World Cup 2026 đang thực hiện những bước cuối cùng của vòng 32 đội, để tìm ra 16 đội mạnh nhất bước vào vòng trong. Có thể thấy, các đội bóng đã xem các bài chuẩn bị đá penalty trở thành một khâu cực kỳ quan trọng.
Hãy nhìn Hà Lan, nền bóng đá hùng mạnh của châu Âu từng vào chung kết World Cup 2010, một lần nữa trở thành nạn nhân đáng thương nhất trong lịch sử của trò chơi tâm lý tàn khốc này, kéo những nỗi đau và nỗi ám ảnh ở cấp... quốc gia.
Nhưng ở World Cup 2026, người ta thấy sự sợ hãi xuất hiện ở đội tuyển Đức - nền bóng đá luôn nổi danh thần kinh thép với thành tích toàn thắng tuyệt đối ở các loạt "đấu súng" tại World Cup, đã nhận thất bại đầu tiên khi các ngôi sao hèn nhát, từ chối thực hiện quả penalty.
Ngược lại, bản lĩnh từ quả phạt đền trong những phút bù giờ của hiệp phụ của Youri Tielemans (Bỉ) giúp Bỉ có cuộc lội ngược dòng nghẹt thở trước Senegal. Mới nhất vào sáng 3.7 là cú panelka đẳng cấp của Ronaldo giúp Bồ Đào Nha đánh bại Croatia 2-1.
Giáo sư Geir Jordet của Trường Khoa học Thể thao Na Uy - tác giả cuốn sách "Áp lực" (Pressure) về tâm lý học phạt đền - cho rằng nên thay đổi quan điểm cũ kỹ cho rằng phạt đền là một trò chơi may rủi, theo Reuters.
Thay vào đó, Giáo sư Jordet cho rằng việc phải đối mặt với loạt sút luân lưu gần như là điều không thể tránh khỏi ở giải đấu lớn như World Cup: "Việc không dành thời gian tập đá penalty là rất kỳ lạ.
Cuối cùng sẽ có một cầu thủ trẻ với tương lai được định nghĩa bởi thất bại trong loạt sút luân lưu. Đó là một tổn thương tinh thần tiêu cực rất lớn mà chúng ta đang gây ra cho cầu thủ này với tư cách là BHL, Liên đoàn Bóng đá, và thậm chí là toàn bộ ngành công nghiệp bóng đá".
Trong cuốn sách "Áp lực" của mình, Giáo sư Jordet đã tập hợp video của toàn bộ 718 cú sút từ mọi loạt "đấu súng" tại World Cup, EURO và Champions League kể từ khi loạt sút luân lưu được áp dụng từ năm 1970 cho đến 2023.
Nghiên cứu của Giáo sư Geir Jordet chỉ ra 53% số cầu thủ sút penalty hỏng có hành vi tương tự sau đó: Thu mình lại, ngã xuống đất, úp mặt vào tay, cúi đầu hoặc tránh mặt đồng đội khi quay trở lại sân.
Loạt sút luân lưu rất khắc nghiệt và tàn nhẫn và nước Anh hiểu rất rõ nỗi đau đó. Nhưng có vẻ như Tam sư, đặc biệt dưới thời HLV Thomas Tuchel, đang cố gắng nghiên cứu để tìm cách vượt qua bóng ma thất bại ở các loạt đá luân lưu 11 m.
Giáo sư Jordet chia sẻ: "Câu chuyện về đội tuyển Anh thật hấp dẫn. Họ đã thua 6/7 loạt sút luân lưu giữa những năm 90 và đầu những năm 2000. Họ tiến rất xa trong giải đấu, có những tài năng tuyệt vời, rồi lại thua penalty. Vì vậy, người Anh đã chuẩn bị một điều gì đó mới mẻ.
Họ tiếp cận các tình huống cố định theo cách tiên phong, sáng tạo và toàn diện. Liên đoàn Bóng đá Anh (FA) có một chương trình cụ thể được đội tuyển Anh tuân thủ chi tiết, như một phần quan trọng, rất đặc thù của bóng đá, được áp dụng cho các trận knock-out".
HLV Luis de la Fuente của đội Tây Ban Nha đồng ý: "Sút phạt đền không phải là chuyện ngẫu nhiên. Cũng giống như chúng ta có những chuyên gia đá phạt trực tiếp, đá phạt góc thì chúng ta cũng có những chuyên gia đá phạt đền. Không phải ai cũng có thể sút phạt đền.
Chúng ta cũng phải tập trung vào khía cạnh tâm lý. Đối với một số người, thực hiện quả penalty khó khăn hơn nhiều, còn những người khác thì lại rất háo hức được thực hiện các quả phạt đền".
Điều này nhận thấy ở những cầu thủ đá hỏng vì hồi hộp dẫn đến vội vã, ngược lại Kylian Mbappe là một trong những người sút phạt đền nhanh nhất và hiệu quả nhất thế giới bởi tốc độ là một phần không thể thiếu trong bản chất bóng đá của siêu sao người Pháp.
Tielemans, người đã sử dụng cự ly chạy đà ngắn trong trận đấu với Senegal, cho biết sự chuẩn bị quan trọng không kém gì bản lĩnh: "Chúng tôi đã tập luyện trong vài ngày qua. Trong khoảnh khắc đó, bạn chỉ cần cố gắng tự tin và tin tưởng vào khả năng của mình".
Không thể bỏ qua các thủ môn, những người không còn bị động đoán hướng sút mà đã cố gắng giành phần chủ động về phía mình, như cách thủ môn Ma Rốc Yassine Bounou (biệt danh Bono ) đã biến cuộc đối đầu này thành một màn trình diễn tự tin và thông minh.
Trong loạt sút luân lưu quyết định trận đấu vòng 32 giữa Ma Rốc và Hà Lan, đã có 2 cầu thủ Hà Lan đã sút trượt mục tiêu và 1 cầu thủ khác bị thủ môn Bono cản phá. Ông Jordet lấy đó làm ví dụ cho thấy các thủ môn cũng có thể "tấn công" tâm lý ngược lại các chân sút.
"Các thủ môn đã trải qua một cuộc cách mạng, được chuẩn bị tốt hơn. Đến lúc này tại World Cup 2026, chúng ta thấy các thủ môn đã phần nào chiếm ưu thế hơn bằng cách thông minh hơn những người thực hiện phạt đền, sử dụng phân tích dữ liệu tốt hơn trước đây.
Bono sử dụng động tác giả kép - anh ấy di chuyển trên vạch khung thành đúng vào thời điểm thích hợp để đánh lừa - khiến người sút tin rằng anh ấy sẽ bay sang trái, nhưng thực tế Bono lại chọn hướng bên phải", ông Jordet khẳng định.
Bất chấp mọi sự luyện tập và phân tích, rất có thể sự nghiệp của một cầu thủ trẻ khác trong giải đấu này sẽ được định đoạt bởi cú sút từ khoảng cách 11m, hoặc một ngôi sao từ người hùng trở thành tội đồ như Roberto Baggio ở trận chung kết World Cup 1994.
World Cup 2026 chứng kiến ám ảnh penalty của Hà Lan, Đức và tham vọng xóa 'dớp' của người Anh. Liệu ở các trận tới người ta sẽ chứng kiến Tam sư lột xác trên chấm 11 m, hay nỗi đau lại tiếp tục bị khoét sâu thành sợ hãi cho đội bóng giàu tham vọng này?
Tin Gốc: Thanh Niên
