Cuối tháng 1, chị Nguyễn Thị Thái, 43 tuổi, trú phường Bá Xuyên, vừa kết thúc ca làm việc thì nhận được một đường link video từ người quen. Trong đoạn phim, một phụ nữ tự xưng là Nguyễn Thanh Trúc sống ở Trung Quốc muốn tìm gia đình ở Việt Nam. Ký ức của chị chỉ còn hai cái tên: bố Nguyễn Đức Khánh và em út Nguyễn Thị Thái.
“Chỉ cần nhìn mặt, tôi nhận ngay ra đó là chị gái mình”, chị Thái nói.
Chị Nguyễn Thanh Trúc, 51 tuổi, là con thứ ba của ông Nguyễn Đức Khánh, 78 tuổi và bà Nguyễn Thị Thi, 74 tuổi ở tổ 2, phường Mỏ Chè, TP Sông Công (nay là phường Bá Xuyên).
Thông qua người phiên dịch, chị Trúc kể mùa hè năm 1993, khi đang làm việc tại một lò gạch, được một phụ nữ rủ đi làm công việc lương cao. Sau đó, cô gái 18 tuổi năm đó bị đưa đến sống với một người đàn ông không minh mẫn ở tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc. Hàng ngày, chị phải lên núi hái thảo dược đem bán. Không tiền, không biết tiếng địa phương, không có phương tiện liên lạc, chị kẹt lại xứ người.
Cuộc sống dần ổn định sau khi chị Trúc kết hôn với người chồng thứ hai. Nhờ mạng xã hội phát triển, chị nhờ một du học sinh Việt Nam tại Trung Quốc quay video và đăng trên các trang mạng ở Việt Nam để tìm người thân. Sau 33 năm, chị quên gần hết tiếng Việt, chỉ nhớ tên bố và em gái.
Hai ngày sau khi video được đăng tải, chị Trúc kết nối được với gia đình. Gặp lại bố mẹ và em gái qua màn hình, ban đầu chị không nhận ra. Khi được nhắc lại những kỷ niệm cũ, chị mới bật khóc.
Việc tìm thấy chị Trúc khép lại biến cố kéo dài gần 40 năm của gia đình ông Khánh.
Bi kịch của gia đình bắt đầu năm 1987 khi bà Thi có dấu hiệu không tỉnh táo và bỏ nhà đi. Tìm vợ không được, ông Khánh tái hôn hơn một năm sau đó.
Năm 1989, người con gái tên Nguyễn Thị Thủy mất tích. Năm 1993, Nguyễn Thanh Trúc cũng “bặt vô âm tín” giống mẹ và chị.
Những năm đó, ông Khánh chỉ biết trình báo chính quyền, nhờ phát loa tìm kiếm nhưng không có kết quả.
Năm 2005, sau 16 năm mất liên lạc, gia đình nhận được thư của chị Thủy gửi từ Trung Quốc, kể chuyện bị bán làm vợ một người đàn ông nước này. Hai năm sau, chị đưa chồng con về Việt Nam thăm gia đình.
Năm 2017, hai năm sau khi người vợ kế của ông Khánh qua đời, gia đình nhận được tin công an tìm thấy bà Thi tại cửa khẩu Lạng Sơn. Bà vẫn nhớ tên chồng, 4 người con và địa chỉ gia đình ngoại nên được đón về. Trở về sau 30 năm, bà Thi bạc trắng tóc, lúc nhớ lúc quên. Bà kể từng bị một nhóm người bắt đi sang bên kia biên giới và phải nhặt ve chai cho chủ.
Hiện tại, cuộc sống của bà Thi phụ thuộc vào chồng con. Ban ngày, ông Khánh lo cơm nước; tối đến chị Thái lại sang phụ giúp tắm rửa, trò chuyện, vỗ về mẹ.
Bà Dương Thúy Hằng, Tổ trưởng tổ dân phố số 2, phường Bá Xuyên, cho biết vợ chồng ông Khánh hiện sống trong căn nhà tạm, dựa vào khoản trợ cấp mất sức lao động của ông và trợ cấp khuyết tật của bà. “Bà Thi trở về nhưng trí não không minh mẫn, thi thoảng vẫn lang thang đi nhặt rác. Rất may ông bà có con trai, con gái sống gần thường xuyên qua săn sóc”, bà Hằng nói.
Trong cuộc gọi video với chị Trúc đầu tháng 2, chị Thái cùng bố mẹ kết nối với chị Thủy. Lần đầu tiên sau 39 năm gia đình mới nhìn thấy đủ mặt các thành viên.
“Bố mẹ già rồi, các chị sắp xếp về thăm nhé”, Thái nói với các chị và nhận được cái gật đầu.
