Hơn 11 giờ trưa, Nguyễn Văn Toán, chồng chị Nga, chậm rãi bước xuống tầng hai, một tay men theo tường tiến về chiếc ghế sofa cuối phòng. Thấy vợ và mấy người bạn đang chờ, người đàn ông 46 tuổi cười tươi, khoe vừa nấu xong bữa trưa gồm canh rau ngót, thịt gà kho, kèm phần ăn cho con chó cưng.
“Tôi mất một tiếng để nấu 4 món, tính cả khâu sơ chế”, anh nói từng từ ngắn, rõ. Nghe mọi người khen anh nấu ngon, hát karaoke hay, anh Toán bật cười.
Ngồi bên cạnh, Lê Thị Thúy Nga, 41 tuổi, ở Mai Dịch, thỉnh thoảng nhắc chồng phát âm từ khó hoặc gợi chuyện để anh nói nhiều hơn. Mỗi lần anh nói trúng, chị lại động viên.
Ba năm rưỡi trước, anh Toán liệt nửa người bên phải, mất khả năng nói và hiểu lời, tỷ lệ thương tật 91%. Hôm nay, anh tự đi lại, sinh hoạt độc lập và giao tiếp gần như bình thường.
PGS.TS Lưu Tuấn Khanh, Viện trưởng Viện Phục hồi chức năng, Bệnh viện Bạch Mai, người từng trực tiếp điều trị cho anh Toán, gọi đây là một trong những “ca hồi phục ngoạn mục”. Theo ông, anh Toán tiếp cận y tế kịp thời, bản thân có nghị lực, cộng với sự đồng hành bền bỉ của người vợ. “Với tổn thương như vậy, hồi phục được gần 90% là rất tốt”, ông nói.
Biến cố ập đến vào một sáng mùa đông cuối năm 2022.
Khoảng 7 giờ ngày 29/12, chị Nga sang phòng gọi các con dậy đi học. Thấy chồng vẫn nằm trên thảm yoga gần giường, chị tưởng anh đang tập ke bụng buổi sáng. Gọi mấy câu không thấy đáp, chị ngó vào thấy anh nằm nghiêng, người co quắp, mặt nhăn nhó, ánh mắt thất thần.
“Tôi vỗ mạnh vào mặt chồng, hỏi ‘Anh ơi anh làm sao đấy?’ nhưng không nghe trả lời”, chị kể. Là dược sĩ vận hành chuỗi nhà thuốc, người phụ nữ vẫn thừa nhận lúc ấy mình thiếu kiến thức nhận diện đột quỵ. Chị quay video gửi một người quen làm bác sĩ. Được cảnh báo anh có thể nhồi máu não và cần đến viện gấp, chị gọi cấp cứu và báo người nhà.
“Đó là những thước phim tôi không bao giờ quên”, Nga nói, nhớ cảnh người cha già đạp xe sang nhìn con, còn mẹ chồng chạy theo xe cấp cứu, không kịp xỏ dép.
Tại bệnh viện, anh Toán được chẩn đoán nhồi máu não và tiêm thuốc tiêu sợi huyết. Thông thường sau 10-15 phút, bác sĩ kỳ vọng cục máu đông tan, máu tưới trở lại vùng não bị tổn thương, tình trạng bệnh nhân cải thiện. Nhưng anh không chuyển biến.
Bác sĩ đề nghị nâng bậc điều trị, can thiệp mạch. “Nhưng vì quá lo lắng, lại có bác sĩ quen đang chờ ở bệnh viện khác, tôi quyết định chuyển viện”, chị kể. Đến Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, anh được can thiệp mạch ở giờ thứ 5.
Sau này hiểu hơn về đột quỵ, người vợ tự trách. Chị dẫn con số thường được các chuyên gia trích “mỗi phút não thiếu máu, khoảng 1,9 triệu tế bào thần kinh chết đi”.
