Quân đội Mỹ ngày 23.7 tuyên bố hoàn tất đêm không kích thứ 12 liên tiếp với mục tiêu làm suy giảm khả năng Iran đe dọa tàu thương mại trên các tuyến hàng hải khu vực. Theo Reuters, đợt tập kích kéo dài khoảng 5 giờ, nhắm vào năng lực hàng hải, kho tên lửa và máy bay không người lái (UAV), các điểm giám sát ven biển cùng hệ thống phòng không của đối phương.
Truyền thông Iran cùng ngày đưa tin Mỹ tập kích các mục tiêu tại Bushehr, gần nhà máy điện hạt nhân thương mại duy nhất đang hoạt động của Iran, và cửa khẩu Shalamcheh giáp Iraq. Đáp trả, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 23.7 tuyên bố đã tấn công các cơ sở quân sự Mỹ tại Jordan và Kuwait, gồm radar, hệ thống phòng thủ tên lửa, kho nhiên liệu và nhà chứa máy bay. Theo CNN, Jordan và Kuwait xác nhận đã xảy ra các vụ tấn công.
Giữa lúc chiến sự căng thẳng, kênh ngoại giao vẫn bế tắc khi các phát ngôn cứng rắn từ 2 phía tiếp tục thu hẹp dư địa xuống thang. Phát biểu bên lề một sự kiện ngày 23.7, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói Iran đang “cầu xin một thỏa thuận”, nhưng chưa sẵn sàng chấp nhận các điều kiện cần thiết và sẽ “phải trả giá”. Cùng ngày, tướng Amir Mohammad Akraminia, phát ngôn viên quân đội Iran, cảnh báo Tehran sẽ triển khai các chiến lược và kịch bản mới nhằm khiến cuộc chiến “trở nên không thể tiếp tục đối với bên tấn công”. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cũng tuyên bố nước này sẽ đáp trả theo nguyên tắc “ăn miếng trả miếng”.
Giới quan sát cho rằng khó hình thành một thỏa thuận toàn diện khi cả Mỹ lẫn Iran vẫn tìm cách cải thiện vị thế bằng sức ép quân sự. Trả lời Al Jazeera, ông Joey Hood, cựu Đại sứ Mỹ tại Tunisia, cảnh báo tất cả các bên sẽ trở thành kẻ thua cuộc nếu không sớm quay lại bàn đàm phán.
Khi giao tranh Mỹ – Iran khiến hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz giảm mạnh, biển Đỏ trở thành tuyến thay thế quan trọng cho dòng dầu Trung Đông. Tuy nhiên, lối thoát này cũng đang bị đe dọa sau khi lực lượng Houthi tại Yemen ngày 20.7 tuyên bố phong tỏa hàng hải đối với Ả Rập Xê Út. Đến ngày 23.7, Houthi loan tin đã sử dụng tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và UAV tấn công 2 tàu dầu mang tên Encelia và Layla trên biển Đỏ. Hãng thông tấn SPA của Ả Rập Xê Út xác nhận tàu Encelia bị đánh trúng, gây cháy ở phần mũi, trong khi vụ tấn công tàu Layla chưa được kiểm chứng.
Reuters đưa tin ít nhất 5 tàu dầu đã phải đổi hướng ngày 22.7, còn 3 tàu chở dầu Ả Rập Xê Út sang Trung Quốc và Ấn Độ quay đầu trước đó một ngày. Houthi cũng tuyên bố buộc gần 10 tàu từ bỏ hải trình. Công ty phân tích thị trường Kpler (Pháp) ước tính khoảng 6,2 triệu thùng dầu mỗi ngày đã đi qua eo biển này trong tháng gần nhất.
Bà Helima Croft, phụ trách chiến lược hàng hóa toàn cầu tại Ngân hàng đầu tư RBC Capital Markets (Canada), cảnh báo: “Nếu tuyến Yanbu – Bab al-Mandeb không thể hoạt động thì tình trạng gián đoạn nguồn cung dầu sẽ trở nên nghiêm trọng hơn và thị trường có thể rơi vào vũng lầy không còn lối thoát”. Cảnh báo này phản ánh thế bế tắc của các nước xuất khẩu vùng Vịnh khi Hormuz bị đe dọa ở phía đông, trong khi cửa ngõ qua biển Đỏ ở phía tây cũng đứng trước nguy cơ bị khóa.
Ngoài ra, mặt trận biển Đỏ đặt Mỹ trước bài toán phân tán lực lượng. Tổng thống Donald Trump ngày 21.7 tuyên bố quân đội Mỹ có thể can thiệp nếu Houthi có những hành động nghiêm trọng hơn. Theo CNN dẫn lời giới chuyên gia, nếu Mỹ phải mở thêm chiến dịch tại Bab al-Mandeb, khả năng duy trì an ninh đồng thời tại cả 2 điểm nghẽn có thể bị suy yếu.
