Nông nghiệp tăng trưởng thấp, đối mặt rào cản ngày càng lớn
Việt Nam cần xây dựng một tầm nhìn chiến lược cho nông nghiệp tương xứng với các lĩnh vực hạ tầng trọng yếu hay công nghiệp bán dẫn, thay vì chỉ dừng ở mục tiêu kim ngạch xuất khẩu khoảng 70 tỷ USD như hiện nay. Đây là đề xuất được ông Nguyễn Mạnh Hùng, Nhà sáng lập, Phó Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Nafoods Group, đưa ra tại Diễn đàn Nông nghiệp 2026 diễn ra chiều 16/7 tại TPHCM.
Theo ông Hùng, ngành nông nghiệp cần đặt mục tiêu tham vọng hơn, hướng tới kim ngạch xuất khẩu 700-1.000 tỷ USD trong vòng 15-20 năm tới. Một mục tiêu đủ lớn sẽ tạo động lực để toàn bộ hệ sinh thái từ khoa học công nghệ, nguồn vốn đến chính sách đất đai cùng vận hành theo một định hướng thống nhất.
Ông cho rằng khi có chiến lược dài hạn và rõ ràng, không chỉ ngành nông nghiệp mà cả các lĩnh vực phụ trợ như chế biến, logistics, công nghệ và dịch vụ cũng sẽ có cơ hội tăng trưởng mạnh mẽ.
Tại diễn đàn, đại diện doanh nghiệp cũng bày tỏ trăn trở khi tốc độ tăng trưởng của ngành nông nghiệp nhiều năm qua chỉ dao động khoảng 3-4%, thấp hơn đáng kể so với nhiều lĩnh vực kinh tế khác.
Đây là nghịch lý khi nông nghiệp vẫn là ngành gắn với sinh kế của khoảng 60-80% dân số. Khoảng cách giữa quy mô lao động và tốc độ tăng trưởng cho thấy giá trị gia tăng trên mỗi đơn vị sản phẩm cũng như năng suất lao động vẫn còn hạn chế.
Bên cạnh đó, các thị trường nhập khẩu lớn như châu Âu và Mỹ ngày càng siết chặt các tiêu chuẩn về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và dư lượng hóa chất, tạo thêm áp lực cho doanh nghiệp xuất khẩu.
Trong số khoảng 1 triệu doanh nghiệp Việt, chỉ có 1-2% làm nông nghiệp
Bên cạnh bài toán nâng cao năng lực cạnh tranh, diễn đàn cũng chỉ ra thực tế số lượng doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp vẫn rất khiêm tốn.
Ông Trần Ngọc Liêm, Phó Tổng thư ký, Giám đốc Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chi nhánh khu vực TPHCM, dẫn số liệu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết cả nước hiện có hơn 50.000 doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp.
Trong tổng số hơn 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, tỷ lệ doanh nghiệp tham gia lĩnh vực nông, lâm, ngư nghiệp chỉ chiếm khoảng 1-2%.
“Đây là con số còn rất khiêm tốn, trong khi nông nghiệp luôn được xem là trụ đỡ của nền kinh tế”, ông Liêm nhận định.
Theo các đại biểu, một trong những nguyên nhân chính là số lượng doanh nghiệp quy mô lớn đầu tư vào nông nghiệp còn ít do vướng mắc về quỹ đất và khả năng tiếp cận nguồn vốn.
Ở góc độ tín dụng, các chuyên gia cho biết dư nợ dành cho lĩnh vực nông nghiệp hiện chỉ chiếm khoảng 11% tổng dư nợ toàn nền kinh tế, thấp hơn đáng kể so với bất động sản. Nguyên nhân chủ yếu là doanh nghiệp thiếu tài sản bảo đảm và gặp nhiều rào cản khi tiếp cận vốn vay.
Đề cập đến chính sách hỗ trợ, bà Lê Thị Ánh Tuyết, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Đồng Nai, cho biết Nghị định 57 về khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp đã được ban hành nhưng số đơn vị thực tế tiếp cận được chính sách vẫn còn hạn chế.
Theo bà Tuyết, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang rà soát, sửa đổi các quy định nhằm tháo gỡ vướng mắc, tạo điều kiện thuận lợi hơn để thu hút doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực này trong thời gian tới.
Ngoài những rào cản về đất đai và tín dụng, doanh nghiệp còn phải đối mặt với hệ thống logistics chưa đồng bộ, đặc biệt tại các vùng sâu, vùng xa, khiến chi phí vận chuyển tăng cao. Cùng với đó, tình trạng thiếu hụt lao động trong nông nghiệp đang trở thành thách thức lớn, ảnh hưởng đến khả năng mở rộng sản xuất và nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành.