Ban ngày chị bình tĩnh lo toan, nhưng đêm xuống, một mình bên chồng trong phòng hồi sức, chị bắt đầu hoang mang. Anh Toán là thạc sĩ dược học, quản lý nhóm hàng đặc biệt tại một công ty dược phẩm và thiết bị y tế đa quốc gia của Mỹ. Có anh làm chỗ dựa, chị yên tâm điều hành chuỗi nhà thuốc nhỏ.
“Tôi không biết cuộc đời mình sẽ đi đâu, ba mẹ con sau này ra sao. Mai anh có tỉnh không, hay bao giờ mới tỉnh? Hàng trăm câu hỏi cứ hiện lên”, Nga nhớ lại.
Sang ngày thứ hai, anh mở mắt nhưng chưa nhận thức được xung quanh. Khi bác sĩ kiểm tra vận động rồi cho biết anh mất khả năng lao động, chị Nga òa khóc. “Đó là lúc tôi thực sự sợ hãi”.
Hơn 10 trong viện, anh khó chịu, liên tục giật ống thông tiểu, ống xông ăn, dây oxy, đòi về nhà. Thấy chồng dù không nói được vẫn cố vùng vẫy để tự lập, chị quyết định đóng cửa các nhà thuốc, dồn toàn bộ thời gian cho chồng.
Giai đoạn đầu, anh Toán rơi vào trầm cảm sau đột quỵ và liên tục từ chối tập luyện. Chị phối hợp cùng bác sĩ điều trị tâm lý song song phục hồi chức năng.
Suốt nhiều tháng, từ thứ Hai đến thứ Bảy, chị đưa chồng đi khắp các bệnh viện và trung tâm ở Hà Nội. Ban ngày nội trú, tối đến hai vợ chồng lại tới phòng tập tư, 500.000 đồng cho mỗi buổi 30 phút. Có tháng, riêng chi phí đi lại và tập luyện lên tới 70 triệu đồng.
Ban đầu chị nghĩ chỉ vài tháng đến nửa năm là xong nên dồn toàn lực. Nhưng hết năm đầu, do tổn thương cả vùng nói lẫn vùng hiểu lời, anh vẫn chỉ bật được từng từ đơn. Áp lực kinh tế buộc chị chấp nhận đây là chặng đường dài. Trong lúc đưa anh đi tập, chị ghi âm, quan sát bác sĩ, rồi lên mạng tìm tài liệu nước ngoài.
Mỗi ngày, người phụ nữ mở YouTube, hướng dẫn anh nhận mặt và đọc bảng chữ cái, rồi ghép vần, rồi đọc thành câu. Chị massage, đưa anh ra ngoài tập thể dục, cho anh tập các bài vận động đơn giản ở nhà.
Khi đã đi lại được và dùng linh hoạt tay trái, anh Toán bắt đầu vẽ tranh, chăm khu vườn nhỏ trên sân thượng, đọc năm trang sách mỗi ngày. Người đàn ông tương tác với người xem trong các buổi livestream trên trang cá nhân của vợ, hát karaoke, đi xe đạp. Bạn bè, đồng nghiệp vẫn ghé thăm.
Chị Nga tin thời gian tới anh sẽ viết được. Ngoài kênh chia sẻ kiến thức và quá trình hồi phục, hai vợ chồng muốn biến phòng tranh nhỏ ở nhà thành nơi giao lưu, tập luyện cho những người cùng cảnh ngộ.
“Hành trình đã qua có cả mồ hôi và nước mắt, nhưng tôi hạnh phúc với những gì anh đang có”, chị nói. “Chúng tôi mong câu chuyện của mình tiếp thêm niềm tin cho các gia đình khác: chỉ cần không bỏ cuộc”.
Theo ông Hưng, cha mẹ của bé (36 và 32 tuổi) đã mong con 5 năm mà chưa được toại nguyện, lần này mẹ bé mang thai đôi nhờ hỗ trợ sinh sản (IVF).
Đến tuần thai thứ 20 (cuối 2025 vừa qua), mẹ bé có dấu hiệu dọa sảy thai nên đã vào Bệnh viện Phụ sản Hà Nội điều trị, các bác sĩ đã nỗ lực cấp cứu nhưng đến tuần thai thứ 25 thì bé gái trong cặp song sinh đã chào đời.
