Từ xa xưa, người Việt đã lưu truyền nhiều bài thuốc từ dược liệu này và các món ăn dân giã không thể thiếu tía tô. Không ít nghiên cứu chỉ ra rằng lá tía tô có thể hỗ trợ điều trị cúm, ngộ độc thực phẩm, hen suyễn, virus đường hô hấp, tiểu đường.
Chống dị ứng, bảo vệ hệ tim mạch và thần kinh: Chiết xuất thu được từ lá tía tô có thể ngăn cản sự xuất hiện của phản ứng dị ứng bên trong cơ thể. Thành phần Omega-3 trong loại lá này tương đối cao nên chống viêm, chống oxy hóa tốt đồng thời cũng là nguồn năng lượng để tăng cường chức năng nhận thức của não bộ, nhờ đó mà chống lại nguy cơ mất trí nhớ ở người già. Đặc biệt, Omega-3 nếu được hấp thụ hàng ngày còn hỗ trợ tăng cường sức khỏe tim mạch.
Giúp đẹp da: Hoạt chất Priseril ở lá tía tô có vai trò cải thiện sắc tố và loại bỏ tế bào chết trên da tương đối hiệu quả. Xét trên phương diện này thì lá tía tô giúp cho da trở nên đều màu và tươi sáng hơn. Mặt khác, thành phần vitamin E trong lá tía tô còn tăng cường độ ẩm và giúp da trở nên mịn màng.
Điều trị gout và tốt cho tiêu hóa: 4 hoạt chất trong lá tía tô có thể làm giảm enzym xanthin oxidase – tác nhân làm hình thành axit uric gây ra bệnh gout. Lý giải về lá tía tô có tác dụng gì qua các thử nghiệm đã được thực hiện cho thấy, việc hàng ngày sử dụng chiết xuất từ lá tía tô sẽ cải thiện triệu chứng khó chịu ở đường tiêu hóa, bệnh trào ngược dạ dày và chứng táo bón nhẹ ở hội chứng ruột kích thích.
Ổn định các bệnh lý tự miễn dịch: So với nhiều loại dầu thực vật khác thì dầu hạt tía tô chứa nhiều axit Omega-3 alpha-linolenic hơn cả. Axit Omega-3 rất tốt với kiểm soát tình trạng tự miễn dịch như hen suyễn, lupus và viêm khớp dạng thấp.
Bệnh nhân bị hen suyễn có thể đáp ứng điều trị bằng dầu hạt tía tô tương đối tốt, vì đây là dược liệu có thể ức chế co thắt đường thở và phản ứng với chất kích thích bị hít phải. Không những thế, dầu hạt tía tô còn ức chế sự di chuyển của tế bào bạch cầu đến phổi, ngăn ngừa nguy cơ sốc phản vệ – đáp ứng miễn dịch bất thường với mức độ nghiêm trọng, đe dọa trực tiếp đến tính mạng khi không được cấp cứu ngay.
Bài viết của TS.BSCKII Trần Ngọc Quế – Chủ tịch Hội Đông y tỉnh Quảng Bình trên Báo Sức khoẻ & Đời sống cho biết, lá tía tô tuy tốt cho sức khoẻ nhưng không phải ai cũng dùng được. Dưới đây là những người không nên uống nước lá tía tô:
Phụ nữ mang thai: Cơ thể phụ nữ mang thai vốn nóng hơn người bình thường, dùng lá tía tô dài ngày có thể dẫn đến tăng huyết áp. Hơn nữa, việc lạm dụng lá tía tô có thể khiến cho phụ nữ mang thai cảm thấy mệt mỏi, choáng váng, táo bón, tiểu tiện đỏ.
Người đang bị cảm nóng, sốt: Theo y học cổ truyền, lá tía tô vị cay, tính ấm. Do đó những người đang bị cảm nóng cần sử dụng thận trọng kẻo khiến cơ thể ra thêm nhiều mồ hôi, bức bối, khó chịu.
