bao giờ hết.
Tôi mong những chia sẻ này có thể góp thêm một góc nhìn để các cơ quan quản lý sớm có giải pháp phù hợp nhằm bảo vệ trẻ em trước những rủi ro trên không gian mạng.
Khi Sally-Anne Hawkins chật vật cài chiếc cúc trên cùng của chiếc quần jeans, cô cảm thấy không thoải mái.
Người phụ nữ đã phải vật lộn với tình trạng đầy hơi suốt nhiều tháng cũng như bụng ngày càng to lên đến mức bạn bè thường hỏi cô ấy liệu có đang mang thai hay không.
Ban đầu Sally-Anne chỉ đơn giản cho rằng đó là do tăng cân, nhưng cô sợ rằng có điều gì đó tồi tệ hơn đang xảy ra khi bắt đầu gặp tình trạng đau vùng xương chậu, cùng với việc phải đi vệ sinh cứ 15 phút một lần.
Để làm dịu cơ thể, người phụ nữ 39 tuổi đã chuẩn bị một bồn tắm nước nóng và bắt đầu thư giãn; cho đến khi một cơn đau dữ dội ập đến khiến Sally-Anne gục xuống sàn trong đau đớn. Hóa ra, một khối u đã vỡ ra khi cô đang ở trong bồn tắm.
"Tôi loạng choạng chạy xuống cầu thang và la hét cầu cứu," Sally-Anne, đến từ Portsmouth, Anh, kể với Need To Know.
"Tôi đau đớn và nôn mửa mỗi khi cử động."
"Tôi gần như không thể tin vào mắt mình."
"Tôi hoàn toàn bị sốc khi họ thông báo rằng tôi mắc ung thư"
"Tôi chưa bao giờ nghĩ đó có thể là sự thật; nhưng nhìn lại, tôi đã có cả 4 triệu chứng điển hình, mặc dù chưa bao giờ cho rằng đó là do bệnh này gây ra."
Ban đầu, Sally-Anne được chẩn đoán bị ngộ độc thực phẩm sau đó là chứng bàng quang hoạt động quá mức trước khi được đưa đến bệnh viện cấp cứu.
Tại bệnh viện, kết quả chụp CT cho thấy buồng trứng phải của cô bị xoắn và có một khối u kích thước bằng quả bưởi. Đó là ung thư buồng trứng.
Một tuần sau, ca phẫu thuật cắt bỏ buồng trứng phải của cô được tiến hành. Đáng buồn, có đến 75% khả năng khối u sẽ quay trở lại.
"Tôi không mong sẽ phải trải qua tất cả những điều đó một lần nữa", Sally nói.
"Tôi và bạn đời của mình, Andy, không muốn có con, vì vậy tôi đã quyết định cắt bỏ buồng trứng còn lại", Sally cho biết thêm.
"Khi họ phát hiện ra một khối u khác, tôi biết mình đã đưa ra quyết định đúng đắn."
Sally-Anne chia sẻ câu chuyện của mình để nâng cao nhận thức về căn bệnh ung thư buồng trứng cũng như khuyên mọi người không nên chủ quan trước những dấu hiệu bất thường như đầy hơi, rối loạn ăn uống, đau bụng và thay đổi thói quen đi vệ sinh
Hiện tại, Sally-Anne đang được kiểm tra sức khỏe định kỳ 6 tháng một lần.
Cô nói thêm: "Cuộc sống bây giờ rất tốt. Tôi có một cái nhìn mới về cuộc sống và đã đọc được một câu nói mà tôi tâm niệm: "Người ta nói bạn chỉ sống một lần, nhưng thực ra bạn sống mỗi ngày và chỉ chết một lần."
"Nhìn lại mọi chuyện, tôi ước mình đã lắng nghe cơ thể nhiều hơn."
"Hãy tiếp tục cố gắng vượt qua khó khăn. Chỉ có bạn mới hiểu rõ nhất cơ thể mình".