"Những em bé sinh ở tuần thứ 25 của thai kỳ được coi là rất non, bệnh viện đã phối hợp các chuyên khoa sản khoa - nhi khoa - gây mê hồi sức và chống nhiễm khuẩn phối hợp điều trị, hiện bé đã có cân nặng khoảng 1,9 kg và phát triển khá tốt, hy vọng bé có các chỉ số bình thường. Nhưng thời điểm đó, giữ em bé còn lại là thách thức với y khoa" - bác sĩ Hưng nói.
Lý do dẫn đến khó khăn trong chăm sóc em bé còn lại là vì khi bé thứ nhất chào đời thì tử cung người mẹ có cơn co để sinh bé, ảnh hưởng đến việc giữ bé còn lại trong bụng mẹ. Thứ 2 là vấn đề chống nhiễm khuẩn, bé trong bụng mẹ có hai hàng rào bảo vệ là tử cung và nước ối, khi sinh bé thứ nhất nguy cơ vi khuẩn xâm nhập, ảnh hưởng tới an toàn của bé thứ 2" - ông Hưng cho hay.
Trong tình huống khó khăn này, ông Hưng nói bên cạnh sự nỗ lực của y bác sĩ là sự phối hợp của cha mẹ bé, đặc biệt mẹ bé đã có 13 tuần vừa qua rất vất vả để giữ con. Kết quả em bé còn lại là một bé trai đã chào đời ở tuần thai thứ 38, nặng 2,4 kg và có các chỉ số sức khỏe như các em bé sơ sinh bình thường.
Theo Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, việc giữ được em bé còn lại trong cặp song sinh ở tình huống tương tự đến tuần thai thứ 38 chưa từng được ghi nhận ở Bệnh viện Phụ sản Hà Nội cũng như ở Việt Nam.
"Chúng tôi hy vọng những phương pháp hỗ trợ đã áp dụng điều trị cho mẹ con bé sẽ góp thêm kiến thức để các đồng nghiệp có thêm thông tin cho điều trị trong sản khoa" - ông Hưng nói.
Nếu bữa tối có quá nhiều tinh bột trắng hoặc đường, mức đường huyết có thể tăng cao và khó kiểm soát hơn. Các chuyên gia dinh dưỡng thường khuyến khích người tiểu đường ưu tiên ăn các loại rau củ chứa ít đường bột, theo chuyên trang Eating Well (Mỹ).
Dưới đây là những loại thực vật mà người tiểu đường nên ưu tiên ăn vào bữa tối:
Bông cải xanh là một trong những loại rau được khuyến nghị nhiều nhất cho người mắc tiểu đường. Loại thực vật này chứa ít tinh bột nhưng lại giàu chất xơ, vitamin C, vitamin K và nhiều hợp chất thực vật có lợi cho sức khỏe.
Nhờ hàm lượng chất xơ cao, bông cải xanh giúp làm chậm quá trình tiêu hóa và hấp thu đường từ thức ăn. Điều này góp phần hạn chế tình trạng đường huyết tăng nhanh sau bữa ăn, bà Grace Phelan, chuyên gia dinh dưỡng tại bệnh viện Tufts Medical Center (Mỹ), cho biết.
Bông cải xanh cũng rất dễ chế biến. Người bệnh có thể hấp, luộc hoặc xào nhanh với một lượng nhỏ dầu thực vật. Những cách chế biến đơn giản này giúp giữ được phần lớn dưỡng chất mà không làm tăng quá nhiều calo cho bữa ăn.
Rau chân vịt, còn gọi là cải bó xôi, là loại rau lá xanh chứa rất ít tinh bột nhưng lại giàu chất xơ cùng nhiều vi chất dinh dưỡng quan trọng.