Người đang bị tiêu chảy: Nước tía tô có tính kích thích tiêu hóa nhẹ nhờ tinh dầu. Tuy nhiên, với người bụng yếu, đang bị lạnh bụng hoặc tiêu chảy, việc dung nạp thức uống này sẽ làm tăng nhu động ruột, khiến tình trạng đi ngoài phân lỏng trở nên nghiêm trọng và khó kiểm soát hơn.
Người chuẩn bị phẫu thuật: Các hoạt chất sinh học trong tía tô có khả năng làm giãn mạch và làm chậm quá trình đông máu tự nhiên. Do đó, người bệnh chuẩn bị bước vào ca phẫu thuật cần ngừng uống nước tía tô ít nhất hai tuần để đảm bảo an toàn, tránh nguy cơ xuất huyết kéo dài.
Người bị dị ứng với tía tô: Một số trường hợp bị dị ứng với lá tía tô không nên dùng. Do đó trước khi sử dụng số lượng lớn nên uống thử một lượng nhỏ tía tô. Nếu sau 24h không thấy có phản ứng bất thường thì mới nên tiếp tục sử dụng với liều lượng tăng dần. Ngoài ra, cần đảm bảo mua được loại tía tô sạch, không có hóa chất độc hại để giữ an toàn cho sức khỏe.
Ngoài ra, không chỉ những người thuộc nhóm chống chỉ định, ngay cả người bình thường nếu thần thánh hóa loại nước này và uống thay nước lọc hàng ngày cũng sẽ phải đối mặt với nhiều phản ứng ngược nguy hiểm: Gây tăng huyết áp đột ngột; Gây dị ứng, mẩn ngứa da; Gây mệt mỏi và suy nhược…
Ngày 10-7, Bộ Y tế phối hợp cùng các đơn vị tổ chức lễ mít tinh hưởng ứng Ngày Dân số thế giới (11-7) tại tỉnh Hưng Yên với chủ đề "Chung tay hiện thực hóa khát vọng của thanh niên cho một tương lai tươi sáng".
Tại sự kiện, Quỹ Dân số Liên hợp quốc (UNFPA) công bố kết quả khảo sát tương lai nhân khẩu học với sự tham gia của 108.926 người trẻ từ 18-39 tuổi, vừa được thực hiện tại 73 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có Việt Nam.
Ông Matt Jackson, Trưởng đại diện Quỹ Dân số Liên hợp quốc tại Việt Nam, khẳng định kết quả khảo sát cho thấy người trẻ không quay lưng với hôn nhân hay việc sinh con, nhưng họ cần những điều kiện đủ để biến mong muốn đó thành hiện thực.
Theo đó, khảo sát cho thấy gần 90% người trẻ xem an toàn kinh tế, sức khỏe và thể chất là những yếu tố quan trọng nhất trong cuộc sống. Khoảng 2/3 người tham gia vẫn nhìn nhận tương lai với tâm thế tích cực và lạc quan.
Hơn 2/3 người trẻ vẫn mong muốn kết hôn trong tương lai, dù là kết hôn ngay hay sau một thời gian chung sống. Điều này cho thấy những nhận định cho rằng thế hệ trẻ ngày càng thờ ơ với hôn nhân chưa phản ánh đầy đủ thực tế.
"Dù vậy, 40% người được khảo sát hiện vẫn độc thân và không hẹn hò - đây là tình trạng phổ biến nhất ở hầu hết các quốc gia. Đặc biệt, gần 1/4 những người từ 25-39 tuổi cho biết họ mong muốn có bạn đời nhưng vẫn đang độc thân và không hẹn hò.
Điều này không có nghĩa người trẻ không còn coi trọng các mối quan hệ. Ngược lại, khoảng cách giữa mong muốn và thực tế chủ yếu xuất phát từ các rào cản kinh tế.
Khảo sát cho thấy có tới 81% cho rằng an toàn tài chính là yếu tố quan trọng nhất khi cân nhắc xây dựng mối quan hệ lâu dài, trong khi 57% xem khó khăn về kinh tế và nhà ở là trở ngại lớn nhất", ông Matt Jackson chia sẻ.