Lớn lên thiếu vắng tình thương và sự chăm sóc của mẹ đẻ, nay mẹ trở về trong cảnh tuổi già, bệnh tật, với anh em chị Thái, đó vẫn là điều may mắn. “Mẹ không có công dưỡng nhưng có công sinh. Còn cha mẹ để được chăm sóc với tôi là niềm vui, hạnh phúc”, chị nói.
Ông Khánh cho biết nửa đời người luôn áy náy khi lạc mất vợ, hai đứa con đi biệt tích. Giờ kết nối được với các con, bà Thi tìm được về, tuổi già của ông coi như trọn vẹn.
Năm nay, các chị gái của Thái đều lên kế hoạch về Việt Nam thăm cha mẹ. Lúc đó, đại gia đình “sẽ được ôm nhau, bằng da bằng thịt”.
Chỉ cần gọi điện thoại 1-2 phút là có thể giải quyết xong công việc, nhưng nhiều người vẫn chọn “có gì nhắn tin cho mình…” và kiên quyết không nghe, chẳng muốn bắt máy.
Nhật Nguyên (21 tuổi, nhân viên marketing tại Huế) thừa nhận sợ chuông điện thoại và cuộc gọi từ công việc. Nguyên kể cứ nghe tiếng chuông, kể cả không phải từ điện thoại của mình, anh cũng giật mình.
“Mỗi khi thấy sếp hoặc đồng nghiệp gọi, trong đầu mình thường mặc định “chắc lại có chuyện rồi”, nên hiếm khi bắt máy ngay, mà chờ một lúc hoặc đợi cuộc gọi kết thúc rồi chủ động gọi lại sau”, Nguyên kể.
Nhật Nguyên cho biết đôi khi bạn lo âu quá mức, suy diễn mắc lỗi gì trong công việc được giao hay quên deadline. Vì vậy, khi thấy cuộc gọi bạn thường hồi hộp và căng thẳng.
Đi làm cả ngày, tuy không phải lúc nào cũng để điện thoại ở chế độ im lặng, nhưng vào ngày nghỉ hoặc khi bị stress vì công việc, Nguyên tắt luôn chuông điện thoại hoặc bật chế độ không làm phiền.
Chính vì nỗi sợ đó, Nguyên thừa nhận có lần bị sếp mắng ngay trong cuộc gọi. Cậu chỉ biết im lặng lắng nghe và “dạ… vâng” cho qua chuyện.
Bảo Ngọc (26 tuổi, nhân viên văn phòng tại TP.HCM) nói trong văn phòng cô có khá nhiều người ngại gọi hoặc nghe điện thoại, kể cả cô.
Có những việc rất gấp, chỉ cần gọi trao đổi 1-2 phút là có thể giải quyết luôn vấn đề, nhưng nhiều bạn vẫn chọn nhắn tin, chứ không gọi điện.
"Chỉ những việc thật sự khẩn cấp mới nên gọi điện. Còn nếu việc gì cũng gọi, thậm chí giao cả trăm đầu việc qua điện thoại thì bực mình lắm. Vì phải dừng ngay công việc đang làm để nghe rồi ghi chú lại đủ thứ", Ngọc kể.
Làm nhân viên truyền thông, thường xuyên “onset” với ê kíp làm chương trình, Ngọc Như (23 tuổi, TP.HCM) thừa nhận sợ nghe điện thoại, thậm chí tắt luôn chuông. Như nói, nếu có việc cần thì mọi người cứ nhắn tin trước, nếu cô không phản hồi trong khoảng 2-3 tiếng thì lúc đó hãy gọi điện, trừ khi là việc thật sự gấp.
Sau khi xong việc, Như sẽ chủ động gọi lại.
"Không nghe điện thoại, dễ bị hiểu lầm là mình đang né tránh hoặc không muốn nghe, trong khi thực tế là mình đang bận", Như bày tỏ.
Cô nói thêm khi phải trả lời các vấn đề trong công việc mà chưa kịp chuẩn bị qua điện thoại, rất dễ nói sai hoặc thiếu ý. Vì vậy, nhắn tin trước cho chắc ăn, trừ trường hợp thật sự khẩn cấp hãy gọi.
Còn Gia Bảo (25 tuổi, nhân viên chăm sóc khách hàng tại TP.HCM) nói dù công việc đòi hỏi phải giao tiếp và trao đổi qua điện thoại với nhiều người, nhưng anh luôn ưu tiên nhắn tin thay vì gọi điện.
“Đơn giản vì nhắn tin không làm gián đoạn hay “chen ngang” luồng công việc, giúp mình giữ tập trung và làm việc hiệu quả hơn”, Bảo nói.