Ít ngày trước cuộc họp chính sách của Fed vào cuối tháng 7, thị trường tiền số xuất hiện một tín hiệu đáng chú ý khi nhiều nhà đầu tư tổ chức đang mở các vị thế quyền chọn quy mô lớn với kỳ vọng bitcoin có thể tiến lên mốc 72.000 USD.
Điều khiến giới phân tích quan tâm không chỉ là quy mô giao dịch lên tới 2,5 tỷ USD mà còn là cách các tổ chức lựa chọn đặt cược. Thay vì mua trực tiếp bitcoin hoặc sử dụng các chiến lược có mức sinh lời không giới hạn, họ chấp nhận đánh đổi một phần lợi nhuận tiềm năng để kiểm soát rủi ro trước thời điểm Fed công bố quyết định lãi suất.
Các tổ chức đang đặt cược điều gì?
Theo CoinDesk, thị trường quyền chọn trên sàn Deribit ghi nhận khoảng 40.000 hợp đồng có tổng giá trị danh nghĩa khoảng 2,5 tỷ USD. Các nhà đầu tư đồng thời mua quyền chọn mua với mức giá thực hiện 70.000 USD và bán quyền chọn mua ở 72.000 USD, tất cả đều đáo hạn vào ngày 31/7.
Chiến lược quyền chọn mua tăng giá này thường được nhà đầu tư sử dụng khi kỳ vọng giá tài sản sẽ tăng nhưng không tăng quá mạnh.
Khác với việc chỉ mua quyền chọn mua để tìm kiếm lợi nhuận tối đa, chiến lược này giúp giảm chi phí đầu tư ban đầu bằng cách chấp nhận giới hạn mức lợi nhuận nếu bitcoin vượt mốc 72.000 USD. Điều đó cho thấy các tổ chức vẫn nghiêng về kịch bản bitcoin tiếp tục phục hồi, nhưng sự lạc quan này không phải là một cược tất tay. Họ kỳ vọng giá tăng, song vẫn chủ động giới hạn rủi ro ngay từ khi mở vị thế.
Vì sao mọi ánh mắt đều hướng về Fed?
Điểm đáng chú ý là toàn bộ các hợp đồng đều đáo hạn vào ngày 31/7, tức chỉ 2 ngày sau cuộc họp chính sách tiền tệ của Fed. Điều này cho thấy giới đầu tư đang xem Fed là yếu tố có thể quyết định xu hướng ngắn hạn của bitcoin.
Hiện trên thị trường hợp đồng tương lai, các dự đoán vẫn nghiêng về khả năng Fed giữ nguyên lãi suất, với xác suất khoảng 75-80%. Tuy nhiên, điều mà thị trường thực sự chờ đợi không chỉ là quyết định lãi suất, mà còn là thông điệp của Fed về triển vọng lạm phát và định hướng chính sách trong các tháng tới.
Theo Crypto Potato, Nếu Fed phát tín hiệu mềm mỏng hơn kỳ vọng, lợi suất trái phiếu và đồng USD có thể chịu áp lực giảm, qua đó cải thiện khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư và hỗ trợ các tài sản như bitcoin. Ngược lại, nếu Fed bất ngờ tăng 25 điểm cơ bản, hoặc thậm chí 50 điểm cơ bản, thị trường có thể chứng kiến một làn sóng bán tháo mạnh trên cổ phiếu, tiền điện tử và các tài sản rủi ro khác.
So với vùng giá hơn 64.000 USD hiện nay, con số 72.000 USD tương đương mức tăng hơn 12% trong thời gian ngắn - đủ lớn để tạo ra lợi nhuận đáng kể nhưng vẫn cách khá xa mức đỉnh lịch sử của bitcoin.
Dòng tiền tổ chức không đặt cược vào một kịch bản bùng nổ ngay lập tức mà hướng tới một đợt phục hồi có kiểm soát nếu Fed mang đến môi trường thuận lợi hơn cho các tài sản rủi ro.
Những biến số vẫn có thể thay đổi cuộc chơi
Investing.com cho biết dù kỳ vọng về Fed đang hỗ trợ tâm lý thị trường, rủi ro vẫn chưa biến mất. Áp lực lạm phát tại Mỹ đã hạ nhiệt trong tháng 6 nhờ giá dầu giảm mạnh sau thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran. Tuy nhiên, căng thẳng địa chính trị gần đây khiến hoạt động vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz bị gián đoạn, kéo giá dầu WTI và Brent tăng mạnh trở lại.
Nếu giá năng lượng tiếp tục leo thang, áp lực lạm phát có thể quay trở lại, buộc Fed duy trì lập trường thận trọng lâu hơn dự kiến. Đây sẽ là yếu tố bất lợi đối với bitcoin cũng như nhiều tài sản rủi ro khác.