Đại diện UNFPA cho hay khảo sát cũng bác bỏ quan điểm cho rằng người trẻ không còn muốn sinh con. Quy mô gia đình được mong muốn phổ biến nhất vẫn là hai con.
Theo khảo sát ngay cả trong nhóm từ 35-39 tuổi chưa có con, 79% nam giới và 72% phụ nữ vẫn cho biết họ mong muốn có con trong tương lai. Tuy nhiên quyết định trở thành cha mẹ phụ thuộc rất lớn vào các điều kiện sống.
Có tới 88% người trẻ cho rằng họ cần sự an toàn về tài chính trước khi sinh con, 87% cần một công việc ổn định và 85% muốn bản thân thực sự sẵn sàng về mặt cảm xúc. Niềm vui và hạnh phúc mà con cái mang lại mới là động lực lớn nhất để người trẻ sinh con.
Ông Matt Jackson nhấn mạnh rào cản lớn nhất khiến người trẻ trì hoãn việc lập gia đình và sinh con không nằm ở việc họ thiếu mong muốn, mà đến từ những điều kiện sống chưa bảo đảm.
Có tới 72% người tham gia khảo sát cho rằng khó khăn về kinh tế và nhà ở là trở ngại lớn nhất đối với quyết định sinh con. Với việc xây dựng mối quan hệ lâu dài, 57% cũng đưa ra câu trả lời tương tự.
Bên cạnh đó, việc chưa tìm được người đồng hành phù hợp, những lo ngại về sức khỏe và sức khỏe sinh sản cũng là những yếu tố ảnh hưởng đáng kể.
Theo ông Matt Jackson, thông điệp quan trọng đối với Việt Nam là không nên chỉ nhìn vào mức sinh, mà cần tập trung xây dựng những điều kiện giúp người trẻ tự tin thực hiện các kế hoạch về tương lai, các mối quan hệ và gia đình theo đúng mong muốn của họ.
Chính sách dân số ngoài khuyến khích sinh con cần đi kèm những giải pháp thiết thực như phát triển nhà ở phù hợp, mở rộng dịch vụ chăm sóc trẻ em, hoàn thiện chế độ nghỉ thai sản cho cả cha và mẹ, thúc đẩy mô hình làm việc linh hoạt, bảo đảm sức khỏe sinh sản và tăng cường bình đẳng giới.
"Mục tiêu không phải là gây áp lực để người trẻ kết hôn hay sinh con, mà là tạo thêm lựa chọn, sự tự tin và những hỗ trợ cần thiết để họ có thể đưa ra các quyết định phù hợp với cuộc sống của mình", ông nhấn mạnh.
Thông điệp của Ngày Dân số thế giới 2026 cũng khẳng định đầu tư cho người trẻ, cho quyền và sự lựa chọn của họ chính là đầu tư cho tương lai chung của Việt Nam.
Châu Moè (tên thật là Hoàng Minh Châu, SN 1995) tại Quảng Ninh. Cô vốn được cộng đồng mạng biết đến với danh xưng "hotgirl fan Chelsea". Châu sở hữu lượng người theo dõi lớn nhờ ngoại hình nổi bật, phong cách đa dạng cùng niềm đam mê dành cho đội bóng thành London.
Những hình ảnh Minh Châu diện áo đấu của Chelsea thường xuyên nhận được nhiều lượt tương tác trên các diễn đàn bóng đá. Gương mặt xinh xắn, nụ cười rạng rỡ và vóc dáng cân đối giúp cô trở thành một trong những nữ CĐV nổi bật trên mạng xã hội.
Cô nàng hoạt động năng nổ trong cộng đồng game và thể thao tại Việt Nam. Cô từng góp mặt trên trang chủ của đội bóng và có cơ hội gặp gỡ, giao lưu với nhiều huyền thoại bóng đá thế giới. Không đóng khung mình trong những bộ outfit street style năng động hay váy áo nhẹ nhàng thường ngày, cô nàng luôn biết cách làm bùng nổ cõi mạng bằng những màn xuất hiện đầy táo bạo.