Anh nói thêm, tin nhắn có lịch sử ghi lại toàn bộ nội dung rõ ràng nên rất dễ xem lại, rà soát khi cần. Trong khi đó, khối lượng công việc thường nhiều, đầu việc nhỏ lẻ từ nhiều deadline khác nhau thì rất dễ sót.
Nơi họ sống và chiến đấu được ví như những "pháo đài thép" giữa đại dương. Ở đó những người lính Vùng 2 hải quân kiên cường bám trụ giữa thiên nhiên khắc nghiệt, căng mắt canh giữ vùng chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc.
Sau hơn hai ngày lênh đênh trên biển, tàu HQ-561 của Vùng 4 hải quân đến nhà giàn DK1/19, cũng là một trong những "pháo đài thép" xa nhất trong hệ thống nhà giàn DK1 trên thềm lục địa phía Nam. Trên sân thượng, cờ Tổ quốc bay phần phật trong gió. Thấp thoáng xa xa đã thấy những cánh tay vẫy, có anh lính còn cởi áo phất ngang đầu la lớn "Chào đất liền! Chào đất liền nhé!" đón khách.
Đấy là nhà giàn Ba Kè A nằm trên bãi san hô ngầm giữa vòng xoáy thủy triều dữ dội, nơi sóng gió gần như không có ngày ngơi nghỉ. Chiều xuống, bầu trời bất ngờ đổi sắc từ xanh trong thành đen kịt, gió rít từng hồi, sóng dựng cao quất mạnh vào thân nhà giàn. "Toàn tàu hạ xuồng!", giọng thuyền trưởng vang lên giữa tiếng gió rít từng hồi. Mọi người lần lượt xuống xuồng giữa con sóng chao đảo làm chiếc xuồng lúc nhô cao, lúc trũng sâu.
Xuồng cập sát chân đế nhà giàn, những con sóng cứ bất ngờ nâng xuồng lên rồi hạ xuống tạo khoảng cách chênh vênh giữa xuồng và cầu thang sắt. Để bước lên, mỗi người phải chờ đúng nhịp sóng dâng, bước dứt khoát, tay bám chặt thành thang len từng bậc một.
Những chiến sĩ đã đợi sẵn ở đấy, đón khách bằng những cái siết tay thật chặt như muốn truyền cho nhau sức mạnh giữa trùng khơi.
Dẫn chúng tôi lên mái nhà của nhà giàn, thượng úy Lý Thanh Dinh - Phó chỉ huy trưởng DK1/19, chàng trai dân tộc thiểu số quê An Giang có khuôn mặt rám nắng, đôi mắt to đen cùng nụ cười hiền - giới thiệu: "Đây là vị trí cao nhất, từ đây có thể quan sát được bốn phương, tám hướng. Mọi mục tiêu lạ đều được phát hiện, theo dõi và báo cáo kịp thời về đất liền".
Câu hỏi bất chợt vang lên: "Các anh bảo vệ bầu trời thế nào giữa biển khơi?". Không chút do dự, thượng úy Dinh trả lời chắc nịch: "Chúng tôi trực 24/24". Anh nói nếu bộ đội phòng không - không quân canh giữ bầu trời trên đất liền thì lính nhà giàn canh giữ bầu trời trên biển.
"Càng vào dịp lễ, Tết, việc trực sẵn sàng chiến đấu càng siết chặt. Bất luận điều kiện thời tiết khắc nghiệt ra sao chúng tôi vẫn bám chặt canh giữ mặt biển, bầu trời, phát hiện mục tiêu lạ sẽ báo cáo kịp thời, sẵn sàng xử lý khi có tình huống bất ngờ", anh Dinh nói.
Tàu tiếp tục hành trình đến nhà giàn khác song do mưa gió, kế hoạch lên nhà giàn buộc phải thay đổi. Không thể hạ xuồng, những phần quà từ đất liền được buộc chặt trong bao ni lông, thả xuống biển rồi kéo lên nhà giàn bằng dây. Các chiến sĩ thay quân ngồi vào "quang" được kéo lên giữa không trung chao đảo theo từng nhịp sóng. Hình ảnh quá quen với lính nhà giàn mà khiến người chứng kiến thắt lòng.
Tàu và nhà giàn chỉ cách nhau chừng 30m, rất gần mà vẫn không thể chạm tay, mọi tình cảm chỉ có thể gửi theo sóng gió. Qua máy I-Com, giọng chính trị viên tàu HQ-561 ấm mà chắc: "Chúc các đồng chí luôn vững vàng tay súng, canh giữ biển trời bình yên, nhân dân cả nước luôn bên cạnh các đồng chí".
Từ phía nhà giàn, câu trả lời vọng lại, dứt khoát: "Chúng tôi quyết tâm bảo vệ vững chắc chủ quyền vùng biển được giao". Rồi một giọng trẻ hơn chen vào rất đời: "Nhờ các anh gửi thư về đất liền giúp nhé, vợ con đang mong lắm!" làm những ai nghe được như lặng đi.