Trong rau chân vịt có hàm lượng đáng kể khoáng chất magiê. Đây là khoáng chất tham gia vào nhiều quá trình chuyển hóa của cơ thể, bao gồm cả hoạt động của hoóc môn insulin. Rau chân vịt có thể dùng để nấu canh, luộc, xào hoặc kết hợp với các nguồn protein như cá, thịt gà, đậu phụ để tạo thành bữa tối cân đối và giàu dinh dưỡng.
Đậu que là loại thực vật quen thuộc trong bữa ăn gia đình nhưng thường bị đánh giá thấp về giá trị dinh dưỡng. Chất xơ trong đậu que giúp làm chậm quá trình hấp thu đường glucose từ thức ăn, đồng thời có lợi cho hoạt động tiêu hóa. Ngoài ra, đậu que còn cung cấp vitamin A, vitamin C và nhiều hợp chất chống ô xy hóa có lợi cho sức khỏe tổng thể.
Một điểm thuận tiện khác là đậu que dễ kết hợp với nhiều món khác. Người bệnh có thể luộc, hấp hoặc xào nhanh cùng thịt nạc, hải sản hoặc đậu phụ.
Cải xoăn cùng các loại rau lá xanh đậm như cải thìa, cải xanh, cải bẹ hay cải ngọt đều là những lựa chọn rất tốt cho người mắc tiểu đường.
Nhóm rau này có đặc điểm chung là giàu chất xơ, vitamin A, vitamin C, vitamin K và nhiều hợp chất chống ô xy hóa. Hàm lượng tinh bột trong các loại rau lá xanh thường thấp nên ít ảnh hưởng đến đường huyết sau ăn.
Mặc dù rau là nhóm thực phẩm có lợi cho người tiểu đường, việc kiểm soát đường huyết không chỉ phụ thuộc vào lượng rau ăn vào. Cách chế biến cũng là yếu tố quan trọng. Cần hạn chế các món rau xào nhiều dầu hay chế biến với các loại nước sốt có nhiều đường. Những thành phần này có thể làm tăng đáng kể lượng calo và ảnh hưởng không tốt đến việc kiểm soát đường huyết, theo Eating Well.
Ngày 5-4, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM cho biết việc sử dụng rượu, bia có liên quan đến hơn 230 loại bệnh tật và chấn thương. Đáng chú ý, không có mức tiêu thụ rượu, bia nào được xem là an toàn cho sức khỏe.
Theo các chuyên gia, việc nhận diện sớm và can thiệp kịp thời đối với nhóm có nguy cơ cao là giải pháp then chốt nhằm hạn chế những hệ lụy về sức khỏe và xã hội. Do đó, phát hiện sớm người uống rượu, bia ở mức nguy cơ cao đóng vai trò quan trọng trong công tác dự phòng và giảm thiểu tác hại.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), những người có điểm từ 8-15 theo bộ công cụ sàng lọc AUDIT (Alcohol Use Disorders Identification Test) được xếp vào nhóm uống rượu, bia ở mức nguy cơ cao. Ở mức này, dù chưa xuất hiện biểu hiện bệnh lý rõ rệt, người uống đã phải đối mặt với nguy cơ tai nạn, hành vi bạo lực và suy giảm hiệu suất lao động.
Nếu tình trạng này kéo dài, nguy cơ mắc các bệnh không lây nhiễm như ung thư và tim mạch sẽ gia tăng. Các chuyên gia khuyến cáo biện pháp hiệu quả nhất để bảo vệ sức khỏe là ngừng uống rượu, bia.
Trong trường hợp chưa thể dừng hoàn toàn, cần giảm mức tiêu thụ. Cụ thể, nam giới không quá 2 đơn vị cồn mỗi ngày, nữ giới không quá 1 đơn vị mỗi ngày và không uống quá 5 ngày trong tuần. Một đơn vị cồn tương đương khoảng 3/4 lon bia 330ml (5%), 100ml rượu vang (13,5%) hoặc 40ml rượu mạnh (30%).
Tổng công ty Viglacera (VGC) vừa công bố tài liệu phục vụ Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026 sẽ diễn ra vào cuối tháng 4 tại Hà Nội.