Mới đây nhất, Châu Mèo đã khiến "500 anh em" một phen đứng ngồi không yên khi tung trọn bộ ảnh thả dáng ở biển.
Ngay lập tức, bài đăng đã nhận về cơn mưa tương tác, hàng ngàn lượt thả tim và vô vàn lời khen ngợi từ cộng đồng mạng.
Trước đó, hotgirl này cũng gây chú ý khi đăng tải bộ ảnh đi đạp vịt mang phong cách đầy chất điện ảnh. Không còn hình ảnh cá tính, năng động thường thấy, Minh Châu xuất hiện với diện mạo nhẹ nhàng, nữ tính và đậm chất "nàng thơ".
Trong khung cảnh mặt hồ yên bình dưới ánh chiều tà, cô tạo dáng trên chiếc thuyền thiên nga với phong thái thư giãn, tự nhiên. Những khoảnh khắc vuốt tóc, ánh mắt xa xăm hay nụ cười nhẹ đều khiến người xem liên tưởng đến các phân cảnh trong phim thanh xuân lãng mạn.
Bộ ảnh nhanh chóng nhận được nhiều lời khen từ cộng đồng mạng. Không ít người hâm mộ bày tỏ sự bất ngờ trước khả năng biến một hoạt động đời thường như đạp vịt thành những khung hình nghệ thuật đầy cảm xúc.
Sự thay đổi hình ảnh liên tục được xem là yếu tố giúp duy trì sức hút trên mạng xã hội. Nếu trước đây cô thường gắn liền với phong cách khỏe khoắn, năng động của một nữ fan bóng đá cuồng nhiệt, thì ở bộ ảnh mới, Minh Châu lại mang đến cảm giác dịu dàng và đằm thắm hơn.
Một thiếu niên 15 tuổi ở TP.HCM đập phá nhà cửa, thậm chí cầm dao đe dọa chính cha mẹ mình chỉ vì bị tịch thu điện thoại. Đêm đó cả khu phố bị đánh thức bởi tiếng la hét của cậu ấy.
Những trường hợp như trên đã từng được bệnh viện tiếp nhận thời gian qua.
Bệnh viện Tâm thần TP.HCM đã tiếp nhận nhiều trẻ nhập viện để cai nghiện điện thoại, mạng xã hội, game… Bác sĩ Nguyễn Thị Kiều Tiên - Trưởng khoa tâm lý tâm thần trẻ em Bệnh viện Tâm thần TP.HCM - cho biết có trường hợp nhập viện trong tình trạng kích động mạnh, cũng có trường hợp không phải cha mẹ mà là công an địa phương đưa vào bệnh viện.
Còn bác sĩ Nguyễn Thanh Sang, Trưởng khoa tâm lý lâm sàng - phục hồi chức năng - y học cổ truyền Bệnh viện Nhi đồng 2 TP.HCM, thông tin ngày càng có nhiều trẻ em bị ảnh hưởng đến sự phát triển do sử dụng thiết bị điện tử quá mức.
Mỗi tháng tại khoa này tiếp nhận cả trăm bệnh nhi có vấn đề về sức khỏe tâm lý mà nguyên nhân gián tiếp đều do sử dụng thiết bị điện tử quá mức. Tuy nhiên điểm chung là không có cha mẹ nào đưa con đến Bệnh viện Tâm thần TP.HCM khám với lý do trẻ bị nghiện thiết bị số cả. Hầu hết chỉ tìm đến với lý do như trẻ chậm nói, học sa sút, mất tập trung, rối loạn cảm xúc, có hành vi bạo lực…
Theo bác sĩ Tiên, khi đã nghiện, trẻ thường bất chấp tất cả đề có được cái mình muốn nên dễ dẫn tới những hành vi cực đoan như chửi bới, đập phá tài sản. Nặng hơn có thể đánh đập cha mẹ, thậm chí dùng hung khí gây thương tích… chỉ để được xem màn hình.