Ngoài ra, bitcoin hiện vẫn thấp hơn khoảng 50% so với mức đỉnh lịch sử, trong khi dòng vốn vào thị trường vẫn chưa thực sự ổn định sau giai đoạn các quỹ ETF Bitcoin ghi nhận lượng vốn rút ròng lớn trong quý II.
Cụ thể, theo quyết định của Thủ tướng, Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc làm Trưởng Ban Chỉ đạo liên ngành Trung ương về tổ chức thi hành án, thu hồi tài sản bị chiếm đoạt, thất thoát trong các vụ án liên quan đến Tập đoàn Vạn Thịnh Phát.
Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng làm Phó trưởng ban.
Ông Hoàng Thanh Tùng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp - Phó trưởng ban Thường trực.
Ông Phạm Đức Ấn, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam - Phó trưởng ban.
Ông Đặng Văn Dũng, Phó trưởng Ban Nội chính Trung ương.
Ông Lê Tiến, Phó chánh án Tòa án nhân dân tối cao.
Ông Phan Tâm, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.
Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố TP.HCM, Hà Nội, Huế, Đồng Nai, Hải Phòng, Cần Thơ, Tây Ninh, Lâm Đồng, Khánh Hòa, An Giang, Vĩnh Long và Quảng Ninh là thành viên Ban Chỉ đạo.
Đồng thời, Thủ tướng cũng bổ sung thêm nhiệm vụ, quyền hạn của Ban Chỉ đạo gồm chỉ đạo, phối hợp giữa các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và các cơ quan, tổ chức có liên quan trong việc giải quyết những vấn đề quan trọng, liên ngành liên quan đến các tài sản phải tổ chức thi hành án dân sự và tài sản bảo đảm cho các nghĩa vụ Tập đoàn Vạn Thịnh Phát được bản án tuyên giao Ngân hàng SCB quản lý, xử lý.
"Chúng tôi đã chấp thuận chi 513,5 tỷ yen (3,2 tỷ USD) tại cuộc họp Nội các hôm nay", Phó chánh văn phòng Nội các Masanao Ozaki cho biết trước báo giới. Số tiền này nhằm hỗ trợ các gia đình trả tiền điện, gas giai đoạn tháng 7-9.
Quyết định trên được đưa ra chỉ một ngày sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi thông báo kế hoạch chi ngân sách bổ sung 19 tỷ USD để giải quyết tình trạng giá nhiều loại sản phẩm tăng vọt. Khoản trợ cấp 3 tỷ USD được lấy từ quỹ dự phòng trong ngân sách tài khóa hiện tại.
Ông Ozaki cho biết hóa đơn điện và khí đốt khó tăng mạnh trong tháng 5 và 6. Tuy nhiên, giá nhiên liệu nhập khẩu sau đó sẽ tăng, có thể kéo giá điện và khí đốt lên cao. "Kể cả khi tình hình Trung Đông còn thiếu chắc chắn, chúng tôi vẫn sẽ làm hết sức để đảm bảo không gây gián đoạn thêm lên đời sống hàng ngày của người dân và hoạt động kinh tế", ông nói.
Cũng như nhiều nước châu Á, Nhật Bản phụ thuộc lớn vào nhiên liệu nhập khẩu từ Trung Đông. Eo biển Hormuz bị phong tỏa từ cuối tháng 2 khiến 20% nguồn cung dầu thô, khí hóa lỏng (LNG) toàn cầu bị ngưng trệ. Khu vực Trung Đông đóng góp 95% dầu nhập khẩu cho Nhật Bản. Giá xăng nước này hồi tháng 3 từng lên kỷ lục 190,8 yen (1,2 USD) một lít.
Quốc gia này vì thế đã có nhiều chính sách nhằm xoa dịu tác động từ xung đột lên nguồn cung và giá hàng hóa. Từ giữa tháng 3, Chính phủ Nhật Bản khôi phục trợ cấp giá xăng, dự kiến chi hàng trăm tỷ yen mỗi tháng để giữ giá bán lẻ quanh mức 170 yen một lít.
Ngày 25/5, bà Takaichi cho biết chính phủ dự kiến có thể bảo đảm nguồn cung dầu ổn định đến mùa xuân năm sau. Quốc gia này hiện cũng có kho dự trữ dầu chiến lược thuộc nhóm lớn nhất thế giới, với hơn 400 triệu thùng, tính đến tháng 12/2025. Hồi giữa tháng 3, họ cho biết sẽ bán ra 80 triệu thùng dầu, tương đương nguồn cung 45 ngày.