Theo Hãng tin Bloomberg, cuộc diễu hành mừng Ngày Độc lập Mỹ tại Washington D.C. đã bị hủy do tình trạng nắng nóng gay gắt, trở thành sự kiện mới nhất bị gián đoạn bởi vòm nhiệt đang bao trùm khu vực miền đông nước Mỹ.
Cơ quan Thời tiết quốc gia Mỹ đã ban hành mức cảnh báo nắng nóng cực đoan tại Washington D.C., với chỉ số nhiệt dự báo có thể đạt từ 43°C đến 46°C.
Sự kiện diễu hành dự kiến diễn ra lúc 10h30 ngày 4-7 (giờ địa phương), đúng dịp kỷ niệm 250 năm Ngày Độc lập của Mỹ.
"Quyết định này được đưa ra sau quá trình cân nhắc kỹ lưỡng và toàn diện, trong đó an toàn của người tham gia, khán giả và nhân viên được đặt lên hàng đầu", thông báo từ ban tổ chức nêu rõ.
Hơn 185 triệu người, tức hơn một nửa dân số Mỹ, đã nằm trong diện cảnh báo nắng nóng vào ngày 3-7. Chỉ số nhiệt cao nhất có thể lên tới 46°C tại một số khu vực, trong khi nhiều thành phố đã ghi nhận mức nhiệt kỷ lục.
Theo Hãng tin Reuters, nắng nóng cũng ảnh hưởng đến nhiều sự kiện khác, trong đó có Hội chợ nước Mỹ vĩ đại tại quảng trường Quốc gia. Đây là điểm nhấn quan trọng trong nỗ lực của Tổng thống Donald Trump nhằm kỷ niệm 250 năm ngày thành lập nước Mỹ.
Hội chợ này được thiết kế để giới thiệu về 50 tiểu bang, nhưng phải tạm thời đóng cửa vào chiều 3-7 (giờ địa phương) khi nhiệt độ lên tới 38°C.
Không chỉ ảnh hưởng đến các sự kiện ngoài trời, thời tiết cực đoan còn gây áp lực lớn lên hệ thống điện.
PJM - đơn vị vận hành lưới điện lớn nhất nước Mỹ, phục vụ khoảng 67 triệu người tại 13 bang - yêu cầu các khách hàng đã đăng ký chương trình tiết kiệm khẩn cấp phải cắt giảm lượng tiêu thụ điện.
Biện pháp này được đưa ra nhằm đối phó với tình trạng máy phát điện gặp sự cố, quá tải đường truyền và nhu cầu sử dụng điều hòa tăng đột biến.
Tại bang New York, Công ty Con Edison cho biết khoảng 17.000 khách hàng đã bị mất điện vào chiều 3-7. Trong bối cảnh nhu cầu tăng vọt, đơn vị này cũng kêu gọi người dân thành phố New York và hạt Westchester tiết kiệm điện.
Trong một thông điệp đăng trên tài khoản mạng xã hội X hôm nay 20/5, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi đã nêu lại những “thành tựu quân sự” của Iran trong cuộc xung đột với Mỹ và Israel, bao gồm cả việc bắn trúng tiêm kích tàng hình F-35.
Ông Araqchi tuyên bố lực lượng vũ trang Iran đã thu được kinh nghiệm tác chiến quý báu từ cuộc xung đột, đồng thời cảnh báo việc nối lại các cuộc tấn công nhằm vào Iran sẽ dẫn đến “nhiều bất ngờ hơn nữa” dành cho Mỹ.
“Nhiều tháng sau khi bắt đầu cuộc xung đột với Iran, Quốc hội Mỹ đã thừa nhận việc mất hàng chục máy bay trị giá hàng tỷ USD. Lực lượng vũ trang hùng mạnh của chúng ta được xác nhận là lực lượng đầu tiên bắn trúng một chiếc F-35 vốn được ca tụng”, ông Araqchi bình luận.
“Với những bài học kinh nghiệm và kiến thức chúng ta đã thu được, việc quay trở lại xung đột sẽ mang đến nhiều bất ngờ hơn nữa”, Ngoại trưởng Iran cảnh báo.
Một báo cáo mới được Quốc hội Mỹ công bố cho biết quân đội Mỹ đã mất ít nhất 42 máy bay trong 40 ngày xung đột với Iran, với ước tính thiệt hại lên tới hàng tỷ USD.
Cùng ngày, trong một thông điệp được phát đi nhân kỷ niệm 2 năm ngày mất của cựu Tổng thống Iran Ebrahim Raisi trong vụ tai nạn trực thăng, Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei tuyên bố Iran đang thực hiện “cuộc kháng chiến lịch sử độc nhất vô nhị chống lại hai đội quân gây hấn toàn cầu” là Israel và Mỹ.