"Bất kể trẻ được đưa đến vì lý do gì, chúng tôi đều hỏi rất kỹ về việc dùng điện thoại, máy tính bảng, máy tính. Nó là một phần không thể bỏ qua trong đánh giá", bác sĩ Tiên chia sẻ.
Ghi nhận thực tế khám chữa bệnh tại Bệnh viện Nhi đồng 2, bác sĩ Sang cho biết tình trạng lệ thuộc vào tivi, điện thoại thông minh không chỉ ảnh hưởng trước mắt mà còn để lại hệ lụy lâu dài đối với sức khỏe tâm thần và khả năng học tập của trẻ.
Một trong những biểu hiện phổ biến nhất là trẻ chậm nói. Trẻ nhỏ thường xuyên tiếp xúc với màn hình có xu hướng giảm tương tác với người xung quanh dẫn đến hạn chế về ngôn ngữ.
Nhiều trường hợp còn gặp rối loạn giấc ngủ, mất tập trung, giảm khả năng tiếp thu và sa sút trong học tập. Nếu không được can thiệp kịp thời, trẻ có thể tiếp tục gặp các vấn đề như suy giảm thị lực, thiếu kỹ năng xã hội, khó hòa nhập với bạn bè, thậm chí có biểu hiện chán học, né tránh trường lớp, ảnh hưởng đến sự phát triển nhân cách.
Một số trẻ còn có dấu hiệu rối loạn hành vi do quen với việc được chiều bằng thiết bị điện tử từ nhỏ.
Phụ huynh bận rộn, thiếu thời gian nên thiết bị màn hình trở thành "giải pháp nhanh nhất" để giữ cho con yên là thực tế khó phủ nhận hiện nay. Có người mẹ đơn thân vừa đi làm vừa chăm con vừa làm việc nhà nên khi cần 30 phút để nấu ăn hay tắm rửa lập tức "ném" cho con chiếc điện thoại là cách nhanh nhất.
Trong nhiều trường hợp, phụ huynh còn tin rằng việc cho con tiếp xúc công nghệ sớm là lợi thế! Bác sĩ Tiên kể từng gặp những người nghĩ rằng con mình sẽ giỏi công nghệ khi cho tiếp xúc sớm thiết bị điện tử mà không biết chúng đang bị "ngộ độc tinh thần" từng ngày.
Đến khi vấn đề trở nên nghiêm trọng, cảm xúc phổ biến của phụ huynh là hối hận, tiếc nuối, giá như… Người chọn cách cực đoan là cắt mạng Internet, loại bỏ hoàn toàn thiết bị. Tuy vậy khi ấy trẻ đã có đủ cách để tiếp cận từ bên ngoài, thậm chí bỏ nhà đi..
Bác sĩ Sang cho rằng việc điều trị sẽ không quá phức tạp nếu được phát hiện sớm, nhất là trường hợp chậm nói đơn thuần. Việc quan trọng là phải giảm dần và hạn chế hoàn toàn thời gian sử dụng màn hình.
Đồng thời cha mẹ phải trò chuyện, chơi cùng và tạo môi trường giao tiếp tích cực cho con. Ngoài ra sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường có vai trò quan trọng bởi trẻ được tham gia hoạt động tập thể, giao tiếp với bạn bè, thầy cô sẽ dần cải thiện các kỹ năng xã hội.
Còn bác sĩ Tiên nói biện pháp không quá phức tạp, chỉ là đừng cho trẻ tiếp xúc màn hình quá sớm, đồng thời giới hạn thời gian sử dụng, tăng tương tác trực tiếp, khuyến khích hoạt động thể chất và xã hội.
"Những điều này tưởng chừng đơn giản nhưng lại là ranh giới giữa thói quen và cơn nghiện. Nếu một khi đã bước qua ranh giới đó, cái giá phải trả có khi là cả tương lai đứa trẻ", bác sĩ Tiên nói.