Trên "mái nhà" DK1/15, một tổ chiến sĩ vẫn đứng gác không rời vị trí. Khi tàu rời đi vòng quanh nhà giàn như một lời chào tạm biệt, có người trong đoàn đã lặng lẽ quay mặt đi, có những giọt nước mắt không kịp nén lại. Giữa tiếng sóng, tiếng gió, giọng hát của những người lính vang lên qua bộ đàm "sóng gió mặc sóng gió, lính nhà giàn bọn tôi ở đó…".
Người thì thấy thành công thì vui, còn thất bại thì nói đùa “Cá tháng tư” cho đỡ quê. Nhưng có người cho rằng đã là cảm xúc thật thì không nên nấp sau hai chữ “đùa thôi”.
Ngọc Như (27 tuổi, TP.HCM) kể năm ngoái cô lấy hết dũng khí để tỏ tình qua tin nhắn với crush (người được thích - PV) vào đúng ngày Cá tháng tư (1-4). Mãi đến khuya mới nhận được hồi âm ngoài mong đợi, crush của Như chủ động bày tỏ muốn tìm hiểu cô từ ngày 2-4.
Sau một tháng “tìm hiểu mập mờ”, trong đó cả hai thường vài ngày mới nhắn tin cho nhau, Ngọc Như nhận ra hai người không hợp và quyết định quay lại làm bạn bè.
Còn Anh Minh (23 tuổi, TP.HCM) kể lại lần tỏ tình ngày 1-4 nhớ đời năm ngoái. Thích bạn cùng lớp nhưng ngại nói ra, Minh quyết định nhắn tin tỏ tình crush ngay buổi sáng Cá tháng tư. Dòng tin nhắn dài ngoằng, chứa cả sự chân thành, gửi kèm icon trái tim.
Chuyện “dở khóc dở cười”, crush trả lời: “Haha, 1-4 mà, chắc đùa thôi đúng không?”. Minh đứng hình, vừa muốn giải thích vừa muốn chui xuống đất. Cuối cùng, cả hai phải cười xong mới nói chuyện tiếp như bình thường, nhưng cảm giác lúc đó… vừa ngượng vừa buồn cười!
Lần sau, Minh nói chắc chọn một ngày bình thường để tỏ tình nghiêm túc hơn, chứ bạn đó tưởng là giỡn.
Câu chuyện mượn ngày Cá tháng tư để tỏ tình luôn khiến giới trẻ bàn luận sôi nổi. Nếu lời tỏ tình được đồng ý thì quá hạnh phúc, nhưng nếu không thì cũng không sao, vẫn còn cớ nói rằng đó chỉ là một trò đùa 1-4. Chung quy lại, với cách này, mọi thứ đều có đường lui, không ai phải chịu quá nhiều rủi ro về mặt cảm xúc.
Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là liệu chỉ có những người xem thường tình cảm mới chọn ngày 1-4 để bày tỏ tình cảm, hay thực ra cũng có những người yêu thật lòng nhưng khéo léo tận dụng cơ hội này để giảm bớt áp lực?
Châu Giang (26 tuổi, TP.HCM) chia sẻ rằng việc bày tỏ tình cảm xuất phát từ việc sống thật với cảm xúc của bản thân. Tỏ tình, theo Châu Giang, là để người kia hiểu được cảm xúc của mình, chứ không phải để đòi hỏi một mối quan hệ.
“Nếu phải lồng thêm câu “đùa thôi” vì sợ bị từ chối hay tổn thương lòng tự tôn thì ngay cả khi đối phương đồng ý, cảm xúc đó cũng khó mà gọi là chân thành”, Giang bày tỏ.
Còn Thùy Dương (25 tuổi, nhân viên tại TP.HCM) cho rằng nếu thực sự thích một người thì không nên dùng chiêu tỏ tình ngày Cá tháng tư để thử lòng. Bởi lẽ, cách làm này vừa thiếu tôn trọng đối phương, vừa phần nào cho thấy tình cảm chưa đủ nghiêm túc.
Thùy Dương đặt ra một tình huống ngược lại nếu bạn thật lòng đồng ý, nhưng người kia lại vội vàng nói “tớ đùa thôi” thì cảm giác hụt hẫng chắc chắn là điều khó tránh.
“Đã muốn tỏ tình thì nên nghiêm túc và rõ ràng với cảm xúc của mình, thay vì núp sau một “trò đùa” để giữ đường lui. Và khi đã đủ chân thành, dù kết quả thế nào, đó vẫn là một trải nghiệm đáng trân trọng biết đâu bạn và “crush” lại có cơ hội trở thành một đôi”, Dương bày tỏ.