Trong một tuyên bố bằng văn bản khác, Lãnh tụ Tối cao Iran nói rằng cuộc xung đột với Mỹ và Israel đang khiến gánh nặng đối với các quan chức Iran “nặng nề hơn trước”, đồng thời nhấn mạnh ông biết ơn “sự đoàn kết của cả đất nước”.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm nay cảnh báo bất kỳ hành động gây hấn mới nào nhằm vào Iran sẽ khiến cuộc xung đột hiện nay vượt ra ngoài phạm vi khu vực.
“Mỹ và Israel nên biết rằng mặc dù các vị đã tấn công chúng tôi bằng cách sử dụng mọi năng lực của hai trong số những quân đội lớn trên thế giới, chúng tôi vẫn chưa hề sử dụng hết tất cả các năng lực. Giờ đây, nếu hành động gây hấn chống lại Iran bị lặp lại, cuộc chiến khu vực này sẽ mở rộng ra ngoài phạm vi khu vực, và chúng tôi sẽ giáng những đòn mà các vị không thể tưởng tượng nổi”, tuyên bố cho biết.
Trước đó, Thiếu tướng Ali Abdollahi, Tư lệnh Bộ chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbia của Iran, cảnh báo Mỹ và các đồng minh không nên lặp lại sai lầm chiến lược và tính toán sai lầm.
Theo ông Abdollahi, đối thủ nên biết rằng Iran và lực lượng vũ trang của nước này hiện được chuẩn bị kỹ lưỡng và mạnh mẽ hơn trước đây, luôn sẵn sàng hành động.
Ông cảnh báo bất kỳ hành động gây hấn hay tấn công nào mới của đối thủ nhằm vào Iran sẽ bị đáp trả “nhanh chóng, dứt khoát, mạnh mẽ và quy mô lớn”.
Tuyên bố của giới chức Iran được đưa ra trong bối cảnh các quan chức Mỹ cảnh báo Washington sẽ tấn công trở lại mạnh hơn trước nếu Iran không nhanh chóng đạt được thỏa thuận.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, quyết định hoãn tấn công của ông chỉ có hiệu lực 2-3 ngày hoặc đến đầu tuần tới.
Tổng thống Trump nói rằng Tehran rất muốn đạt được một thỏa thuận với Washington để chấm dứt xung đột, đồng thời nhắc lại cảnh báo về khả năng nối lại các cuộc tấn công vào Iran.
Các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran thông qua Pakistan đến nay tiếp tục bế tắc do các vấn đề như chương trình hạt nhân của Tehran. Điều này làm dấy lên lo ngại xung đột có thể bùng phát trở lại sau hơn một tháng ngừng bắn.
Số máy bay A-10 của Mỹ đang được điều động thêm đã hạ cánh tại căn cứ Không quân Hoàng gia Lakenheath ở Anh trên đường đến Trung Đông, theo The New York Times dẫn dữ liệu theo dõi chuyến bay và các quan chức Lầu Năm Góc.
Trước đó, tạp chí Air & Space Forces đã đưa tin về việc triển khai thêm máy bay A-10 đến Trung Đông.
Các chỉ huy Mỹ đã sử dụng A-10 để tấn công các tàu của Iran và các lực lượng dân quân được Tehran Iran hậu thuẫn ở Iraq.
A-10 "Warthog" (Lợn lòi) di chuyển chậm là loại máy bay hỗ trợ không kích tầm gần với một khẩu pháo đáng sợ ở đầu mũi có thể bắn 70 quả đạn 30 mm/giây.
A-10 bay ở độ cao thấp và tốc độ chậm, cho phép nó lượn lờ trên các mục tiêu trên đất liền và trên biển. Máy bay này có thể được sử dụng để hỗ trợ lực lượng mặt đất của Mỹ kiểm soát lãnh thổ gần eo biển Hormuz.
Sự hiện diện của A-10 cho thấy hệ thống phòng không chiến lược của Iran đã bị phá hủy hoặc bị vô hiệu hóa đáng kể. A-10 dễ bị tổn thương trước hệ thống phòng không hơn so với máy bay chiến đấu, theo The New York Times.
Hôm 31.3, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth tuyên bố Mỹ đã kiểm soát được bầu trời Iran đến mức máy bay ném bom B-52 bay thẳng qua lãnh thổ Iran lần đầu tiên kể từ khi Mỹ và Israel tấn công Iran vào ngày 28.2.
Hình ảnh máy bay A-10 thực hiện các cuộc tấn công ở Iraq đã lan truyền trên mạng xã hội, và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân Mỹ Dan Caine đã xác nhận việc sử dụng máy bay này để tuần tra eo biển Hormuz.
"Máy bay A-10 Warthog đang tham gia chiến đấu dọc theo sườn phía nam, và đang săn lùng và tiêu diệt các tàu chiến tấn công nhanh ở eo biển Hormuz", tướng Caine nói với các phóng viên hôm 19.3.