Theo đó, doanh nghiệp đặt mục tiêu doanh thu hợp nhất năm 2026 đạt trên 15.300 tỉ đồng, tăng khoảng 15% so với kết quả thực hiện năm 2025.
Dù dự kiến doanh thu tăng nhưng Viglacera lại đặt kế hoạch lợi nhuận trước thuế dự kiến đạt 1.820 tỉ đồng, giảm hơn 17% so với năm trước.
Viglacera đại hội đồng cổ đông ủy quyền cho hội đồng quản trị "hết quý 2 hoặc quý 3-2026, trên cơ sở kết quả sản xuất kinh doanh 6 hoặc 9 tháng năm 2026, dự kiến các yếu tố ảnh hưởng, xem xét thông qua/phê duyệt điều chỉnh kế hoạch sản xuất kinh doanh và đầu tư năm 2026 đảm bảo tỉ lệ chia cổ tức tối thiểu theo kế hoạch đã thông qua".
Trường hợp quyết định thông qua phê duyệt điều chỉnh kế hoạch năm 2026, hội đồng quản trị có trách nhiệm công bố thông tin theo quy định pháp luật và báo cáo việc điều chỉnh kế hoạch năm 2026 tại cuộc họp đại hội đồng cổ đông gần nhất của doanh nghiệp.
Ngày 5-4, Bệnh viện Bạch Mai và Siemens Healthineers đã ký biên bản ghi nhớ, thúc đẩy ứng dụng công nghệ chẩn đoán hình ảnh tiên tiến, đặc biệt là hệ thống chụp cắt lớp vi tính lượng tử (CT đếm photon) Naeotom Alpha.
Hệ thống Naeotom Alpha là hệ thống CT đếm photon đầu tiên trên thế giới được FDA Hoa Kỳ chứng nhận về tính an toàn và hiệu quả trong ứng dụng lâm sàng. Khác với CT truyền thống, CT đếm photon có thể loại bỏ nhiễu tín hiệu điện từ, phân tích hình ảnh chụp ở mức độ cao hơn, hỗ trợ phát hiện tổn thương rất nhỏ, đặc biệt trong các bệnh lý tim mạch, thần kinh và ung bướu.
Thiết bị này cũng mang lại hiệu quả chụp nhanh, độ phân giải cao, tối ưu hóa liều tia và giảm lượng thuốc cản quang. Đây là các tính năng cần thiết, nhất là với trường hợp bệnh nhân cần chụp nhiều lần, trẻ em. Bạch Mai cho biết 2 hệ thống này được đưa vào sử dụng tại bệnh viện đúng dịp kỷ niệm 115 năm ngày bệnh viện đi vào hoạt động và đây cũng là bệnh viện công lập đầu tiên ở Việt Nam lắp đặt CT đếm photon trong chẩn đoán hình ảnh.
Ngày 5-4, Bộ Y tế và đài truyền hình VTV phối hợp tổ chức chương trình "Nhân dân khỏe mạnh - Đất nước phát triển". Đây là hoạt động nhằm hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân 7-4, lần đầu tiên được tổ chức tại Việt Nam theo tinh thần Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị.
Phát biểu khai mạc chương trình, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh nhấn mạnh Nghị quyết 72 thể hiện tầm nhìn chiến lược, chuyển mạnh từ tư duy chăm sóc sức khỏe từ khám chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh, lấy phòng bệnh làm ưu tiên hàng đầu, lấy người dân làm trung tâm và huy động sự tham gia của toàn xã hội trong xây dựng hệ thống y tế công bằng, hiệu quả, hiện đại.
Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh cũng kêu gọi Bộ Y tế cùng các bộ, ngành tiếp tục hoàn thiện thể chế, phát triển y tế dự phòng, y tế cơ sở, đồng thời tăng cường giáo dục thể chất, dinh dưỡng học đường, đẩy mạnh phong trào rèn luyện thân thể và xây dựng môi trường sống lành mạnh, nâng cao sức khỏe người dân.
